Op 9 december heeft het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) prijzen uitgereikt aan vijf non-profitorganisaties en verenigingen wier creatieve en inspirerende klimaatprojecten bijdragen aan een rechtvaardige en groene transitie naar een koolstofarme, klimaatbestendige economie.
Het prijzengeld van 50 000 EUR werd verdeeld over vijf winnende projecten. De Belgische vereniging Grootouders voor het Klimaat heeft de hoofdprijs van 14 000 EUR in de wacht gesleept. De vier andere finalisten ontvingen elk 9 000 EUR.
Dit waren, in dalende volgorde: de Spaanse vereniging Associació Catalana Enginyeria Sense Fronteres (Ingenieurs zonder Grenzen Catalonië), de Roemeense vereniging Ateliere Fara Frontiere (Werkplaats zonder Grenzen), de Sloveense studio Prostorož, die zich bezighoudt met stadsplanning, en het netwerk van Estse ngo’s Estse Groene Beweging / Ests Natuurfonds / Ests Centrum voor Milieurecht.
Tijdens de prijsuitreiking, die zowel online als in Brussel plaatsvond, feliciteerde EESC-voorzitter Christa Schweng de vijf winnaars en alle deelnemers aan de wedstrijd: “De ingediende projecten zijn van hoge kwaliteit en tonen creatieve oplossingen op tal van klimaatgerelateerde gebieden. Wij zijn ervan overtuigd dat dergelijke projecten zullen bijdragen tot klimaatneutraliteit en een rechtvaardige transitie. Als groot voorstander van de Europese Green Deal is het EESC er vast van overtuigd dat het noodzakelijk is burgers en bedrijven centraal te stellen in de groene transitie en ervoor te zorgen dat niemand achterblijft.”
Cillian Lohan, vicevoorzitter van het EESC en verantwoordelijk voor communicatie, zei: “Om de klimaatverandering aan te pakken, moeten alle geledingen van de samenleving hun steentje bijdragen. Dit vereist een omslag van raadpleging en top-downbetrokkenheid naar samen denken, samen maken en empowerment. Positieve verhalen, zoals de projecten van de winnaars van onze prijs, laten de meerwaarde van co-ontwerp en cocreatie zien, en zijn van belang om mensen en organisaties erbij te betrekken. Deze schat aan ideeën geeft ons het vertrouwen dat de strijd tegen de klimaatverandering nog niet verloren is.”
WINNAARS VAN DE PRIJS VOOR HET MAATSCHAPPELIJK MIDDENVELD 2021
De eerste prijs gaat dit jaar naar een vereniging van grootouders uit het Vlaamse Gewest van België. De Grootouders voor het Klimaat willen een betere, duurzamere wereld achterlaten voor hun kleinkinderen. Met de campagne “Onze spaarcenten voor hun toekomst” worden zo’n 2,4 miljoen Belgische grootouders aangespoord om hun spaargeld, in totaal ongeveer 910 miljard euro, te verschuiven naar duurzamere projecten.
De campagne richt zich ook tot de financiële sector en de regering, door een duurzaam gedrag van beleggers en instellingen aan te moedigen en op te roepen tot een verschuiving naar duurzame financiering. Daarnaast zetten de Grootouders voor het Klimaat zich in voor de financiële geletterdheid van leerlingen. De vereniging wil benadrukken dat ouderen een cruciale rol kunnen spelen in de klimaatactie.
Bij het in ontvangst nemen van de prijs zei Guy De Koninck, woordvoerder van de Grootouders voor het Klimaat: “Het is een eer voor ons om deze prijs te ontvangen, samen met vier andere geweldige projecten. Wij maken ons zorgen om de planeet. We hoorden de kreten van de jongeren en we sloten ons aan bij hun marsen voor de toekomst. Geld doet de wereld draaien, maar vandaag is de wereld eigenlijk de verkeerde kant aan het opdraaien. Wij moeten het tij keren, en dat is het doel van onze campagne. Met het geld dat we hebben, kunnen we een verschil maken. Dit is de boodschap die wij hebben gestuurd naar regeringen, banken en andere grootouders. Het winnen van deze prijs is een belangrijke morele en financiële opsteker voor onze campagne.”
De tweede prijs ging naar de Spaanse Associació Catalana Enginyeria Sense Fronteres (Ingenieurs zonder grenzen Catalonië). In een tijd waarin 11 % van de Spaanse huishoudens te kampen heeft met energiearmoede zet deze Catalaanse vereniging zich in voor klimaatrechtvaardigheid op basis van mensenrechten. Zij betrekt mensen die met energiearmoede worden geconfronteerd bij de huidige debatten over de klimaatcrisis, en streeft ernaar kansarmen in staat te stellen hun grondrecht op toegang tot basisvoorzieningen uit te oefenen.
De Roemeense vereniging Ateliere Fara Frontiere (Workshop zonder Grenzen) ging met de derde prijs naar huis. Met haar “educlick”-project pakt deze Roemeense vereniging sociale onrechtvaardigheid aan en vestigt zij de aandacht op de voordelen van de circulaire economie. De vereniging heeft mensen aan de rand van de samenleving in dienst om afgedankte elektrische en elektronische apparaten op te knappen. Deze apparaten worden vervolgens geschonken aan scholen in achterstandsgebieden en aan organisaties die zich inzetten voor kwetsbare kinderen.
De vierde prijs ging naar de Sloveense stedenbouwkundige studio Prostorož, die bewoners van de Sloveense hoofdstad Ljubljana heeft aangemoedigd om op te treden tegen de gevolgen van de klimaatverandering in hun stad — een van de snelst opwarmende steden ter wereld. In hun “Hot Spots”-project werd mensen gevraagd om de heetste locaties van de stad aan te wijzen op een digitale kaart. Dit leverde heel veel feedback op over wat er moet worden gedaan om oververhitting te voorkomen.
De vijfde prijs ging naar het netwerk van Estse ngo’s Estse Groene Beweging / Ests Natuurfonds / Ests Centrum voor Milieurecht, dat zich inzet om de perceptie van hernieuwbare energie in het land, dat een van de grootste koolstofvoetafdrukken in de EU heeft, te veranderen. Het netwerk heeft een platform opgezet voor een dialoog tussen alle partijen over de energietransitie in Noordoost-Estland, waar de olieschalie-industrie zal moeten worden uitgefaseerd – een boodschap die niet erg enthousiast is ontvangen.
OVER DE PRIJS VOOR HET MAATSCHAPPELIJK MIDDENVELD 2021
Het thema van dit jaar, “Klimaatactie”, trok tientallen kandidaten uit 24 landen aan. Er werden zeer uiteenlopende projecten ingediend, waarin de nadruk werd gelegd op innovatieve benaderingen van maatschappelijke organisaties en individuen om de klimaatcrisis aan te pakken.
De prijs vestigt de aandacht op de cruciale rol die de burgers spelen bij het bereiken van klimaatneutraliteit tegen 2050, een doelstelling waarop de EU zich in het kader van de Europese Green Deal heeft vastgelegd. Het EESC hoopt dat deze prijs het maatschappelijk middenveld zal aanmoedigen om de lokale economieën groener te maken en om de normen, gedragingen en systemen die ons aan de rand van de klimaatcrisis hebben gebracht, te veranderen.
De prijs voor het maatschappelijk middenveld vormt een bekroning van “uitmuntende initiatieven vanuit het maatschappelijk middenveld”. De prijs heeft ieder jaar betrekking op een ander aspect van de werkzaamheden van het EESC. In 2019 was het thema gendergelijkheid en empowerment van vrouwen. In 2020 heeft het EESC eenmalig een solidariteitsprijs voor het maatschappelijk middenveld uitgereikt, die in het teken stond van de bestrijding van COVID-19.
Meer informatie over de EESC-prijs voor het maatschappelijk middenveld 2021 vindt u hier. (ll)
