European Economic
and Social Committee
EWROPA TAD-DIFIŻA, TELLIEQA KONTRA L-ĦIN
minn Tetyana Ogarkova
Fil-bidu ta’ Marzu ta’ din is-sena tlaqt minn Kiev b’diqa kbira. Kont fi triqti lejn Franza għal jumejn biex nattendi simpożju dwar l-Ukrajna. B’riżultat ta’ dan, ma stajtx nattendi ċerimonja importanti fi Kiev. Il-ħabiba tagħna, il-poeta Svitlana Povalyaeva, kienet se tkun fil-Maidan, il-pjazza ċentrali tal-kapitali, biex torganizza ċerimonja f’memorja ta’ binha l-kbir, Vassyl, li miet ta’ 28 sena fil-gwerra. Ħuh iż-żgħir Roman inqatel jiġġieled fil-gwerra fis-sajf tal-2022 waqt il-liberazzjoni tar-reġjun ta’ Kharkiv. Kellu 24 sena.
Irkbit il-ferrovija, imdejqa u anzjuża. Ħallejt warajja t-tlett itfal tiegħi fid-dar tagħna. Din ma kinitx l-ewwel darba li sifirt għal żmien qasir matul il-gwerra. Iżda din id-darba kelli sens qawwi ta’ twerwir.
Kont naf li fil-periklu imminenti ta’ missili ballistiċi Russi, is-sistema ta’ twissija fuq il-mowbajl tiegħi ma kinitx se tavżani. Għal ftit jiem kont se nkun 2,000 kilometru ’l bogħod mid-dar, mingħajr aċċess għal informazzjoni dwar is-sikurezza tat-tfal tiegħi. Din kienet sitwazzjoni intollerabbli.
Kieku s-sistema ta’ twissija kellha tfalli, dan ikun minħabba li l-Istati Uniti qatgħet il-fluss ta’ intelligence lejn l-Ukrajna, inkluż għad-detezzjoni bikrija ta’ missili ballistiċi mit-territorju Russu. Issospendew ukoll l-għajnuna militari, u saħansitra mblukkaw tagħmir li diġà ntbagħat lejn il-Polonja.
Ftit jiem wara, irritornajt lejn l-Ukrajna. In-negozjati bejn id-delegazzjoni Ukrena, Amerikana u tal-Arabja Sawdija kienu seħħew waqt dan iż-żmien. L-Ukrajna kienet lesta għal waqfien totali u immedjat mill-ġlied – jekk ir-Russja tagħmel l-istess. Donald Trump kien sodisfatt. L-intelligence Amerikana rritornat, flimkien mal-għajnuna militari miftiehma waqt l-amministrazzjoni ta’ Biden.
Iżda l-fiduċja għosfrot. Ladarba tkun ġejt imqarraq, diffiċli li wieħed jagħmel tabilħaqq li kollox miexi sew.
L-Ewropa tikkondividi dan is-sentiment ta’ tradiment? L-epoka tal-umbrella tas-sigurtà tan-NATO taħt it-tmexxija Amerikana spiċċat. Dawk tal-MAGA qed jagħtuna daharhom. Qed jippjanaw li jimminimizzaw il-preżenza militari u umanitarja fl-Ewropa u qed joħorġu lir-Russja, lill-aggressur, mill-iżolament diplomatiku u ekonomiku tagħha.
Jekk Trump irid waqfien mill-ġlied fl-Ukrajna malajr kemm jista’ jkun u irrispettivament kif, huwa minħabba li ma jqisx id-destin tal-Ukrajna bħala importanti. Ijrid biss jimminimizza l-ispejjeż għall-baġit tal-Istati Uniti. L-Istati Uniti m’għadhiex tipparteċipa f’laqgħat bħal dawk li jsiru fil-bażi ta’ Ramstein, u ma hija ppjanata l-ebda assistenza militari oħra tal-Istati Uniti għas-sena attwali.
Il-kisba tal-paċi aspejjeż tat-telfa tal-Ukrajna ma tinkwetax l-amministrazzjoni tal-Istati Uniti. Ir-rappreżentanti Steve Witkoff u Keith Kellogg jipproponu pjani biex l-Ukrajna tinqasam f’żewġ jew tliet partijiet separati – mera tal-Ġermanja Nażista ta’ wara l-gwerra. Bħallikieku l-Ukrajna kienet l-aggressur li tilef il-gwerra.
Iżda l-Ewropa wkoll tinsab mhedda. Jekk Trump jippjana li jnaqqas l-għadd ta’ truppi tal-Istati Uniti fl-Ewropa u jitlob kontribuzzjonijiet ta’ 5% għall-baġit tad-difiża ta’ kull pajjiż membru tan-NATO, dan huwa għax jemmen li d-difiża tal-Ewropa hija problema Ewropea.
Ir-Russja qed issegwi mill-qrib. Għar-Russja, in-NATO mingħajr tmexxija tal-Istati Uniti la hija forza ta’ difiża u lanqas deterrent. Kemm jenħtieġ żmien biex tinbena “Ewropa tad-difiża” li tkun kapaċi tiżgura s-sigurtà tagħha waħedha? Jekk din il-mistoqsija hija wisq astratta għalik, ipprova wieġeb din: min, mill-Ewropej, se jmur biex jiddefendi l-istati Baltiċi jekk ir-Russja tattakka wara l-operazzjonijiet ta’ taħriġ tagħha fil-Belarussja f’Settembru 2025?
Wara t-tradiment Amerikan, l-Ewropa ngħatat għażla ċara ħafna: tiddefendi lill-Ukrajna llum bl-istess mod kif kieku kienet tiddefendi lilha nnifisha, jew tiffaċċja l-armata Russa fit-territorju tagħha stess pitgħada. Din il-ġlieda mhux se tkun faċli, iżda l-ebda battalja ma tintilef qabel ma tibda.
Lejn l-aħħar ta’ Marzu, ġibidli l-attenzjoni stħarriġ li sar biex titkejjel l-opinjoni pubblika Ukrena. Aktar minn 80% tal-Ukreni huma lesti li jkomplu l-ġlieda kontra r-Russja, anke mingħajr l-appoġġ tal-Istati Uniti.
Wieħed għad irid jara kemm Ewropej se jibqgħu magħqudin flimkien magħna.