Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) wydał kluczowe zalecenia w sprawie komunikatu „Europejski semestr 2025 – pakiet jesienny” oraz wezwał do strategicznych inwestycji i ściślejszej współpracy w celu zwiększenia odporności i konkurencyjności UE.

EKES przedstawił swoje zalecenia w opinii przyjętej na lutowej sesji plenarnej. Położył w nich nacisk na zrównoważony rozwój, reformy rynku pracy i lepsze dostosowanie polityki krajowej i unijnej oraz wezwał do większego zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego.

EKES wyraził ubolewanie z powodu braku rocznej analizy zrównoważonego wzrostu gospodarczego, która jest kluczowym dokumentem programowym. Podkreślił potrzebę przygotowania instytucji unijnych na zagrożenia geopolityczne wpływające na handel, inflację i wzrost gospodarczy.

EKES poparł inicjatywę „Kompas konkurencyjności” i wezwał do inwestowania w sektor energetyczny i cyfrowy, w tym poprzez Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych. Apelował także o większy udział społeczeństwa obywatelskiego, pragmatyczny przegląd Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz zacieśnienie współpracy państw członkowskich w celu poprawy polityki gospodarczej i wydajności. (tk)

Polityka spójności jest od dawna filarem integracji europejskiej i przyczynia się do jedności gospodarczej, społecznej i geograficznej w całej UE. W miarę jak wyłania się kształt wieloletnich ram finansowych (WRF) na okres po 2027 r., konieczne jest unowocześnienie polityki spójności w celu zwiększenia jej skuteczności, zrównoważoności i zdolności reagowania na nowe wyzwania.

W niedawno przyjętej opinii w sprawie wzmocnienia orientacji na rezultaty w ramach polityki spójności po 2027 r. EKES podkreślił potrzebę przyjęcia podejścia opartego na wynikach, aby zapewnić dalsze wymierne korzyści z polityki spójności, dążąc jednocześnie do zmniejszenia nierówności oraz do podniesienia trwałej konkurencyjności.

Polityka spójności musi pozostać głównym unijnym instrumentem rozwoju regionalnego. Dzięki podejściu opartemu na wynikach każde wydane euro przyczynia się do dobrobytu gospodarczego i dobrostanu społecznego – powiedział sprawozdawca opinii David Sventek.

WRF 2028+ będą wymagały gruntownego przeglądu z myślą o rozwoju regionalnym, transformacji ekologicznej i cyfrowej oraz konkurencyjności gospodarczej. W sytuacji, gdy potrzeby inwestycyjne przekraczają 750–800 mld EUR rocznie, niezbędne jest odpowiednie finansowanie unijne.

EKES wzywa do utrzymania mechanizmu zdolności fiskalnej na poziomie 1,8% PKB UE oraz do zwiększenia finansowania polityki spójności. Do najważniejszych priorytetów należą wspólne zarządzanie, dostosowana do potrzeb polityka regionalna, finansowanie oparte na wynikach i uproszczone procesy.

Podejście oparte na wynikach zwiększa wydajność, lecz wymaga lepszego wdrożenia i nadzoru. Równowaga między konkurencyjnością a inwestycjami społecznymi, usprawnienie wsparcia technicznego i zapewnienie przejrzystości sprawią, że polityka spójności będzie miała większy wpływ, będzie sprzyjać odporności gospodarczej i zmniejszać dysproporcje w całej Europie. (tk)

W obliczu nasilających się zagrożeń dla bezpieczeństwa Europa pilnie potrzebuje ujednoliconej strategii finansowania obronności. W odpowiedzi na wniosek przyszłej polskiej prezydencji Rady UE Komitet przyjął opinię wzywającą do podjęcia śmiałych działań: do zwiększenia inwestycji w nowoczesne systemy, podwyższenia puli środków w ramach finansowych UE oraz do pogłębienia współpracy z NATO.

Rosnące zagrożenia dla bezpieczeństwa Europy obnażają jej zależność od zewnętrznych dostawców sprzętu wojskowego: 78% z 75 mld EUR wydanych przez państwa UE w ciągu roku na zamówienia w dziedzinie obronności trafiło do dostawców spoza UE. Zasadnicze znaczenie dla zmniejszenia tej zależności ma umocnienie europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego (EDTIB).

Aby podołać współczesnym wyzwaniom, konieczne jest przekształcenie unijnych mechanizmów finansowania obronności – wyjaśnił sprawozdawca opinii EKES-u „Finansowanie obronności w UE”, Marcin Nowacki. Istniejące przepisy budżetowe ograniczają wydatki na cele wojskowe. Chociaż takie inicjatywy jak Europejski Fundusz Obronny (EFO) i Europejski Instrument na rzecz Pokoju (EPF) są krokiem naprzód, to są wciąż nieadekwatne do skali obecnych zagrożeń.

Współpraca z NATO jest niezbędna dla interoperacyjności i jednolitej strategii. Do większej odporności przyczynią się wspólne zakupy, partnerstwa w zakresie cyberbezpieczeństwa oraz bezpieczeństwa przestrzeni kosmicznej, a także projekt satelitarny IRIS². Finansowanie obronności musi być zgodne z szerszymi priorytetami UE i nie może narażać na szwank celów społecznych i środowiskowych. Kluczem do zapewnienia bezpieczeństwa i autonomii Europy są strategiczne inwestycje, innowacje i długoterminowe planowanie. (tk)

Turystyka jest siłą napędową unijnej gospodarki i może zwiększyć konkurencyjność Europy. Nadszedł czas, by przemyśleć sposób funkcjonowania turystyki i przejść od zrównoważonego rozwoju do turystyki regeneracyjnej, w ramach której ośrodki turystyczne nie tylko przetrwają, ale będą prosperować.

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) wzywa Unię Europejską, by przekształciła sektor turystyczny, kładąc nacisk na zrównoważony rozwój i regenerację, tak aby zapewnić długoterminowe korzyści dla gospodarki i środowiska.

Turystyka pozostaje istotnym filarem unijnej gospodarki, zwłaszcza w regionach, które są silnie zależne od tej branży. Z tego powodu EKES opowiada się za przyspieszonym przejściem na zrównoważoną turystykę i przestawieniem się na strategie turystyki regeneracyjnej – zgodnie ze swoją opinią „Turystyka w UE: zrównoważony rozwój siłą napędową długofalowej konkurencyjności”.

Musimy zadbać o to, by turystyka wniosła wkład w ożywienie europejskiej konkurencyjności. Jest to niezbędne, gdyż ten sektor jest ważną częścią PKB wielu państw członkowskich i regionów, a także ich łańcuchów wartości – oznajmiła sprawozdawczyni Isabel Yglesias.

Dodała, że opinia czerpie z deklaracji z Palmy, przyjętej podczas hiszpańskiej prezydencji Rady w drugiej połowie 2023 r. Deklaracja utorowała drogę do szerokiego konsensusu na temat tego, w jaki sposób zrównoważony rozwój może być podstawą przyszłej turystyki.

Aby tak się stało, instytucje europejskie oraz władze na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym muszą aktywnie wspierać transformację tego sektora, stale kontaktować się z wszystkimi zainteresowanymi stronami i rozszerzać dialog społeczny.

Zrobiono już wiele, by turystyka rozwijała się w sposób zrównoważony, ale podróżniczy boom po pandemii wywiera presję na wiele popularnych miejsc turystycznych. Ten gwałtowny wzrost zainteresowania wyjazdami sprawia, że regionom trudniej jest utrzymać równowagę między wzrostem gospodarczym a zrównoważonym rozwojem. Jednocześnie regiony zmagają się z niedoborem personelu i niedopasowaniem dostępnych miejsc pracy do umiejętności pracowników.

EKES wzywa zatem do przejścia na turystykę regeneracyjną i uwzględnienia jej w europejskiej strategii na rzecz zrównoważonej turystyki, którą Komisja Europejska przedstawi w najbliższych miesiącach.

W przeciwieństwie do tradycyjnej zrównoważonej turystyki, która skupia się na zmniejszaniu szkód dla środowiska, turystyka regeneracyjna dąży do przywrócenia i wzmocnienia naturalnego, społecznego i gospodarczego kapitału. W tym przyszłościowym podejściu chodzi o uwzględnienie zasad gospodarki o obiegu zamkniętym i zapewnienie trwałego pozytywnego wpływu na ośrodki turystyczne i społeczności lokalne. (ll)

Europejscy rolnicy stoją w obliczu narastających kryzysów – od ekstremalnych warunków pogodowych po niestabilność rynku i nieuczciwą konkurencję. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) ostrzega, że obecna polityka Unii Europejskiej nie chroni rolników i apeluje o przeprowadzenie pilnych reform, by zabezpieczyć ich dochody, wzmocnić ich siłę przetargową i zapewnić zrównoważone rolnictwo.

W opinii sporządzonej na wniosek polskiej prezydencji UE Komitet wezwał do stworzenia bardziej odpornego systemu rolnego i przyznania w nim centralnej roli rolnikom.

Rolnictwo to szlachetny zawód, który ma dwa kluczowe cele: produkować bezpieczną żywność najwyższej jakości, aby wyżywić ludzi, oraz utrzymać obecny stan środowiska i go ulepszać. Wszystko, o co prosimy w zamian, to uczciwa zapłata za uczciwy dzień pracy oraz szacunek i sprawiedliwa cena za dostarczaną przez nas żywność – stwierdził Joe Healy, jeden z trzech sprawozdawców opinii.

Zdaniem Komitetu wspólna polityka rolna (WPR) nie jest w stanie sprostać obecnym wyzwaniom. W związku z tym zaleca szereg narzędzi finansowych, by wspierać rolników – takich jak ubezpieczenia publiczne na wypadek klęsk żywiołowych, pomoc antycykliczną i płatności bezpośrednie. Fundusze wspólnego inwestowania, stosowane już w niektórych państwach UE, mogłyby stanowić dodatkową siatkę bezpieczeństwa, wspólnie finansowaną przez rolników, przemysł, władze regionalne i Unię Europejską.

W świetle planowanego przeglądu WPR po 2027 r. EKES opowiada się za przywróceniem jej budżetu do poziomu co najmniej 0,5% unijnego PKB. Potrzebne są bardziej rygorystyczne przepisy handlowe, by importowane produkty spełniały unijne normy środowiskowe i pracownicze.

Innym ważnym problemem jest sprzedaż poniżej kosztów – co stawia rolników pod ogromną presją finansową. Komitet apeluje do unijnych decydentów, by dogłębnie rozważyli zakaz zakupów poniżej kosztów, wzorując się na hiszpańskich przepisach dotyczących łańcucha żywnościowego. Dzięki temu duzi detaliści nie mogliby już wypierać rolników z rynku.

Komitet proponuje, by utworzyć unijne centrum cyfrowe do monitorowania cen, kosztów i zysków, by zwiększyć przejrzystość i siłę rynkową rolników. Opowiada się również za zbiorowymi negocjacjami cenowymi i zwiększeniem wsparcia dla spółdzielni i organizacji producentów. Unijne rolnictwo musi być bardziej konkurencyjne i niezależne ekonomicznie.

Cele klimatyczne są niezbędne, ale rolnicy nie mogą sami ponosić ich kosztów. Fundusz na rzecz zrównoważonego rozwoju mógłby pomóc im w przejściu na bardziej ekologiczne praktyki. Komitet ostrzega w swej opinii przed ryzykiem ucieczki emisji w sytuacji, gdy rygorystyczne przepisy unijne stawiają lokalnych rolników w niekorzystnej sytuacji względem konkurentów spoza Unii.

Podkreśla też, jak ważne jest inwestowanie w rozwój obszarów wiejskich, innowacje i uproszczenie zasad wspólnej polityki rolnej. Z uwagi na coraz większą presję na rolników oczywiste jest, że unijni przywódcy muszą pilnie działać, by powstrzymać dalszy ubytek liczby gospodarstw rolnych. (ks)

Dla UE nadszedł czas ważnych decyzji dotyczących rozwoju sztucznej inteligencji (AI). Amerykańskie firmy dominują na rynku generatywnej sztucznej inteligencji (GenAI), przechwytując 80% globalnych prywatnych inwestycji. Chiny również czynią szybkie postępy. Aby określić, co jest potrzebne, by Europa pozostała konkurencyjna, Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) opublikował nowe badanie we współpracy z Centrum Studiów nad Polityką Europejską (CEPS).

W badaniu, przygotowanym pod auspicjami Sekcji Jednolitego Rynku, Produkcji i Konsumpcji (INT) EKES-u i regularnie omawianym w Centrum Monitorowania Transformacji Cyfrowej i Jednolitego Rynku EKES-u, przeanalizowano kluczowe możliwości, wyzwania i środki polityczne potrzebne do poszerzenia europejskiego krajobrazu sztucznej inteligencji.

Najważniejsze zalecenia dla UE:

• Pobudzić inwestycje w sztuczną inteligencję i zwiększyć moce obliczeniowe – Europa musi zwiększyć inwestycje w infrastrukturę sztucznej inteligencji, aby wspierać innowacje.
• Skupić się na trzech sektorach o wysokim potencjale – sztuczna inteligencja może napędzać wzrost w przemyśle samochodowym, branży czystej energii i edukacji.
• Propagować otwartą sztuczną inteligencję – sprzyjanie otwartym modelom sztucznej inteligencji zwiększy dostępność i konkurencję.
• Lepiej zintegrować działania badawczo-rozwojowe w całej UE.

Wzmocnić pozycję społeczeństwa obywatelskiego w zarządzaniu sztuczną inteligencją
W badaniu podkreślono znaczenie organizacji społeczeństwa obywatelskiego w kształtowaniu polityki i zarządzania w zakresie AI. Aby zwiększyć inkluzywność i przyjęcie etycznej sztucznej inteligencji, raport zaleca:

• Programy na rzecz umiejętnego korzystania z AI – inicjatywy w zakresie szkoleń i dialogu społecznego mające na celu wzmocnienie pozycji pracowników i społeczeństwa.
• Projektowanie prospołeczne – aby rozwój sztucznej inteligencji był skoncentrowany na człowieku i dostosowany do potrzeb społeczeństwa.
• Zwiększone finansowanie dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego – wspieranie organizacji non-profit, które przybliżają społeczeństwu technologię AI.
• Przyjęcie etycznej sztucznej inteligencji – priorytetowe traktowanie godnych zaufania systemów AI, które są zgodne z europejskimi wartościami.

Wykorzystanie potencjału EKES-u w polityce dotyczącej sztucznej inteligencji
EKES jest dobrze przygotowany, by ułatwiać ustrukturyzowane zaangażowanie organizacji społeczeństwa obywatelskiego w politykę dotyczącą AI. W badaniu zaleca się propagowanie sztucznej inteligencji o otwartym kodzie źródłowym (open source) oraz promowanie etycznych innowacji za pośrednictwem zamówień publicznych i programów finansowania. EKES powinien tu służyć jako centralny ośrodek współpracy z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i społecznościami open source oraz podnosić świadomość na temat wpływu sztucznej inteligencji na społeczeństwo.

Badanie wprowadza również ujednolicony glosariusz sztucznej inteligencji w celu ustanowienia wspólnego języka zapewniającego skuteczną komunikację między decydentami, programistami i użytkownikami, co jest kluczowe dla odpowiedzialnego rozwoju, zarządzania i wdrażania sztucznej inteligencji w różnych sektorach.

Badanie zostanie udostępnione głównym instytucjom UE i powinno zostać uwzględnione w przyszłych strategiach dotyczących sztucznej inteligencji. Cały raport można przeczytać tutaj. (vk)

Grupa Organizacji Społeczeństwa Obywatelskiego w EKES-ie

EKES musi uczestniczyć od samego początku w inicjatywach Komisji Europejskiej zmierzających do zacieśnienia współpracy ze społeczeństwem obywatelskim. Zdaniem Grupy Organizacji Społeczeństwa Obywatelskiego przyszłe badanie Komitetu pt. „Mapowanie praktyk dialogu obywatelskiego w instytucjach UE” może być cenną pomocą w tym względzie.

Po rozpoczęciu nowego cyklu politycznego UE oraz ogłoszeniu w programie prac Komisji strategii UE na rzecz wspierania i ochrony społeczeństwa obywatelskiego oraz wzmacniania jego pozycji w trzecim kwartale 2025 r. – Grupa Organizacji Społeczeństwa Obywatelskiego zorganizowała konferencję, by uwypuklić najważniejsze działania potrzebne w kadencji 2024–2029. W wydarzeniu zorganizowanym 3 marca wzięło udział około setki przedstawicieli krajowych i europejskich organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz obywatelek i obywateli.

Séamus Boland, przewodniczący Grupy Organizacji Społeczeństwa Obywatelskiego, stwierdził, że te organizacje mają do odegrania rolę w świadomym kształtowaniu polityki uwzględniającym potrzeby ludzi. Ponowił postulat Grupy i Komitetu, by w prace planowanej przez Komisję platformy społeczeństwa obywatelskiego włączyć też EKES.

Ze względu na swe doświadczenie i udostępnioną platformę EKES musi uczestniczyć od samego początku w inicjatywach Komisji Europejskiej zmierzających do zacieśnienia współpracy ze społeczeństwem obywatelskim. Komitet musi brać udział w zarządzaniu i być głównym uczestnikiem inicjatywy na rzecz utworzenia platformy społeczeństwa obywatelskiego – dodał Séamus Boland.

Przekonywał, że zorganizowany, regularny, przejrzysty i inkluzywny dialog obywatelski powinien opierać się na istniejących strukturach z udziałem wszystkich istotnych podmiotów. Dlatego też instytucje europejskie powinny powołać grupę roboczą ds. dialogu obywatelskiego, której prace wspomagałby EKES.

Grupa robocza ds. dialogu obywatelskiego mogłaby opracować plan działania na rzecz stworzenia lepszych warunków do udziału organizacji społeczeństwa obywatelskiego w procesie kreowania polityki – powiedział Séamus Boland.  Mógłby to być pierwszy krok w kierunku bardziej zorganizowanego dialogu obywatelskiego i odpowiedzenia na następujące pytania: czyjej opinii zasięgamy, na jakie tematy, zgodnie z jakim harmonogramem i jakie osiągamy wyniki?

Proponowana grupa robocza mogłaby ponadto skorzystać z przyszłego badania EKES-u na temat istniejących praktyk dialogu pt. „Mapowanie praktyk dialogu obywatelskiego w instytucjach UE”.

EKES zlecił wykonanie badania na wniosek Grupy Organizacji Społeczeństwa Obywatelskiego. Oczekuje się, że wyniki zostaną udostępnione w lipcu 2025 r. Badanie obejmuje kompleksowe mapowanie praktyk dialogu obywatelskiego w instytucjach UE, by odpowiedzieć na następujące pytania: jakie procesy angażowania organizacji społeczeństwa obywatelskiego toczą się obecnie i z zastosowaniem jakiej metodyki? Prace nad bardziej zorganizowanym dialogiem obywatelskim w nowym cyklu legislacyjnym powinny opierać się na znajomości istniejących praktyk. Berta Mizsei z Centrum Studiów nad Polityką Europejską (CEPS) przedstawiła już na konferencji wstępne wyniki badania.

Na konferencji zwrócono również uwagę, że dobra kondycja finansowa organizacji społeczeństwa obywatelskiego jest niezbędnym warunkiem prowadzenia dialogu oraz uświadomienia decydentom potrzeb obywateli. Konieczne jest zapewnienie ich stabilności finansowej i niezależności.

Wnioski i zalecenia z konferencji dostępne są na stronie internetowej EKES-u.

Grupa Pracowników w EKES-ie

Wydatki obronne i socjalne powinny iść ze sobą w parze – zwiększenie wydatków na obronę nie może odbywać się kosztem państwa opiekuńczego. To przede wszystkim silne państwo opiekuńcze powstrzymuje skrajnie prawicowe partie przed spełnieniem aspiracji związanych z powieleniem w UE autokracji na wzór Kremla.

Mija właśnie trzecia rocznica wybuchu wojny w Ukrainie. Wiele osób domaga się zwiększenia wydatków na obronę, zwłaszcza po zmianach politycznych, które nastąpiły w USA. Wydaje się, że już nie ma gwarancji ochrony krajów europejskich. Złamano już wiele tabu, nie tylko jeśli chodzi o dyskusję o kwestiach wojskowych na szczeblu UE, lecz także o wzrost zadłużenia.

Jednak niektórzy uważają, że zależność między państwem opiekuńczym a obronnością jest grą o sumie zerowej, jak gdyby siła amerykańskiego wojska wynikała z braku odpowiedniej ochrony socjalnej w tym kraju lub jak gdyby osłabienie wojsk UE było skutkiem przeznaczania środków na emerytury i zabezpieczenie społeczne.

Grupa Pracowników pragnie zwrócić uwagę na dwie kwestie:

• Cała UE zajmuje drugie miejsce na świecie pod względem wydatków na cele wojskowe. Chociaż w niektórych przypadkach potrzebne mogą być wspólne lub dodatkowe wydatki, to tak naprawdę niezbędne są koordynacja i wspólne projekty, by zapewnić autonomię strategiczną. Musimy się bronić, a nie konkurować globalnie z USA.
• W wielu państwach członkowskich dobrze funkcjonujące państwo opiekuńcze w połączeniu z wysiłkami na rzecz zwalczania ubóstwa i nierówności jest najważniejszym sposobem zapobiegania przejęciu władzy przez partie skrajnie prawicowe. Partie te rosną w siłę, nie są zainteresowane demokracją, wyrażają otwarcie wrogość wobec naszych wartości i dążą do odtworzenia autokracji Kremla w państwach członkowskich. Jeżeli zdobędą władzę, skoordynowana polityka obrony stanie się niemożliwa.

Dlatego też państwa członkowskie muszą postrzegać inwestycje w obronność i inwestycje społeczne jako wzajemnie się uzupełniające – inwestycje na obronność nie mogą istnieć bez inwestycji społecznych i na odwrót.

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) zorganizował forum wysokiego szczebla poświęcone prawom kobiet. Zgromadzili się na nim czołowi prelegenci, by omówić pilne kwestie dotyczące praw kobiet i nakreślić główne priorytety przed nadchodzącą sesją Komisji ONZ ds. Statusu Kobiet.

Podczas forum wysokiego szczebla EKES-u ds. praw kobiet przekazano klarowne przesłanie: osiągnięte postępy są niewystarczające. Choć UE podjęła kroki w celu ochrony kobiet i dziewcząt, strukturalne formy nierówności, stereotypy płciowe i regres w obszarze praw kobiet nadal zagrażają poczynionym z trudem postępom. Kobiety nie będą mogły w pełni uczestniczyć w życiu społecznym dopóty, dopóki utrzymują się bariery strukturalne.

W forum wysokiego szczebla 26 lutego podczas sesji plenarnej EKES-u wzięli udział: przewodnicząca grupy ad hoc EKES-u ds. równości Sif Holst, przewodniczący EKES-u Oliver Röpke, europejska komisarz do spraw równości oraz gotowości i zarządzania kryzysowego Hadja Lahbib, a także Carlien Scheele (dyrektorka Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn), Florence Raes (dyrektorka brukselskiego biura UN Women), Ayşe Yürekli (przedstawicielka UE w Stowarzyszeniu Przedsiębiorczyń Turcji (KAGİDER), Mary Collins (sekretarz generalna Europejskiego Lobby Kobiet) oraz Cianán Russell (starszy specjalista ds. polityki w ILGA Europe).

Podczas forum odbyły się dwie ożywione dyskusje o pilnych wyzwaniach związanych z równouprawnieniem płci. Były one powiązane z opiniami EKES-u przyjętymi podczas sesji. Ekspertki i eksperci, rzeczniczki i rzecznicy oraz decydentki i decydenci spotkali się, aby wymienić spostrzeżenia, zaproponować rozwiązania i podjąć większe zobowiązania do szerzenia praw kobiet w Europie i poza nią.

Pierwszy panel skupił się na zbliżającej się 69. sesji Komisji ONZ ds. Statusu Kobiet (UNCSW69), a drugi dotyczył przemocy wobec kobiet i dziewcząt jako kwestii praw człowieka. Na sesji plenarnej po forum przyjęto również dwie pokrewne opinie: „Wkład EKES-u w priorytety UE w ramach UNCSW69” oraz „Przemoc wobec kobiet jako zagadnienie praw człowieka”. (lm)

Poszerzanie działalności ponad granicami w UE oznacza poruszanie się w labiryncie formalności i sprzecznych przepisów dotyczących podatku VAT, co zwiększa koszty. Małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) borykają się z niewspółmiernymi obciążeniami w związku z przestrzeganiem przepisów. W rezultacie trudniej jest im zwiększać skalę i konkurować. W dwóch opiniach przyjętych na lutowej sesji plenarnej Komitet nawołuje do pilnych reform, przy tym opiera się na raportach Letty i Draghiego. Jego propozycje obejmują: zharmonizowanie przepisów finansowych, oparcie sprawozdawczości na sztucznej inteligencji i koordynację polityki przemysłowej.

Jednolity rynek jest rdzeniem europejskiego dobrobytu gospodarczego, pozostaje jednak niedokończony w kluczowych sektorach takich jak finanse, energia i usługi cyfrowe – powiedział przewodniczący Komitetu Oliver Röpke. Dzisiejsza debata wyraźnie unaocznia, że trzeba pilnie przeprowadzić reformy w celu usunięcia barier i wzmocnienia sektora usług, zapewniając równe szanse przedsiębiorstwom w całej Unii.

Apel ten poparła Maria Luís Albuquerque, komisarz ds. usług finansowych i unii oszczędności i inwestycji: Według mojej wizji unii oszczędności i inwestycji będziemy tworzyć bogactwo dla obywateli i wzrost dla firm, łącząc ich ze sobą w bezpiecznym, konkurencyjnym, dobrze uregulowanym i właściwie nadzorowanym środowisku.

W opiniach Komitetu wskazano dwa zasadnicze wyzwania pod względem konkurencyjności: fragmentację jednolitego rynku, na którą zwrócono uwagę w sprawozdaniach Letty i Draghiego, oraz nadmierną biurokrację, która szczególnie obciąża MŚP. Oba te czynniki hamują innowacje i wzrost gospodarczy.

W czym jest problem?

Firmy w całej Europie są przytłoczone złożonymi i nakładającymi się na siebie przepisami. W ten sposób marnuje się czas i pieniądze, spowalnia realizację Zielonego Ładu i ogranicza dostęp średnich przedsiębiorstw do finansowania. Skutkuje to frustracją przedsiębiorców, wyższymi kosztami ponoszonymi przez konsumentów i słabszym wzrostem gospodarczym.

Oprócz obciążeń regulacyjnych Europa boryka się także z głębszymi wyzwaniami strukturalnymi, które osłabiają jej konkurencyjność. Powolne postępy w finalizowaniu jednolitego rynku, rozbieżności pod względem infrastruktury cyfrowej i energetycznej oraz brak skoordynowanej polityki przemysłowej ograniczają zdolność Unii do konkurowania na arenie międzynarodowej. Podczas gdy inne bloki gospodarcze działają szybko, by przyciągać inwestycje i wspierać innowacje, Europa naraża się na ryzyko, że pozostanie w tyle.

Jak można to naprawić?

By zwiększyć konkurencyjność, należy przyjąć wszechstronne podejście, które obejmie usunięcie barier w zasadniczych sektorach takich jak finanse i energia, przyspieszenie transformacji cyfrowej oraz stworzenie MŚP możliwości rozwoju i konkurowania na równych warunkach.

W opiniach Komitetu proponuje się:

• Uproszczenie przepisów bez obniżania standardów środowiskowych i społecznych.
• Stworzenie jednej platformy opartej na sztucznej inteligencji, by usprawnić sprawozdawczość MŚP i średnich przedsiębiorstw, dzięki czemu będzie można szybciej i łatwiej przestrzegać przepisów.
• Harmonizację zasad w różnorakich sektorach, aby zredukować liczbę powtarzających się formalności.
• Ujednolicenie przepisów finansowych we wszystkich państwach członkowskich dzięki skoordynowanej unijnej polityce przemysłowej.
• Reformę mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO₂ (CBAM), tak aby stworzyć sprawiedliwszy i mniej uciążliwy system. (gb)