του Stefano Mallia, προέδρου της Ομάδας των Εργοδοτών

Ο Donald Trump κέρδισε τις εκλογές στις ΗΠΑ και θα γίνει Πρόεδρος για δεύτερη φορά. Η κάλπη έστειλε σαφές μήνυμα και πρέπει να αντιμετωπιστεί με σεβασμό. Και τώρα;

Η ΕΕ και οι ΗΠΑ παραμένουν βασικοί γεωπολιτικοί και εμπορικοί εταίροι, καθώς η σχέση μας βασίζεται στην αρχή της αμοιβαιότητας. Δεν υπάρχει περιθώριο για απομονωτισμό ή προστατευτισμό στον σημερινό διασυνδεδεμένο κόσμο, καθότι οι προσεγγίσεις αυτές υπονομεύουν την αμοιβαία και παγκόσμια συνεργασία και την οικονομική ευημερία μας.

Η ΕΕ είναι ο σημαντικότερος εξαγωγικός εταίρος των ΗΠΑ και το αντίστροφο. Το διμερές εμπόριο ΕΕ-ΗΠΑ βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ξεπερνώντας το ποσό των 1,6 τρισ. ευρώ το 2023, και με διμερή επενδυτικά αποθέματα άνω των 5 τρισ. ευρώ. Οι ΗΠΑ αποτελούν σημαντική πηγή άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) στην ΕΕ, με τις ΑΞΕ των ΗΠΑ στην Ευρώπη να εκτιμώνται σε περίπου 3,6 τρισ. δολάρια ΗΠΑ, ενώ οι επενδύσεις της ΕΕ στις ΗΠΑ ανέρχονται σε περίπου 3 τρισ. δολάρια ΗΠΑ. Αυτή η αμοιβαία επένδυση ενισχύει την οικονομική αλληλεξάρτηση και δημιουργεί εκατομμύρια θέσεις εργασίας και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να συνεχίσουμε να προάγουμε τις σχέσεις μας. Η επιβολή δασμών στα εμπορεύματα της ΕΕ, όπως έχει ήδη προτείνει ο Donald Trump, η εφαρμογή δασμών από 10 % έως 20 % στις εισαγωγές από όλες τις χώρες, συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ, αποτελεί αδιέξοδο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ζητούμε έναν πιο ανοικτό διάλογο και ένα μακρόπνοο θεματολόγιο συνεργασίας.

Το Συμβούλιο Εμπορίου και Τεχνολογίας ΕΕ-ΗΠΑ (TTC) διευκόλυνε τον διάλογο σε κρίσιμα ζητήματα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και οι ημιαγωγοί. Από τη μία, ο διάλογος πρέπει να ενισχυθεί και να αναβαθμιστεί· από την άλλη, η ΕΕ πρέπει να επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις πολιτικής της, να σοβαρευτεί και να αναζητήσει τον καλύτερο τρόπο για την εξεύρεση δυνατοτήτων συνεργασίας με τις ΗΠΑ.

Πρέπει επίσης να προετοιμαστούμε για το σενάριο στο οποίο, σε σημαντικά θέματα όπως η κλιματική αλλαγή και η Ουκρανία, ίσως χρειαστεί να προχωρήσουμε μόνοι μας. Πρόκειται για μια πολύ ρεαλιστική πιθανότητα και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να αρχίσουμε να την αντιμετωπίζουμε ως την εκ των πραγμάτων νέα πραγματικότητα.

Η επόμενη Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να είναι η Επιτροπή της διεύρυνσης. «Το ερώτημα δεν είναι αν πρέπει να υπάρξει διεύρυνση, αλλά πώς αυτή θα επιτευχθεί σωστά», αυτό είναι το συμπέρασμα του φόρουμ υψηλού επιπέδου για τη διεύρυνση που διοργάνωσε η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ). Στο φόρουμ συμμετείχαν ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Απασχόλησης και Κοινωνικών Δικαιωμάτων Nicolas Schmit, καθώς και υπουργοί τόσο των κρατών μελών της ΕΕ όσο και των υποψήφιων προς ένταξη χωρών.

Η ΕΟΚΕ συνδιοργάνωσε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή φόρουμ υψηλού επιπέδου για τη διεύρυνση, το οποίο πραγματοποιήθηκε εκ παραλλήλου με τη σύνοδο ολομέλειας του Οκτωβρίου. Περισσότεροι από 140 εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών των υποψήφιων προς ένταξη χωρών συναντήθηκαν για πρώτη φορά. Η βασική διαπίστωση των συμμετεχόντων ήταν σαφής: η κοινωνία των πολιτών και οι κοινωνικοί εταίροι, που συχνά παραβλέπονται κατά την ενταξιακή διαδικασία, πρέπει να αποκτήσουν κεντρικό ρόλο στη διαδικασία διεύρυνσης της ΕΕ.

Ο κ. Röpke τόνισε: «Δεν πρόκειται απλώς για την επέκταση της ΕΕ, αλλά για την προετοιμασία των μελλοντικών κρατών μελών ώστε να έχουν ενεργό συμμετοχή στη διαμόρφωση της ΕΕ, διασφαλίζοντας ότι διαθέτουν όλα τα απαιτούμενα εφόδια για την αντιμετώπιση των μελλοντικών προκλήσεων. Μέσω της συνεργασίας με την κοινωνία των πολιτών, τις ομοσπονδίες εργοδοτών και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις, θέτουμε τα αναγκαία θεμέλια για μια πιο συμπεριληπτική και πιο ισχυρή Ευρώπη».

Η συζήτηση ανέδειξε την ανάγκη να διατηρηθεί η πρόσφατη δυναμική της διεύρυνσης, δεδομένου ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των ετών 2024-2029 θα διαδραματίσει καίριο ρόλο στην ολοκλήρωση της διαδικασίας διεύρυνσης.

Ένα άλλο βασικό μήνυμα που προέκυψε από τη συζήτηση είναι η σημασία της σταδιακής, προβλέψιμης και αξιοκρατικής ολοκλήρωσης, κατά την οποία η πρόοδος θα αναγνωρίζεται και θα ανταμείβεται με πραγματικές προοπτικές προσχώρησης.

Ο κ. Schmit υπογράμμισε τον καίριο ρόλο που διαδραματίζει η κοινωνία των πολιτών: «Η εύρυθμη λειτουργία του διμερούς και τριμερούς κοινωνικού διαλόγου και η συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων είναι καθοριστικά στοιχεία της προσχώρησης στην ΕΕ διότι αποτελούν συνιστώσες της κοινωνικής μας οικονομίας της αγοράς».

Ο Γερμανός υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων Rolf Schmachtenberg δήλωσε: «Οι εργασιακές και οι κοινωνικές πτυχές είναι ζωτικής σημασίας για μια επιτυχή ένταξη στην ΕΕ. Όσοι επιθυμούν να βελτιώσουν τη ζωή όλων των πολιτών, να δημιουργήσουν ευκαιρίες και να καταπολεμήσουν τις κοινωνικές ανισότητες χρειάζονται αποτελεσματικές πολιτικές απασχόλησης, ικανοποιητικές συνθήκες εργασίας και λειτουργικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, με ισχυρούς κοινωνικούς εταίρους».

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Πρόνοιας του Μαυροβουνίου Naida Nišić εξήρε τη σημασία του φόρουμ υψηλού επιπέδου ως πλατφόρμας διαλόγου που παρέχει στο Μαυροβούνιο τη δυνατότητα να αξιολογήσει τη συντελούμενη πρόοδο.

Η Ελληνίδα υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως τόνισε: «Η συμμετοχή μου σε αυτή τη σημαντική συζήτηση σχετικά με τη διεύρυνση της ΕΕ και τον κρίσιμο ρόλο που διαδραματίζουν οι κοινωνικοί εταίροι στη διαμόρφωση του μελλοντικού ευρωπαϊκού τοπίου στον τομέα των εργασιακών και των κοινωνικών δικαιωμάτων ήταν μεγάλο προνόμιο για μένα».

Η αναπληρώτρια υπουργός Οικονομίας, Πολιτισμού και Καινοτομίας της Αλβανίας Olta Manjani δήλωσε: «Η Αλβανία ενισχύει ενεργά την παρουσία της στα θεσμικά όργανα, τις επιτροπές και τις ομάδες εργασίας της ΕΕ και η σύσταση της μικτής συμβουλευτικής επιτροπής με την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εμπίπτει σε αυτές τις προσπάθειες».

Η ΕΟΚΕ τάσσεται σταθερά υπέρ της διεύρυνσης της ΕΕ. Το 2024 εγκαινίασε ένα πιλοτικό σχέδιο, την Πρωτοβουλία για τα μέλη από χώρες της διεύρυνσης, το οποίο παρέχει στην κοινωνία των πολιτών των υποψήφιων προς ένταξη χωρών τη δυνατότητα να συμβάλει στο έργο της ΕΟΚΕ. Η πρωτοβουλία καταδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο η ενεργός συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών των υποψήφιων προς ένταξη χωρών ενισχύει τη διαδικασία διεύρυνσης.  (mt)