“Klimato reporteriai” (Ir-reporters dwar il-klima), l-aġenzija ġdida fjamanta tal-aħbarijiet dwar il-klima tal-Litwanja, għandha l-għan li tindirizza t-tnaqqis fir-rapportar dwar il-klima u terġa’ ġġib is-suġġett tat-tibdil fil-klima lura fuq quddiem nett tal-aġendi editorjali. F’eżempju eċċellenti tal-ġurnaliżmu taċ-ċittadini, ir-reporters dwar il-klima jikkombinaw il-komunikazzjoni u l-attiviżmu klimatiku biex jedukaw lin-nies dwar it-tibdil fil-klima u jagħtu vuċi lid-Dinja Ommna matul il-kriżi ambjentali.

Minn Rūta Trainytė

L-aġenzija tal-aħbarijiet dwar il-klima “Klimato reporteriai” bdiet din is-sena fil-Litwanja. Hija inizjattiva mmexxija minn organizzazzjonijiet mhux governattivi (NGOs) u eżempju ta’ ġurnaliżmu taċ-ċittadini. L-aġenzija tal-aħbarijiet għandha l-għan li tgħin lill-ġurnalisti jirrapportaw dwar id-diversi aspetti tal-kriżi ambjentali. Għal dak l-għan, it-tim tal-aġenzija jabbozza t-testi u jgħaddihom lill-uffiċċji editorjali.

Il-ħidma tal-aġenzija titwettaq minn komunità ta’ attivisti. It-testi jinkitbu minn ġurnalisti, speċjalisti tar-relazzjonijiet pubbliċi, rappreżentanti tal-NGOs, attivisti u xjentisti – fil-qosor, persuni li jimpurtahom minn dak li qed jiġri u li jridu bidla soċjali. Dawn jiffurmaw ukoll il-Bord tal-“Klimato reporteriai”. Il-Bord jiżgura li l-inizjattiva l-ġdida tkun affidabbli.

Ir-reporters dwar il-klima mhumiex ġodda għad-dinja tal-komunikazzjoni u diġà kisbu esperjenza konsiderevoli fir-relazzjonijiet pubbliċi, fl-editjar u fil-ħolqien u ż-żamma ta’ portali web. Lanqas ma huma ġodda għall-kwistjonijiet klimatiċi. Dan huwa l-mod kif feġġet l-idea. Jagħmlu dak li jagħmlu l-aħjar u jikkombinawh mal-attiviżmu klimatiku. Jagħtu vuċi lid-Dinja Ommna matul din il-kriżi ambjentali.

Naturalment, jinsabu f’kuntatt mal-ġurnalisti. Ix-xejra dominanti fl-uffiċċji editorjali hija li wieħed jemmen li l-aħbarijiet dwar il-klima mhumiex ta’ interess għall-pubbliku u ma jiġġenerawx klikks. Jevitaw li jippubblikaw artikli bit-titli li fihom it-termini “tibdil fil-klima” jew “kriżi klimatika”. Xi tfisser iċ-ċaħda tal-kriżi klimatika? Hija mod kif is-soċjetà tiġi protetta minn aħbarijiet ħżiena u l-ansjetà?

Jista’ jkun li r-realtà ma tkunx daqshekk ħażina. Kwantità enormi ta’ aħbarijiet tidħol fl-uffiċċji editorjali ta’ kuljum, li hija fiżikament diffiċli li tiġi proċessata, anke mingħajr ma jixxandru aħbarijiet relatati mal-klima. Trid tkun familjari wkoll mas-suġġett. Hawnhekk nidħlu aħna. Il-pass li jmiss li qed jieħdu r-reporters dwar il-klima hija li jħarrġu l-ġurnalisti. Naraw ċar li l-ġurnalisti jeħtieġ li jifhmu l-kwistjoni biex jevitaw li jxerrdu l-greenwashing.

Idea oħra hija li ċerti gruppi jiġu mgħallma dwar it-tibdil fil-klima b’mod attraenti. Fuq kollox, irridu nilħqu liż-żgħażagħ, u rrealizzajna li huma jirreaġixxu tajjeb għall-umoriżmu. Għadna m’aħniex ċerti kif se naħdmu fil-futur, iżda din hija d-direzzjoni li rridu nieħdu.

L-aġenzija tal-aħbarijiet diġà ilha topera għal sitt xhur. Mill-esperjenza tagħna stess nafu li rridu nkunu paċenzjużi. Persistentement u intenzjonalment inħabbtu l-bibien tal-uffiċċji editorjali bl-aħbarijiet tagħna. It-testi tagħna diġà qed jiġu ppubblikati fuq portali ewlenin tal-aħbarijiet Litwani, u aħna niġu mistiedna fuq il-programmi tar-radju.

Sabiex niżguraw li l-ħidma editorjali tagħna tkun ta’ kwalità għolja, huwa importanti ħafna li nirċievu appoġġ konsiderevoli mill-organizzazzjonijiet ambjentali Litwani, li l-organizzazzjonijiet tagħna jkunu membri ta’ networks internazzjonali ta’ NGOs, li l-membri tagħna jipparteċipaw fi gruppi ta’ ħidma fil-livell tal-UE u li jirrappreżentaw lil-Litwanja fil-KESE. Dan jippermettilna nwessgħu l-firxa tagħna ta’ suġġetti u nibqgħu aġġornati mal-ġrajjiet kurrenti.

Ir-rabta tagħna mal-KESE tmur lil hinn mill-fatt li wieħed mill-inizjaturi tal-proġett, Kęstutis Kupšys, huwa membru tal-Kumitat. Il-membri tal-KESE jistgħu jaqsmu l-esperjenzi rilevanti mid-diversi pajjiżi tagħhom biex jarrikkixxu l-aħbarijiet dwar il-klima ppubblikati minn “Klimato reporteriai”. F’dan ir-rigward, dan l-aħħar tkellimna ma’ Arnaud Schwartz, membru tal-KESE minn Franza, fl-okkażjoni tas-Summit Dinji dwar il-Bijodiversità tal-COP16. L-għarfien li qasam magħna direttament minn Cali wassal għal artiklu minn “Klimato reporteriai”. Il-ħsibijiet tiegħu nstemgħu wkoll fil-media Litwana. Dan il-mudell, li permezz tiegħu l-għarfien espert tal-membri tal-KESE jintuża biex l-aħbarijiet globali jiġu kkomunikati b’mod effettiv lill-udjenzi lokali, wera l-valur tiegħu. Għalhekk se nerġgħu nużawha fil-futur.

Rūta Trainytė hija l-editur fl-aġenzija tal-aħbarijiet dwar il-klima “Klimato reporteriai”. L-aġenzija hija parti mill-proġett ŽALINK, iffinanzjat mill-Istat. Il-proġett, li huwa mmexxi mill-Alleanza tal-Konsumatur, il-Pjattaforma tal-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u l-NGO “Ekonomija Ċirkolari”, huwa ffinanzjat mill-Programm dwar it-Tibdil fil-Klima tal-Aġenzija għall-Ġestjoni tal-Proġetti Ambjentali tal-Ministeru tal-Ambjent tar-Repubblika tal-Litwanja.