Ένα από τα προγράμματα που παρουσιάστηκαν στο σεμινάριο «Συνδέοντας την ΕΕ» που διοργανώθηκε από την ΕΟΚΕ το 2024 και ήταν αφιερωμένο στη δημοσιογραφία ήταν η πρωτοβουλία Hannah Arendt. Πρόκειται για ένα δίκτυο οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών το οποίο υποστηρίζει και προστατεύει τους δημοσιογράφους που δέχονται ακραίες πιέσεις και υφίστανται λογοκρισία, παρενοχλήσεις και διώξεις. Ως πρόγραμμα προστασίας που χρηματοδοτείται από τη γερμανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση, η πρωτοβουλία αυτή προσφέρει κάθε μορφής πολύτιμη βοήθεια σε δημοσιογράφους από όλον τον κόσμο —από το Αφγανιστάν και το Σουδάν έως τη Ρωσία και την Ουκρανία— είτε εργάζονται στις χώρες καταγωγής τους είτε έχουν εξοριστεί.

Όταν οι επικριτικές φωνές φιμώνονται, οι δημοσιογράφοι φυλακίζονται και ολόκληρα μέσα ενημέρωσης κλείνουν, το κοινό δεν έχει πλέον πρόσβαση σε ανεξάρτητη πληροφόρηση. Ωστόσο, η πληροφόρηση αυτή είναι απαραίτητη για να μπορούν οι πολίτες να αναπτύσσουν ελεύθερα τις απόψεις τους και για να λειτουργεί η δημοκρατία.

Δύο χρόνια μετά τη δρομολόγηση της πρωτοβουλίας Hannah Arendt από τη γερμανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση, οι καταστάσεις που προκαλούν ανησυχία δεν έχουν λιγοστέψει — αντίθετα, έχουν αυξηθεί. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου που καταρτίζεται από τους Δημοσιογράφους Χωρίς Σύνορα (RSF), οι συνθήκες για τους επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης έχουν επιδεινωθεί παγκοσμίως. Επί του παρόντος, στη χαμηλότερη κατηγορία (στην οποία η κατάσταση χαρακτηρίζεται «πολύ σοβαρή») συναντά κανείς περισσότερες χώρες —συνολικά 36— από ό,τι πριν από 10 και πλέον χρόνια. Δημοσιογράφοι από διάφορες χώρες που βρίσκονται σε αυτήν την κατηγορία, όπως μεταξύ άλλων η Ρωσία, το Αφγανιστάν και το Σουδάν, υποστηρίζονται από διάφορα προγράμματα που υλοποιούνται από τις οργανώσεις-εταίρους της πρωτοβουλίας Hannah Arendt.

Χάρη στην πρωτοβουλία Hannah Arendt —πρόγραμμα προστασίας που χρηματοδοτείται από το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εξωτερικών της Γερμανίας και την εντεταλμένη της ομοσπονδιακής κυβέρνησης για πολιτιστικά θέματα και τα μέσα ενημέρωσης— οι εργαζόμενοι στα μέσα ενημέρωσης μπορούν να λάβουν πολλά και διαφορετικά είδη βοήθειας, είτε εργάζονται στη χώρα καταγωγής τους είτε έχουν εξοριστεί. Μερικές φορές μάλιστα, η βοήθεια αυτή είναι δυνατό να χορηγηθεί ακόμα και αν αυτό φαντάζει αδύνατο. Παραδείγματος χάρη, έργο που εντάσσεται στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας στηρίζει γυναίκες δημοσιογράφους στο Αφγανιστάν: οι γυναίκες επιμορφώνονται σε θέματα ασφάλειας και λαμβάνουν υποτροφίες και συμβουλευτική καθοδήγηση στη μητρική τους γλώσσα. Από τη στιγμή που οι Ταλιμπάν ανέλαβαν την εξουσία το 2021, πάρα πολλές γυναίκες που εργάζονταν στα μέσα ενημέρωσης έχασαν τη δουλειά τους, με αποτέλεσμα να μην έχει απομείνει σχεδόν καμία γυναίκα εργαζόμενη στο ραδιόφωνο ή την τηλεόραση. Έκτοτε, ολόκληρος ο κλάδος έχει συρρικνωθεί σημαντικά.

Οι Ρώσοι και Σουδανοί επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης μπορούν να επωφεληθούν από την πρωτοβουλία Hannah Arendt αν βρίσκονται σε γειτονικές χώρες. Έχουν συσταθεί ειδικά κέντρα τα οποία λειτουργούν ως σημεία επαφής για τους εξόριστους εργαζομένους των μέσων ενημέρωσης. Τα κέντρα αυτά λειτουργούν ή υποστηρίζονται από εταίρους της πρωτοβουλίας. Ασφαλείς χώροι που προσφέρουν ψυχολογικές και νομικές συμβουλές είναι επίσης τα «κέντρα εξόριστων δημοσιογράφων» (Exile Media Hubs) και o «οίκος για την ελεύθερη δημοσιογραφία» (Casa para el Periodismo Libre) στην Κεντρική Αμερική. Τα κέντρα αυτά παρέχουν επίσης επιμορφωτικές δραστηριότητες και αποτελούν εφαλτήριο για τη δικτύωση μεταξύ των επαγγελματιών των μέσων ενημέρωσης που διώκονται στις χώρες καταγωγής τους για διάφορους λόγους.

Η αποκατάσταση βιώσιμων συντακτικών δομών στις χώρες εξορίας είναι μια ακόμα προσέγγιση που ακολουθείται στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Hannah Arendt. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι οι πολίτες των απολυταρχικών χωρών από τις οποίες κατάγονται οι δημοσιογράφοι θα συνεχίσουν να έχουν πρόσβαση σε ανεξάρτητη πληροφόρηση.

Το Αφγανιστάν, η Ρωσία και το Σουδάν δεν είναι οι μόνες χώρες των οποίων οι δημοσιογράφοι λαμβάνουν στήριξη. Η πρωτοβουλία έχει ουσιαστικά παγκόσμια εμβέλεια και μπορεί να ανταποκρίνεται με ευελιξία σε περιπτώσεις επιδείνωσης των συνθηκών ασφάλειας. Επί του παρόντος, στήριξη παρέχεται κυρίως σε επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης από τη Λευκορωσία, την Κεντρική Αμερική, τη Μιανμάρ, τη Βόρεια Αφρική και την Ουκρανία. Στο πλαίσιο αυτό, η Ουκρανία αποτελεί ειδική περίπτωση, καθώς στόχος του έργου είναι να διασφαλίσει την αδιάλειπτη ενημέρωση όσο μαίνεται ο πόλεμος. Για να επιτευχθεί αυτό, πρέπει να παρέχεται υλική και τεχνική βοήθεια, καθώς και ειδική κατάρτιση και ασφάλιση στους επαγγελματίες πρώτης γραμμής.

Οι ακόλουθες τέσσερις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών αποτελούν εταίρους της πρωτοβουλίας Hannah Arendt: η «Ακαδημία Deutsche Welle» (DW Akademie), το «Ευρωπαϊκό Ταμείο για τη Δημοσιογραφία στην Εξορία» (Ταμείο JX), τα «Μέσα Ενημέρωσης για τη συνεργασία και τη μετάβαση» (MICT) και το «Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελευθερίας του Τύπου και των Μέσων Ενημέρωσης» (ECPMF). Σύμφωνα με το πρόγραμμα, τα μέσα ενημέρωσης πρέπει να είναι ανεξάρτητα από το κρατικό έλεγχο και να τηρούν στάση ουδετερότητας. Η χρηματοδότηση χορηγείται αποκλειστικά και μόνο με αμερόληπτα κριτήρια, από ανεξάρτητες κριτικές επιτροπές χωρίς κρατική επιρροή.

Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφτείτε την ιστοσελίδα https://hannah-arendt-initiative.de/hannah-arendt-initiative-english/ ή στείλτε μήνυμα στη διεύθυνση info@hannah-arendt-initiative.de.

Η πρωτοβουλία Hannah Arendt είναι δίκτυο για την προστασία των δημοσιογράφων και των μέσων ενημέρωσης παγκοσμίως. Ιδρύθηκε το 2022 με πρωτοβουλία και με χρηματοδότηση από το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εξωτερικών της Γερμανίας και την εντεταλμένη της ομοσπονδιακής κυβέρνησης για πολιτιστικά θέματα και τα μέσα ενημέρωσης. 

Στις 23 Σεπτεμβρίου 2024, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε τους νικητές της τρίτης χρονιάς απονομής των ευρωπαϊκών βραβείων βιολογικής παραγωγής. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επέλεξε και επιβράβευσε τους νικητές σε τρεις βασικές κατηγορίες: της καλύτερης ΜΜΕ βιολογικών τροφίμων, του καλύτερου εμπόρου λιανικής πώλησης βιολογικών τροφίμων και του καλύτερου εστιατορίου βιολογικών τροφίμων.

Οι νικητές είναι οι εξής:

• Καλύτερη ΜΜΕ βιολογικών τροφίμων: Gino Girolomoni Cooperativa Agricola (Ιταλία). Πρόκειται για έναν συνεταιρισμό που παράγει βιολογικά ζυμαρικά στην Περιφέρεια Μάρκε χρησιμοποιώντας ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και συνεργάζεται με περισσότερους από 300 τοπικούς γεωργούς.
• Καλύτερος έμπορος λιανικής πώλησης βιολογικών τροφίμων: SAiFRESC (Ισπανία). Πρόκειται για μια πρωτοβουλία γεωργών, η οποία παράγει 70 ποικιλίες βιολογικών οπωροκηπευτικών σε 30 εκτάρια βιολογικής γεωργικής έκτασης, προάγει την κυκλική οικονομία και διοργανώνει εκπαιδευτικά εργαστήρια.
• Καλύτερο εστιατόριο βιολογικών τροφίμων: Kalf & Hansen (Σουηδία). Πρόκειται για μια αλυσίδα εστιατορίων που ειδικεύεται σε 100 % βιολογική, εποχιακή σκανδιναβική κουζίνα. Η αλυσίδα αυτή είναι γνωστή για τους προμηθευτές της με βιώσιμα προϊόντα και τους ισχυρούς δεσμούς της με τους τοπικούς παραγωγούς.

Ο κ. Peter Schmidt, πρόεδρος του τμήματος «Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη και περιβάλλον» (NAT) της ΕΟΚΕ, εξήρε τους νικητές, επισημαίνοντας ότι με τα βραβεία αναγνωρίζονται η καινοτομία και η αριστεία στον τομέα της βιολογικής παραγωγής της ΕΕ. Τόνισε δε ότι η μεγαλύτερη ευκολία εξεύρεσης και η οικονομική προσιτότητα των βιολογικών προϊόντων είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη του τομέα και την ενίσχυση της προσπάθειας της ΕΕ να επιτύχει τον στόχο του 25 % βιολογικής γεωργίας έως το έτος 2030. «Ωστόσο, η επίλυση των κοινωνικών προβλημάτων μέσω των γεωργικών πολιτικών είναι λανθασμένη ως προσέγγιση. Οι κοινωνικές πολιτικές πρέπει να δίνουν τη δυνατότητα στους Ευρωπαίους πολίτες να αγοράζουν βιολογικά προϊόντα», πρόσθεσε.

Τα «Ευρωπαϊκά βραβεία βιολογικής παραγωγής» αποτελούν μέρος της γενικότερης πρωτοβουλίας της ΕΕ με τον τίτλο «Ημέρα βιολογικής παραγωγής της ΕΕ», η οποία ξεκίνησε το 2021 για να αναδείξει τα οφέλη της βιολογικής γεωργίας. Η βιολογική γεωργία, η οποία υποστηρίζεται από την κοινή γεωργική πολιτική της ΕΕ, αυξήθηκε σημαντικά από το 5,9 % των γεωργικών εκτάσεων της ΕΕ το 2012 στο 10,5 % το 2022, με τις λιανικές πωλήσεις να ανέρχονται σε 45 δισ. ευρώ το 2022. Παρά τις οικονομικές δυσκολίες, η ΕΕ παραμένει η δεύτερη μεγαλύτερη αγορά βιολογικών προϊόντων παγκοσμίως, μετά τις ΗΠΑ. (ks) 

Από τον Stefano Mallia, πρόεδρο της Ομάδας των Εργοδοτών

Η δημοσίευση της έκθεσης του Mario Draghi επανέφερε εκ νέου στο προσκήνιο την επιτακτική ανάγκη να αντιμετωπιστούν οι οικονομικές προκλήσεις της Ευρώπης. Τόσο η έκθεση Letta όσο και η έκθεση Draghi κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου: η Ευρώπη βρίσκεται σε καθοριστική καμπή και δεν υπάρχουν περιθώρια εφησυχασμού.

Ο πήχης έχει πλέον ανέβει: τις περασμένες δύο δεκαετίες, η ΕΕ καταγράφει συστηματικά χαμηλότερους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ η Κίνα μειώνει γρήγορα τη διαφορά. Από το 2002 έως το 2023 η υστέρηση της ΕΕ έναντι των ΗΠΑ ως προς το ΑΕΠ (τιμές του 2015) διευρύνθηκε από λίγο πάνω από το 15 % στα ανησυχητικά πλέον επίπεδα του 30 %. Η σύγκριση γίνεται ακόμα πιο συντριπτική με όρους ισοτιμίας αγοραστικής δύναμης (ΙΑΔ): η διαφορά έχει αυξηθεί από το 12% στο διόλου ευκαταφρόνητο 34%.

Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις είναι το ρυθμιστικό περιβάλλον της Ευρώπης. Οι αριθμοί είναι εντυπωσιακοί: από το 2019 έως το 2024 η ΕΕ έθεσε σε ισχύ περίπου 13.000 νομοθετικές πράξεις έναντι 3.500 νομοθετικών πράξεων που τέθηκαν σε ισχύ στις ΗΠΑ.

Αυτός ο υπέρμετρος κανονιστικός φόρτος αύξησε το κόστος συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις, στερώντας πόρους από την καινοτομία και τη βελτίωση των επιδόσεων. Επιπλέον, το γεγονός αυτό ενθάρρυνε την ανησυχητική τάση της μετεγκατάστασης των εταιρειών εκτός της ΕΕ, καθώς μεταξύ του 2008 και του 2021 30 % των ευρωπαϊκών «εταιρειών-μονόκερων» αποχώρησαν από την ΕΕ.

Όπως τονίζει η έκθεση Draghi, οι επενδύσεις από μόνες τους δεν θα πάνε την Ευρώπη μπροστά. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι οι μεταρρυθμίσεις θα οδηγήσουν σε ουσιαστική πρόοδο. Πρέπει να επικεντρωθούμε στην ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς και στην άρση των φραγμών, δίνοντας προτεραιότητα σε μια συνεκτική προσέγγιση για τη μείωση του φόρτου και τον εξορθολογισμό των κανονιστικών ρυθμίσεων. Τα βήματα αυτά, τα οποία είναι κομβικής σημασίας, μπορούν να γίνουν αμέσως, χωρίς να δοθούν μεγάλες πολιτικές μάχες, και αναμένεται να αποφέρουν απτά οφέλη στις επιχειρήσεις, ιδίως στις ΜΜΕ, οι οποίες αποτελούν τη ραχοκοκαλιά των οικονομιών μας.

Επιπλέον, δεν μπορούμε να παραβλέψουμε την αλληλεξάρτηση των τομέων και των οικονομιών μας. Οι βελτιώσεις σε έναν τομέα μπορούν να οδηγήσουν σε θετικές αλυσιδωτές επιπτώσεις σε άλλους τομείς. Παραδείγματος χάρη, η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης και των τεχνολογιών που βασίζονται στα δεδομένα μπορεί να υποστηρίξει την εξυπνότερη διαχείριση της ενέργειας σε όλους τους κλάδους, από την προηγμένη μεταποίηση έως τη γεωργία ακριβείας, μειώνοντας σημαντικά το κόστος και τις εκπομπές. Αυτά είναι τα είδη συνεργειών που πρέπει να επιδιώξουμε.

Η πορεία που πρέπει να ακολουθήσουμε είναι σαφής. Η Ευρώπη έχει την ικανότητα, το ταλέντο και το δυναμικό καινοτομίας να ανακτήσει το ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα. Ωστόσο, χρειάζεται ισχυρή πολιτική βούληση, πνεύμα συνεργασίας και προσήλωση σε μακρόπνοους στρατηγικούς στόχους. Τώρα, εναπόκειται σε εμάς —τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη— να μετατρέψουμε αυτές τις ευκαιρίες σε δράση που θα επιφέρει πραγματικές αλλαγές.

Φέτος, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) θα συμμετάσχει εκ νέου στην COP29, τη διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή του 2024 που θα πραγματοποιηθεί στην πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν Μπακού.

Η ΕΟΚΕ θα εκπροσωπηθεί από τον Peter Schmidt, πρόεδρο της ειδικής ομάδας για την COP, και την εκπρόσωπο των νέων της ΕΟΚΕ στην COP Diandra Ní Bhuachalla. Κατά τη διάσκεψη, η ΕΟΚΕ θα επαναλάβει τα μηνύματα της πρόσφατα εκδοθείσας γνωμοδότησής της σχετικά με τη χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και θα επαναλάβει το κάλεσμά της για μια δίκαιη μετάβαση χωρίς αποκλεισμούς, που θα διασφαλίζει ότι η δράση για το κλίμα δεν αυξάνει την κοινωνική ανισότητα. Η ΕΟΚΕ θα υποστηρίξει επίσης τα βιώσιμα αγροδιατροφικά συστήματα, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την ενεργειακή απόδοση, τις πράσινες τεχνολογίες και την ευθυγράμμιση των στόχων για τη βιοποικιλότητα και το κλίμα. Με τη συμμετοχή της στην COP29, η ΕΟΚΕ έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι ακούγεται η φωνή της ευρωπαϊκής κοινωνίας των πολιτών και ότι τα αποτελέσματα της διάσκεψης αντικατοπτρίζουν ισορροπημένες, κοινωνικά δίκαιες λύσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. (ks) 

Οι δημοσιογράφοι με αναπηρία μπορούν να εργάζονται εξίσου καλά και μάλιστα να προσφέρουν μια διαφορετική και νέα οπτική γωνία θέασης των πραγμάτων· γιατί τότε τόσο λίγοι από αυτούς εργάζονται στα ΜΜΕ; Ο κ. Lars Bosselmann από την Ευρωπαϊκή Ένωση Τυφλών γράφει σχετικά με την υποεκπροσώπηση των ατόμων με αναπηρία στον κλάδο των ΜΜΕ και την ανάγκη να σταματήσει η στερεοτυπική απεικόνισή τους στις ειδήσεις.

Όλες οι δημοκρατίες βασίζονται σε βασικές αρχές και μία από τις σημαντικότερες από αυτές είναι η ελευθερία του Τύπου. Η ελευθερία αυτή συμβάλλει στη διασφάλιση της διαφάνειας των ενεργειών των πολιτικών ηγετών στα μάτια της κοινής γνώμης. Μας επιτρέπει επίσης να έχουμε πρόσβαση σε πληροφορίες χωρίς εξωτερικές παρεμβάσεις.

Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν πτυχές στη λειτουργία των ΜΜΕ που πρέπει να βελτιωθούν, ιδίως ως προς την πολυφωνία τους. Όσον αφορά την εκπροσώπηση στα ΜΜΕ ή την κάλυψη θεμάτων που σχετίζονται με διάφορες κοινωνικές ομάδες, απέχουμε ακόμη πολύ από το να είμαστε ίσοι.

Τα σημερινά στοιχεία δείχνουν ότι τα άτομα με αναπηρία δεν εκπροσωπούνται επαρκώς στο προσωπικό των εφημερίδων, των ραδιοφωνικών και των τηλεοπτικών σταθμών. Αυτό είναι πολύ ανησυχητικό, δεδομένου ότι έως και το 16 % του παγκόσμιου πληθυσμού έχει κάποια μορφή αναπηρίας. Εξάλλου, όπως υπογραμμίζεται σε έκθεση της UNESCO, τα άτομα με αναπηρία συχνά αντιμετωπίζουν επίσης προκαταλήψεις λόγω της στερεοτυπικής απεικόνισης των κοινοτήτων μας από τα ΜΜΕ στο κοινό ανά τον κόσμο.

Για να αλλάξει η αντίληψη του κοινού για τα άτομα με αναπηρία, πρέπει να υπογραμμίσουμε τη σημασία της παρουσίας τους στις αίθουσες Τύπου και στις διεργασίες δημιουργίας περιεχομένου.

Η κοινωνία πρέπει να κατανοήσει ότι ο κλάδος των ΜΜΕ δεν θα είναι πλήρως συμπεριληπτικός έως ότου τα άτομα με αναπηρία ενταχθούν στις δομές λειτουργίας του. Συν τοις άλλοις, τα θέματα που σχετίζονται με την αναπηρία πρέπει να καλύπτονται με διαφορετικό τρόπο· πρέπει να αναγνωρίζεται στα ΜΜΕ ότι τα άτομα με αναπηρία πρέπει να απολαύουν των δικαιωμάτων τους επί ίσοις όροις με τα άλλα άτομα. Επιπλέον, καθώς οι μορφότυποι περιεχομένου αλλάζουν συνεχώς, χρειαζόμαστε ειδικούς στον σχεδιασμό τους, έτσι ώστε να είναι προσπελάσιμοι και συμπεριληπτικοί. 

Μολονότι η κοινότητα των ατόμων με αναπηρία υποεκπροσωπείται στον κλάδο των ΜΜΕ, βρίσκουμε παραδείγματα που μας εμπνέουν ιδιαιτέρως και μας δείχνουν ότι τα άτομα με αναπηρία μπορούν να διαπρέπουν στη δημιουργία περιεχομένου.

Προσφάτως, στη σειρά πόντκαστ της, η Ευρωπαϊκή Ένωση Τυφλών δημοσίευσε ένα επεισόδιο αφιερωμένο στους Παραολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού του 2024. Στο επεισόδιο μιλήσαμε με την κ. Laetitia Bernard, τυφλή Γαλλίδα δημοσιογράφο που εργάζεται στον σταθμό Radio France. Εκτός από τους Παραολυμπιακούς Αγώνες του τρέχοντος έτους, η κ. Bernard είχε ήδη καλύψει αυτούς του 2012 και του 2016 στο Λονδίνο και στο Ρίο αντιστοίχως. Επίσης, κάλυψε τους χειμερινούς Παραολυμπιακούς Αγώνες του Σότσι το 2014 και της Πιον-Τσάνγκ το 2018.

«Γεγονότα όπως οι Παραολυμπιακοί Αγώνες συμβάλλουν στην άρση των εμποδίων και στην αμφισβήτηση των στερεοτύπων», τόνισε η κ. Bernard στη συνέντευξή της. «Ακόμη και αν ένας δημοσιογράφος έχει κάποια αναπηρία, μπορεί να εργάζεται αποδοτικά και μάλιστα μπορεί να περιγράφει τα πράγματα με διαφορετικό τρόπο», προσέθεσε. Η επαγγελματική σταδιοδρομία της κ. Bernard, καθώς και οι απόψεις της για το θέμα αυτό, μας δίνουν να καταλάβουμε ότι πρέπει να συνεκτιμάται και αυτή η διάσταση, εφ’ όσον θέλουμε να οικοδομήσουμε μια κοινωνία με λιγότερους αποκλεισμούς· με άλλα λόγια, πρέπει η ισότητα να βρίσκεται στο επίκεντρο του κλάδου των ΜΜΕ.

Ο κ. Lars Bosselmann είναι εκτελεστικός διευθυντής της Ευρωπαϊκής Ένωσης Τυφλών (EBU).

Από την Ομάδα των Εργαζομένων της ΕΟΚΕ

Τώρα που γνωστοποιήθηκε η σύνθεση του νέου Σώματος των Επιτρόπων, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι η θέση του Επιτρόπου για τα Κοινωνικά Δικαιώματα και την Απασχόληση έχει καταργηθεί. Στη θέση του, τώρα διαθέτουμε μια Επίτροπο αρμόδια για το χαρτοφυλάκιο «Άνθρωποι, Δεξιότητες και Ετοιμότητα». Η χρήση του όρου «Άνθρωποι» θέτει πολυάριθμα ερωτήματα. Σε τελική ανάλυση, δεν θα πρέπει σχεδόν όλα τα άλλα χαρτοφυλάκια να αφορούν επίσης τους ανθρώπους; Θα μπορούσαμε επίσης να διατυπώσουμε παρατηρήσεις σχετικά με τον υπερβολικά τεχνικό χαρακτήρα του όρου «Ετοιμότητα», ο οποίος περιλαμβάνεται και στον τίτλο ενός άλλου χαρτοφυλακίου.

Ωστόσο, το ζήτημα που τίθεται εν προκειμένω είναι το τι λείπει και το τι αφέθηκε στο περιθώριο. Η κοινωνική πολιτική και η απασχόληση πέρασαν σε δεύτερο πλάνο, όλα στο όνομα της ανταγωνιστικότητας. Η αινιγματική και ενίοτε επιτηδευμένη επιλογή λέξεων που χρησιμοποιούνται στους τίτλους χαρτοφυλακίων είναι πρόδηλη: από την «εφαρμογή και απλούστευση» στην «ευημερία» και την «ανθεκτικότητα των υδάτων», για να αναφέρουμε ορισμένα μόνο ενδεικτικά παραδείγματα.

Το χαρτοφυλάκιο για την Απασχόληση και την Κοινωνική Πολιτική υπάρχει από τη δεκαετία του 1970, αλλά, το 2019, μετονομάστηκε σε «Απασχόληση και Κοινωνικά Δικαιώματα». Περιλάμβανε βασικές πολιτικές, όπως ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων και οι μακρόπνοες πρωτοβουλίες του. Οι ποιοτικές θέσεις εργασίας, η ισότητα, ο κοινωνικός διάλογος και οι συνθήκες εργασίας και διαβίωσης παραμένουν θεμελιώδη ζητήματα για την ίδια την επιβίωση των δημοκρατιών μας.

Ωστόσο, αντί για μιλάμε για «απασχόληση», τώρα γίνεται πλέον λόγος για «δεξιότητες». Η ιδέα ότι πολλά από τα σημερινά μας προβλήματα οφείλονται σε ελλείψεις δεξιοτήτων φαίνεται να είναι ευρέως αποδεκτή σε ορισμένους κύκλους. Οι εταιρείες δυσκολεύονται να βρουν το ειδικευμένο εργατικό δυναμικό που χρειάζονται. Και αυτό δεν αποτελεί έκπληξη. Οι θέσεις πρώτης εργασίας απαιτούν πολυετή εργασιακή εμπειρία, και δεν είναι ασύνηθες να απαιτούνται διδακτορικοί τίτλοι, γνώσεις ξένων γλωσσών και ένας μακρύς κατάλογος πιστοποιήσεων δεξιοτήτων οι οποίες θα μπορούσαν να αποκτηθούν στη θέση εργασίας σε λίγους μόλις μήνες. Επιπλέον, πολύ συχνά οι προσφερόμενοι μισθοί μετά βίας καλύπτουν το κόστος διαβίωσης. Και αυτό ισχύει για θέσεις υψηλής εξειδίκευσης, οι οποίες επωφελούνται ήδη από καλύτερες απολαβές.

Είναι άκρως ανησυχητικό, όπως συχνά δηλώνει η ίδια η Επιτροπή, το να παρατηρούμε αυτή την αυθαίρετη χρήση τεχνικής ορολογίας σε συνδυασμό με ένα αφήγημα στο οποίο κυριαρχεί σαφώς η ανταγωνιστικότητα. Φαίνεται να υποδηλώνει ότι η εξασφάλιση ευημερίας, ποιοτικών θέσεων εργασίας και αξιοπρεπών μισθών έχει ήδη ολοκληρωθεί, και ότι τώρα, το μόνο ζήτημα που απομένει είναι να γεφυρωθεί το χάσμα δεξιοτήτων. Ωστόσο, το χάσμα αυτό φαίνεται να υπάρχει πρωτίστως στο νέο Σώμα των Επιτρόπων, το οποίο δεν είναι σε θέση να κατανοήσει την τρέχουσα κατάσταση, να τη θέσει σε προοπτική και να προσφέρει ρεαλιστικές λύσεις. Ας ελπίσουμε ότι πέρα από την αρχική κατανομή των χαρτοφυλακίων και εάν εμβαθύνουμε ακόμη περισσότερο, θα μπορέσουμε να βρούμε αξιόπιστες προτάσεις για την ενίσχυση των κοινωνικών και εργασιακών δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και της καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής.

της Sandra Parthie

Η πράξη για την ΤΝ είναι το πρώτο ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο που ρυθμίζει την τεχνητή νοημοσύνη σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η χρήση της ΤΝ επεκτείνεται και επηρεάζει πολλές πτυχές της καθημερινής μας ζωής. Για παράδειγμα, επηρεάζει τις πληροφορίες που βλέπουν οι πολίτες στο διαδίκτυο μέσω στοχευμένων διαφημίσεων. Αλλά το σημαντικότερο είναι ότι χρησιμοποιείται πλέον στον τομέα της υγείας για να συμβάλει στη διάγνωση και τη θεραπεία νόσων όπως ο καρκίνος. Για τον σκοπό αυτό, οι εφαρμογές ΤΝ βασίζονται σε μοντέλα ΤΝ γενικού σκοπού, τα οποία πρέπει να εκπαιδευτούν. Πρέπει να τροφοδοτηθούν με πολλές εικόνες, για παράδειγμα, καρκινικών κυττάρων για να τα αναγνωρίζουν τελικά ανεξάρτητα.

Η επιτυχής εκπαίδευση βασίζεται σε δεδομένα —τεράστιους όγκους δεδομένων. Ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιείται η εκπαίδευση επηρεάζει την ποιότητα του αποτελέσματος του εκπαιδευμένου μοντέλου ή της εφαρμογής ΤΝ. Εάν τροφοδοτηθεί με λανθασμένα δεδομένα ή λανθασμένες εικόνες, θα χαρακτηρίζει εσφαλμένα ως καρκινικά υγιή κύτταρα.

Η βελτίωση της ιατρικής και της υγειονομικής περίθαλψης αποτελεί ισχυρό παράδειγμα του γιατί είναι αναγκαίο στην ΕΕ να διαθέτουμε την ικανότητα και τις υποδομές για την ανάπτυξη υποκείμενων μοντέλων ΤΝ γενικού σκοπού. Πολύ απλά, αυτό θα συμβάλει στη διάσωση ανθρώπινων ζωών.

Πέραν αυτού, η ΤΝ γενικού σκοπού αλλάζει τα δεδομένα στις διαδικασίες παραγωγής, αλλά και για τις επιχειρήσεις. Για να παραμείνει ανταγωνιστική η οικονομία της Ευρώπης, πρέπει να παράσχουμε χώρο καινοτομίας εντός της ΕΕ και να ενθαρρύνουμε τους επιχειρηματίες και τις νεοφυείς επιχειρήσεις να αναπτύξουν τις ιδέες τους.

Φυσικά, υπάρχουν κίνδυνοι που συνδέονται με την ΤΝ και την ΤΝ γενικού σκοπού —από ελαττώματα στα μοντέλα και σφάλματα στις εφαρμογές έως την χρήση της τεχνολογίας για καθαρά εγκληματικούς σκοπούς. Ως εκ τούτου, η ΕΕ πρέπει επίσης να διαθέτει την εμπειρογνωσία για την απόκρουση κακόβουλων επιθέσεων και κυβερνοαπειλών, και πρέπει να μπορεί να βασίζεται σε υποδομές που εδρεύουν στην ΕΕ, ώστε να διασφαλίζεται ότι, για να το πούμε απλά, «τα πάντα συνεχίζουν να δουλεύουν».

Όλα τα ανωτέρω καταδεικνύουν τη σημασία ενός ορθού κανονισμού, ο οποίος θα επικεντρώνεται στην ποιότητα των δεδομένων εκπαίδευσης, στις μεθόδους εκπαίδευσης και, εν τέλει, στο τελικό προϊόν. Ο κανονισμός πρέπει να βασίζεται σε ευρωπαϊκές αξίες, όπως η διαφάνεια, η βιωσιμότητα, η προστασία των δεδομένων ή ο σεβασμός του κράτους δικαίου. Δυστυχώς πολλές από τις μείζονες εξελίξεις στον τομέα της ΤΝ γενικού σκοπού καθοδηγούνται από παράγοντες εκτός της δικαιοδοσίας της ΕΕ. Ως εκ τούτου, η ΕΕ πρέπει να αναπτύξει τις ικανότητες επιβολής της συμμόρφωσης με τις κανονιστικές διατάξεις και τις ευρωπαϊκές αξίες της έναντι των παραγόντων της ΕΕ και τρίτων χωρών που δραστηριοποιούνται στην αγορά μας.

Η ΕΕ πρέπει να μειώσει τη δεσπόζουσα θέση στην αγορά μεγάλων, συχνά μη ευρωπαϊκών, ψηφιακών επιχειρήσεων, μεταξύ άλλων με την κινητοποίηση των εργαλείων της πολιτικής ανταγωνισμού. Οι αρχές ανταγωνισμού στην ΕΕ πρέπει να αξιοποιήσουν τις ικανότητές τους και να διασφαλίσουν ότι οι τεχνολογικοί κολοσσοί δεν καταχρώνται τη θέση τους στην αγορά B2B ή B2G.

Οι δημόσιες αρχές μπορούν να στηρίξουν τους Ευρωπαίους παρόχους εφαρμογών ΤΝ και ΤΝ γενικού σκοπού προμηθευόμενες τα προϊόντα τους και επιδεικνύοντας την αξιοπιστία τους σε περαιτέρω χρήστες και πελάτες. Η ΕΕ διαθέτει το ταλέντο, την τεχνολογική τεχνογνωσία και το επιχειρηματικό πνεύμα που απαιτούνται για μια «τεχνητή νοημοσύνη που παράγεται στην Ευρώπη». Ωστόσο, η έλλειψη επενδύσεων, η έλλειψη σχετικών υποδομών ΤΠ και ο συνεχής κατακερματισμός της εσωτερικής αγοράς, ο οποίος παρεμποδίζει την κλιμάκωση, παρεμποδίζουν την ανταγωνιστικότητα των φορέων ΤΝ της Ευρώπης.

Ενόψει της επικείμενης 16ης συνόδου της διάσκεψης των συμβαλλόμενων μερών (COP16) της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τη βιοποικιλότητα (CBD), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) ζητεί μια ολοκληρωμένη παγκόσμια προσέγγιση για την αντιμετώπιση της συνεχιζόμενης κρίσης της βιοποικιλότητας.

Καθώς αυξάνονται οι παγκόσμιες εντάσεις, η ΕΟΚΕ καλεί τις κυβερνήσεις να επικεντρωθούν στη βιοποικιλότητα ως βασική λύση για την τριπλή πλανητική κρίση (κλιματική αλλαγή, απώλεια βιοποικιλότητας και απερήμωση). Η COP16 θα αποτελέσει ορόσημο για την επιτάχυνση της παγκόσμιας προσπάθειας για τη διαφύλαξη των οικοσυστημάτων του πλανήτη μας, όπως τόνισε η ΕΟΚΕ στη γνωμοδότησή της που εγκρίθηκε τον Σεπτέμβριο.

«Χωρίς βιοποικιλότητα, τα οικοσυστήματα και οι οικονομίες θα καταρρεύσουν, καθώς το ήμισυ και πλέον του παγκόσμιου ΑΕγχΠ και το 40 % των θέσεων εργασίας παγκοσμίως εξαρτώνται άμεσα από τη φύση», δήλωσε ο Arnaud Schwartz, εισηγητής της γνωμοδότησης.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η βιοποικιλότητα, το θεμέλιο των οικοσυστημάτων, της ανθρώπινης ευημερίας και των οικονομιών, πρέπει να ενσωματωθεί σε πολλούς τομείς πολιτικής, όπως το κλίμα, η γεωργία και το εμπόριο, και να μην αντιμετωπίζεται μεμονωμένα. Για παράδειγμα, οι εμπορικές συμφωνίες θα πρέπει να προωθούν τη βιωσιμότητα διασφαλίζοντας ότι τα αγαθά και οι τεχνολογίες δεν συμβάλλουν στην αποψίλωση και την καταστροφή των οικοτόπων.

Επείγει επίσης να εξασφαλιστεί χρηματοδοτική στήριξη για τη διαφύλαξη της βιοποικιλότητας. Η δημόσια χρηματοδότηση από μόνη της είναι ανεπαρκής και, ως εκ τούτου, απαιτείται συνδυασμός δημόσιων, ιδιωτικών και καινοτόμων χρηματοδοτικών μηχανισμών.

Η ΕΟΚΕ καλεί την ΕΕ να στηρίξει τις χώρες του Νότου του πλανήτη, καθώς προστατεύουν τη βιοποικιλότητα, και τάσσεται υπέρ της σταδιακής κατάργησης των επιδοτήσεων που είναι επιβλαβείς για τη βιοποικιλότητα, ιδίως εκείνων που προωθούν τα ορυκτά καύσιμα. Ο αναπροσανατολισμός αυτών των επιδοτήσεων προς την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων θα μπορούσε να αντιμετωπίσει τόσο την κλιματική αλλαγή όσο και την απώλεια βιοποικιλότητας μέσω λύσεων που βασίζονται στη φύση, όπως η αναδάσωση, η βιώσιμη γεωργία και η αποκατάσταση των υγροτόπων.

Επιπροσθέτως, η ΕΟΚΕ τόνισε τη σημασία της προσέγγισης «Μία υγεία», η οποία συνδέει την υγεία των ανθρώπων, των ζώων και του περιβάλλοντος. Τα υγιή οικοσυστήματα παρέχουν κρίσιμες υπηρεσίες, όπως η επικονίαση, η παγίδευση του άνθρακα και η διήθηση των υδάτων, οι οποίες συμβάλλουν όλες στην ευημερία των ανθρώπων. Η μείωση της βιοποικιλότητας υπονομεύει την ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων, αυξάνοντας τον κίνδυνο ζωονόσων, όπως η νόσος COVID-19.

Η ΕΟΚΕ έχει επίσης ζητήσει μεγαλύτερη συμμετοχή των νέων στη λήψη αποφάσεων. Πρότεινε τη δημιουργία της θέσης ενός εκτελεστικού αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις μελλοντικές γενιές, που θα διασφαλίζει ότι η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και ευημερία θα έχουν προτεραιότητα έναντι των βραχυπρόθεσμων οφελών. (ks) 

Ρωτήσαμε την Sandra Parthie, εισηγήτρια της γνωμοδότησης με θέμα Τεχνητή νοημοσύνη που χρησιμοποιείται για γενικούς σκοπούς: μελλοντική πορεία μετά τον κανονισμό για την τεχνητή νοημοσύνη, σχετικά με την κανονισμό για την ΤΝ. Ειδικότερα, γιατί είναι τόσο σημαντικό να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή της εν λόγω νομοθετικής πράξης όσον αφορά τα μοντέλα ΤΝ γενικού σκοπού και τον τρόπο διαχείρισής τους; Πώς μπορούμε να παράγουμε ανταγωνιστική ΤΝ στην ΕΕ και γιατί αυτό είναι σημαντικό;