Jingħelbu l-firdiet: Kif is-soċjetà ċivili tista’ tiġġieled il-polarizzazzjoni dannuża

Fi żmien fejn is-soċjetajiet tagħna qed jiffaċċjaw polarizzazzjoni dejjem akbar u l-fiduċja fl-istituzzjonijiet demokratiċi qed tonqos, is-soċjetà ċivili jeħtiġilha tilqa’ l-isfida. Il-polarizzazzjoni, fiha nnifisha, mhux dejjem hija negattiva; id-dibattitu demokratiku jistagħna bil-perspettivi differenti. Madankollu, meta l-polarizzazzjoni twassal għal ostilità, diżinformazzjoni, u diviżjoni, din thedded il-pedamenti proprji tad-demokraziji tagħna.

Matul il-Ġimgħa tas-Soċjetà Ċivili ta’ din is-sena, rajna eżempji notevoli ta’ inizjattivi li jiġġieldu l-polarizzazzjoni dannuża. Il-Premju tal-KESE għas-Soċjetà Ċivili enfasizza l-organizzazzjonijiet li jaħdmu fuq il-litteriżmu medjatiku, il-ġlieda kontra d-diżinformazzjoni, u t-trawwim tad-djalogu interġenerazzjonali. Dawn huma t-tipi ta’ proġetti li jridu jiġu appoġġjati jekk irridu nibnu soċjetajiet reżiljenti u koeżivi.

Madwar l-Ewropa, qed naraw żieda fil-frammentazzjoni tas-soċjetà. L-isfidi huma numerużi: inugwaljanzi ekonomiċi, esklużjoni soċjali, miżinformazzjoni diġitali, u estremiżmu politiku. Iż-żieda reċenti ta’ movimenti populisti madwar l-Ewropa, it-tnaqqis fil-pluraliżmu tal-media, u t-tnaqqis fil-fiduċja fl-istituzzjonijiet juru kif il-polarizzazzjoni tixpruna l-iskuntentizza. Dawn ix-xejriet idgħajfu l-istrutturi demokratiċi u jnaqqsu l-koeżjoni soċjali. Fi żminijiet bħal dawn, is-soċjetà ċivili mhijiex biss parteċipant fil-proċess demokratiku – hija gwardjan tar-reżiljenza tiegħu.

L-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili ilhom fuq quddiem nett fid-difiża tal-valuri demokratiċi. Huma jaġixxu bħala medjaturi, billi jippreżentaw diversi vuċijiet fid-diskussjonijiet, jiġġieldu kontra l-miżinformazzjoni, u jrawmu dibattiti pubbliċi infurmati. Huma jipprovdu pjattaforma għal dawk li jħossuhom mhux mismugħa, jippromovu politiki inklużivi li jegħlbu l-firdiet aktar milli japprofonduhom. Permezz tal-involviment ċiviku, diskussjonijiet ibbażati fuq il-fatti, u inizjattivi li jippromovu t-tolleranza, is-soċjetà ċivili tiġġieled b’mod attiv il-forzi tad-diviżjoni.

Il-KESE jemmen bis-sħiħ li t-tisħiħ tal-parteċipazzjoni u d-djalogu huwa l-unika triq ’il quddiem. Aħna naraw dan fil-ħidma tagħna kull jum – il-membri tagħna, li jirrappreżentaw lill-impjegaturi, lit-trade unions, u lill-NGOs, jinvolvu ruħhom f’dibattiti mqanqla, iżda dejjem bil-għan li tinstab bażi komuni. Is-saħħa tagħna tinsab fil-kunsens, u dan huwa l-mudell li jrid jiġi estiż madwar l-Ewropa.

Is-soċjetà ċivili għandha tingħata s-setgħa li taqdi r-rwol sħiħ tagħha fl-indirizzar tal-polarizzazzjoni. Dan ifisser li jiġi żgurat l-aċċess tagħhom għall-finanzjament, tiġi protetta l-kapaċità tagħhom li joperaw liberament, u jitrawwem ambjent fejn il-kontributi tagħhom għall-ħajja demokratika jiġu rikonoxxuti u apprezzati. Il-mekkaniżmi parteċipattivi, kemm jekk permezz ta’ konsultazzjonijiet maċ-ċittadini, inizjattivi fil-livell lokali, jew għodod ta’ demokrazija deliberattiva, iridu jissaħħu biex jiġi żgurat li n-nies iħossuhom inklużi fit-teħid tad-deċiżjonijiet.

Il-futur tal-Ewropa jiddependi fuq li ċ-ċittadini tagħha jħossuhom rappreżentati, impenjati u mismugħa. Is-soċjetà ċivili mhijiex aċċessorju għad-demokrazija – hija s-sinsla tagħha. Hekk kif ninnavigaw era ta’ diviżjoni, jeħtiġilna ngħammruha bl-għodod, ir-rikonoxximent u l-ispazju li teħtieġ biex tkompli tissalvagwardja l-valuri demokratiċi tagħna. Bit-trawwim tad-djalogu, il-promozzjoni tal-inklużjoni soċjali, u l-ġlieda kontra l-estremiżmu, is-soċjetà ċivili tista’ tkun il-forza li tibdel il-polarizzazzjoni minn sors ta’ kunflitt għal mutur ta’ dibattitu kostruttiv u progress soċjali.

Ejjew naħdmu flimkien biex niżguraw li d-diviżjoni ma tiddefinixxix il-futur tagħna. Minflok, ejjew nibnu Ewropa fejn id-diversità tal-opinjoni ssaħħaħ l-għaqda tagħna, fejn l-impenn jibni mill-ġdid il-fiduċja, u fejn is-soċjetà ċivili tkun minn ta’ quddiem biex tnaqqas id-distakk.

Oliver Röpke

Il-President tal-KESE