Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) zou graag zien dat het werkprogramma van de Europese Commissie voor 2025, dat de wetgevings- en beleidsprioriteiten van de EU bevat, zich richt op economische veerkracht, sociale rechtvaardigheid en duurzaamheid. Tijdens een plenair debat met commissaris voor Economie en Productiviteit Valdis Dombrovskis bevestigde het EESC – dat een cruciale rol speelt bij het opstellen van het werkprogramma – dat het zijn steentje wil bijdragen aan een agenda waarmee urgente problemen kunnen worden aangepakt en tegelijkertijd wordt ingezet op een meer inclusieve en toekomstgerichte Europese Unie.

Het EESC heeft in december 2024 zijn bijdrage aan het werkprogramma van de Commissie “Samen vooruit: Een sterkere, eenvoudigere en snellere Unie” gepresenteerd, waarin het een doortastende aanpak van de economische en geopolitieke uitdagingen van de EU bepleit. Elk jaar tracht het EESC aan de hand van uitgebreide raadplegingen en aanbevelingen nuance aan te brengen in het werkprogramma, zodat de belangen van de Europese burgers en bedrijven zo goed mogelijk worden behartigd.

EESC-voorzitter Oliver Röpke betoonde zich ingenomen met de goede samenwerking met de Europese Commissie. Hij erkende dat de Commissie haar beste beentje voorzet, maar drong aan op een ambitieuzere en inclusievere aanpak. “We blijven ons inzetten voor beleid dat economische stabiliteit, sociale rechtvaardigheid en democratische waarden bevordert”, zo zei Oliver Röpke.

Commissaris Dombrovskis bevestigde dat het werkprogramma van de Commissie voor de komende vijf jaar gericht is op het stimuleren van het economisch concurrentievermogen en de veiligheid. “Maatregelen om de bureaucratisch rompslomp terug te dringen zijn een belangrijke bouwsteen van een concurrerender Europa. Met onze vereenvoudigingsagenda willen we onze economische, sociale, milieu- en veiligheidsdoelstellingen dichterbij brengen – het is niet de bedoeling dat de regels het lastiger maken de doelstellingen te bereiken”, aldus de commissaris.

Kernprioriteiten voor 2025

Economische groei en concurrentievermogen

Het werkprogramma is gericht op structurele hervormingen, het nieuwe meerjarig financieel kader (MFK) en sterkere kapitaalmarkten. Het EESC pleit voor een bredere benadering van economische veerkracht, waarbij de trage groei, de crisis in verband met de kosten van levensonderhoud en de toenemende geopolitieke onzekerheid worden aangepakt.

Niet alleen minder maar ook slimmere regelgeving

Het EESC steunt de toezegging van de Commissie om de administratieve lasten te verminderen, maar waarschuwt dat met de vereenvoudiging van de regelgeving niet mag worden gemorreld aan de sociale bescherming of de milieunormen.

Stimuleren van innovatie en investeringen

Digitale netwerken, AI en kwantumtechnologieën staan centraal in het werkprogramma, dat prioriteit geeft aan het technologische leiderschap van de EU. Het EESC verzoekt de Commissie met klem de voorwaarden te scheppen om de uitstroom van kapitaal te voorkomen en langetermijninvesteringen in Europa te bevorderen.

Een eerlijker en groener Europa

Het werkprogramma richt zich op de aanpak van uitdagingen zoals het tekort aan vaardigheden, voedselzekerheid en duurzame financiering, om zo de sociale en ecologische duurzaamheid te versterken. Het EESC onderstreept het belang van beleid ter bevordering van de sociale cohesie en een rechtvaardige digitale transitie.

Voorbereiding op uitbreidingen en de toekomst

Nu de EU zich opmaakt voor een mogelijke uitbreiding na 2028 zijn in het werkprogramma plannen voor financiële en politieke stabiliteit opgenomen. Om ervoor te zorgen dat het beleid tegemoetkomt aan de behoeften van alle Europeanen dringt het EESC erop aan dat het standpunt van het maatschappelijk middenveld in aanmerking wordt genomen. (tk)

Nu de bommen dagelijks op hun land neerkomen, is de verre toekomst wel het laatste waar jonge Oekraïners aan denken. Overleven is nu het enige wat telt, zegt de 18-jarige Yevheniia Senyk, deelnemer aan “Jouw Europa, jouw mening!” in 2025 en jeugdactivist uit Oekraïne. Ze vertelt over de gevolgen van de oorlog voor jongerenorganisaties in haar land en waarom zij gehoord moeten worden op het Europese toneel.

Wat zijn volgens jou de gevolgen van de voorbije drie jaar oorlog in Oekraïne voor jouw organisatie en hoe zijn jullie activiteiten erdoor veranderd?

Het SD-platform is opgericht in 2013 en heeft als doel waarden zoals vrijheid, solidariteit, gelijkheid en rechtvaardigheid te beschermen. Wij geloven dat dit de belangrijkste waarden zijn die een progressieve toekomst in Oekraïne moeten schragen. We hebben ook veel afdelingen in het buitenland zodat Oekraïense jongeren die hun thuisland hebben moeten verlaten, zich van daaruit kunnen blijven inzetten. 

De oorlog heeft gevolgen gehad voor het werk van de regionale afdelingen. Er zijn er namelijk veel die zich zeer dicht bij de frontlinie bevinden, bijvoorbeeld in Odessa en Zaporizja, en de mensen daar worden elke dag gebombardeerd. Ze kunnen nauwelijks denken aan het organiseren van evenementen, alles draait om overleven. In het hele land lijden jongeren onder die dagelijkse bombardementen. Wat heeft het voor zin om na te denken over de verre toekomst als je niet weet wat de dag van morgen brengt?

Door de oorlog is de economische situatie in Oekraïne ook instabiel en is er niet genoeg werk voor jongeren. Ze moeten een baan vinden en tegelijkertijd proberen te studeren en actief te zijn in jongerenorganisaties. Dat alles is moeilijk te combineren.

Na de grootschalige invasie in Oekraïne hebben veel jongeren zich gewapenderhand tegen de Russische agressor verzet in plaats van hem te bestrijden via jeugdraden of jongerenorganisaties. Jonge Oekraïners missen daardoor politieke ervaring. In de toekomst zal het moeilijk zijn ervoor te zorgen dat iedereen aan het politieke leven kan deelnemen.

Bij SD-platform bieden we gratis niet-formele politieke educatie aan, zodat jongeren kunnen leren hoe ze invloed kunnen uitoefenen op de politiek op regionaal en nationaal niveau.

Waarom is het volgens jou belangrijk voor Oekraïense jongerenorganisaties of hun vertegenwoordigers om deel te nemen aan evenementen zoals YEYS?

Dankzij dit soort van internationale evenementen beseffen wij Oekraïners dat Europa ons niet is vergeten. Het is belangrijk voor ons om hier te zijn, onze stem te laten horen, anderen naar hun ervaringen te vragen en zo met frisse ideeën naar ons land terug te keren.

Het laat ook zien dat we deel kunnen en willen uitmaken van de Europese Unie, want als we hier zijn, kunnen de Europese jongeren naar ons luisteren en wij naar hen. Het is als een partnerschap tussen ons allemaal.

Hoe kunnen jongeren worden gesteund of geholpen om hen aan te moedigen zich te blijven inzetten voor jeugdwerk en jeugdactivisme?

Ik denk dat het heel belangrijk is dat de Europese Unie de Oekraïense jeugd raadpleegt. Als de Europese Unie ons de mogelijkheid blijft bieden om inspraak te hebben in de EU-beleidsvorming, zullen we tot gemeenschappelijke conclusies komen die voor beide partijen gunstig zijn. We maken immers deel uit van Europa, dus moeten er gemeenschappelijke standpunten zijn op alle beleidsterreinen. Als de Europese Unie Oekraïense jongeren financieel blijft steunen om aan dit soort evenementen deel te nemen, zal dat hen helpen om in de toekomst politiek actief te blijven. De kostprijs zal dan geen obstakel meer vormen.

Yevheniia Senyk is jongerenactivist bij SD-platform, een organisatie binnen de nationale jeugdraad van Oekraïne. Zij studeert internationale betrekkingen aan de polytechnische universiteit van Lviv.  

Door Javier GARAT PÉREZ

In reactie op het initiatief voor een Europees oceaanpact van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) belangrijke aanbevelingen gedaan voor een alomvattende en evenwichtige benadering van oceaanbeheer. De visie van het EESC is gericht op het waarborgen van gezonde en productieve oceanen, het stimuleren van de blauwe economie van de EU, het versterken van marien onderzoek en mariene innovatie en het veiligstellen van mariene ecosystemen voor toekomstige generaties.

Het potentieel van de blauwe economie ontsluiten

Het EESC onderstreept het belang van de ontwikkeling van een robuuste en concurrerende blauwe economie. Dit houdt in dat regelgevingskaders moeten worden vereenvoudigd, voor strategische autonomie moet worden gezorgd, innovatie moet worden gestimuleerd en vooruitgang moet worden geboekt op weg naar decarbonisatie.

Ten behoeve van een bloeiende maritieme industrie bepleit het EESC dringende investeringen in e-brandstoffen, hernieuwbare offshore-energie en innovatieve mariene technologieën. Daarnaast zal het opzetten van een sterke maritieme cluster met duidelijke duurzaamheidsdoelen bijdragen tot het behoud van Europa’s leidende positie in de maritieme industrie. Daartoe is het onontbeerlijk een “Industriële alliantie voor waardeketens van de blauwe economie” in het leven te roepen en de EU-strategie voor maritieme veiligheid te versterken.

Het EESC beveelt aan om bestaand beleid, zoals het gemeenschappelijk visserijbeleid, te evalueren. Duurzame visserij moet voortdurend worden ondersteund en de afhankelijkheid van ingevoerde vis en schaal- en schelpdieren moet worden verminderd. Voor deze invoer moeten dezelfde sociale en milieunormen gelden als voor EU-visserijproducten. Voorts dringt het EESC er bij de Commissie op aan om voor 2026 een EU-actieplan voor "blauw voedsel" te ontwikkelen.

Verbetering van mariene kennis, marien onderzoek en mariene innovatie

Het EESC dringt aan op meer financiering voor marien onderzoek en mariene innovatie en benadrukt de behoefte aan wereldwijde wetenschappelijke samenwerking en betere technologie in de maritieme sector. Om dit mogelijk te maken, stelt het voor om centra voor de blauwe economie en een waarnemingspost voor de oceanen op te zetten.

Stimuleren van investeringen en financiering voor duurzame oceanen

Het EESC wijst op de noodzaak om aanzienlijke publieke en private financiering te mobiliseren ter ondersteuning van SDG 14 (leven in het water). Daartoe moeten binnen EU-financieringsprogramma’s zoals Horizon Europa speciale begrotingslijnen voor oceaangerelateerde projecten worden gecreëerd. Het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur (EFMZVA) moet ook meer middelen krijgen om concurrerende en koolstofvrije sectoren te ondersteunen.

Een sociaal inclusieve en rechtvaardige transitie

In een veerkrachtige oceaaneconomie moeten werknemers in de maritieme sector billijk worden behandeld. Het EESC pleit voor maatregelen om het tekort aan arbeidskrachten aan te pakken, generatievernieuwing te stimuleren en omscholingsmogelijkheden te bieden. Er moet in uitgebreide sociale ondersteuningssystemen worden voorzien om werknemers te beschermen, met name werknemers die door technologische veranderingen niet kunnen overstappen naar een nieuwe functie.

Zorgen voor gezonde en veerkrachtige oceanen

Onze oceanen worden op tal van manieren bedreigd, door klimaatverandering, vervuiling, plastic en menselijke druk. Het EESC roept daarom op tot meer inspanningen voor herstel, bescherming en duurzame instandhouding van mariene omgevingen, overeenkomstig mondiale verbintenissen op het gebied van biodiversiteit. Het bereiken van een “goede milieutoestand” is tegelijkertijd cruciaal voor economische stabiliteit en klimaatbestendigheid. Daarnaast moeten we dringend investeren in groene infrastructuur, het terugdringen van verontreiniging en een Europees plan voor aanpassing aan de klimaatverandering, terwijl we ook het leiderschap van de EU in de mondiale mariene governance moeten versterken.

Zorgen voor een alomvattend kader voor oceaanbeheer

Om de economische welvaart te stimuleren en tegelijkertijd de grenzen van onze planeet te respecteren, pleit het EESC voor regionale samenwerking met lokale gemeenschappen met het oog op coherent beleid. Ook dringt het aan op betere internationale overeenkomsten, sterkere EU-oceaandiplomatie en specifieke werkgroepen die zich binnen de EU-instellingen met maritieme kwesties bezighouden.

Tot slot beveelt het EESC aan om de maritieme ruimtelijke ordening te verbeteren, zodat er een evenwicht kan worden gevonden tussen uiteenlopende belangen, zoals de uitbreiding van offshore-energie enerzijds en visserij en aquacultuur anderzijds. Doel is co-existentie en duurzaamheid te bevorderen en er tegelijkertijd voor te zorgen dat traditionele vissersgemeenschappen in stand worden gehouden en bij de besluitvorming worden betrokken.

De 17-jarige student Adam Mokhtari was een van de Ierse vertegenwoordigers tijdens Jouw Europa, jouw mening! (YEYS), dat in maart in Brussel werd gehouden onder het motto “De jeugd een stem geven”. Later presenteerde hij de aanbevelingen van YEYS tijdens de EESC-Week van het maatschappelijk middenveld, waarin hij tijdens een bijeenkomst sprak over Charting Europe’s course – Reconnecting polarised societies through community learning and citizenship education. Adam beschrijft wat hij leuk vond aan YEYS en deelt zijn persoonlijke indrukken om te benadrukken waarom hij een Europa wil waar iedereen zich thuis voelt.

Door Adam Mokhtari

Hallo, mijn naam is Adam Mokhtari en ik heb een geweldige ervaring gehad door Ierland te vertegenwoordigen tijdens Jouw Europa, jouw mening (YEYS) 2025. Ongeveer 90 jongeren uit heel Europa kwamen bijeen om ideeën uit te wisselen en de toekomst vorm te geven.  

Een van mijn favoriete onderdelen was het werken in groepen om belangrijke kwesties te bespreken en beslissingen te nemen. Zeer positief ben ik ook over de activiteit waarbij we om de beurt luisteraar, spreker en waarnemer waren en bespraken wat Europa voor ieder van ons persoonlijk betekende. Iedereen had zeven minuten spreektijd; zo kwam iedereen aan het woord.

Aan het eind waren we het eens over vijf belangrijke aanbevelingen. Dit zijn: het openbaar bestuur transparanter maken en jongeren daarbij betrekken, actief burgerschap op scholen onderwijzen, gelijkheid voor iedereen garanderen, jongeren een echte stem in de politiek geven en een sterk klimaatactieplan opstellen.

Aan mij de eer om alle YEYS-deelnemers te vertegenwoordigen tijdens de EESC-Week van het maatschappelijk middenveld en onze aanbevelingen met beleidsmakers te delen. Daaruit bleek dat stemmen van jongeren ertoe doen!

De kracht van onderwijs

Onderwijs is van groot belang om jongeren bij de democratie te betrekken. Het leert ons kritisch na te denken, nepnieuws te herkennen en in actie te komen. Zonder de steun van mijn school zou ik deze kans niet hebben gekregen. Nu wil ik anderen zover krijgen om ook mee te doen.

Tijdens YEYS luisterden EESC-voorzitter Oliver Röpke en EU-jeugdcoördinator Biliana Sirakova naar onze ideeën en moedigden ze ons aan om te blijven aandringen op verandering.

Mijn verhaal en waarom inclusie belangrijk is

Ik ben geboren in Ierland, maar mijn ouders zijn pas eind jaren 90 daar naartoe verhuisd. Toen ze zich er vestigden, ervoeren ze liefde en respect van het Ierse volk. Mijn ouders vertelden me dat er in die tijd heel weinig diversiteit was in Ierland. Desondanks ging het mijn ouders in de jaren 90 voor de wind.

Ik ben Iers en ik ben Europeaan. Ik heb een Algerijnse achtergrond.  Soms voel ik me anders dan anderen, maar meestal voel ik me net als iedereen.  Ik heb veel geleerd van verschillende culturen en ik denk dat dit het leven beter maakt. Als we allemaal hetzelfde waren, zou het saai zijn.  Het gaat erom open te staan voor verschillen en begrip te hebben voor anderen.

Helaas hebben sommige migranten en jongeren vandaag de dag te maken met discriminatie, haat en oneerlijke behandeling, wat kan worden gestimuleerd door sociale media. Dat moet veranderen. Het maakt me ongelukkig om dit vast te stellen. Met sommige immigranten in Ierland gaat het nu slecht: ze leven op straat en worden gezien als een probleem. Het is niet gemakkelijk en het is heel triest.

Ik heb het geluk gehad naar scholen te gaan waar niemand uitgesloten werd, maar dat is niet voor alle jongeren weggelegd. We moeten ervoor zorgen dat alle jongeren zich geaccepteerd voelen en dat ze erbij horen, zodat ze zich niet buitengesloten of afgesloten voelen van de maatschappij.

Bouwen aan een betere toekomst

Om Ierland en de Europese Unie inclusiever te maken, hebben we beter onderwijs nodig over verschillende culturen en over wat de EU voor ons doet.  Dit helpt bij het begrip en zorgt voor meer inclusie.

Gemeenschapsevenementen kunnen mensen samenbrengen en op een positieve manier met elkaar laten omgaan. Meer jongeren moeten invloed krijgen bij beslissingen op lokaal niveau, ook in jeugd- en sportclubs of op school of op EU-niveau. Hierdoor zullen ze zich betrokken voelen bij de dingen die voor hen belangrijk zijn. Laat jongeren zien hoe ze bij de zaak betrokken kunnen raken.

We hebben steun van de EU nodig om inclusie tot een prioriteit te maken.  Het was fantastisch om te horen dat inclusie een prioriteit was voor het EESC.

Wat ik wil voor Europa

Veel jongeren zijn slecht op de hoogte van wat de EU voor hen doet. De EU zou meer moeten doen om ons meer bij de politiek en bij verkiezingen te betrekken. 

Ik wil een Europa dat verenigd, eerlijk en gastvrij is, waar alle mensen zich welkom voelen, ongeacht hun achtergrond.

YEYS heeft me duidelijk gemaakt dat jongeren de doorslag kunnen geven. Ook als onze ideeën niet allemaal meteen worden geaccepteerd, worden ze tenminste gehoord. Als Ierse jongere met Algerijnse roots heb ik het gevoel dat mijn stem ertoe doet; en ik wil dat anderen dezelfde kans krijgen.

Onderwijs kan mensen samenbrengen, discriminatie tegengaan en jongeren een stem geven. Ik neem deze ervaring met me mee en moedig anderen aan om mee te doen. De toekomst ligt in onze handen!  Het is ons Europa en we hebben inspraak!

Adam Mokhtari is een 17-jarige scholier uit Ierland. Hij gaat naar de Bremore Educate Together Secondary School in Balbriggan bij Dublin. Enthousiast over de EU en gedreven om samenlevingen inclusiever en succesvoller te maken, nam Adam deel aan YEYS 2025 en was hij YEYS-vertegenwoordiger tijdens de Week van het maatschappelijk middenveld dit jaar.