Της Lorenza Campagnolo, συντονίστριας έρευνας, και της ομάδας του του Ευρωμεσογειακού Κέντρου για την Κλιματική Αλλαγή (CMCC) που συμμετείχε σε αυτή τη μελέτη

Η μελέτη με θέμα «Το κόστος της κλιματικής αλλαγής στα νοικοκυριά και τις οικογένειες στην ΕΕ» αποτέλεσε σπουδαία ευκαιρία για την αποσαφήνιση του τρόπου με τον οποίο το κόστος που συνδέεται με τα μέτρα προσαρμογής, τις πολιτικές μετριασμού και τον αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής επηρεάζει τα νοικοκυριά στην ΕΕ ανάλογα με την περιοχή στην οποία βρίσκονται και τα κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά τους. Η μελέτη αναγνωρίζει ότι υπάρχει ένα κενό στη βιβλιογραφία, χωρίς ευρεία αξιολόγηση του κόστους της κλιματικής αλλαγής που να εστιάζει στα νοικοκυριά της ΕΕ.

Προτείνει επίσης νέα μεθοδολογία και αποτελέσματα που συνδυάζουν τις πληροφορίες της Eurostat για το εισόδημα και τις δαπάνες των νοικοκυριών, τους κινδύνους που σχετίζονται με το κλίμα και τα εργαλεία μοντελοποίησης. Η μελέτη μας θεωρεί ότι τόσο οι απώλειες εισοδήματος των νοικοκυριών όσο και οι δαπάνες που προκαλούνται από το κλίμα αποτελούν άμεση συνέπεια των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής ή των αναγκών προσαρμογής.

Η κλιματική αλλαγή θα έχει διαφορετικό αντίκτυπο στις διάφορες περιφέρειες και κοινωνικοοικονομικές ομάδες της ΕΕ το 2050. Σε ένα μετριοπαθές σενάριο κλιματικής αλλαγής, είναι πιθανό να αυξηθούν οι δαπάνες για την υγεία των νοικοκυριών στο βόρειο και νότιο τμήμα της ΕΕ, οι δαπάνες για τρόφιμα στις ανατολικές, δυτικές και νότιες περιοχές, οι δαπάνες ηλεκτρικής ενέργειας σε όλες τις περιφέρειες και οι δαπάνες ασφάλισης, ιδίως στο Βορρά. Αυτή η αύξηση των δαπανών θα επιβαρύνει σημαντικά τα φτωχότερα νοικοκυριά, τα οποία θα είναι λιγότερο σε θέση να διαφοροποιήσουν την κατανάλωση και θα έχουν περιορισμένη ικανότητα προσαρμογής. Ταυτόχρονα, απώλειες εισοδήματος από την εργασία θα κάνουν την εμφάνισή τους στο νότιο τμήμα της ΕΕ και οι συνολικές απώλειες εισοδήματος θα είναι εκτεταμένες σε όλες τις περιφέρειες.

Θα υπάρξουν αρνητικές και αντίστροφα προοδευτικές (που επιβαρύνουν περισσότερο τα φτωχότερα νοικοκυριά από ό,τι τα πλουσιότερα) επιπτώσεις σε ένα ευρύ φάσμα δαπανών για αγαθά/υπηρεσίες και πηγών εισοδήματος, ιδίως στο νότιο τμήμα της ΕΕ (δαπάνες υγείας, ηλεκτρικής ενέργειας και ασφάλισης και συνολικό εισόδημα από εργασία), αλλά και οριακά στις ανατολικές (δαπάνες για τρόφιμα) και στις βόρειες περιφέρειες (δαπάνες ηλεκτρικής ενέργειας και ασφάλισης). Η κλιματική αλλαγή είναι πιθανό να αυξήσει τον αριθμό των ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας σε ολόκληρη την ΕΕ. Τα σενάρια μετριασμού της κλιματικής αλλαγής πιθανότατα θα μειώσουν τον κίνδυνο αυτό, ευνοώντας την ταχύτερη αύξηση των μισθών του εργατικού δυναμικού χαμηλής ειδίκευσης σε σύγκριση με το εργατικό δυναμικό υψηλής ειδίκευσης.

Οι κύριες συστάσεις προς τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής είναι να δοθεί προτεραιότητα σε περιφέρειες, όπως εκείνες του νότιου τμήματος της ΕΕ, οι οποίες αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα αρνητικές επιπτώσεις στα νοικοκυριά και αντίστροφη προοδευτικότητα, καθώς και να ενισχυθούν τα μέτρα στήριξης του εισοδήματος και να προσαρμοστούν στα πλέον ευάλωτα στρώματα του πληθυσμού των εν λόγω περιφερειών. Επιπλέον, ο πολυτομεακός χαρακτήρας του κόστους της κλιματικής αλλαγής απαιτεί οριζόντια ολοκλήρωση των πολιτικών ώστε να καταστεί αποτελεσματικότερη η χάραξη πολιτικής.

Μπορείτε να κατεβάσετε τη μελέτη, η οποία εκπονήθηκε από το CMCC κατόπιν αιτήματος της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών και τη σύνοψη από τον ιστότοπο της ΕΟΚΕ.