Με τη γνωμοδότησή της, η ΕΟΚΕ καλεί τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να αρχίσουν να αντιμετωπίζουν το νερό ως προτεραιότητα και να καταρτίσουν μια «Γαλάζια Συμφωνία της ΕΕ»: μια ρηξικέλευθη προσπάθεια για την πρόβλεψη των αναγκών, τη διατήρηση των υδάτινων πόρων και την κατάλληλη διαχείριση των συναφών προκλήσεων μέσω ενός ολοκληρωμένου και συντονισμένου χάρτη πορείας.

Το καθαρό νερό είναι ένας από τους πιο πολύτιμους πόρους μας. Είναι ζωτικής σημασίας για τη λειτουργία των οικοσυστημάτων και της κοινωνίας μας, καθώς και για την κοινωνικοοικονομική δραστηριότητα. Από το 2022, όταν αρκετές επιστημονικές μελέτες εντόπισαν για πρώτη φορά μικροπλαστικά στο ανθρώπινο αίμα και στο μητρικό γάλα, δεν τίθεται πλέον υπό αμφισβήτηση η ανάγκη για επείγουσα και αποφασιστική δράση. Έχουμε υπερβεί τα όρια με τη ρύπανση, αλλά δεν ξέρουμε κατά πόσο, και οι γνώσεις μας επί του θέματος βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο.

Η προτεινόμενη οδηγία για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων είναι πολύ εποικοδομητική και καλά διαρθρωμένη. Έχει τη δυνατότητα να επικαιροποιήσει τους κανόνες της ΕΕ, αντιμετωπίζοντας τις εναπομένουσες πηγές μη επεξεργασμένων λυμάτων και νέων ρύπων, καθώς και βελτιώνοντας τις πτυχές της επεξεργασίας λυμάτων που αφορούν την ενέργεια και την κυκλική οικονομία σύμφωνα με την Πράσινη Συμφωνία και την ψηφιοποίηση της Ευρώπης.

Η πρόταση επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας ώστε να καλύπτει οικισμούς από 1 000 ισοδύναμα πληθυσμού (ι.π.), πράγμα που σημαίνει ότι οι μικρές πόλεις θα πρέπει επίσης να συλλέγουν και να επεξεργάζονται αστικά λύματα, και μπορούν να ζητούν χρηματοδότηση από την ΕΕ για τον σκοπό αυτό.

Η ΕΟΚΕ στηρίζει σθεναρά την εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» προκειμένου να διασφαλιστεί η οικονομική προσιτότητα των υπηρεσιών ύδρευσης και να καλυφθεί το κόστος της απομάκρυνσης των μικρορύπων από τα λύματα. Οι αστικές απορροές και οι υπερχειλίσεις αποχέτευσης αποτελούν κομβικό σημείο για ρύπανση, μεταξύ άλλων με γονίδια μικροβιακής αντοχής, μικροπλαστικά και τοξικές ουσίες που θέτουν σε κίνδυνο την υδρόβια ζωή και την ανθρώπινη υγεία, και θα πρέπει να συλλέγονται και να υποβάλλονται σε κατάλληλη επεξεργασία προτού απορριφθούν σε ύδατα υποδοχής.

Στη γνωμοδότησή μας καλούμε τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να συμπεριλάβουν τα λύματα σε ένα ευρύτερο όραμα, να αρχίσουν να αντιμετωπίζουν το νερό ως προτεραιότητα και να καταρτίσουν μια «Γαλάζια Συμφωνία της ΕΕ»: μια ρηξικέλευθη προσπάθεια για την πρόβλεψη των αναγκών, τη διατήρηση των υδάτινων πόρων και την κατάλληλη διαχείριση των συναφών προκλήσεων μέσω ενός ολοκληρωμένου και συντονισμένου χάρτη πορείας, που θα θέτει φιλόδοξους στόχους και δράσεις που συνδέονται με συμφωνημένα ορόσημα.