Il-KESE tqis il-proposta tas-sistema għall-iskambju ta’ kwoti tal-emissjonijiet bħala waħda mill-proposti ewlenin tal-pakkett “lesti għall-mira ta’ 55 %” bl-obbjettiv globali tiegħu li jnaqqas l-emissjonijiet tas-CO₂ b’55 % sal-2030. Sabiex jinkiseb dan, is-sistema tal-ETS saret aktar ambizzjuża u tnaqqas l-għadd ta’ kwoti disponibbli. Il-proposta tal-ETS tenfasizza li s-setturi kollha jeħtieġ li jikkontribwixxu sabiex jintlaħqu l-objettivi tal-pakkett “lesti għall-mira ta’ 55 %”. L-emissjonijiet mit-trasport ma naqsux mill-1990 u għalhekk qed jingħataw prijorità.

Il-proposta testendi s-sistema tal-ETS biex tinkludi t-trasport marittimu, inklużi l-vjaġġi minn u għall-UE; dan huwa b’żieda mal-avjazzjoni li kienet diġà inkluża. Hija tipproponi sistema separata u parallela għat-trasport bit-triq u l-bini fejn in-negozjanti mhumiex operaturi iżda negozji li jqassmu l-fjuwils fossili. Għall-operaturi, dan jibgħat sinjal ta’ prezz li huwa simili għal taxxa fuq il-fjuwil.

Nisperaw li l-ETS riveduta se tnaqqas l-emissjonijiet tas-CO2, tkun inċentiv biex jiġu żviluppati soluzzjonijiet newtrali għall-karbonju u tixpruna l-innovazzjoni.

Madankollu, dan ifisser ukoll żieda fl-ispejjeż għas-setturi li huma parti mis-sistema ETS. Dan imbagħad se jaffettwa l-livell tal-ispiża ġenerali.

Dan jista’ wkoll idgħajjef il-kompetittività tal-industrija Ewropea – sakemm pajjiżi oħra ma jsegwux l-eżempju tal-UE.

Il-Mekkaniżmu ta’ Aġġustament tal-Karbonju fil-Fruntieri (CBAM) ifittex li jiżgura li prodotti rħas prodotti taħt kundizzjonijiet inqas rigorużi ma jkunux jistgħu jikkompetu fis-suq tal-UE. Madankollu, dan ma jkoprix is-setturi kollha inklużi s-servizzi, bħat-trasport, u lanqas ma jippromovi esportazzjonijiet ta’ oġġetti u servizzi.

Għalhekk, huwa importanti ħafna li d-diplomazija tal-UE dwar il-klima jirnexxilha tikkonvinċi pajjiżi oħra biex isegwu l-eżempju tal-UE.

Hemm ukoll riskju li l-ispejjeż dejjem jiżdiedu jikkawżaw faqar fl-enerġija u fil-mobilità.

It-trasformazzjoni lejn soċjetà ħielsa mill-karbonju se tinvolvi l-ħtieġa li l-forza tax-xogħol tiġi adattata għal rekwiżiti ta’ kompetenza ġodda permezz ta’ titjib fil-ħiliet u ħiliet mill-ġdid.

Il-pakkett jippjana li jsolvi problemi ta’ tranżizzjoni permezz ta’ diversi fondi: il-Fond għall-Modernizzazzjoni, il-Fond għall-Innovazzjoni u l-Fond Soċjali, li fil-biċċa l-kbira tagħhom se jkunu ffinanzjati minn dħul mill-ETS u s-CBAM. Madankollu, jekk il-proposti jiġu adottati, dawk il-fondi ma jkunux biżżejjed għall-investimenti vasti meħtieġa għat-tranżizzjoni.

It-trasport bit-triq u l-bini kif ukoll it-trasport domestiku tal-UE fuq l-ilma jaqgħu wkoll taħt ir-Regolament dwar il-kondiviżjoni tal-isforzi, li jfisser li t-tnaqqis tagħhom tas-CO₂ taħt l-ETS se jgħodd għall-kwoti ta’ tnaqqis tal-Istati Membri.

Iżda jfisser ukoll riskju ta' restrizzjonijiet addizzjonali jekk Stat Membru jeħtieġ aktar tnaqqis tas-CO₂.

It-trasport tal-merkanzija bit-triq u t-trasport marittimu jistgħu jintlaqtu b’mod partikolarment qawwi taħt is-sistema tal-ETS peress li s’issa m’hemm l-ebda soluzzjonijiet mingħajr karbonju bi prezz raġonevoli għal dawk is-setturi.

Biex nikkonkludu, l-isfidi ewlenin identifikati fl-Opinjoni tal-KESE huma:

• Spejjeż ogħla li se jaffettwaw is-setturi tal-industrija u tas-servizzi tal-UE, b’riskju ta’ kompetittività mnaqqsa fis-suq dinji
• Ir-riskju tal-faqar tal-enerġija u l-mobilità
• Il-ħtieġa li s-setturi tal-industrija u tas-servizzi jadattaw
• Taħriġ mill-ġdid u titjib tal-ħiliet tal-forza tax-xogħol
• L-attirar tal-investimenti meħtieġa biex tiġi negozja t-tranżizzjoni. Il-fondi tal-UE se jgħinu iżda mhumiex biżżejjed
• Li pajjiżi oħra jiġu konvinti jsegwu l-istess pass hija sfida ewlenija għad-diplomazija tal-UE dwar il-klima.

Is-soċjetà ċivili organizzata tappoġġja bil-qawwa l-intenzjonijiet tal-pakkett. Madankollu, biex il-pakkett ikun ta’ suċċess huwa importanti li l-problemi jiġu indikati fil-ħin u li jinstabu soluzzjonijiet xierqa.

Ovvjament, l-isfidi huma importanti iżda, jekk nirnexxu, il-benefiċċji potenzjali li ġejjin mill-fatt li l-UE qed tmexxi t-triq li twassal għal dinja newtrali għall-karbonju huma enormi. Sakemm inkunu nistgħu nittrattaw il-kwistjonijiet soċjali u noħolqu l-investimenti meħtieġa, nistgħu mmexxu t-triq li twassal lejn dinja newtrali għall-karbonju.

Stefan Back, Membru tal-KESE