I ngeall ar phaindéim COVID-19, tháinig méadú suntasach ar an dífhostaíocht i measc na hóige i roinnt mhaith Ballstát, agus dá bharr sin, ar líon na ndaoine óga nach bhfuil i mbun oideachais, fostaíochta ná oiliúna (NEETanna). I dtuairim féintionscnaimh a eisíodh le déanaí, áitíonn Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) gur deis ar leith iad na pleananna téarnaimh náisiúnta chun an treocht sin a aisiompú agus obair chuibhiúil a chinntiú do gach Eorpach óg.

‘Is deis ar leith iad na pleananna téarnaimh náisiúnta, deis nár mhiste a thapú agus leas á bhaint as rialachas cuimsitheach agus as idirphlé oscailte agus trédhearcach’, arsa rapóirtéir na tuairime, Nicoletta Merlo.

Agus í ag cur in iúl gurb oth léi ‘nár tharla aon chomhairliúchán suntasach leis na comhpháirtithe sóisialta, leis na heagraíochtaí óige ná leis an tsochaí shibhialta eagraithe agus na pleananna téarnaimh náisiúnta á n-ullmhú’, dúirt Nicoletta Merlo go n-iarrann CESE go mbeadh na geallsealbhóirí sin rannpháirteach i gcur chun feidhme agus i bhfaireachán na bpleananna.

‘Ar an gcaoi sin, beimid in ann an t-idirphlé sóisialta a chosaint ar an leibhéal náisiúnta, ar rud ríthábhachtach é chun a chinntiú go gcaitear an t-airgead poiblí ar bhealach fónta, d’fhonn téarnamh cuimsitheach a bhaint amach. Is mian linn go bhforbródh na Ballstáit poist ardcháilíochta agus seirbhísí cuimsitheacha do dhaoine óga, agus go háirithe dóibh siúd faoi mhíchumas agus dóibh siúd atá leochaileach ar chúiseanna éagsúla’, a d’áitigh sí.

Ba cheart aird ar leith a thabhairt sna pleananna sin ar uas-sciliú na ndaoine óga a bhfuil an cúnamh sin ag teastáil uathu, ar chonarthaí nach bhfuil dáta deiridh luaite leo agus ar dhálaí oibre cuibhiúla lena gcuirtear srian leis an riosca go mbeidh poist fhorbhásacha ag daoine óga, mar is amhlaidh go minic sa lá atá inniu ann.

Léiríonn na figiúirí is déanaí ó Eurostat gur chaill duine amháin as seisear faoi bhun 30 bliain d’aois a phost i ngeall ar thionchar eacnamaíoch phaindéim COVID-19. Is ábhar imní ar leith é go bhfuil líon na NEETanna ag dul i méid. Tá an riocht ina bhfuil siad ag dul in olcas mar thoradh ar dhaoine ag éirí as an scolaíocht róluath, easpa treorach iomchuí, cailleadh fostaíochta agus easpa deiseanna fostaíochta.

Bealach amháin chun cosc a chur ar dhaoine óga éirí as an scolaíocht róluath is ea tréimhsí oiliúna ardchaighdeáin a chur chun cinn, rud ar féidir cabhrú le daoine óga iad féin a lánpháirtiú i margadh an tsaothair. Dá bharr sin, iarrann CESE go gcuirfí cosc ar thréimhsí oiliúna neamhíoctha agus go dtabharfaí luach saothair cuibhiúil do gach oiliúnaí. (ll)