Een jaar na de start van de nieuwe mandaatsperiode van het EESC is het tijd voor een eerste balans

28 oktober 2020, de eerste dag van de nieuwe mandaatsperiode, ligt nog vers in het geheugen; de pandemie woedde volop, en de zitting moest online plaatsvinden. Alles leek onwerkelijk; niemand wist wat er te gebeuren stond en wanneer en hoe er een vaccin op de markt zou komen, maar toch lukte het ons van start te gaan met onze werkzaamheden.

De pandemie is uitgemond in een wereldwijde gezondheidscrisis die miljoenen levens heeft gekost, én in een wereldwijde economische crisis die nog steeds niet is overwonnen. De Europese Unie is er echter in geslaagd in het heetst van de strijd het hoofd koel te houden en daadkrachtig op te treden, zodat op zeer korte termijn maatregelen zonder weerga konden worden genomen. De nationale gezondheidsdiensten konden rekenen op steun van de EU, die medische benodigdheden en beschermingsmiddelen aankocht en maatregelen nam op het gebied van vaccins. Voorts heeft de EU economische en financiële noodmaatregelen genomen en ongekende financiële middelen uitgetrokken, onder meer via SURE, bedoeld om de werkloosheidsrisico’s te beperken, en via NextGenerationEU, het Europees herstelplan.

Daarbovenop werden we het afgelopen jaar getroffen door een ongekende reeks gebeurtenissen die verband houden met de klimaatverandering: de branden in Frankrijk, Italië en Griekenland, de overstromingen in België, Nederland en Duitsland, en het smelten van de gletsjers in Groenland. Het milieu is als het menselijk lichaam: het zendt niet mis te verstane signalen uit in verband met zijn gezondheidstoestand. Inmiddels is de samenleving wakker geschud en is deze problematiek niet meer weg te denken uit de actualiteit, maar het zijn de jongeren die zich in de voorhoede bevinden, met de “Fridays for Future”-beweging die politici oproept zonder verder dralen concrete maatregelen te nemen om de toekomst van de aarde veilig te stellen. Dankzij de Green Deal, waarmee de Europese Commissie een nieuwe impuls heeft gegeven aan haar milieubeleid, zitten we nu op het juiste spoor.

De afgelopen maanden stonden in het teken van de start van de Conferentie over de toekomst van Europa: dit is een uitgelezen kans voor de burgers om mee de bakens uit te zetten voor de Europese Unie.

Het EESC heeft zich intensief met elk van deze vraagstukken beziggehouden. Zo heeft het adviezen en verklaringen over de gezondheidsunie, NextGenerationEU, de Green Deal en de Europese pijler van sociale rechten opgesteld en toegestuurd aan de instellingen. Burgers, werknemers, ondernemers en het maatschappelijke middenveld als geheel hebben een stem, en die stem moet worden gehoord.

In september heeft voorzitter Von der Leyen de Italiaanse paralympisch kampioene Bebe Vio uitgenodigd voor haar toespraak over de staat van de Unie: een jonge vrouw die al sinds haar kinderjaren te maken krijgt met alle mogelijke tegenslagen maar die telkens weer overwint. Haar woorden moeten ons allen, en vooral de jongere generaties, aansporen om een Europese Unie van solidariteit en diversiteit tot stand te brengen: “Zelfs als iets onmogelijk lijkt, kunnen we het voor elkaar krijgen”.

Giulia Barbucci, vicevoorzitter van het EESC