Fatsoenlijk werk: zakendoen mag nooit ten koste gaan van de menselijke waardigheid en vrijheid

De forse toename van kinder- en dwangarbeid en de aanhoudende uitbuiting van werknemers wereldwijd maken EU-maatregelen op het gebied van fatsoenlijk werk steeds dringender noodzakelijk.

Tijdens de hoorzitting over fatsoenlijk werk wereldwijd, die plaatsvond op 4 mei, kwamen EESC-leden, vertegenwoordigers van de Europese instellingen en de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), academici en maatschappelijke organisaties samen.

Deze hoorzitting werd georganiseerd om input te krijgen voor het komende advies van het EESC over dit onderwerp. Centraal stond de mededeling van de Commissie over fatsoenlijk werk wereldwijd, die in februari is goedgekeurd, en haar voorstel voor een richtlijn inzake passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven op het gebied van duurzaamheid.

Met deze initiatieven wil de Commissie van de Europese Unie een koploper maken op het gebied van fatsoenlijk werk, zowel in de EU zelf als wereldwijd, en streeft ze ernaar dat miljoenen mensen waardig kunnen werken en leven.

“We dromen van een toekomst waarin iedereen fatsoenlijk werk heeft. Maar voor honderden miljoenen mensen wereldwijd is dat nog niet het geval. Dat maakt het moeilijk om de duurzameontwikkelingsdoelstellingen te halen”, aldus de rapporteur voor het EESC-advies, María del Carmen Barrera Chamorro.

Door de COVID-19-pandemie is de situatie in de arbeidswereld nog verslechterd – veel landen melden een piek van precaire arbeidsomstandigheden. Vooral vrouwen, maar ook kwetsbare groepen zoals kinderen en werknemers in de informele economie worden daar onevenredig door getroffen. Al vóór de pandemie was het aantal werkende kinderen, na een eerdere daling, aan het toenemen en tussen 2016 en 2020 steeg het met meer dan 8 miljoen.

De teller staat nu op 160 miljoen werkende kinderen, ofwel een op de tien kinderen wereldwijd. 25 miljoen mensen werken onder dwang. Door een gebrek aan voldoende sociale bescherming dreigen in de nabije toekomst nog eens 46 miljoen kinderen het slachtoffer te worden van kinderarbeid.

Het doel van de EU is om duurzaam en verantwoord ondernemersgedrag op de binnenlandse markten, in derde landen en in de mondiale waardeketens aan te moedigen. Daarvoor zal het EU-beleid voor maatschappelijk verantwoord ondernemen en transparantie cruciaal zijn. Er is ook een rechtsinstrument gepland om producten te verbieden die via dwangarbeid zijn vervaardigd. Alle beleidsmaatregelen zullen gendergelijkheid en non-discriminatie bevorderen.

“We zijn verheugd over het initiatief van de Commissie, maar er is nood aan een ambitieuzere agenda en een geïntegreerd beleid dat gebaseerd is op de universele mensenrechten. Fatsoenlijk werk is niet alleen in het belang van werknemers, maar ook van bedrijven, consumenten en de planeet”, besluit Barrera Chamorro. (ll)