Το νέο λιθουανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο για το κλίμα «Δημοσιογράφοι για το Κλίμα» φιλοδοξεί να αντιμετωπίσει την κόπωση από τη δημοσιοποίηση πληροφοριών για το κλίμα και να επαναφέρει το θέμα της κλιματικής αλλαγής στις προτεραιότητες των συντακτικών ομάδων. Αποτελώντας λαμπρό παράδειγμα για τη δημοσιογραφία των πολιτών, οι «Δημοσιογράφοι για το Κλίμα» συνδυάζουν την επικοινωνία με τον κλιματικό ακτιβισμό προκειμένου να εκπαιδεύσουν τους πολίτες σε θέματα σχετικά με την κλιματική αλλαγή και να δώσουν φωνή στη Μητέρα Γη κατά τη διάρκεια της περιβαλλοντικής κρίσης.

Της Rūta Trainytė

Το ειδησεογραφικό πρακτορείο «Δημοσιογράφοι για το Κλίμα» ξεκίνησε να λειτουργεί φέτος στη Λιθουανία. Η πρωτοβουλία αυτή υλοποιείται από μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) και αποτελεί παράδειγμα της δημοσιογραφίας των πολιτών. Το ειδησεογραφικό πρακτορείο φιλοδοξεί να βοηθήσει τους δημοσιογράφους ώστε να δημοσιοποιούν πληροφορίες για τις διάφορες πτυχές της περιβαλλοντικής κρίσης. Για τον σκοπό αυτό, η ομάδα του πρακτορείου συντάσσει κείμενα και τα διαβιβάζει σε γραφεία σύνταξης.

Το έργο του πρακτορείου υλοποιείται από μια κοινότητα ακτιβιστών. Τα κείμενα συντάσσονται από δημοσιογράφους, ειδικούς στις δημόσιες σχέσεις, εκπροσώπους ΜΚΟ, ακτιβιστές και επιστήμονες —με λίγα λόγια, από ανθρώπους που ενδιαφέρονται για τα τεκταινόμενα και που είναι θετικοί στις κοινωνικές αλλαγές. Οι άνθρωποι αυτοί απαρτίζουν επίσης το διοικητικό συμβούλιο των «Δημοσιογράφων για το Κλίμα». Το διοικητικό συμβούλιο διασφαλίζει την αξιοπιστία της νέας πρωτοβουλίας.

Οι «Δημοσιογράφοι για το Κλίμα» δεν ανακαλύπτουν τώρα τον κόσμο της επικοινωνίας, καθώς έχουν ήδη μεγάλη πείρα στις δημόσιες σχέσεις, στη σύνταξη κειμένων και στη δημιουργία και συντήρηση διαδικτυακών πυλών. Επίσης, δεν είμαστε πρωτάρηδες στα ζητήματα για το κλίμα. Η ιδέα προέκυψε ως εξής: Κάνουμε αυτό που ξέρουμε καλύτερα και το συνδυάζουμε με τον κλιματικό ακτιβισμό. Δίνουμε στη Μητέρα Γη φωνή κατά τη διάρκεια της τρέχουσας περιβαλλοντικής κρίσης.

Φυσικά, είμαστε σε επαφή με δημοσιογράφους. Στα συντακτικά γραφεία κυριαρχεί η άποψη ότι οι ειδήσεις για το κλίμα δεν ενδιαφέρουν το κοινό και δεν προσελκύουν αναγνώστες. Αποφεύγουν έτσι να δημοσιεύουν άρθρα με τίτλους που περιέχουν όρους όπως «κλιματική αλλαγή» ή «κλιματική κρίση». Τι σημαίνει όμως «άρνηση της κλιματικής κρίσης»; Μήπως ο όρος αυτός αποτελεί έναν τρόπο προστασίας της κοινωνίας από τις κακές ειδήσεις και το άγχος;

Αλλά αυτό μπορεί τελικά να μην είναι και τόσο κακό. Κάθε μέρα τα συντακτικά γραφεία κατακλύζονται από πληθώρα ειδήσεων, διαδικασία που είναι δύσκολο να διεκπεραιωθεί στην πράξη, ακόμα και χωρίς να παραχθεί ειδησεογραφικό υλικό για το κλίμα. Πρέπει επίσης να είστε εξοικειωμένοι με το θέμα. Αυτός ακριβώς είναι ο ρόλος μας. Το επόμενο βήμα των «Δημοσιογράφων για το Κλίμα» είναι η εκπαίδευση των δημοσιογράφων. Διαπιστώνουμε ότι οι δημοσιογράφοι πρέπει να κατανοήσουν το ζήτημα ώστε να μην μεταδίδουν παραπλανητικές πληροφορίες για δήθεν περιβαλλοντικές πρακτικές («πράσινο ξέπλυμα»).

Σκοπός μας είναι επίσης να διδάξουμε σε ορισμένες κοινωνικές ομάδες το θέμα της κλιματικής αλλαγής με ελκυστικό τρόπο. Πάνω απ’ όλα, θέλουμε να προσεγγίσουμε τους νέους και έχουμε συνειδητοποιήσει ότι οι νέοι ανταποκρίνονται καλά στο χιούμορ. Δεν είμαστε ακόμη βέβαιοι για τη μορφή που θα προσλάβει η δράση μας στο μέλλον, αλλά σκεφτόμαστε ήδη προς αυτήν την κατεύθυνση.

Το ειδησεογραφικό πρακτορείο έχει πλέον συμπληρώσει έξι μήνες λειτουργίας. Γνωρίζουμε από την εμπειρία μας ότι πρέπει να κάνουμε υπομονή. Χτυπάμε συνεχώς και σκοπίμως τις πόρτες των συντακτικών γραφείων για να διανείμουμε το ειδησεογραφικό μας υλικό. Τα κείμενά μας δημοσιεύονται ήδη σε μεγάλες ειδησεογραφικές πύλες της Λιθουανίας, και μας προσκαλούν σε ραδιοφωνικές εκπομπές.

Για να είμαστε σίγουροι ότι προσφέρουμε ποιοτικό συντακτικό έργο, θεωρούμε πολύ σημαντικό να λαμβάνουμε σημαντική στήριξη από λιθουανικές περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι οργανώσεις μας να είναι μέλη διεθνών δικτύων ΜΚΟ, τα μέλη μας να συμμετέχουν σε ομάδες εργασίας σε επίπεδο ΕΕ και να εκπροσωπούν τη Λιθουανία στην ΕΟΚΕ. Με τον τρόπο αυτό διευρύνουμε το φάσμα των θεμάτων που καλύπτουμε και παραμένουμε ενημερωμένοι για όλες τις εξελίξεις.

Η σχέση μας με την ΕΟΚΕ δεν περιορίζεται μόνο στον Kęstutis Kupšys, ο οποίος είναι ένας από τους υπεύθυνους για την υλοποίηση του έργου και μέλος της ΕΟΚΕ. Τα μέλη της ΕΟΚΕ έχουν τη δυνατότητα να κοινοποιούν σχετικές εμπειρίες από τις χώρες τους ώστε να εμπλουτίζουν τις ειδήσεις για το κλίμα που δημοσιεύονται από τους «Δημοσιογράφους για το Κλίμα». Στο πλαίσιο αυτό, μιλήσαμε πρόσφατα με τον Arnaud Schwartz, μέλος της ΕΟΚΕ από τη Γαλλία, στο περιθώριο της παγκόσμιας διάσκεψης κορυφής της COP16 για τη βιοποικιλότητα. Με τη βοήθεια των διαφωτιστικών του πληροφοριών, τις οποίες μας κοινοποίησε απευθείας από το Κάλι, συντάξαμε άρθρο των «Δημοσιογράφων για το Κλίμα». Οι σκέψεις του διαδόθηκαν γρήγορα στα λιθουανικά μέσα ενημέρωσης. Η μέθοδος αυτή, σύμφωνα με την οποία η εμπειρογνωμοσύνη των μελών της ΕΟΚΕ χρησιμοποιείται για να μεταδίδονται παγκόσμιες ειδήσεις στα τοπικά κοινά, έχει αποδειχθεί αποτελεσματική. Ως εκ τούτου, θα τη χρησιμοποιήσουμε πάλι στο μέλλον.

Η Rūta Trainytė είναι η συντάκτρια του ειδησεογραφικού πρακτορείου για το κλίμα «Δημοσιογράφοι για το Κλίμα». Το πρακτορείο εντάσσεται στο πλαίσιο του έργου ŽALINK που χρηματοδοτείται από το κράτος. Το έργο, το οποίο διαχειρίζεται η Συμμαχία Καταναλωτών, η Πλατφόρμα Συνεργασίας για την Ανάπτυξη και η ΜΚΟ «Κυκλική Οικονομία», χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα για την κλιματική αλλαγή του οργανισμού διαχείρισης περιβαλλοντικών έργων του Υπουργείου Περιβάλλοντος της Δημοκρατίας της Λιθουανίας.