Het lijdt geen twijfel dat het uitoefenen van het stemrecht een krachtig instrument is om meningen te uiten en het beleid te beïnvloeden. Tijdens verkiezingen laten we allemaal onze stem horen, en kiezen we voor diegenen die we het geschiktst achten om ons, onze overtuigingen en ons waardensysteem te vertegenwoordigen. Toch hebben de meeste mensen de neiging om de kracht van het uitoefenen van het stemrecht te onderschatten, en dit geldt zeker ook voor ons, jongeren.
Het lijdt geen twijfel dat het uitoefenen van het stemrecht een krachtig instrument is om meningen te uiten en het beleid te beïnvloeden. Tijdens verkiezingen laten we allemaal onze stem horen, en kiezen we voor diegenen die we het geschiktst achten om ons, onze overtuigingen en ons waardensysteem te vertegenwoordigen. Toch hebben de meeste mensen de neiging om de kracht van het uitoefenen van het stemrecht te onderschatten, en dit geldt zeker ook voor ons, jongeren.
Wij geven vol overtuiging uiting aan onze wens om de wereld te veranderen en een betere toekomst te creëren voor ons allen en voor de komende generaties. Maar als we er op een bepaald punt van overtuigd raken dat onze meningen, waarden en idealen er niet toe doen of dat het niet in onze macht ligt om iets te veranderen, dan slaat de gelatenheid toe.
Als jonge vrouw uit Griekenland weet ik precies hoe dat voelt. Ik ken de frustratie dat onze stem niet wordt gehoord, dat onze rechten met voeten worden getreden en dat we ons machteloos voelen omdat we het gevoel hebben dat we niets kunnen doen. Soms gaan de dingen, ondanks onze beste inspanningen, niet zoals gepland. Juist op deze momenten, wanneer we het gevoel hebben dat onze inzet tevergeefs is geweest, vergeten we vaak een fundamentele waarheid: onze macht ligt in onze stem. Of zoals Barack Obama het verwoordde: “Elke stem telt!”
Helaas denk ik niet dat ik de enige ben die deze gevoelens van frustratie kent, of dat deze alleen te maken hebben met mijn Grieks-, jong- of vrouw-zijn. In feite voelen veel mensen zich zo, ongeacht hun leeftijd, etniciteit, gender, religie of persoonlijke situatie.
Door te stemmen laten wij onze collectieve stem horen en geven we de door ons gewenste toekomst mee vorm. Als we ons lot in eigen handen nemen, zorgen we ervoor dat onze dromen en waarden weerspiegeld worden in de beslissingen die de samenleving gestalte geven. We moeten handelen, want onze stem is de sleutel die de deur opent naar een toekomst waarin mondige jongeren gehoord worden.
De wijze woorden van John Lewis bieden ons een kompas: “Als wij het niet doen, wie dan wel? Als we het niet nú doen, wanneer dan wel?”
Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) wijst erop dat het nieuwe EU-kader voor bosmonitoring duurzaam, kosteneffectief en operationeel uitvoerbaar moet zijn. Daarnaast moet het kader ook tijdig, veilig en betrouwbaar, dynamisch, inclusief en participatief zijn om nauwe samenwerking tussen wetenschap en praktijk en een betere planning en empirisch onderbouwde beleidsvorming mogelijk te maken.
Het Europees Economisch en Sociaal Comité wijst erop dat het nieuwe EU-kader voor bosmonitoring duurzaam, kosteneffectief en operationeel uitvoerbaar moet zijn. Daarnaast moet het kader ook tijdig, veilig en betrouwbaar, dynamisch, inclusief en participatief zijn om nauwe samenwerking tussen wetenschap en praktijk en een betere planning en empirisch onderbouwde beleidsvorming mogelijk te maken.
Het is van cruciaal belang om te zorgen voor complementariteit en te voorkomen dat gegevens die al onder bestaande wetgeving vallen, zoals het klimaat- en luchtbeleid, biodiversiteitsverordeningen en het gemeenschappelijk landbouwbeleid, elkaar overlappen.
Op het gebied van klimaatverandering is er naast gegevens over plattelandsontwikkeling, circulaire economie en wetenschap behoefte aan langetermijngegevens. Met name wanneer aanvullende gegevens worden verzameld moet de interoperabiliteit worden gewaarborgd en moet worden vastgehouden aan hetzelfde niveau van granulariteit, technologie en frequentie. Er dient voortdurend te worden gestreefd naar het verminderen van de administratieve lasten en het vermijden van buitensporige bureaucratische rompslomp, zoals het veelvuldig verzamelen en rapporteren van gegevens. Er moet evenveel belang worden gehecht aan economische als aan sociale en milieugegevens.
Het belang van het eerbiedigen van particuliere-eigendomsrechten en eigendom van gegevens, in het bijzonder in het kader van het subsidiariteitsbeginsel, kan niet genoeg worden benadrukt. In het kader van de infrastructuur voor bosgegevens moet het openbaar belang steeds voorrang krijgen.
Elke EU-lidstaat die profiteert van de voordelen die bossen opleveren zou moeten beschikken over een langetermijnbosplan dat een aanvulling vormt op andere bos- en houtstrategieën en volledig strookt met de SDG's. Rekening houdend met de multilaterale waarden van bossen, moeten sociale en economische aspecten alsook het partnerschapsbeginsel in de structuur van bosplannen worden geïntegreerd. Voorts moet het maatschappelijk middenveld worden betrokken bij het ontwikkelen en uitvoeren van de langetermijnbosplannen.
De rol van het Permanent Comité voor de bosbouw — waarvan ook relevante actoren uit het maatschappelijk middenveld deel moeten uitmaken — moet worden versterkt.
De zorgen over kwaadwillige invloed van vijandige staten zoals Rusland zijn volledig gerechtvaardigd. Er zijn tal van voorbeelden geweest van gunstige leningen voor extreemrechtse partijen, posities in raden van commissarissen voor uitgerangeerde politici, lucratieve contracten voor dubieuze ondernemers en de financiering van vermeende ngo’s.
De zorgen over kwaadwillige invloed van vijandige staten zoals Rusland zijn volledig gerechtvaardigd. Er zijn tal van voorbeelden geweest van gunstige leningen voor extreemrechtse partijen, posities in raden van commissarissen voor uitgerangeerde politici, lucratieve contracten voor dubieuze ondernemers en de financiering van vermeende ngo’s.
Daarom moeten we met het oog op de Europese verkiezingen zeer alert zijn. Het pakket voor de verdediging van de democratie bevat weliswaar een aantal goede aanbevelingen aan de lidstaten, maar komt veel te laat. Om te beginnen is de Commissie laat aan het pakket begonnen. Vervolgens, aan het begin van de zomer van 2023 heeft zij het met ruim een half jaar uitgesteld, omdat de kritiek op het wetgevingsvoorstel dat het pakket moest omvatten zeer fel en vooral unaniem was.
Het in december gepubliceerde pakket bevestigde echter de ergste vrees. De voorgestelde richtlijn zou ngo’s die middelen ontvangen van regeringen van niet-EU-landen, zoals de VS, stigmatiseren. Het voorstel op zich dient als rechtvaardiging voor autoritaire regeringen die wetten inzake buitenlandse agenten gebruiken om elke democratische oppositie het zwijgen op te leggen.
Daarnaast zijn de definities van de richtlijn vaag en zijn er enorme mazen voor de eigenlijke agenten van Moskou. Vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld vragen zich af waarom de Commissie geen algemeen transparantieregister opzet dat alle belangenvertegenwoordigers omvat en dat verenigbaar is met de bestaande wetgeving op nationaal niveau en een duidelijke en veilige rechtsgrond voor alle belanghebbenden creëert.
De Commissie moet deze ontwerprichtlijn intrekken en voor de opvolger ervan in 2025 een bredere benadering hanteren die de vijanden van de democratie niet in de kaart speelt.
Onze speciale gast is Bruno Kaufmann, ambassadeur van het Europees burgerinitiatief, een uniek instrument waarmee het voor EU-burgers mogelijk wordt om nieuwe EU-wetgeving voor te stellen. Hij legt uit waarom het EBI uitermate belangrijk is en waarom het, als het een succes wordt, wellicht ooit zal worden gezien als een van de opmerkelijkste democratische verwezenlijkingen sinds de doorbraak van het algemeen kiesrecht in de 20e eeuw.
Onze speciale gast is Bruno Kaufmann, ambassadeur van het Europees burgerinitiatief, een uniek instrument waarmee het voor EU-burgers mogelijk wordt om nieuwe EU-wetgeving voor te stellen. Hij legt uit waarom het EBI uitermate belangrijk is en waarom het, als het een succes wordt, wellicht ooit zal worden gezien als een van de opmerkelijkste democratische verwezenlijkingen sinds de doorbraak van het algemeen kiesrecht in de 20e eeuw.
Bruno Kaufmann is een Zweedse politiek wetenschapper en journalist die vele publicaties (vertaald in meer dan 40 talen) heeft geschreven over de moderne directe en representatieve democratie. Hij is correspondent “global democracy” bij SWI swissinfo.ch, de internationale dienst van de Zwitserse publieke omroep SRF, waar hij verslag uitbrengt over aangelegenheden in de landen van Noord-Europa. Bruno is medeoprichter en bestuurslid van organisaties die de democratie een warm hart toedragen, zoals het Initiative and Referendum Institute, Democracy International en het Global Forum on Modern Direct Democracy. Ook is hij directeur Internationale Samenwerking bij de Swiss Democracy Foundation.
Meer dan 100 jongeren uit de EU, de kandidaat-lidstaten en het VK zijn in Brussel bijeengekomen voor Jouw Europa, jouw mening! (YEYS), om hun visies en aanbevelingen voor de toekomst van de Europese Unie te delen. Nu de EU-verkiezingen steeds dichterbij komen, staat YEYS 2024 in het teken van het bestrijden van onverschilligheid en het bevorderen van de participatie van jongeren.
Meer dan 100 jongeren uit de EU, de kandidaat-lidstaten en het VK zijn in Brussel bijeengekomen voor Jouw Europa, jouw mening! (YEYS), om hun visies en aanbevelingen voor de toekomst van de Europese Unie te delen. Nu de EU-verkiezingen steeds dichterbij komen, staat YEYS 2024 in het teken van het bestrijden van onverschilligheid en het bevorderen van de participatie van jongeren.
Belangrijkste aanbevelingen:
Invoering van een jongerenquotum voor de verkiezingen voor het Europees Parlement.
Vaststelling van een richtlijn die mensenrechten en milieuoverwegingen verplicht stelt in toeleveringsketens en bedrijfsactiviteiten.
Vaststelling van een rechtskader voor sociale media om polarisatie en desinformatie tegen te gaan.
Ontwikkeling van een gestandaardiseerde strategie voor seksuele en reproductieve rechten.
Invoering van een speciale belastingregeling voor goederen die schadelijk zijn voor het klimaat, waarbij de opbrengsten worden gebruikt om klimaatvriendelijke initiatieven te financieren.
Deze voorstellen zullen worden voorgelegd aan de EU-instellingen en beleidsmakers, en worden meegenomen in de resultaten van de week van het maatschappelijk middenveld en een resolutie van het EESC over de komende Europese verkiezingen.(gb)
Er is veel te klagen over de staat van de democratie in het algemeen en over het Europees burgerinitiatief (EBI) in het bijzonder.
Volgens het meest recente World Democracy Report, dat op 7 maart werd gepresenteerd door “Varieties of Democracy”, is het percentage mensen dat in een democratie woont gedaald tot het niveau van bijna 40 jaar geleden. Dit jaar mogen er wereldwijd meer mensen dan ooit hun stem uitbrengen bij verkiezingen, maar veel landen die verkiezingen organiseren worden autocratischer.
Klachten werden ook gehoord tijdens de allereerste Week van het maatschappelijk middenveld, die begin maart bij het Europees Economisch en Sociaal Comité is gehouden. Deze klachten betroffen het Europees burgerinitiatief, ‘s werelds eerste grensoverschrijdende instrument voor directe democratie. “Te ingewikkeld”, “te onaantrekkelijk”, “niet erg vertrouwenwekkend”,” “inefficiënt” en “weinig bekend” zijn slechts enkele van de allesbehalve vleiende kwalificaties die gegeven werden door betrokkenen uit het maatschappelijk middenveld, de media, de academische wereld en bestuurskringen.
Naar mijn mening zijn deze zeer kritische beoordelingen correct en ontmoedigend, maar ook te voorzichtig en gematigd. Het zou goed zijn als de democratie in de wereld domineert. Om dat te bereiken, zijn we als burgers en potentiële kiezers op deze planeet thans verplicht om de lat hoger te leggen dan nu het geval is.
Dit betekent dat we ons er niet toe mogen beperken om een verdedigende houding aan te nemen tegen wat ons angst inboezemt, de hedendaagse dictators en hun laffe handlangers. We moeten veel grotere stappen vooruit zetten. De verdere ontwikkeling van het Europees burgerinitiatief zou een dergelijke stap zijn.
Want wat is het EBI nu? Drie dingen. Een recht, een instrument en een werktuig dat nooit eerder in de geschiedenis waar ook ter wereld heeft bestaan. Het is een complex digitaal en transnationaal instrument voor directe democratie dat breed is opgezet, een ondersteunende infrastructuur heeft en goed wordt gebruikt.
Het EBI bestaat sinds 2012. In de loop der jaren waarin het is toegepast is het gaandeweg verbeterd. Dit toont aan dat de democratische ruimte zelfs onder de moeilijkste omstandigheden kan worden uitgebreid en geconsolideerd.
Als het EBI volgend jaar 13 kaarsjes uitblaast en de kinderschoenen is ontgroeid, zal het gepamperde kind hopelijk een eigenzinnige tiener worden die Europa en de wereld kan laten zien waartoe het in staat is. We hebben deze frisse, ongetemde kracht nodig om de roestige mentaliteit van de natiestaten en de bureaucratische structuren van de Europese Unie resoluut nieuw leven in te blazen.
Laten we duidelijk zijn: democratische samenlevingsvormen hoeven niet steeds opnieuw op krampachtige wijze te worden uitgevonden, dikwijls onder het mom van “innovatie”. In plaats daarvan moeten we ervoor ijveren dat het EBI aan het eind van dit decennium tot wasdom komt, als het 16 of uiterlijk 18 jaar oud wordt.
Wat betekent dit? Tegen 2028 of 2030 moeten twee belangrijke veranderingen worden doorgevoerd. Ten eerste moet het EBI dezelfde bevoegdheden als het Europees Parlement krijgen waar het gaat om het bepalen van de agenda. De Europese burgers zouden dus net als de leden van het Europees Parlement wetgeving en andere overheidsmaatregelen moeten kunnen voorstellen.
Ten tweede zouden de EU-burgers tegen het einde van dit decennium niet alleen het initiatief moeten kunnen nemen tot wetgeving, maar ook tot Europese volksstemmingen over inhoudelijke kwesties, vaak gewoon referenda genoemd. Het pan-Europese referendum is geen nieuw idee, maar dankzij de oprichting van het EBI en de ervaringen die ermee zijn opgedaan, is de tijd er nu wel rijp voor.
Lukt het om op basis van het EBI een dergelijke toekomst tot stand te brengen, dan zal het achteraf worden beschouwd als het instrument dat voor een van de opmerkelijkste democratische verwezenlijkingen heeft gezorgd sinds de invoering van het algemeen kiesrecht in de 20e eeuw.
Het Slowaakse project Gestoord? Nou en! van de organisatie Integra brengt jongeren in contact met mensen die geestelijke gezondheidsproblemen hebben gehad. Gedurende één hele dag leren de jongeren zo uit de eerste hand hoe het is om een mentale crisis te overwinnen en hoe je daarbij hulp kunt krijgen. Volgens Jana Hurova, de directeur van Integra, helpt het project om het stigma over mensen die worstelen met hun geestelijke gezondheid te doorbreken en geeft het jongeren een waardevol sprankje hoop.
Het Slowaakse project Gestoord? Nou en! van de organisatie Integra brengt jongeren in contact met mensen die geestelijke gezondheidsproblemen hebben gehad. Gedurende één hele dag leren de jongeren zo uit de eerste hand hoe het is om een mentale crisis te overwinnen en hoe je daarbij hulp kunt krijgen. Volgens Jana Hurova, de directeur van Integra, helpt het project om het stigma over mensen die worstelen met hun geestelijke gezondheid te doorbreken en geeft het jongeren een waardevol sprankje hoop.
Wat heeft u ertoe aangezet uw project te starten?
Al vele jaren ondersteunt onze organisatie mensen met geestelijke gezondheidsproblemen. Die mensen zijn ernstig ziek en hebben als gevolg daarvan hun werk, huis en vrienden verloren en hebben soms ook geen contact meer met hun familie. Hun hele wereld is op zijn kop gezet. Dertig jaar geleden begonnen we met het eerste gemeenschapscentrum voor geestelijke gezondheidszorg in Slowakije. Ons doel was ervoor te zorgen dat deze mensen, nadat ze in een psychiatrisch ziekenhuis waren behandeld, steun konden krijgen en weer hun normale oude leven konden opbouwen. We hielpen mee met het opzetten van patiëntenorganisaties in Slowakije en ontwikkelden een aantal programma’s om geestelijke ziekten te destigmatiseren. In onze centra zijn er mensen met ernstige geestelijke gezondheidsproblemen, vooral schizofrenie, van wie er velen al in zijn geslaagd opnieuw in de samenleving te integreren en weer betekenis te geven aan hun leven.
Van begin af aan verrichten we onze activiteiten niet op een traditionele manier en werken we als partners samen met onze cliënten om hun behoeften zo goed mogelijk in kaart te brengen. Zo zijn we ook te werk gegaan bij het Gestoord? Nou en!-project. Veel van onze cliënten hebben het gevoel weer iets nuttigs te doen nu ze regelmatig jongeren ontmoeten en hun op basis van hun persoonlijke ervaringen vertellen wat ze misten toen ze net zo oud waren als zij, wat later de prikkel vormde voor hun geestelijke gezondheidsproblemen.
We zien een groeiende behoefte om te wijzen op het belang van geestelijke gezondheid. Als je weet hoe je moet omgaan met een persoonlijke crisis, is dat een heel groot pluspunt.
In 2005 zijn we in Slowakije begonnen met het Gestoord? Nou en!-project samen met partners uit Duitsland en Tsjechië. Maar nog niet zo heel lang geleden is het ons pas gelukt dit project een stabielere basis te geven en uit te breiden. We hebben coaches opgeleid, we trainen nieuwe teams en we bezoeken meer scholen.
Hoe is uw project ontvangen? Hebt u feedback gekregen van de mensen die u hebt geholpen? (Zo ja, kunt u ons een voorbeeld geven?)
Jongeren zijn altijd erg onder de indruk als ze iemand kunnen ontmoeten die een mentale crisis heeft overwonnen en die ze alles mogen vragen. Het laat hun zien dat als ze zelf problemen hebben, ze altijd ergens hulp kunnen krijgen. Ze brengen één hele dag samen al lerend door en communiceren op voet van gelijkheid. Daarom zijn de deelnemers na afloop altijd zeer tevreden.
Mensen die vanuit hun persoonlijke ervaringen vertellen over geestelijke gezondheidsproblemen kunnen jongeren de moed geven hun eigen problemen aan te pakken. In bijna elke klas zijn er wel jongeren met geestelijke problemen. Als we hun een sprankje hoop kunnen geven, is dat van onschatbare waarde. Voor mensen die over hun persoonlijke ervaringen vertellen, is dat ook een manier om zich beter te gaan voelen. Zij besluiten zelf in welke mate ze zich willen blootgeven. Door hun ervaringen te delen voelen ze zich waardevol en begrepen.
We hebben veel feedback gekregen van de jongeren. Die zeggen ons bijvoorbeeld dat ze normaal gesproken niet de kans krijgen om mensen met geestelijke gezondheidsproblemen te ontmoeten, of dat we moeten leren zulke mensen te accepteren en niet te veroordelen omdat ze anders zijn.
Ook hebben we feedback gekregen van mensen die zelf ervaring hebben met geestelijke gezondheidsproblemen en die deelnemen aan ons project. Een van hen zei het volgende:
“Dit project geeft me de moed om weer met opgeheven hoofd door het leven te gaan. Want ik wil eindelijk weer leven! Praten met jongeren is niet makkelijk maar geeft veel voldoening. Ze zijn erg open en amper bang voor sociaal contact. Het mooiste vind ik dat ze laten zien dat er veel meer is dat ons bindt dan ons verdeelt, dat het beeld van ‘gestoorde mensen’ niet klopt. Het is geweldig dat ik anderen kan helpen om eindelijk openlijk over geestelijke gezondheidsproblemen te praten, zodat niemand met zulke problemen zich meer hoeft te schamen of te verstoppen.”
We worden gestimuleerd door deze jongeren. Na afloop van elke bijeenkomst zeggen ze hoe belangrijk ze het Gestoord? Nou en!-project vinden en dat dit moet worden voortgezet zodat alle jongeren in Slowakije kunnen leren hoe waardevol hun eigen geestelijke gezondheid is.
Staan er al nieuwe projecten op stapel?
We zouden graag willen dat alle jongeren dit soort lessen kunnen krijgen en dat we het project in alle Slowaakse regio’s kunnen uitrollen. Het bestaat al in Duitsland (waar het voor het eerst is ontwikkeld), Tsjechië en Oostenrijk. Dit jaar hebben we ook de eerste teams in Oekraïne opgeleid.
Hoe belangrijk vindt u het dat mensen openlijk over hun geestelijke gezondheidsproblemen kunnen praten? Welke boodschap wilt u met uw project afgeven?
We willen uitdragen dat het hebben van geestelijke gezondheidsproblemen niets is om je voor te schamen. Wel beschamend is niets doen om je gezondheid te bevorderen. Want er is geen goede gezondheid zonder een goede geestelijke gezondheid.
De bedoeling van het Gestoord? Nou en!-project is om mensen al op jonge leeftijd te wijzen op het belang van geestelijke gezondheid en om tegelijkertijd het begrip voor mensen met geestelijke gezondheidsproblemen te vergroten.
We vinden voorkomen veel beter dan genezen. Dat is ook veel doeltreffender. We geven mensen moed en motiveren ze, en zijn optimistisch. Je kunt altijd wel ergens hulp krijgen. Soms is het genoeg als er iemand is met wie je kunt praten. Vechten voor je dromen is nooit gemakkelijk, maar het is wel de moeite waard.
Feiten en cijfers over geestelijke gezondheid in de EU schetsen geen rooskleurig beeld, maar nopen eerder tot actie. Het EESC pleit voor krachtigere maatregelen ter bevordering van de geestelijke gezondheid op nationaal en EU-niveau. Het heeft ook aangedrongen op bindende wetgeving om psychosociale risico’s op het werk te voorkomen. Met de prijs van het maatschappelijk middenveld voor geestelijke gezondheid spreekt het EESC zijn waardering uit voor de voortdurende inspanningen van het maatschappelijk middenveld om het welzijn van de Europeanen te verbeteren.
Feiten en cijfers over geestelijke gezondheid in de EU schetsen geen rooskleurig beeld, maar nopen eerder tot actie. Het EESC pleit voor krachtigere maatregelen ter bevordering van de geestelijke gezondheid op nationaal en EU-niveau. Het heeft ook aangedrongen op bindende wetgeving om psychosociale risico’s op het werk te voorkomen. Met de prijs van het maatschappelijk middenveld voor geestelijke gezondheid spreekt het EESC zijn waardering uit voor de voortdurende inspanningen van het maatschappelijk middenveld om het welzijn van de Europeanen te verbeteren.
Het EESC besloot zijn vlaggenschipprijs van het maatschappelijk middenveld te wijden aan geestelijke gezondheid na berichten dat psychische aandoeningen zoals angststoornissen en depressie in heel Europa in de nasleep van de COVID-19-pandemie sterk waren toegenomen. Volgens de OESO is het aandeel jongeren met symptomen van angst in diverse Europese landen ruim verdubbeld. De pandemie heeft er ook toe geleid dat eetstoornissen, met name onder adolescenten, op jongere leeftijd optreden. Zelfs vóór COVID-19 toesloeg, leden in de hele EU ten minste 84 miljoen mensen (ongeveer één op de zes) aan geestelijkegezondheidsproblemen.
Ongeveer 4 % van de jaarlijkse sterfgevallen in de EU wordt toegeschreven aan mentale problemen en gedragsstoornissen. Een slechte geestelijke gezondheid heeft ook een enorme economische impact: de directe en indirecte kosten beslaan ongeveer 4 % van het bbp. Meer dan een derde van deze kosten is het gevolg van een lagere arbeidsparticipatie en een dalende arbeidsproductiviteit.
In 2020 meldde volgens Eurostat 44,6 % van de beroepsbevolking in de EU in de leeftijdsgroep 15-64 jaar op het werk met risicofactoren voor hun geestelijk welzijn te worden geconfronteerd. Een te hoge werkbelasting of tijdsdruk was de meest genoemde risicofactor voor geestelijk welzijn op het werk, die door bijna een vijfde van de werkenden in de EU werd gemeld.
Geestelijk welzijn staat ondertussen bovenaan de politieke agenda van de EU. In het verlengde hiervan heeft de Commissie in juni 2023 een alomvattende aanpak van geestelijke gezondheid geformuleerd. Deze nieuwe aanpak, waarvoor de EU 1,23 miljard euro uittrekt, heeft tot doel geestelijke gezondheid op alle EU-beleidsterreinen te bevorderen, gebaseerd op drie uitgangspunten: adequate en doeltreffende preventie; toegang tot hoogwaardige en betaalbare geestelijke gezondheidszorg en behandeling, en re-integratie in de samenleving na herstel. Geestelijke gezondheid is ook een politieke prioriteit voor het EESC en staat centraal in zijn werkzaamheden.
Het EESC ontving maar liefst 105 aanvragen uit de hele EU, die betrekking hadden op een breed scala aan onderwerpen, variërend van projecten ter voorkoming van psychosociale risico’s op de werkplek en het aanpakken van kwesties als drugsmisbruik en cyberverslaving, tot de bestrijding van stigmatisering rondom geestelijke gezondheid en de bevordering van vanuit de gemeenschap geleide bijstand. Door zijn waardering uit te spreken voor deze belangrijke inspanningen van niet-overheidsactoren ter ondersteuning van de geestelijke gezondheid en deze onder de aandacht te brengen, hoopt het EESC dat dit ook anderen kan inspireren om dit voorbeeld te volgen. (sg)
Met de EESC-prijs voor het maatschappelijk middenveld worden non-profitprojecten van individuele mensen, maatschappelijke organisaties en bedrijven in het zonnetje gezet. Elk jaar wordt een ander thema gekozen dat een belangrijk werkterrein van het EESC bestrijkt. De winnaar van de 14e editie van de prijs, die dit jaar in het teken staat van geestelijke gezondheid, is de Third Age Foundation uit Ierland. De stichting krijgt de prijs voor AgeWell, haar netwerk voor sociale betrokkenheid dat eenzaamheid onder ouderen bestrijdt.
Met de EESC-prijs voor het maatschappelijk middenveld worden non-profitprojecten van individuele mensen, maatschappelijke organisaties en bedrijven in het zonnetje gezet. Elk jaar wordt een ander thema gekozen dat een belangrijk werkterrein van het EESC bestrijkt. De winnaar van de 14e editie van de prijs, die dit jaar in het teken staat van geestelijke gezondheid, is Third Age Foundation uit Ierland. De stichting krijgt de prijs voor AgeWell, haar netwerk voor sociale betrokkenheid dat eenzaamheid onder ouderen bestrijdt.
Op 7 maart heeft het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) vijf non-profitorganisaties beloond voor hun buitengewone bijdrage aan het bestrijden van psychische aandoeningen, een probleem dat drastisch is toegenomen in de EU.
Het prijzengeld van 50 000 EUR werd verdeeld over de vijf winnende projecten.
De Ierse liefdadigheidsorganisatie Third Age Foundation sleepte de eerste prijs ter waarde van 14 000 EUR in de wacht.
De overige vier prijswinnaars, die elk 9 000 EUR ontvingen, waren:
op de 2e plaats: Pro Lapinlahti association, FINLAND, met het gemeenschapscentrum Lapinlahden Lähde
op de 3e plaats: Integra, SLOWAKIJE, met het initiatief ‘Crazy? So what!’
op de 5e plaats: de organisatie Animenta, ITALIË,met haar project Telling Stories for Good
WINNAAR VAN DE EERSTE PRIJS
Met AgeWell, haar netwerk voor sociale betrokkenheid, biedt de Ierse liefdadigheidsorganisatie Third Age Foundation hulp aan ouderen die in een isolement verkeren, broos en kwetsbaar zijn. Deze unieke dienst wordt verleend in gemeenschapsverband; 50-plussers bieden ondersteuning aan ouderen die tot risicogroepen behoren of hulpbehoevend zijn. Door ouderen thuis op te zoeken en gebruik te maken van een app met vragen over hun geestelijke gezondheid biedt AgeWell gezelschap en emotionele ondersteuning aan en spoort zij in een vroeg stadium gezondheidsrisico’s op.
DE ANDERE WINNENDE PROJECTEN
De Finse vereniging Pro Lapinlahti behaalde met haar gemeenschapscentrum Lapinlahden Lähde of “De lente van Lapinlahti” de tweede plaats. Het centrum, dat met de renovatie van het ziekenhuis Lapinlahti in Helsinki is opgezet, organiseert allerlei workshops en evenementen om de kennis op het gebied van geestelijke gezondheid te verbeteren. Het trekt 50 000 bezoekers per jaar. Als “diagnosevrije zone” mag iedereen er zichzelf zijn zonder een etiket opgeplakt te krijgen, en biedt het centrum empowerment aan in plaats van paternalistisch te zijn.
Op de derde plaats staat de Slowaakse organisatie Integra met haar initiatief “Crazy? So what!”, dat stereotypen doorbreekt door jongeren inzicht in geestelijke gezondheid bij te brengen, op basis van compassie. Mensen die met geestelijke gezondheidsproblemen te maken hebben gehad, vertellen hoe dat is en hoe ze ervan hersteld zijn.
De winnaar van de vierde prijs, de Finse stichting Lilinkoti, heeft als missie de geestelijke gezondheid te ondersteunen met het innovatieve en creatieve spel “The World of Recovery”. Doel is het herstel van de geestelijke gezondheid te bevorderen door middel van doelstellingen die inspireren tot een gezond zelfbeeld, persoonlijke autonomie en een actief en zinvol leven. Het spel bestaat in twee varianten: een niet-gewelddadige game en een klassiek (rollen)spel. Beide zijn gericht op mensen die aan het herstellen zijn van mentale problemen of een verslaving en op professionals, en zijn gratis verkrijgbaar.
Met het project Telling Stories for Good wist de Italiaanse non-profitorganisatie Animenta de vijfde plaats te behalen.Animenta herschrijft stereotiepe verhalen over eetstoornissen, die alleen al in Italië meer dan vier miljoen mensen treffen, onder wie twee miljoen adolescenten. De betrokken preventie- en bewustmakingsprogramma’s worden door professionals op vrijwillige basis zowel online als op scholen in heel Italië verzorgd.
Het EESC lanceerde de huidige editie van de prijs in juli 2023. Door zijn prijs aan dit zeer belangrijke thema te wijden wil het EESC de cruciale rol erkennen die maatschappelijke organisaties spelen bij de behandeling en preventie van geestelijke gezondheidsproblemen. De winnaars werden gekozen uit meer dan 100 aanmeldingen uit 23 lidstaten.
Eerdere edities van de prijs werden onder meer gewijd aan jongeren en hulp voor Oekraïne, klimaatactie, gendergelijkheid en empowerment van vrouwen, en migratie. In 2020 heeft het EESC in plaats van zijn prijs voor het maatschappelijk middenveld eenmalig een solidariteitsprijs voor het maatschappelijk middenveld uitgereikt, die in het teken stond van de bestrijding van COVID-19. (ll)
