Via AgeWell, haar netwerk voor sociale betrokkenheid, bestrijdt de Ierse liefdadigheidsorganisatie Third Age Foundation eenzaamheid op oudere leeftijd. De AgeWell-partners, zelf ouder dan 50, zoeken eenmaal per week ouderen thuis op, bieden gezelschap aan, maar houden ook de gezondheid en het welzijn van de cliënt in de gaten met behulp van een app metvragen. Volgens Alison Branigan van de Third Age Foundation hebben tot op heden ruim 500 mensen in het graafschap Meath (Ierland) dergelijke steun ontvangen; zij beschrijven de dienst als “reddingslijn” of zelfs als “licht aan het einde van een donkere, lange tunnel”.

Wat heeft u ertoe aangezet uw project te starten?

AgeWell is in het graafschap Meath geïntroduceerd om de groeiende oudere bevolking, die specifieke sociale, emotionele, psychologische en fysieke zorgbehoeften had, te ondersteunen. Onze gezondheidszorg staat onder enorme druk, de bevolking groeit en vergrijst, en er zijn ellenlange wachtlijsten voor diensten, waaronder thuishulp. AgeWell biedt een tijdig en praktisch antwoord dat de bestaande gezondheidszorg aanvult en verbetert door ouderen te ondersteunen die geïsoleerd, eenzaam, kwetsbaar en aan huis gebonden zijn en bepaalde risico’s lopen, om hen te helpen langer te kunnen blijven wonen waar zij dat willen. Dat doen we door hen sociale connecties te bieden en hun gezondheid en welzijn in het oog te houden, en door opkomende problemen in kaart te brengen en erop te reageren voordat uit de hand lopen. AgeWell sluit ook goed aan bij het streven van onze organisatie Third Age, die ouderen rechtstreeks ondersteunt door middel van innovatieve diensten en programma's, en unieke mogelijkheden voor vrijwilligerswerk creëert waarbij ouderen hun leeftijdsgenoten en andere groepen kunnen bijstaan. 

Wat waren de reacties op uw project? Hebt u feedback gekregen van de mensen die u hebt geholpen?  (Kunt u misschien een voorbeeld geven?)

Tot nu toe heeft AgeWell in het graafschap Meath meer dan 500 ouderen ondersteund. Velen waarderen het onderdeel gezelschap van het programma enorm: ze hebben een speciale band opgebouwd met hun AgeWell-partners, waardoor we meer inzicht hebben in hun behoeften en angsten en hen dus beter kunnen ondersteunen.

Enkele reacties van cliënten: “De service is een reddingslijn”, “Ik besefte pas dat ik de steun nodig had toen ik ze kreeg”, “ik ben zo dankbaar voor de service en mijn begeleider, ze maakt mijn hele week goed”, “ik was erg eenzaam, van de ene dag op de andere zag ik niemand meer, ik kijk echt uit naar mijn bezoeken”. Een cliënt die er zeer slecht aan toe was en toegaf dat hij meermaals zelfmoord had overwogen, zei: “AgeWell kwam op het juiste moment; zij hielpen me om licht te zien aan het einde van een lange, donkere tunnel"; hij zei ook "iedereen zou van deze service gebruik moeten kunnen maken".

Onze vrijwillige begeleiders, die ook oudere mensen zijn, zeggen het volgende: “Ik vind het geweldig om vrijwilliger te zijn”, “Het is zo fijn om het gevoel te hebben dat je ertoe doet", en “Ik heb veel geleerd over mensen en mezelf door dit werk te doen”.

Statistisch kunnen we aantonen dat AgeWell het welzijn en de sociale, emotionele en informatieve ondersteuning verbetert, isolement en eenzaamheid vermindert. Ook voelen mensen zich gezonder en bewegen ze meer.

Daarnaast geven familieleden van onze cliënten aan dat zij geruster zijn en wordt ons werk erkend door zorgverleners die cliënten voortdurend rechtstreeks naar ons doorverwijzen.

Welk advies zou u andere organisaties geven om resultaten te boeken met dergelijke activiteiten en programma's?

Ken uw doelgroep, betrek de deelnemers bij het proces en luister naar hun suggesties en hun behoeften. Geloof in wat je weet en wat je kunt bereiken, zet door, wees creatief en doortastend: als je idee goed genoeg is, zul je een manier vinden. Sta open voor samenwerking met anderen, en als je kunt zorgen voor een bijdrage van de overheid of de nationale gezondheidsdienst in de vorm van financiering en/of ondersteuning/promotie, kan dat enorm bijdragen aan de geloofwaardigheid van het programma, de impact en het succes ervan.

Wat is volgens u de belangrijkste oorzaak van de verslechtering van de geestelijke gezondheid op oudere leeftijd, afgezien van fysiologische factoren? Kunnen we als samenleving de geestelijke gezondheid van ouderen verbeteren?

Eenzaamheid en isolement waren altijd al factoren die bijdragen aan een tanende geestelijke gezondheid op latere leeftijd; hoewel dit een probleem kan zijn op het Ierse platteland, komt het net zo vaak voor in bruisende steden. De afgelopen jaren hebben de effecten van de pandemie, gedwongen isolement, cocooning en afscherming, en het verlies van sociaal contact, toegang tot activiteiten en vrijheid, een golf van angst, bezorgdheid, depressie en geestelijke gezondheidsproblemen teweeggebracht. Binnenlandse en mondiale gebeurtenissen, waaronder de stijgende kosten van levensonderhoud, oorlog en conflicten, hebben ook een rol gespeeld. Naarmate mensen ouder worden, kan het gebeuren dat hun sociale kring kleiner wordt, zij zich door ziekte minder gemakkelijk buiten de deur begeven, aan huis gebonden raken of hun oonafhankelijkheid verliezen. Al deze factoren kunnen van invloed zijn op de waardering, de eigenwaarde, de stemming en de vooruitzichten. Het is belangrijk dat ouderen niet worden vergeten alleen omdat ze misschien niet zichtbaar zijn: we moeten het belang beseffen van gemeenschap, gemeenschapsinterventies, de kracht van sociale contacten en initiatieven op het gebied van "sociaal voorschrijven".