Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) werkt aan een visie voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) na 2027 om de veerkracht en duurzaamheid van de Europese landbouw te waarborgen. In opdracht van het Belgische voorzitterschap van de Raad van de EU heeft het EESC een in januari goedgekeurd advies  opgesteld waarin het benadrukt dat er behoefte is aan een stabiel beleidskader voor de lange termijn dat duurzame voedselproductie, open strategische autonomie en plattelandsontwikkeling ondersteunt.

De sector, die in de EU voor 94,8 % uit familiebedrijven bestaat, wordt met problemen geconfronteerd zoals lagere inkomens, een steeds kleiner aantal landbouwbedrijven, problemen met generatievernieuwing en een forse uitstroom van arbeidskrachten. Ondanks de dalende begrotingstoewijzingen voor het GLB (minder dan 25 % in 2021) pleit het EESC voor GLB-financiering die is afgestemd op zijn duurzaamheidsdoelstellingen. Aanbevolen wordt de basisinkomenssteun te vervangen door financiële stimulansen voor milieu- en sociale diensten, zodat kleine familiebedrijven tijdens een overgangsperiode flexibel kunnen zijn.

Zorgen over een billijke levensstandaard voor landbouwers in de EU, die nog worden verergerd door de inflatie, de volatiele energiemarkt en de klimaatverandering, onderstrepen de noodzaak van GLB-hervormingen. Het EESC zou graag zien dat van deze kwesties werk wordt gemaakt in het GLB na 2027, dat gericht moet zijn op fatsoenlijke arbeidsomstandigheden, gezondere voedingspatronen moet bevorderen, voedselverspilling moet verminderen en de voedselmarkten moet reguleren. Te denken valt aan anticyclische componenten en steun voor de productie van hernieuwbare energie om de gevolgen van de gestegen energieprijzen op te vangen en verstoringen van de voorziening te verzachten. Andere voorstellen zijn publiek-private partnerschapsverzekeringsregelingen en investeringen in innovatie en digitale technologieën om extreme klimaatomstandigheden te bestrijden en de positie van landbouwers te verbeteren.

In de aanloop naar de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2024 benadrukt het EESC dat het GLB zo moet worden vormgegeven dat recht wordt gedaan aan de veranderende maatschappelijke en landbouwbehoeften.  Van belang zijn de betrokkenheid van belanghebbenden, flexibiliteit voor de lidstaten en gestroomlijnde administratieve processen bij het ontwerpen en aanpassen van de strategische plannen. Uiteindelijk streeft het EESC naar een GLB dat een evenwicht vindt tussen het waarborgen van voedselzekerheid, het beschermen van het milieu en het bevorderen van het welzijn van de Europese boeren in het licht van de mondiale uitdagingen. (ks)