Het EESC doet een dringend beroep op de EU-lidstaten om zich meer in te spannen voor de uitvoering van de EU-richtlijn inzake sancties tegen werkgevers van illegaal verblijvende onderdanen van derde landen. In een onlangs uitgebracht advies wijst het EESC op de gebrekkige omzetting en uitvoering van deze richtlijn in de EU.

Illegaal verblijvende migranten worden vaak het slachtoffer van arbeidsuitbuiting en trekken ook mensensmokkelaars aan. Elk jaar moeten duizenden mensen die een gevaarlijke tocht richting Europa ondernemen dit met hun leven bekopen. Beide criminele praktijken moeten op nationaal en Europees niveau met harde hand worden bestreden, aldus het EESC.

In zijn advies constateert het EESC dat er significante verschillen zijn tussen de lidstaten wat de zwaarte van de sancties betreft en dat landen er in de meeste gevallen weinig aan doen om het in dienst nemen van illegaal verblijvende onderdanen van derde landen te ontmoedigen. 

Een andere tekortkoming van de richtlijn is dat migranten niet worden gestimuleerd om een officiële klacht in te dienen tegen hun werkgever. De reden hiervoor is dat migranten veelal, en niet onterecht, bang zijn dat ze worden teruggestuurd naar hun land van herkomst. Het EESC vindt het een heel goede zaak dat de Commissie van plan is om inbreukprocedures in te leiden tegen lidstaten die erin volharden niet alle relevante informatie te verstrekken over de uitvoering van de belangrijkste, uit de richtlijn voortvloeiende verplichtingen op het gebied van sancties, inspecties en bescherming van de rechten van migranten, aldus de rapporteur, Carlos Manuel Trindade. 

In een ander advies heeft het EESC zich gebogen over het nieuwe EU-actieplan tegen migrantensmokkel (2021-2025) en prijst het de alomvattende aanpak die in dit plan wordt voorgesteld om de bestrijding van deze gevaarlijke en criminele activiteit voort te zetten. Volgens de cijfers van Europol heeft meer dan 90 % van de mensen die de Europese Unie op illegale wijze zijn binnengekomen op enig moment gereisd via een smokkelnetwerk.

De bestrijding van migrantensmokkel wordt in het nieuwe migratie- en asielpact van de EU als een prioriteit beschouwd, omdat het aan duizenden migranten – vrouwen, kinderen en mannen – het leven heeft gekost. Er wordt misbruik gemaakt van mensen die de EU proberen binnen te komen en hun rechten worden geschonden. Bovendien wordt de Europese veiligheid erdoor bedreigd.

De strijd tegen migrantensmokkel mag nooit gericht zijn tegen de migranten zelf of tegen humanitaire hulp en bijstand ten behoeve van migranten. Solidariteit mag niet gecriminaliseerd worden, onderstreept de rapporteur voor het advies, José Antonio Moreno Diaz. We begrijpen dat de bescherming van de buitengrenzen van de EU prioriteit heeft, maar dat mag nooit ten koste gaan van de mensenrechten.