#ReskillEU — Το εργατικό δυναμικό της Ευρώπης στους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών χρειάζεται νέες δεξιότητες για να κάνει πραγματικότητα την απανθρακοποίηση

Για να επιτύχει η απανθρακοποίηση των τομέων της ενέργειας και των μεταφορών της ΕΕ, οι εν λόγω τομείς χρειάζονται εργαζομένους εξοπλισμένους με «νέες» δεξιότητες, προειδοποιεί η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) και καλεί τους πολιτικούς ιθύνοντες να δράσουν χωρίς καθυστέρηση.

Η ΕΕ πρέπει να διαθέτει διαρθρωμένο και αποτελεσματικό σχέδιο για την ανάπτυξη των κρίσιμων δεξιοτήτων που απαιτούνται, προκειμένου να πραγματοποιηθούν οι μεταβάσεις στους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών. Η καθαρή ενέργεια και οι μεταφορές χρειάζονται επειγόντως νέες δεξιότητες, γνώσεις και ικανότητες, και η πορεία της ΕΕ προς μηδενικές καθαρές εκπομπές έως το 2050 μπορεί να είναι επιτυχής μόνο εάν συμβαδίζει με εργατικό δυναμικό εξοπλισμένο με το κατάλληλο σύνολο δεξιοτήτων.

Αυτό ήταν το κύριο πόρισμα της διάσκεψης με θέμα #ReskillEU — νέες θέσεις εργασίας για την ενέργεια και τις μεταφορές στην Ευρώπη, που συνδιοργανώθηκε από το τμήμα «Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές, κοινωνία των πληροφοριών» (TEN) της ΕΟΚΕ και τη ΓΔ Έρευνας και Καινοτομίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις 8 Νοεμβρίου 2023 στις Βρυξέλλες.

Αναφερόμενος στη σημασία των νέων δεξιοτήτων και γνώσεων για την ομαλή πράσινη και ψηφιακή μετάβαση στον τομέα των μεταφορών και της ενέργειας, ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke τόνισε τα εξής: Η εστίαση στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση δεν πρέπει να παραβλέπει το ανθρώπινο στοιχείο για την επίτευξη αυτών των στόχων. Μόνο από κοινού μπορούμε να επιτύχουμε αυτούς τους φιλόδοξους στόχους και χρειάζεται να διασφαλίσουμε ότι όλα τα μέλη της κοινωνίας αποτελούν μέρος αυτής της μετάβασης.

Ποιες είναι οι νέες δεξιότητες που απαιτούνται, και για ποιες νέες θέσεις εργασίας, στους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών στην Ευρώπη;

Για να διασφαλιστεί ότι οι εργαζόμενοι διαθέτουν τις απαιτούμενες «νέες» δεξιότητες, η ΕΕ πρέπει να αναλάβει δράση τώρα, σύμφωνα με τους στόχους που ορίζονται στο ευρωπαϊκό θεματολόγιο δεξιοτήτων για το 2025 και στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Έτους Δεξιοτήτων 2023.

Ο τομέας των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας της ΕΕ χρειάζεται σήμερα πάνω από 1,2 εκατομμύρια ειδικευμένους εργαζομένους και —σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας— ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξάνεται ετησίως έως το 2050.

Το ίδιο ισχύει και για τις μεταφορές, οι οποίες απασχολούν πάνω από 15 εκατομμύρια άτομα στην ΕΕ. Οι μεταφορές είναι ένας τομέας που υφίσταται ταχύ μετασχηματισμό και διαμορφώνεται σε μεγάλο βαθμό από την αυτοματοποίηση, τον εξηλεκτρισμό και τις οικολογικές τεχνολογίες.

Όταν εξετάζουμε τους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών στην Ευρώπη, το μέγεθος της πρόκλησης ως προς τις δεξιότητες καθίσταται εμφανέστατο, επεσήμανε η Baiba Miltoviča, πρόεδρος του τμήματος TEN. Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η ανάπτυξη γνώσεων και δεξιοτήτων, ιδίως στον τομέα των πράσινων δεξιοτήτων και της κατάρτισης, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των προσπαθειών μας. Αυτό συνεπάγεται προσήλωση στη συνεχή μάθηση, επανακατάρτιση και αναβάθμιση των δεξιοτήτων για την κάλυψη των εξελισσόμενων απαιτήσεων των τομέων της καθαρής ενέργειας και των μεταφορών.

Τι πρέπει να γίνει μελλοντικά: εστίαση στην έρευνα και την καινοτομία

Οι νέες δεξιότητες μπορούν να αναπτυχθούν μέσω δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας. Το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» της Επιτροπής είναι το εμβληματικό χρηματοδοτικό πρόγραμμα της ΕΕ για την έρευνα και την καινοτομία έως το 2027. Στηρίζει την ανάπτυξη δεξιοτήτων για τη διευκόλυνση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης της ΕΕ.

Μιλώντας εξ ονόματος της Ένωσης Ευρωπαϊκών Ερευνητικών Κέντρων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (EUREC), η Nathalie Richet τόνισε ότι η πολυεπιστημονικότητα, η διεπιστημονικότητα, η κινητικότητα και οι πολυπολιτισμικές προσεγγίσεις είναι ζωτικής σημασίας και ότι τα προγράμματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης πρέπει να εξοικειώνουν τους φοιτητές τους με τα πλέον πρόσφατα εργαλεία και τις νέες πρακτικές και τεχνογνωσίες ώστε να είναι έτοιμοι για την αγορά εργασίας.

Σύμφωνα με τον Luigi Crema, εκπρόσωπο της Hydrogen Europe Research, ο τομέας του υδρογόνου εξελίσσεται ταχύτατα, ενθαρρύνεται από ιδιωτικούς και δημόσιους παράγοντες και πολιτικές της ΕΕ, και αναμένεται να δημιουργήσει αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας στην Ευρώπη έως το 2030. Ωστόσο, για την επίτευξη αυτού του στόχου, είναι ζωτικής σημασίας να αναπτυχθεί σπονδυλωτή και τυποποιημένη κατάρτιση, καθώς και να βελτιωθεί η πρόσβαση στην επαγγελματική εξέλιξη.

Ο Alco Weeke, από το Πανεπιστήμιο εφαρμοσμένων επιστημών ναυτιλίας και εφοδιαστικής του Ομίλου STC, τόνισε ότι η βιομηχανία, το εργατικό δυναμικό και η εκπαίδευση αποτελούν ένα τρίγωνο που απαιτεί ισότιμους όρους ανταγωνισμού προκειμένου να είναι σε θέση να συνεργαστεί πλήρως για την κάλυψη του μελλοντικού χάσματος δεξιοτήτων. Στο πλαίσιο αυτό, η επαγγελματική κατάρτιση και η τριτοβάθμια εκπαίδευση πρέπει να συμβαδίζουν ώστε το νέο εργατικό δυναμικό να ανταποκρίνεται στις νέες ανάγκες.

Λεπτομερή συμπεράσματα της διάσκεψης θα δημοσιευθούν σύντομα στον ιστότοπο της ΕΟΚΕ.