Reet Teder: "Is breá an rud é a bheith ar ais"

Nuair a thosaigh an ghéarchéim i lár mhí an Mhárta, ba rud fíoreisceachtúil agus dochreidte ar fad a bhí ann. Dúnadh beagnach gach rud i ngach áit san Eoraip agus ní raibh a fhios ag aon duine ag an am sin an raibh feabhas ag teacht ar chúrsaí de bharr na dianghlasála nó nach raibh. Daoine a choinneáil beo, b'in an rud ba thábhachtaí agus bhí orainn an geilleagar a fhágáil inár ndiaidh d'fhonn é sin a dhéanamh.

Chonaiceamar go bhfuarthas réidh le ceithre shaoirse na hEorpa thar oíche. Ba bheag gur tháinig deireadh leis an Margadh Aonair. Chonaiceamar gur chuir Ballstát amháin cosc ar sheachadtaí chuig Ballstát eile agus chonaiceamar gurbh amhlaidh go raibh ceannaitheoirí ag fanacht taobh amuigh de mhonarchana masc sa tSín le bheith ag ceantáil ar a chéile.

Ní raibh cúrsaí ródhona i mo thírse, an Eastóin. Bhí an córas sláinte in ann déileáil leis an staid, agus ní bhfuair an iomarca daoine bás mar gheall ar COVID-19 (69 nduine ar fad). Ar dtús, bhí ganntanas masc agus trealamh cosanta eile ann, ach réitíodh é sin ar deireadh thiar thall. Thaitin sé liom a fheiceáil cé chomh tapa agus a d’athraigh cuideachtaí áirithe an méid a bhí á tháirgeadh acu agus gur thosaigh siad ag monarú an trealaimh riachtanaigh fad a chuidigh cuideachtaí eile leis an trealamh sin a sheachadadh.

D'éirigh go measartha maith liom féin agus le mo chlann le linn na tréimhse sin. Níor fhulaingíomar mórán le linn na dianghlasála de bharr go bhfuil cónaí orainn i dteach dár gcuid féin le gairdín álainn i limistéar glas. Dar ndóigh, bhí beagnach gach rud – ionaid siopadóireachta, scoileanna, pictiúrlanna, amharclanna agus áiseanna spóirt – dúnta, ach bhí cead againn a bheith ag siúl taobh amuigh (chomh fada agus a chloíomar leis an scaradh sóisialta!) agus moladh dúinn é sin a dhéanamh, fiú.

Bhí sé iontach an borradh mór a tháinig faoi gach ar féidir a dhéanamh ar ríomhaire agus ar líne a fheiceáil – idir siopadóireacht, seimineáir agus cumarsáid. Go tobann, bhí gach rud á dhéanamh ar líne – an scolaíocht san áireamh. Thar oíche, thosaíomar ag teagasc agus ag foghlaim ar líne. Agus rinne na múinteoirí agus na páistí an rud céanna. D’fhoghlaim gach duine go leor le linn na géarchéime agus thóg sé mo chroí i ndáiríre a fheiceáil cé chomh mór agus a bhraith m’iníon uaithi an fhíorscoil.

Maidir le mo chuid oibre, chuir foireann dlí m’eagraíochta, Comhlachas Tráchtála agus Tionscail na hEastóine, níos mó comhairliúcháin ná riamh ar fáil le linn na tréimhse seo. Bhí an t-aitheantas a bhí á thabhairt do force majeure ag an leibhéal is airde riamh. Tá feabhas ag teacht ar an staid eacnamaíoch de réir a chéile, ach tá deacrachtaí móra le sárú ag roinnt earnálacha go fóill. Tá imní orm nach bhfuil ann ach an tús agus go bhfuil an baol ann go n-éireoidh cúrsaí níos measa san fhómhar. Tá bearta rialtais ag cuidiú le go leor daoine faoi láthair, ach céard a tharlóidh má chuirtear deireadh leo?

Is le linn tréimhsí corracha den chineál seo a spreagtar muid chun machnamh a dhéanamh ar rud ar leith, agus chun bheith buíoch as sin, is é sin, an t-ádh atá orainn lánsaol faoi shaoirse a bheith againn anseo san Eoraip agus ar leibhéal an Choiste chomh maith. Go deimhin, is mór an só é a bheith in ann taisteal agus teacht chun na Bruiséile agus díospóireachtaí a bheith againn. Tá sé thar a bheith tábhachtach go leanfaimid lenár gcuid oibre, ionas go gcothóimid nasc ceart idir daoine éagsúla i dtíortha éagsúla san Aontas, bíodh géarchéimeanna ann nó ná bíodh.