Του Thomas Kattnig

Το πράσινο υδρογόνο αποτελεί ένα από τα συστατικά στοιχεία της ενεργειακής μας μετάβασης, γεγονός που καθιστά την ταχεία ανάπτυξή του εξαιρετικά σημαντική για το μελλοντικό ενεργειακό σύστημα, καθώς και για την οικονομική και κοινωνική ευημερία της ΕΕ.

Ωστόσο, ο καθορισμός της προσφοράς και της ζήτησης υδρογόνου, η δημιουργία των σχετικών υποδομών και η παραγωγή υδρογόνου συνεπάγεται σειρά προκλήσεων. Το υδρογόνο δεν είναι μόνο ακριβό, αλλά εξαρτάται επίσης από τις κατάλληλες συνθήκες πλαισίου. Αφενός, πρέπει πρώτα να στοχεύσουμε τη χρήση του σε τομείς που είναι δύσκολο να εξηλεκτριστούν και ως μέσου αποθήκευσης ενέργειας. Από την άλλη πλευρά, πρέπει να διασφαλίσουμε τη συνδρομή των αναγκαίων συνθηκών για την ταχεία και αποτελεσματική επέκταση των υποδομών υδρογόνου.

Τρία σημεία έχουν ιδιαίτερη σημασία εν προκειμένω:

1. Πρέπει να εξασφαλιστεί η αναγκαία χρηματοδότηση των υποδομών. Δεδομένου ότι η κατασκευή υποδομών μεταφοράς συνεπάγεται σημαντικό κόστος, η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία που υπέχει η αποτελεσματική κατανομή πόρων. Για τον σκοπό αυτόν, θα απαιτηθούν έξυπνος και ολοκληρωμένος σχεδιασμός, μεταξύ άλλων και σε διασυνοριακό επίπεδο, και ένα ρυθμιστικό καθεστώς με το οποίο θα διευκολύνονται οι απαραίτητες επενδύσεις στις υποδομές, ενώ παράλληλα θα προωθείται η περιβαλλοντική βιωσιμότητα του ενεργειακού συστήματος στο σύνολό του και θα προστατεύονται οι χρήστες των δικτύων από τα υπέρογκα τέλη δικτύου. Ταυτόχρονα, πρέπει οπωσδήποτε να αποφευχθούν πρόσθετες επιβαρύνσεις υπό τη μορφή διεπιδότησης των δικτύων υδρογόνου από τους χρήστες του δικτύου φυσικού αερίου. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό δεδομένου ότι οι μελλοντικοί χρήστες της υποδομής του δικτύου υδρογόνου διαφέρουν σημαντικά από τους σημερινούς χρήστες του δικτύου φυσικού αερίου. Είναι επομένως σημαντικό να εφαρμοστεί στο μέτρο του δυνατού η αρχή «ο χρήστης πληρώνει» και, επομένως, να διασφαλιστεί ότι οι υποδομές υδρογόνου χρηματοδοτούνται πρωτίστως από τους χρήστες τους.
2. Εκτός από τη χρηματοδότηση, πρέπει να εξασφαλιστεί το εργατικό δυναμικό που χρειάζεται για την επέκταση και την παραγωγή. Εκτός από τη δημιουργία νέων ποιοτικών θέσεων εργασίας, η αναδιάταξη των υφιστάμενων εργαζομένων είναι ιδιαίτερα σημαντική. Τούτο σημαίνει ότι οι υφιστάμενοι εργαζόμενοι πρέπει να είναι κατάλληλα καταρτισμένοι, να επανειδικεύονται και να αναβαθμίζουν τις δεξιότητές τους, το δε εργατικό δυναμικό πρέπει να διατηρείται μέσω της προσφοράς καλών συνθηκών εργασίας. Για παράδειγμα, οι διαχειριστές δικτύων πρέπει να δεσμεύονται από τις συνήθεις συλλογικές συμβάσεις, οι δε συνθήκες εργασίας πρέπει να βελτιωθούν για την προσέλκυση ειδικευμένου εργατικού δυναμικού. Η ΕΟΚΕ ζητεί επομένως αποδοτικό και αποφασιστικό κοινωνικό διάλογο στον τομέα του φυσικού αερίου τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο.
3. Πρέπει να διασφαλιστεί η ομοιόμορφη, ανιχνεύσιμη και υποχρεωτική πιστοποίηση του υδρογόνου που παράγεται από κεντρικό σύστημα της ΕΕ. Εκτός από τα περιβαλλοντικά κριτήρια, τα συστήματα αυτά πιστοποίησης πρέπει επίσης να εγγυώνται κοινωνικά πρότυπα. Τα εν λόγω πρότυπα πρέπει να περιλαμβάνουν δίκαιες και ασφαλείς συνθήκες εργασίας και να συνάδουν με τα εργασιακά, κοινωνικά και συνδικαλιστικά δικαιώματα.

Η ΕΟΚΕ καλεί συνεπώς την Επιτροπή να αναθεωρήσει τη στρατηγική για το υδρογόνο, η οποία ορθώς επικρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο. Σε συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών σε εθνικό και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πρέπει να διασφαλιστεί η χάραξη μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής, η οποία θα λαμβάνει υπόψη την πιστοποίηση, τη χρηματοδότηση, τις εργασιακές απαιτήσεις, την προώθηση και την προστασία των καταναλωτών. Μόνο τότε η ευρωπαϊκή βιομηχανία υδρογόνου μπορεί να έχει ένα λαμπρό μέλλον.