Ostatnie wydarzenia związane z pandemią COVID-19, ekstremalne zjawiska pogodowe wynikające z zaburzeń klimatu, cyberataki i brexit wskazują na potrzebę przemyślenia priorytetów oraz poprawy odporności i zrównoważoności systemów żywnościowych w UE poprzez wzmocnienie ich niezależności. Dla wielu obywateli UE bezpieczeństwo żywnościowe nie jest oczywistością.

Zdaniem EKES-u konieczne jest opracowanie zestawu narzędzi obejmującego środki zarządzania ryzykiem, aby w obliczu ekstremalnych sytuacji zabezpieczyć łańcuchy dostaw żywności, a władzom, rolnikom i przedsiębiorstwom pomóc w podjęciu natychmiastowych działań.
W opinii z inicjatywy własnej „Strategiczna niezależność, bezpieczeństwo żywnościowe i zrównoważony rozwój” EKES proponuje definicję otwartej strategicznej autonomii mającą zastosowanie do systemów żywnościowych i opartej na produkcji żywności, zatrudnieniu w tym sektorze i uczciwym handlu żywnością. Nadrzędnym celem jest przy tym zapewnienie wszystkim obywatelom UE bezpieczeństwa żywnościowego i zrównoważoności poprzez sprawiedliwe, trwałe i odporne dostawy zdrowej żywności.
Gospodarstwa, żyzne grunty rolne oraz woda mają strategiczne znaczenie i muszą podlegać ochronie w całej UE, gdyż stanowią podstawę naszej otwartej strategicznej autonomii żywnościowej, podkreślił sprawozdawca opinii EKES-u Klaas Johan Osinga.