De Catalaanse vereniging “Enginyeria Sense Fronteres” (Ingenieurs zonder grenzen) is vastbesloten om ervoor te zorgen dat mensen in energiearmoede niet langer als weerloze slachtoffers worden gezien. Zij organiseert collectieve bijeenkomsten om een platform te bieden aan mensen met een gebrekkige toegang tot water en energie of die moeite hebben om de rekeningen te betalen. Mònica Guiteras legt ons namens de vereniging uit hoe, in de laagdrempelige en veilige setting van deze bijeenkomsten, bij de betrokkenen het besef kan ontstaan dat zij niet machteloos staan en het heft in handen kunnen nemen als actoren en aanjagers van verandering in het kader van de energietransitie.

EESC Info: Wat heeft u ertoe aangezet uw project of initiatief op te starten?

Mònica Guiteras Blaya: De gevolgen van energiearmoede zijn tot nu toe benaderd vanuit een welzijnsperspectief, waarbij mensen die ermee geconfronteerd worden vaak als slachtoffers worden aangemerkt of zelfs een “verkeerd” energieverbruik wordt verweten. Wij vonden het noodzakelijk om deze enge zienswijze te verlaten en families die in energiearmoede verkeren instrumenten aan te reiken om zelf een rol te gaan spelen en veranderingen aan te jagen in het licht van de huidige energietransitie.

Hoe is uw project ontvangen? Heeft u feedback gekregen van de mensen die u heeft geholpen? (Zo ja, kunt u ons een voorbeeld geven?)

De deelnemers ervaren dit initiatief als zeer noodzakelijk, omdat zij zich vaak machteloos voelen tegenover grote leveranciers, of de aanpak van de overheid als te bureaucratisch ervaren. Collectieve bijeenkomsten over energiearmoede bieden de deelnemers een veilige, nabije ruimte waar niemand wordt beoordeeld en waar niemand meer weet dan de ander. Zo wordt een beter inzicht verkregen in de verschillende ervaringen en ontstaat ook het vooruitzicht op een betere levenskwaliteit, dankzij meer informatie en een actieve deelname aan de samenleving.

Hoe wil u het prijzengeld gaan gebruiken om de gemeenschap verder vooruit te helpen? Plant u al nieuwe projecten?

Deze prijs zal van grote hulp zijn om het bereik van ons project te vergroten. Tal van mensen die in de marge leven, blijven voor ons nog onder de radar, omdat zij zelfs niet op de hoogte zijn van onze bijeenkomsten. Ook willen wij werken aan manieren om mensen die in energiearmoede leven op nieuwe en zinvolle manieren te bereiken. Tijdens de pandemie moesten we reeds creatief zijn, door bijeenkomsten deels fysiek en deels op afstand te organiseren. Met deze erkenning en het bijbehorende prijzengeld willen we onder meer inzetten op nieuwe werkwijzen, een bredere bekendheid en betere communicatie, om een groter en diverser publiek te bereiken.

Welk advies heeft u voor andere organisaties om met dit soort activiteiten en programma’s resultaten te boeken?

Zoek contact met organisaties in het veld, en kijk verder dan de sectoren waarin je je als organisatie gewoonlijk begeeft. Zo zijn wij bijvoorbeeld een milieu-ngo, maar hebben wij voor dit project belangrijke lokale partnerschappen opgezet met bewegingen voor fatsoenlijke huisvesting en met buurtverenigingen.

Hoe optimistisch bent u over de vooruitzichten van de EU om de doelstellingen van de Green Deal te halen?

Sociale rechtvaardigheid is cruciaal. De groene transitie valt of staat ermee. Als samenleving moeten we er alles aan doen om overheden op verschillende niveaus ertoe aan te zetten de doelstellingen van de Green Deal na te streven met sociale waarborgen en een rol en stem voor de burger.