Των Peter Schmidt, Diandra Ní Bhuachalla και Arnaud Schwartz

Η ΕΟΚΕ, ως εκπρόσωπος της κοινωνίας των πολιτών της ΕΕ στην COP29 που πραγματοποιήθηκε στην πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν, το Μπακού, τάχθηκε υπέρ της ανάληψης επείγουσας, απτής δράσης για το κλίμα και υποστήριξε ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην κοινωνική και περιβαλλοντική δικαιοσύνη στις διαπραγματεύσεις για το κλίμα. 

Ο Peter Schmidt, πρόεδρος της ειδικής ομάδας για την COP, μας μίλησε σχετικά με τα βασικά μηνύματα της ΕΟΚΕ που αφορούν το κυρίως θέμα της COP29 που είναι η χρηματοδότηση για το κλίμα.

Peter Schmidt: Η έξαρση των ακραίων κλιματικών καιρικών φαινομένων παγκοσμίως αποτελεί ισχυρή υπενθύμιση της ανάγκης για επίδειξη μεγαλύτερης φιλοδοξίας για το κλίμα. Το τρέχον έτος προβλέπεται να καταγραφεί ως το θερμότερο στην ιστορία, ενώ οι κλιματικές καταστροφές που προκαλούνται από τον άνθρωπο, όπως οι πλημμύρες, οι δασικές πυρκαγιές και οι ξηρασίες, συμβαίνουν συχνότερα και με μεγαλύτερη ένταση, με αποτέλεσμα την αύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων. Το κόστος της αδράνειας όσον αφορά το κλίμα υπερβαίνει κατά πολύ το κόστος της δράσης.

Στην COP29 διακυβεύονται πολλά. Η επίτευξη συμφωνίας σχετικά με παγκόσμιες λύσεις χρηματοδότησης της πολιτικής για το κλίμα είναι ζωτικής σημασίας προκειμένου και οι αναπτυσσόμενες χώρες να έχουν πρόσβαση στα μέσα για την παγκόσμια δράση για το κλίμα. Η συμμετοχή της ΕΟΚΕ στην COP29 στο Μπακού οδήγησε στην υποβολή συστάσεων οι οποίες βασίζονται στη γνωμοδότησή μας σχετικά με τη χρηματοδότηση για το κλίμα και οι οποίες εστιάζουν στην αναδιαμόρφωση της διεθνούς χρηματοοικονομικής αρχιτεκτονικής για την αποδέσμευση και τη διευκόλυνση αποτελεσματικής και προσβάσιμης χρηματοδότησης για το κλίμα.

Τονίσαμε την ανάγκη να θεσπιστεί ο νέος συλλογικός ποσοτικοποιημένος στόχος για τη χρηματοδότηση για το κλίμα προκειμένου να γεφυρωθούν τα σχετικά χρηματοδοτικά κενά. Ο στόχος αυτός θα πρέπει να καταστήσει τη χρηματοδότηση για το κλίμα καταλληλότερη για τον επιδιωκόμενο σκοπό, φιλική προς τη βιοποικιλότητα, αποτελεσματική και επακριβώς στοχευμένη στις πλέον ευάλωτες χώρες και κοινότητες. Οι χρηματοδοτικές ροές για το κλίμα θα πρέπει να καθοδηγούνται από τις αρχές της δίκαιης μετάβασης και να συνάδουν με τη συμφωνία του Παρισιού και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης. Οι μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις τόσο από δημόσιους όσο και από ιδιωτικούς φορείς είναι καίριας σημασίας, η δημόσια χρηματοδότηση δε θα διαδραματίσει καίριο ρόλο στην κινητοποίηση και την ελαχιστοποίηση των κινδύνων των ιδιωτικών επενδύσεων για πρωτοβουλίες για το κλίμα.

Οι τοπικές πρωτοβουλίες και τα κινήματα βάσης θα πρέπει επίσης να έχουν πρόσβαση στη χρηματοδότηση για το κλίμα. Η ΕΟΚΕ ζητεί παράλληλα μια ολοκληρωμένη προσέγγιση προκειμένου να σπάσει ο φαύλος κύκλος χρέους και ανεπαρκών επενδύσεων στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Ζητούμε τη δίκαιη κατανομή των κονδυλίων για το κλίμα για την αντιμετώπιση των ανισοτήτων. Επιπλέον, η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών είναι ζωτικής σημασίας για τη δημιουργία μιας δημοκρατικής προσέγγισης χωρίς αποκλεισμούς που θα διασφαλίζει την αποτελεσματικότητα και τη βιωσιμότητα των επενδύσεων.

Η εκπρόσωπος της ΕΟΚΕ για τη νεολαία στην COP (2023-2025), Diandra Ní Bhuachalla, μιλάει για τις προσδοκίες της όσον αφορά την COP29. Από τη σκοπιά των νέων, ποια είναι τα πιο πιεστικά κλιματικά ζητήματα που πρέπει να επιλυθούν πρώτα;

Diandra Ní Bhuachalla: Μετά τα απογοητευτικά αποτελέσματα της COP28, προσπάθησα να διαχειριστώ όσο το δυνατόν περισσότερο τις προσδοκίες μου για την COP29. Δεδομένων των περιορισμένων προοπτικών επιτυχίας λόγω της επιλογής της χώρας που ασκεί την προεδρία —και πάλι ένα κράτος που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα κέρδη από τα ορυκτά καύσιμα— ήταν ιδιαίτερα δύσκολο να παραμείνω αισιόδοξη.

Παρόλα ταύτα, μετά από συνομιλίες με διάφορες οργανώσεις νεολαίας σε ολόκληρη την Ευρώπη στο πλαίσιο των συνεδριάσεων της ειδικής ομάδας για τη νεολαία του προγράμματος της ΕΟΚΕ για εκπρόσωπο της νεολαίας στην COP, αποφάσισα ότι ήταν προτιμότερο να επικεντρωθώ σε θέματα όπως, η κλιματική δικαιοσύνη και η δίκαιη μετάβαση, η χρηματοδότηση για το κλίμα, ένας νέος συλλογικός ποσοτικοποιημένος στόχος για τη χρηματοδότηση για το κλίμα και η αύξηση της ουσιαστικής συμμετοχής των νέων στις διεθνείς διαδικασίες λήψης αποφάσεων.

Τώρα που γνωρίζω πόσες διαπραγματεύσεις απέτυχαν να προχωρήσουν την πρώτη εβδομάδα λόγω της πλήρους έλλειψης συμφωνίας και συνεργασίας —μεταξύ άλλων σε τομείς όπως η ισότητα των φύλων, η χρηματοδότηση για το κλίμα και η δίκαιη μετάβαση— αντιλαμβάνομαι ότι οι προσδοκίες μου ήταν και πάλι υπερβολικά υψηλές. Ως εκ τούτου, εστίασα τις προσπάθειές μου κυρίως σε παράλληλες εκδηλώσεις και διμερείς συναντήσεις. Τώρα κυρίως ελπίζω ότι, αφενός, η συμφωνηθείσα γλώσσα, ιδίως όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα, θα διατηρηθεί και, αφετέρου, ότι θα επιτευχθεί μικρή πρόοδος ώστε να είμαστε πλήρως προετοιμασμένοι για την COP30, στην οποίοι όλοι φαίνεται να εναποθέτουν τις ελπίδες τους.

Δεδομένου ότι η κλιματική αλλαγή και οι επιπτώσεις της αλληλεπικαλύπτονται, δεν θα μπορούσα να επιχειρήσω να κατατάξω τα ζητήματα κατά σειρά σπουδαιότητας και επείγοντος. Οι νέοι ανησυχούν για το μέλλον τους, και ειδικότερα όσον αφορά την εργασιακή ασφάλεια και το κατά πόσον θα αναγκαστούν να επανεκπαιδευτούν· όσον αφορά τα σπίτια και τις οικογένειές τους και την ασφάλεια από καταιγίδες, πλημμύρες και τη διάβρωση του εδάφους· όσον αφορά την υγεία και την ποιότητα ζωής των μελλοντικών τους παιδιών ή ακόμη και της επόμενης γενιάς· όσον αφορά το γεγονός ότι η γενιά μας θα επιφορτιστεί με πολύ πιο δύσκολες διαπραγματεύσεις όταν καταστούμε φορείς λήψης αποφάσεων στο μέλλον, δεδομένου ότι σήμερα η δράση που αναλαμβάνεται δεν επαρκεί σε καμία περίπτωση και οι επιπτώσεις αυτών των ανεπαρκειών θα γίνονται αισθητές για δεκαετίες.

Χρειαζόμαστε τώρα κλιματική δικαιοσύνη. Χρειαζόμαστε τώρα ρεαλιστική χρηματοδότηση για το κλίμα. Χρειαζόμαστε τώρα μια ορθή, δίκαιη και ισότιμη απασχόληση και ενεργειακή μετάβαση. Χρειαζόμαστε τώρα φιλόδοξους στόχους. Χρειαζόμαστε τώρα προσπάθειες για την υλοποίησή τους.

Χρειαζόμαστε τώρα τη συμμετοχή όλων σας.

Η COP16, η οποία αφορούσε τη βιοποικιλότητα και πραγματοποιήθηκε στο Cali της Κολομβίας τον Οκτώβριο, ολοκληρώθηκε σε κλίμα σύγχυσης και χωρίς να έχει επιτευχθεί συμφωνία για τη χρηματοδότηση για τη φύση. Ρωτήσαμε τον Arnaud Schwartz, εκπρόσωπο της ΕΟΚΕ στην COP16, εάν μπορούμε να παραμείνουμε αισιόδοξοι παρά την ατυχή αυτή εξέλιξη. Ποια μέτρα θα πρέπει να ληφθούν για την επίτευξη προόδου όσον αφορά την προστασία της βιοποικιλότητας;

Arnaud Schwartz: 200 δισεκατομμύρια δολάρια τον χρόνο. Αυτό είναι, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, το ποσό που απαιτείται (συμπεριλαμβανομένων όλων των μορφών χρηματοδότησης – δημόσια, ιδιωτική, εθνική και διεθνής) για την επίτευξη των στόχων για τη βιοποικιλότητα. Περί τίνος πρόκειται λοιπόν; Πρόκειται πολύ απλά για την ανάγκη τόσο να ανασχεθεί η καταστροφή της βιοποικιλότητας, στο πλαίσιο της οποίας οι έμβιοι οργανισμοί εξαφανίζονται επί του παρόντος με συνεχώς ταχύτερους ρυθμούς, όσο και να αποκατασταθεί η φύση και να της δοθεί μια ευκαιρία να επιβιώσει σε έναν «βιώσιμο» κόσμο, αντί να παραμένουμε θεατές όταν αυτή καταστρέφεται περαιτέρω λόγω απληστίας και ηλιθιότητας.

Ποιο είναι το μέλλον μετά την αποτυχία της COP16;

Ο καθένας από εμάς θα πρέπει να θέσει το ερώτημα αυτό στον εαυτό του και στους γύρω του, δεδομένου ότι είναι γνωστό ότι στη Γαλλία μόνον, κάθε χρόνο, πάνω από το ένα τέταρτο του ποσού αυτού δαπανάται για την προετοιμασία ή τη διεξαγωγή πολέμων. Πράγματι, σε παγκόσμιο επίπεδο, η διάσκεψη στο Cali ήταν μια χαμένη ευκαιρία, λόγω έλλειψης πολιτικής βούλησης και οικονομικής αλληλεγγύης.

Ωστόσο, δεν χάθηκαν όλα.

Διαφαίνεται ακόμα ένα αμυδρό φως στο τέλος του τούνελ: Σε αυτήν την COP αναγνωρίστηκε —μετά από περίπου 30 χρόνια καθυστερήσεων— ο ρόλος που διαδραματίζουν τόσο οι αυτόχθονες πληθυσμοί και οι τοπικές κοινότητες όσο και οι πληθυσμοί αφρικανικής καταγωγής ως προστάτες της βιοποικιλότητας. Επίσης συστήθηκε ένα νέο ταμείο των Ηνωμένων Εθνών, γνωστό ως Ταμείο Cali, το οποίο θα χρησιμεύσει μακροπρόθεσμα για τη συγκέντρωση εκούσιων συνεισφορών από ιδιωτικές εταιρείες, με το ήμισυ εξ αυτών να διατίθεται στις προαναφερθείσες ομάδες ατόμων. Πω πω!

Είσαστε... είσαστε... λοιπόν...

Είσαστε κομμάτι μας κι εμείς κομμάτι δικό σας. Και προκειμένου να συνεχίσουμε την κοινή μας πορεία, το πιο λογικό θα ήταν να θέσουμε την οικονομία μας πάλι σε σωστή τροχιά προς κοινό όφελος όλων. Για να σταματήσουμε, λοιπόν, να τραβάμε το χαλί κάτω από τα πόδια μας, πρέπει να ξεκινήσουμε άμεσα να επανεξετάζουμε τους διεθνείς χρηματοδοτικούς και εμπορικούς κανόνες. Τι περιμένουμε;

Οι εκπρόσωποι της ΕΟΚΕ στην COP29, Peter Schmidt και Diandra Ní Bhuachalla, εστίασαν κυρίως στη χρηματοδότηση για το κλίμα, στηριζόμενοι στην πρόσφατη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα, «Χρηματοδότηση για το κλίμα: Νέος χάρτης πορείας για την επίτευξη των υψηλών φιλοδοξιών για το κλίμα και των ΣΒΑ». Μία από τις βασικές εκδηλώσεις που πραγματοποιήθηκε στις 18 Νοεμβρίου υπό την καθοδήγηση της ΕΟΚΕ στο Μπακού είχε τίτλο «Μια παγκόσμια προοπτική για την προώθηση μιας δίκαιης μετάβασης στον αγροδιατροφικό τομέα». Στο πλαίσιο της εκδήλωσης διερευνήθηκαν τρόποι για τη δημιουργία βιώσιμων συστημάτων τροφίμων χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών που θα είναι δίκαια για τους αγρότες, τους εργαζομένους στην αλυσίδα τροφίμων και τις μελλοντικές γενεές. Σκοπός ήταν η βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής και της κοινωνίας των πολιτών, η ενίσχυση της φωνής του παγκόσμιου Νότου και η προώθηση λύσεων για το κλίμα χωρίς αποκλεισμούς για όλους.

Ως μέλος της αντιπροσωπείας της ΕΕ, ο Arnaud Schwartz συμμετείχε σε συνεδριάσεις ζητώντας μεγαλύτερες συνέργειες μεταξύ των διαδικασιών των Ηνωμένων Εθνών για τη βιολογική ποικιλότητα (CBD) και την κλιματική αλλαγή (UNFCCC), τη σταδιακή κατάργηση των επιζήμιων για το περιβάλλον επιδοτήσεων ως μέσο για την αποδέσμευση περισσότερων χρηματοδοτικών πόρων, και έναν πιο ενεργό ρόλο για την οργανωμένη κοινωνία των πολιτών στην εφαρμογή του παγκόσμιου πλαισίου για τη βιοποικιλότητα Κουνμίνγκ-Μόντρεαλ. Εδώ μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη συμβολή της ΕΟΚΕ στην COP16.

Ο κ. Schwartz είναι ο εισηγητής της γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ με θέμα «Μια ολοκληρωμένη στρατηγική για τη βιοποικιλότητα στην COP16: συνένωση όλων των τομέων για έναν κοινό στόχο»