Door Heiko Willems, lid van de groep Werkgevers van het EESC

Halfgeleiders zijn een essentieel onderdeel van veel verschillende economische sectoren en levenssferen, zowel voor de industrie als voor de consument. Bovendien kunnen zonder halfgeleiders de doelstellingen voor de groene en de digitale transitie niet worden gehaald. De Europese chipwet, die de Europese Commissie op 8 februari 2022 heeft gepresenteerd, moet de voorzieningszekerheid, de veerkracht en het technologisch leiderschap van de EU op het gebied van halfgeleidertechnologieën en -toepassingen waarborgen.

De versterking van het Europese ecosysteem voor halfgeleiders vereist particuliere investeringen en aanzienlijke steun van de publieke sector. Daarom is de Commissie van plan de komende jaren 43 miljard EUR te investeren. Een groot deel van de begroting zal echter uit andere programma’s worden overgeheveld en komt slechts overeen met ongeveer een derde van het bedrag dat China hiervoor tegen 2025 zal uittrekken. Tegelijkertijd kan het verlenen van omvangrijke staatssteun leiden tot investeringen die commercieel niet haalbaar zijn en negatieve gevolgen kunnen hebben voor de markt.

De EU moet ook oog hebben voor de behoeften van de Europese industrie. Vakkundigheid in kleinere chips (>10 nm) is niet de enige bepalende factor in het succes van het ecosysteem voor halfgeleiders. Er zijn ook andere sterke punten van de Europese halfgeleidersproducenten waarmee rekening moet worden gehouden.

Van alle waardeketens is die van halfgeleiders een van de meest geglobaliseerde. Daarom is het economisch niet zinvol om in elk deel van de wereld een gesloten waardeketen op te zetten. Veeleer zou een gedetailleerde analyse van de sterke en zwakke punten van het Europese ecosysteem van halfgeleiders als uitgangspunt moeten dienen voor een debat over hoe gerichte investeringen de veerkracht van Europa kunnen vergroten. Daarnaast zou de EU sterkere internationale partnerschappen tot stand moeten helpen brengen.

Ook bij de beoogde noodmaatregelen, die zeer vergaand zijn, moet met deze situatie rekening worden gehouden. Voorrang geven aan orders voor essentiële sectoren, gemeenschappelijke aankoopprogramma’s en exportcontroles zijn omvangrijke marktinterventies die voorbehouden moeten blijven voor uitzonderlijke situaties.

Het EESC-advies over een chipwet voor de EU (INT/984) zal tijdens de zitting van juni worden behandeld.