Beste lezers,

2024 wordt een jaar van verandering, niet alleen in Europa, maar in de hele wereld. Terwijl wij ons voorbereiden op de grootste democratische exercitie van dit continent, de verkiezingen voor het Europees Parlement in juni, worden er in meer dan 50 landen ter wereld nationale of presidentsverkiezingen gehouden, inclusief in de Verenigde Staten. De politieke krachtverhoudingen zullen veranderen en er zullen nieuwe koersen worden uitgezet.

In het geval van de EU zullen de verkiezingen voor het Europees Parlement de lakmoesproef worden voor het vertrouwen van de burger. We hebben de afgelopen jaren voor ongekende uitdagingen gestaan en het is nu aan de Europese burgers om te vertellen of de EU het er goed vanaf gebracht heeft. Aangezien de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting bovenaan het prioriteitenlijstje van de EU-burgers staat, verwacht ik niet dat onze Unie vanaf nu in rustig vaarwater terechtkomt. Inflatie, werkzekerheid en een algemeen gebrek aan economische stabiliteit zijn een vruchtbare voedingsbodem voor angst en spelen een populistisch en extremistisch narratief in de kaart.

De EU kan deze trend stoppen, maar dat is geen gemakkelijke taak. We moeten in gesprek gaan met de kiezers, die de kans moeten krijgen om hun verhaal te doen en hun stem te laten horen. Wat dit betreft kan ik u met trots melden dat het EESC voor het eerst in zijn geschiedenis een Week van het Maatschappelijk Middenveld organiseert (4-8 maart), waarin burgers uit heel Europa, jong en oud, samenkomen om met elkaar van gedachten te wisselen en een boodschap mee te geven aan de volgende generatie Europese leiders die straks de nieuwe Commissie en het nieuwe Parlement gaan vormen.

De Europese Unie zal ook langs nieuwe uitdagingen moeten navigeren. Met het recente historische besluit van de Europese Raad van december om toetredingsonderhandelingen met Oekraïne en Moldavië te beginnen en Georgië de status van kandidaat-lidstaat te verlenen, werd een cruciale stap in het uitbreidingsproces gezet. De bal ligt nu bij de kandidaten, die de nodige hervormingen moeten doorvoeren. Maar ook de EU-leiders moeten aan de bak: zij hebben immers toegezegd zich te zullen buigen over interne hervormingen, waarvan de conclusies in de zomer van 2024 worden verwacht. Het EESC loopt voor de troepen uit door alvast “leden uit kandidaat-lidstaten” in zijn midden te verwelkomen, die een bijdrage zullen leveren aan het opstellen van onze adviezen en zullen deelnemen aan zittingen. We zijn momenteel bezig met het selecteren van de nieuwe leden die zich na een oproep kandidaat hebben gesteld. Zij zullen tijdens de EESC-zitting van volgende maand worden geïnstalleerd.

Dit alles zal plaatsvinden onder het toeziend oog van het Belgisch voorzitterschap van de EU, dat belast is met de afronding van de wetgevingsdossiers en de voorbereiding van de Europese verkiezingen. Wie nog geen kennis heeft genomen van de prioriteiten van het Belgisch voorzitterschap, raad ik aan om onze zitting van januari te volgen.

Aan het begin van onze reis door 2024 is het belangrijk om in gedachten te houden dat verandering geen obstakel is, maar juist een gelegenheid om te groeien. Het is een kans om de kaarten opnieuw te schudden en Europa weer sterker en hechter te maken.

Oliver Röpke

Voorzitter van het EESC