Του Giuseppe Guerini,
μέλους της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ

Πέρυσι, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ανέθεσαν στον Mario Draghi και στον Enrico Letta την εκπόνηση εκθέσεων με θέμα την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ και τη βελτίωση της ενιαίας αγοράς, αντιστοίχως. Στις εκθέσεις αυτές καθορίζεται ένα φιλόδοξο πολιτικό θεματολόγιο για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο χρησιμεύει τόσο ως χάρτης πορείας όσο και ως σημείο αναφοράς για την αξιολόγηση της προσήλωσης των θεσμικών οργάνων και των υπευθύνων χάραξης πολιτικής στη διαμόρφωση του μέλλοντος της ΕΕ και της ικανότητάς τους να το υλοποιήσουν.

Οι εν λόγω εκθέσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να εκτιμηθεί ο βαθμός της αποτελεσματικότητας με την οποία τα θεσμικά όργανα και οι ηγέτες ανταποκρίνονται στις πολυσχιδείς προκλήσεις του σήμερα.

Η γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ σχετικά με τις προαναφερθείσες εκθέσεις αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για την αξιολόγηση των αρχικών σταδίων αυτού του νέου πολιτικού κύκλου. Το πρώτο από τα στάδια αυτά συνίσταται στην Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας που δρομολογήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 29 Ιανουαρίου. Σε αυτήν περιλαμβάνονται διάφορες προτάσεις υψηλής προτεραιότητας, οι οποίες επίσης υποδεικνύονται στη γνωμοδότησή μας, όπως η γεφύρωση του χάσματος ανταγωνιστικότητας, η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, η απλούστευση των κανονισμών χωρίς απορρύθμιση και η αναγνώριση της εξάρτησης της ανταγωνιστικότητας από τους ανθρώπους και τις δεξιότητες.

Ωστόσο, πέραν του χάσματος ανταγωνιστικότητας, υπάρχει επίσης έλλειψη συγκεκριμένων δράσεων. Μέχρι στιγμής, η Επιτροπή παρουσίασε στρατηγικά έγγραφα, ανακοινώσεις και αναλήψεις υποχρεώσεων, αλλά από τα απτά μέτρα, μας χωρίζουν ακόμη αρκετοί μήνες. Όπως επισημαίνεται στη γνωμοδότησή μας, η καθυστέρηση αυτή αναδεικνύει την ανάγκη να ξεκινήσουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη επίσης συζήτηση σχετικά με τους θεμελιώδεις κανόνες της ΕΕ και την καταλληλότητα των ισχυουσών Συνθηκών για την αντιμετώπιση των σημερινών προκλήσεων που απαιτούν ταχεία δράση.

Η ανάληψη ταχείας δράσης δεν σημαίνει συμβιβασμούς στην ποιότητα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το απέδειξε αυτό το 2020 με την ταχεία εφαρμογή της πρωτοβουλίας «Next Generation EU». Την ίδια ευελιξία θα πρέπει να επιδείξει και τώρα.

Η επίτευξη των συγκεκριμένων στόχων απαιτεί μια πολυσχιδή προσέγγιση. Η ταχεία ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς είναι ζωτικής σημασίας, αλλά πρέπει να συνοδεύεται από ισχυρή δέσμευση για περιβαλλοντική βιωσιμότητα, οικονομική ευημερία και κοινωνική και εδαφική συνοχή, οι οποίες αποτελούν βασικές κινητήριες δυνάμεις της ανταγωνιστικότητας.

Το όραμα αυτό απαιτεί επίσης μια συνεκτική βιομηχανική πολιτική που θα υπερβαίνει τις κατακερματισμένες εθνικές προσεγγίσεις, υποστηριζόμενη από στρατηγικά φορολογικά και τελωνειακά κίνητρα. Ταυτόχρονα, η μείωση του γραφειοκρατικού φόρτου και του κόστους συμμόρφωσης μέσω εξυπνότερης νομοθεσίας και εξορθολογισμένων διοικητικών διαδικασιών είναι θεμελιώδους σημασίας για την προώθηση ενός πιο δυναμικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος.

Στον τομέα της ενέργειας, η άμβλυνση των αποκλίσεων ως προς τις τιμές μεταξύ των κρατών μελών και άλλων παγκόσμιων οικονομιών έχει ζωτική σημασία. Αυτό θα απαιτήσει αυξημένες επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για τη διασφάλιση μιας πιο ανταγωνιστικής και βιώσιμης αγοράς ενέργειας.

Για την υποστήριξη των φιλοδοξιών αυτών, η ΕΕ πρέπει επίσης να διαμορφώσει μια κοινή πολιτική για τα ευρωπαϊκά δημόσια αγαθά, με σαφή καθορισμό των στρατηγικών προτεραιοτήτων της και παράλληλη ενίσχυση του ρόλου της στην παγκόσμια σκηνή.

Η ΕΟΚΕ θα συνεχίσει να παρακολουθεί την εφαρμογή των σχετικών πολιτικών, διασφαλίζοντας ότι η φωνή της ευρωπαϊκής κοινωνίας των πολιτών εισακούγεται και λαμβάνεται υπόψη.