Minn Giuseppe Guerini

Kif jissuġġerixxi t-titolu tar-Rapport ta’ Letta, l-Unjoni Ewropea u s-sistema ekonomika u kummerċjali tagħha huma ferm aktar minn sempliċi suq. Dan għaliex, mill-bidu nett, l-Unjoni Ewropea għażlet li tkun ekonomija soċjali tas-suq, fejn il-prosperità ekonomika ma tikkonsistix biss fl-akkumulazzjoni tal-ġid iżda wkoll li nkunu kapaċi niżguraw li l-ġid li jiġi nnegozjat u maħluq fis-suq igwadi minnu kulħadd. 

Minn Giuseppe Guerini

Kif jissuġġerixxi t-titolu tar-Rapport ta’ Letta, l-Unjoni Ewropea u s-sistema ekonomika u kummerċjali tagħha huma ferm aktar minn sempliċi suq. Dan għaliex, mill-bidu nett, l-Unjoni Ewropea għażlet li tkun ekonomija soċjali tas-suq, fejn il-prosperità ekonomika ma tikkonsistix biss fl-akkumulazzjoni tal-ġid iżda wkoll li nkunu kapaċi niżguraw li l-ġid li jiġi nnegozjat u maħluq fis-suq igwadi minnu kulħadd.

B’dan il-mod, l-intrapriżi tal-ekonomija soċjali jiffurmaw ekosistema li tiżgura s-solidarjetà permezz tan-negozju, mudell utli għall-organizzazzjonijiet privati li madankollu jaġixxu fl-interess ġenerali.

Ir-rapport ta’ Letta jidentifika din il-karatteristika li diġà kienet inkluża fil-pjan ta’ azzjoni u fir-rakkomandazzjoni dwar l-ekonomija soċjali. Ir-rapport jistieden lill-istituzzjonijiet Ewropej jirrikonoxxu l-karatteristiċi speċifiċi tal-intrapriżi tal-ekonomija soċjali, jadattaw ir-regoli li jirregolaw is-suq intern u l-kompetizzjoni, u jtejbu l-qafas legali għall-għajnuna mill-Istat sabiex jiġi żgurat li l-intrapriżi tal-ekonomija soċjali jkollhom aċċess aktar faċli għas-self u l-finanzjament.

Il-KESE kkontribwixxa b’mod sinifikanti biex jiġi żgurat li l-istituzzjonijiet Ewropej u internazzjonali jirrikonoxxu l-għan u r-rwol tal-intrapriżi tal-ekonomija soċjali. Huwa pparteċipa f’ħafna inizjattivi u adotta ħafna Opinjonijiet f’konformità mal-ħidma li wasslet għall-adozzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni dwar l-Ekonomija Soċjali fl-2021 u r-Rakkomandazzjoni lill-Istati Membri fl-2023. Barra minn hekk, bil-ħruġ ta’ Opinjonijiet dwar il-politika tal-kompetizzjoni u l-għajnuna mill-Istat b’rabta mas-servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali, ħriġna id-dieher il-ħtieġa li jogħlew il-limiti għall-għoti tal-għajnuna mill-Istat de minimis, u żgurajna bidliet fir-regolament li ġew approvati lejn l-aħħar tal-2023. It-talbiet, stabbiliti fir-Rapport ta’ Letta, biex jiġi adattat ir-Regolament Ġenerali ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija u jittejjeb il-finanzjament huma konformi mas-sejħiet tal-KESE f’diversi Opinjonijiet maħruġa fl-2022 u l-2023. Għalhekk dan iħeġġiġna nkomplu naħdmu fuq il-promozzjoni ta’ din l-Opinjoni biex insaħħu r-rikonoxximent tal-ekonomija soċjali. Irridu nissensibilizzaw aktar nies rigward il-benefiċċji ta’ regolamentazzjoni effettiva b’rabta mal-kompetizzjoni u l-għajnuna mill-Istat kemm għall-intrapriżi tal-ekonomija soċjali kif ukoll għas-sistema kollha ta’ servizzi ta’ interess ġenerali.

Copyright: Camille Le Coz

Il-Patt il-ġdid tal-UE dwar il-Migrazzjoni u l-Ażil, li meta ġie adottat f’Mejju 2024 tfaħħar tant bħala pass storiku, għad irid jagħti prova tal-valur tiegħu. Iżda l-isfidi li għandu quddiemu fl-2025 mhumiex faċli: f’ambjent ġeopolitiku straordinarjament inċert, il-kumplessità inerenti tal-Patt u l-iskadenza stretta għall-implimentazzjoni tiegħu se jirrikjedu kawtela u ħafna bbilanċjar – analiżi minn Camille Le Coz tal-Migration Policy Institute Europe (MPI Europe)

Il-Patt il-ġdid tal-UE dwar il-Migrazzjoni u l-Ażil, li meta ġie adottat f’Mejju 2024 tfaħħar tant bħala pass storiku, għad irid jagħti prova tal-valur tiegħu. Iżda l-isfidi li għandu quddiemu fl-2025 mhumiex faċli: f’ambjent ġeopolitiku straordinarjament inċert, il-kumplessità inerenti tal-Patt u l-iskadenza stretta għall-implimentazzjoni tiegħu se jirrikjedu kawtela u ħafna bbilanċjar – analiżi minn Camille Le Coz tal-Migration Policy Institute Europe (MPI Europe)

Fil-bidu tal-2025 tqajmu mistoqsijiet urġenti dwar il-futur tal-politiki dwar il-migrazzjoni fl-Unjoni Ewropea (UE). Il-Kummissjoni Ewropea l-ġdida stabbiliet perkors ċar bil-pjan ta’ implimentazzjoni tagħha għall-Patt il-ġdid dwar il-Migrazzjoni u l-Ażil, iżda ċ-ċirkostanzi li qed jinbidlu jistgħu jiddevjaw l-enfasi politika u r-riżorsi xi mkien ieħor. L-elezzjonijiet li jmiss fil-Ġermanja, il-waqgħa tar-reġim ta’ Assad u l-perkors imprevedibbli tal-gwerra fl-Ukrajna qed ikomplu jżidu l-inċertezza. Id-diskussjonijiet dwar il-mudelli ta’ esternalizzazzjoni għadhom għaddejjin, iżda dawn l-isforzi ħafna drabi jsiru bħala manuvri politiċi iżolati u mhux bħala parti minn strateġija Ewropea koeżiva. Sadanittant, il-migrazzjoni għadha qed tiġi strumentalizzata fil-fruntiera bejn il-Polonja u l-Belarussja, u dan qed iwassal dejjem aktar għal ksur tad-dritt tal-UE. Din is-sena se tkun kruċjali biex jiġi ddeterminat jekk l-Unjoni Ewropea tistax issegwi approċċ li jrawwem il-fiduċja u jwassal għal azzjoni kollettiva tant meħtieġa, jew jekk hijiex se tiffaċċja frammentazzjoni ulterjuri.

F’Mejju 2024, ħafna minn dawk li jfasslu l-politika Ewropea faħħru l-adozzjoni tal-Patt bħala pass storiku, wara snin ta’ negozjati diffiċli. Eżatt qabel l-elezzjonijiet Ewropej, dan il-ftehim wera l-kapaċità tal-blokk li jgħaqqad u jindirizza wħud mill-aktar kwistjonijiet diffiċli tiegħu. L-għanijiet tal-Patt huma fundamentali biex jiġu indirizzati t-tensjonijiet fi kwistjonijiet ta’ responsabbiltà u solidarjetà, biex tiġi solvuta l-perċezzjoni ta’ kriżi ta’ migrazzjoni perpetwa u biex jiġi indirizzat in-nuqqas ta’ qbil bejn il-proċeduri tal-ażil bejn l-Istati Membri bil-għan li jiġu armonizzati. Għalkemm il-qafas il-ġdid fil-parti l-kbira tiegħu jkompli jibni fuq is-sistema eżistenti, jintroduċi miżuri aktar stretti bħal skrinjar sistematiku, proċeduri mtejba tal-ażil u tar-ritorn fil-livell tal-fruntieri, u derogi minn regoli komuni f’każ ta’ kriżi. Il-Patt jappoġġja wkoll Ewropizzazzjoni akbar, peress li jipprevedi solidarjetà obbligatorja, isaħħaħ ir-rwol tal-istituzzjonijiet u l-aġenziji tal-UE u jżid il-finanzjament u s-sorveljanza Ewropej.

Madankollu, din l-ispinta għall-kredibbiltà tal-UE f’termini tal-ġestjoni tal-migrazzjoni bħala blokk jista’ jkollha ħajja qasira jekk l-Ewropej ma jibdewx jimplimentaw ir-regoli l-ġodda minn Mejju 2026. Din l-iskadenza stretta hija sfida partikolarment diffiċli, peress li l-Patt jirrikjedi l-ħolqien ta’ sistema kumplessa, il-mobilizzazzjoni tar-riżorsi u r-reklutaġġ u t-taħriġ tal-persunal, speċjalment għall-Istati Membri l-aktar esposti. Għalkemm l-Istati Membri żviluppaw pjani ta’ azzjoni nazzjonali, ħafna minn din il-ħidma twettqet bil-bibien magħluqin u mingħajr diffużjoni ta’ messaġġi politiċi. Din id-diskrepanza toħloq riskju dejjem akbar, peress li t-tmexxija politika hija kruċjali biex jinżamm il-bilanċ delikat fil-livell tal-UE.

Barra minn hekk, l-implimentazzjoni tas-sistema l-ġdida teħtieġ il-formazzjoni ta’ koalizzjonijiet bejn l-partijiet interessati. L-aġenziji nazzjonali tal-ażil huma essenzjali biex testi leġiżlattivi kumplessi jiġu tradotti f’oqfsa prattiċi, u l-aġenziji tal-UE – b’mod partikolari l-Aġenzija tal-UE għall-Ażil – diġà jaqdu rwol ċentrali f’dan il-proċess. Daqstant importanti huwa l-involviment tal-organizzazzjonijiet mhux governattivi sabiex jiġi sfruttat l-għarfien espert tagħhom u jiġi żgurat l-aċċess għall-konsulenza legali u s-sorveljanza tal-proċeduri l-ġodda, fost affarijiet oħra. Biex jiġu appoġġjati dawn l-isforzi, huma meħtieġa approċċi aktar kollaborattivi, inklużi konsultazzjonijiet regolari, mekkaniżmi robusti għall-kondiviżjoni tal-informazzjoni, u task forces operazzjonali li jiltaqgħu regolarment.

Għalissa, il-kwistjoni li qed tingħata ħafna attenzjoni hija dik tal-istrateġiji ta’ esternalizzazzjoni, li għadd dejjem jikber ta’ kapitali Ewropej iqisuhom bħala soluzzjonijiet għall-isfidi tal-migrazzjoni tal-UE. Il-ftehim bejn l-Italja u l-Albanija, li f’dan il-qasam stabbilixxa lil Giorgia Meloni bħala figura ewlenija fix-xena Ewropea, qajjem ħafna dibattitu dwar il-kapaċità tagħha li ttejjeb il-ġestjoni tal-migrazzjoni mħallta. Madankollu, dan għadu ma ta l-ebda riżultat, u għadu ftehim bilaterali, li jeskludi kontribuzzjonijiet minn imsieħba Ewropej oħra. Sadanittant, gvernijiet oħra fasslu mudelli alternattivi, bħaċ-ċentri ta’ ritorn, u pproponew modi kif dawn jiġu integrati f’approċċ mifrux mal-UE kollha.

Hija preċiżament din il-kwistjoni tar-ritorn li mistennija tkun fiċ-ċentru tad-dibattitu politiku fix-xhur li ġejjin. Tabilħaqq, parti mill-Patt tiddependi fuq it-titjib tat-tħaffif tar-ritorn, speċjalment għal individwi li jkunu għaddejjin minn proċeduri fuq il-fruntieri fl-Istati l-aktar esposti. Il-Kummissjoni u l-Istati Membri qed jaħdmu biex jindirizzaw din l-emerġenza u fl-istess ħin jipprovdu spazju għal skemi pilota ta’ pjattaformi ta’ ritorn. F’Marzu huma mistennija proposti għar-rieżami tad-Direttiva dwar ir-Ritorn. Minħabba l-iskadenzi qosra, ir-riskju huwa li l-Ewropej ma jirriflettux bis-sħiħ fuq it-tagħlimiet meħuda fil-prattika, minkejja l-progress li sar matul l-aħħar għaxar snin f’oqsma bħas-sensibilizzazzjoni, il-konsulenza, l-appoġġ għar-riintegrazzjoni u t-tagħlim reċiproku fil-livell tal-UE. Barra minn hekk, jeħtieġ li l-Ewropa tkun kawta li l-esperimentazzjoni b’mudelli ta’ esternalizzazzjoni ma tagħmilx ħsara lir-relazzjonijiet tagħha mal-pajjiżi ta’ oriġini u ddgħajjef il-pożizzjoni usa’ tagħha.

Dan l-att delikat ta’ bbilanċjar li qed jiżviluppa f’ambjent straordinarjament inċert se jservi ta’ test għall-implimentazzjoni tal-Patt għall-ġestjoni tal-migrazzjoni, u anke għall-proġett Ewropew b’mod aktar ġenerali. B’mod partikolari, is-sitwazzjoni fil-fruntiera Pollakka toħroġ fid-dieher sfidi speċifiċi għall-osservazzjoni ta’ regoli vinkolanti taħt il-pressjoni ta’ ġar ostili. Fir-rigward tas-Sirja u l-Ukrajna, jeħtieġ li l-bliet kapitali Ewropej jitħejjew għal żviluppi mhux previsti. Fis-sena li ġejja, se jkun kruċjali li titrawwem tmexxija b’saħħitha fil-livell tal-UE biex jiġu implimentati regoli ġodda u jkomplu jiġu esplorati toroq innovattivi li jallinjaw u jsaħħu approċċ konġunt. Approċċ bħal dan jeħtieġ li l-isforzi jiġu kkonċentrati fuq l-istabbiliment ta’ sħubijiet reżiljenti ma’ pajjiżi ta’ prijorità u li tiġi evitata d-devjazzjoni tar-riżorsi permezz ta’ manuvri politiċi.

Camille Le Coz hija Direttur Assoċjat fil-Migration Policy Institute Europe, istitut tar-riċerka bbażat fi Brussell li jfittex ġestjoni aktar effettiva tal-immigrazzjoni, l-integrazzjoni tal-immigranti, u s-sistemi tal-ażil kif ukoll riżultati ta’ suċċess għal immigranti ġodda, familji bi sfond ta’ immigrazzjoni, u komunitajiet ospitanti.

F’din il-ħarġa:

  • Niżguraw appoġġ għall-entitajiet tal-ekonomija soċjali fi ħdan ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat minn Guiseppe Guerini
  • Fil-KESE jintwera l-film Belarussu “Under the Grey Sky”, intervista mad-direttriċi Mara Tamkovich
  • Il-patt il-ġdid dwar il-migrazzjoni u l-ażil – test għall-proġett Ewropew? minn Camille Coz, MPI Europe
  • Oqbra mhux immarkati fil-fruntieri esterni tal-Ewropa minn Barbara Matejčić
  • Ir-rifuġjati Sirjani:

    - L-approċċ tal-UE għar-ritorni Sirjani – punt ta’ bidla għall-politika tagħha dwar il-migrazzjoni minn Alberto-Horst Neidhardt, EPC

    Il-pajjiżi tal-UE m’għandhomx iġiegħlu lir-refuġjati Sirjani jirritornaw fis-sitwazzjoni ta’ instabbiltà ta’ bħalissa minn Jean-Nicolas Beuze, UNHCR

F’din il-ħarġa:

  • Niżguraw appoġġ għall-entitajiet tal-ekonomija soċjali fi ħdan ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat minn Guiseppe Guerini
  • Fil-KESE jintwera l-film Belarussu “Under the Grey Sky”, intervista mad-direttriċi Mara Tamkovich
  • Il-patt il-ġdid dwar il-migrazzjoni u l-ażil – test għall-proġett Ewropew? minn Camille Coz, MPI Europe
  • Oqbra mhux immarkati fil-fruntieri esterni tal-Ewropa minn Barbara Matejčić
  • Ir-rifuġjati Sirjani:

    - L-approċċ tal-UE għar-ritorni Sirjani – punt ta’ bidla għall-politika tagħha dwar il-migrazzjoni minn Alberto-Horst Neidhardt, EPC

    Il-pajjiżi tal-UE m’għandhomx iġiegħlu lir-refuġjati Sirjani jirritornaw fis-sitwazzjoni ta’ instabbiltà ta’ bħalissa minn Jean-Nicolas Beuze, UNHCR

Copyright: Almir Hoxhaj

L-immigrant Albaniż fil-Greċja, Almir Hoxhaj, issa jitkellem bil-Grieg kif ukoll bil-lingwa materna tiegħu. Wara aktar minn 30 sena fil-Greċja, huwa jħossu parti mill-pajjiż, iżda ma kienx faċli biex jadatta għas-soċjetà Griega fejn il-kelma “Albaniż” tintuża wkoll bħala insult. Din hija l-istorja personali tiegħu.

L-immigrant Albaniż fil-Greċja, Almir Hoxhaj, issa jitkellem bil-Grieg kif ukoll bil-lingwa materna tiegħu. Wara aktar minn 30 sena fil-Greċja, huwa jħossu parti mill-pajjiż, iżda ma kienx faċli biex jadatta għas-soċjetà Griega fejn il-kelma “Albaniż” tintuża wkoll bħala insult. Din hija l-istorja personali tiegħu.

Twelidt f’villaġġ żgħir fid-distrett ta’ Avlonas, fejn għext sakemm kelli tnax-il sena. Il-familja tiegħi marret tgħix Tirana, iżda fl-1997 għamilt id-deċiżjoni diffiċli li nfittex futur aħjar fil-Greċja. Dak iż-żmien, wara l-ftuħ tal-fruntieri, kien komuni li l-Albaniżi jfittxu s-sikurezza fil-Greċja peress li, suppost, il-fruntieri tal-art għamluha aktar faċli. Qsamt il-fruntiera bil-mixi tmintax-il darba. Kont nibża’ mill-baħar. Niftakar ukoll fil-mixja finali tiegħi ta’ ħamest ijiem lejn Veroia fejn, minkejja x-xita bla waqfien, kont inkredibbilment bil-għatx. Meta fl-aħħar kelli tazza sa fuq bl-ilma f’idi, ma kinitx biżżejjed biex tissodisfani. Dan hu kif bdiet ħajti fil-Greċja. B’tazza sa fuq bl-ilma f’idi.

L-ewwel kuntatt tiegħi mal-pajjiż seħħ meta kelli 15-il sena meta qasmt il-fruntiera b’mod sigriet għall-ewwel darba mal-ħbieb. Lanqas biss kien għaddielna minn moħħna li konna qed nagħmlu xi ħaġa illegali. Kieku stajt intir lejn il-Greċja, kont nagħmilha. Il-Greċja, il-lingwa, il-mitoloġija, u l-istorja tagħha kienu partikolarment attraenti għalija. Fis-sajf ħdimt ħafna, ippruvajt nappoġġja lill-familja tiegħi. Iċ-ċaqliq definittiv tiegħi lejn il-Greċja kien mimli sfidi: inċertezza legali, razziżmu u problemi ta’ integrazzjoni. Niftakar b’mod distint inċident wieħed fil-bidu. Kont hemm illegalment, mingħajr assigurazzjoni, ma kontx naf il-lingwa — u waħda minn snieni nkisret. L-unika għażla tiegħi kienet li naqlagħha jien stess, niġbidha quddiem mera b’xi tnalja li kont nuża fuq ix-xogħol. Kelli ħalq mimli demm.

L-adattament għas-soċjetà Griega ma kienx faċli. Bħala migrant tal-ewwel ġenerazzjoni, ħassejtni bħala barrani – qisni l-ħin kollu bid-demm f’ħalq. Kont hemm illegalment u kont nibża’ mmur mixja jew noħroġ nieħu kafè. Esperjenzajt razziżmu kullimkien, f’ħafna forom. Missier hedded lill-wild żgħir tiegħu li kien se jġiegħel lill-Albaniż jieklu jekk ma joqgħodx kwiet. Ġejt irrifjutat id-dħul fil-kafetteriji, fil-klabbs, u f’postijiet oħra, li xi wħud minnhom, meta mort hemm għall-ewwel darba, saħansitra kellhom sinjal li jgħid “L-Albaniżi m’għandhomx permess jidħlu”. Sejħulna maħmuġin għax konna minn reliġjon differenti. Ir-relazzjonijiet bejn il-Griegi u l-Albaniżi issa huma aħjar, għalkemm l-sterjotipi għadek issibhom. Il-kelma “Albaniż” fil-Greċja tintuża wkoll bħala insult. Kien hemm razziżmu, u għad hemm, iżda issa huwa aktar moderat. Iż-żminijiet inbidlu. Madankollu, ir-razziżmu jippersisti, amplifikat minn diffikultajiet finanzjarji u nuqqas ta’ edukazzjoni.

Il-preġudizzji u d-diskriminazzjoni għandhom għeruq fondi u ħafna drabi jwasslu għal xejriet politiċi u soċjali estremi li jespandu u saħansitra jaslu sal-Parlament Ewropew. Dan huwa ta’ dispjaċir! Għalkemm is-sitwazzjoni tjiebet, tibqa’ realtà. Madankollu, hemm tama għall-ġenerazzjonijiet iżgħar. Uliedna se jkollhom opportunità aħjar li jiġu aċċettati bis-sħiħ. Dan huwa wkoll il-każ għat-tifla tiegħi ta’ 12-il sena.

Illum, li naħdem bħala kuntrattur tal-bini, inħares lura u nesperjenza sentimenti kuntrastanti. Id-diffikultajiet fl-adattament u n-nuqqas ta’ aċċettazzjoni li esperjenzajt kienu realtà ta’ kuljum. Madankollu, permezz ta’ dawn l-isfidi, żviluppajt fehim aktar profond tal-ħajja u l-importanza tal-integrazzjoni.

L-Albanija tibqa’ għal dejjem parti minni. Niftakar biċ-ċar is-snin tar-reġim Komunista. Kien żmien ta’ paranoja, biża’, nuqqas ta’ sigurtà u faqar estrem. Bil-kollass tar-reġim ħadna r-ruħ iżda ġab ukoll problemi ġodda bħall-qgħad u l-kriminalità. Dawn l-esperjenzi ffurmawni; għallmuni napprezza l-istabbiltà u l-libertà li sibt fil-Greċja.

Personalment, inħossni konness mal-Greċja. Minkejja li qalbi tinsab fir-raħal tiegħi fl-Albanija, ħajti tinsab hawn. Il-Grieg tiegħi huwa tajjeb daqs il-lingwa materna tiegħi. L-esperjenzi tiegħi, il-battalji tiegħi u l-kisbiet tiegħi jġegħluni nħossni parti minn dan il-pajjiż. Nittama li, maż-żmien, il-poplu Grieg jaċċettana bis-sħiħ, u jirrikonoxxi l-kontribut tagħna għas-soċjetà.

Il-migrazzjoni hija test mimli sfidi, iżda wkoll opportunitajiet u, bħala migrant Albaniż fil-Greċja, ma kien hemm l-ebda mod kif stajt nevita dan. L-istorja tiegħi hija waħda mimlija sfidi, adattament u tama.

Fis-snin li ġejjin, narani nkompli ngħix il-Greċja, li hija d-dar tiegħi, u lill-Albanija bħala membru ugwali tal-Unjoni Ewropea. Din issa art twelidna lkoll.

Almir Hoxhaj għandu 47 sena. Huwa jgħix u jaħdem fi Tripoli, belt żgħira fuq il-peniżola Griega Peloponnese. Għandu tifla ta’ 12 sena. Il-belt favorita tiegħu hija Berlin. Huwa jitkellem u jikteb bil-Grieg b’mod fluwenti u ttraduċa għall-Grieg il-ktieb Το έπος των άστρων της Αυγής [Is-saga ta’ kwiekeb iż-żerniq] tal-awtur Albaniż Rudi Erebara. Il-ktieb ingħata l-Premju tal-Unjoni Ewropea għal-Letteratura fl-2017 u jiddeskrivi t-traġedja tal-poplu Albaniż fis-seklu 20. Għalkemm l-istorja tiżvolġi fis-seklu preċedenti, l-essenza tat-totalitarjaniżmu, il-faxxiżmu u l-irrazzjonaliżmu sfortunatament tibqa’ rilevanti llum, f’forom aktar “moderni”.

F’April 2024, Enrico Letta ppubblika r-rapport tant mistenni tiegħu dwar il-futur tas-suq uniku tal-UE, intitolat Much More than a Market. Fis-sessjoni plenarja tiegħu ta’ Jannar, il-KESE adotta Opinjoni dwar Kif għandhom jiġu appoġġjati l-entitajiet tal-ekonomija soċjali f’konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat: xi riflessjonijiet wara s-suġġerimenti li saru fir-rapport ta’ Enrico Letta. Staqsejna lir-relatur tal-Opinjoni, Giuseppe Guerini, sa liema punt u għaliex huwa ħa ispirazzjoni mir-rapport ta’ Letta li, fost punti oħra, jistieden lill-istituzzjonijiet Ewropej itejbu l-qafas legali għall-għajnuna mill-Istat u jippermettu lill-intrapriżi tal-ekonomija soċjali jiksbu self u finanzjament aktar faċilment. Abbażi tal-konklużjonijiet ta’ dan ir-rapport, il-KESE kif qed jippjana li jgħin lil dawk l-intrapriżi jikkonformaw mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat?

F’April 2024, Enrico Letta ppubblika r-rapport tant mistenni tiegħu dwar il-futur tas-suq uniku tal-UE, intitolat Much More than a Market. Fis-sessjoni plenarja tiegħu ta’ Jannar, il-KESE adotta Opinjoni dwar Kif għandhom jiġu appoġġjati l-entitajiet tal-ekonomija soċjali f’konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat: xi riflessjonijiet wara s-suġġerimenti li saru fir-rapport ta’ Enrico Letta. Staqsejna lir-relatur tal-Opinjoni, Giuseppe Guerini, sa liema punt u għaliex huwa ħa ispirazzjoni mir-rapport ta’ Letta li, fost punti oħra, jistieden lill-istituzzjonijiet Ewropej itejbu l-qafas legali għall-għajnuna mill-Istat u jippermettu lill-intrapriżi tal-ekonomija soċjali jiksbu self u finanzjament aktar faċilment. Abbażi tal-konklużjonijiet ta’ dan ir-rapport, il-KESE kif qed jippjana li jgħin lil dawk l-intrapriżi jikkonformaw mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat?

Copyright: Schotstek

L-oriġini u l-isfond soċjali qatt ma għandhom ikunu ostakli għas-suċċess, tikteb Evgi Sadegie, Direttur Maniġerjali ta’ Schotstek, organizzazzjoni bbażata f’Hamburg u Berlin li tippromovi opportunitajiet indaqs u diversità kulturali fid-dinja professjonali. Il-programmi uniċi ta’ boroż ta’ studju ta’ Schotstek għandhom l-għan li jappoġġjaw żgħażagħ intelliġenti, ambizzjużi u motivati bi sfond ta’ migrazzjoni fil-vjaġġ tagħhom lejn pożizzjonijiet ta’ tmexxija fir-riċerka, in-negozju u s-soċjetà. Billi tgħinhom jibnu networks b’saħħithom u tagħtihom il-ħiliet it-tajba, Schotstek tagħti s-setgħa lill-istudenti li għandhom talent u lill-professjonisti żgħażagħ biex jilħqu l-potenzjal sħiħ tagħhom.

L-oriġini u l-isfond soċjali qatt ma għandhom ikunu ostakli għas-suċċess, tikteb Evgi Sadegie, Direttur Maniġerjali ta’ Schotstek, organizzazzjoni bbażata f’Hamburg u Berlin li tippromovi opportunitajiet indaqs u diversità kulturali fid-dinja professjonali. Il-programmi uniċi ta’ boroż ta’ studju ta’ Schotstek għandhom l-għan li jappoġġjaw żgħażagħ intelliġenti, ambizzjużi u motivati bi sfond ta’ migrazzjoni fil-vjaġġ tagħhom lejn pożizzjonijiet ta’ tmexxija fir-riċerka, in-negozju u s-soċjetà. Billi tgħinhom jibnu networks b’saħħithom u tagħtihom il-ħiliet it-tajba, Schotstek tagħti s-setgħa lill-istudenti li għandhom talent u lill-professjonisti żgħażagħ biex jilħqu l-potenzjal sħiħ tagħhom.

Minn Evgi Sadegie

Il-Ġermanja hija pajjiż kulturalment divers, iżda dan ftit li xejn huwa rifless fit-tmexxija ekonomika, xjentifika, kulturali u politika tagħha. Persuni bi sfond ta’ migrazzjoni spiss jiffaċċjaw ostakli li jaggravaw l-inugwaljanzi soċjali, iħallu l-potenzjal tal-innovazzjoni mhux sfruttat u jimminaw il-koeżjoni soċjali. Il-preġudizzji, l-opportunitajiet edukattivi mhux ugwali u n-nuqqas ta’ mudelli eżemplari u ta’ networks ixekklu l-progress fil-karriera ta’ ħafna persuni li għandhom talent.

Schotstek twaqqfet fl-2013 minn Sigrid Berenberg u ħbieb tagħha. Sigrid Berenberg hija avukat, u għal ħafna snin kienet impenjata li tippromovi l-ġustizzja soċjali u d-diversità. Flimkien ma’ persuni tal-istess fehma, hija waqqfet Schotstek u speċifikament wittiet it-triq għal pożizzjonijiet ta’ tmexxija għal żgħażagħ intelliġenti, ambizzjużi u motivati bi sfond ta’ migrazzjoni. Hija ppromoviet detenturi ta’ boroż ta’ studju bi prestazzjoni għolja li se jsiru persuni li fil-futur se jagħmlu ħoss u bidliet u jieħdu d-deċiżjonijiet. Għal ħafna snin, Sigrid Berenberg kienet involuta bis-sħiħ fit-tmexxija tal-programm fuq bażi kompletament volontarja.

Schotstek hija kumpanija mingħajr skop ta’ qligħ appoġġjata permezz ta’ donazzjonijiet u inizjattivi konġunti ma’ kumpaniji oħra. Il-programm huwa appoġġjat bis-sħiħ minn network ta’ msieħba, korpi konsultattivi u ħbieb – dawk kollha li jieħdu d-deċiżjonijiet ta’ livell għoli minn firxa wiesgħa ta’ setturi u kulturi. Ta’ min isemmi b’mod partikolari li tlieta mis-seba’ msieħba u d-direttur maniġerjali attwali huma, huma stess, alumni tal-programm Schotstek. Dan juri kif Schotstek tgħaddi dejjem aktar ir-responsabbiltà lit-talenti li tappoġġja, u b’hekk ikollha impatt dejjiemi.

Schotstek toffri appoġġ uniku lill-istudenti u lill-professjonisti żgħażagħ permezz ta’ żewġ programmi paralleli. Il-panels jammettu sa 25 student kull sena f’Hamburg, u sa 20 professjonist żagħżugħ f’Hamburg u Berlin. Wara programm obbligatorju ta’ sentejn, il-parteċipanti jibqgħu fin-network u jistgħu jieħdu sehem fl-avvenimenti.

Fil-qalba ta’ Schotstek hemm il-bini ta’ networks b’saħħithom: ħafna żgħażagħ bi sfond ta’ migrazzjoni ma għandhomx aċċess għall-konnessjonijiet professjonali u soċjali li huma kruċjali għall-opportunitajiet ta’ karriera. Schotstek tpoġġihom f’kuntatt mal-alumni, il-korpi konsultattivi u l-esperti min-negozju, ix-xjenza, il-politika, il-kultura u s-soċjetà. Avvenimenti regolari bħal serati u taħditiet tematiċi ma’ personalitajiet ewlenin jippromovu skambji u jwessgħu l-orizzonti tagħhom. Dawn il-konnessjonijiet jiftħu opportunitajiet ta’ karriera u joħolqu komunità li tippermetti appoġġ fit-tul u suċċess reċiproku. L-alumni issa għandhom rwol ewlieni billi jikkondividu l-għarfien u n-networks tagħhom, u jespandu kontinwament l-ambitu ta’ Schotstek.

Schotstek toffri sessjonijiet ta’ ħidma u kkowċjar li speċifikament iħejju lill-parteċipanti għal pożizzjonijiet ta’ tmexxija. It-taħriġ isaħħaħ il-kompetenzi ewlenin bħall-ħiliet ta’ komunikazzjoni, il-fiduċja tal-persuna fiha nnifisha u t-tmexxija. Il-parteċipanti jirċievu wkoll appoġġ personali permezz ta’ mentoraġġ. Dawn jitqiegħdu f’kuntatt ma’ professjonisti u maniġers b’esperjenza li jistgħu jipprovdu għarfien siewi dwar id-dinja professjonali, jappoġġjawhom fl-ippjanar tal-karrieri tagħhom u jgħinuhom jindirizzaw l-isfidi professjonali. Il-mentors jaġixxu bħala mudelli eżemplari, u jħeġġu lill-parteċipanti jsegwu għanijiet professjonali u jegħlbu l-ostakli.

Karatteristika speċifika oħra tal-programm Schotstek hija l-promozzjoni tal-parteċipazzjoni kulturali. Il-parteċipanti jżuru mużewijiet, teatri, teatri tal-opra, galleriji u istituzzjonijiet kulturali oħrajn. Dan isaħħaħ l-edukazzjoni kulturali, l-iżvilupp personali u l-identifikazzjoni mal-bliet tagħhom. Dawn l-esperjenzi jwessgħu l-perspettiva tad-detenturi ta’ boroż ta’ studju u jrawmu sens ta’ appartenenza.

Schotstek tfittex li tippromovi d-diversità fil-livell maniġerjali. L-oriġini u l-isfond soċjali m’għandhomx jibqgħu ostakli għas-suċċess. Minn mindu twaqqfet, Schotstek diġà appoġġjat mijiet ta’ żgħażagħ, fejn aktar minn 240 parteċipant u alumni jibqgħu attivi. Ħafna huma involuti fil-Bord Konsultattiv tal-Alumni, huma ambaxxaturi, jappoġġjaw il-ħidma tal-midja soċjali jew jaqsmu l-esperjenzi tagħhom bħala buddies jew mentors. Kull min kien detentur ta’ borża ta’ studju Schotstek jibqa’ parti permanenti tan-network – mudell li jippermetti suċċess dejjiemi. L-espansjoni tal-programm għal Berlin fl-2023 turi li l-kunċett Schotstek jista’ wkoll jiġi implimentat b’suċċess fi bliet oħrajn.

Schotstek hija aktar minn programm ta’ appoġġ – hija moviment li juri b’mod impressjonanti kif id-diversità bi prestazzjoni għolja tista’ tiġi promossa u ssir viżibbli b’mod speċifiku. Schotstek tiftaħ u toħloq opportunitajiet li jmorru lil hinn mis-suċċess individwali u tipprovdi eżempju ta’ kif il-Ġermanja tista’ tisfrutta bis-sħiħ il-potenzjal tagħha bħala pajjiż tal-immigrazzjoni. Billi jippromovi t-talent eċċellenti u jneħħi l-ostakli, il-programm għandu rwol kruċjali fit-tiswir ta’ soċjetà aktar ġusta u valida għall-futur, xi ħaġa li hija essenzjali f’dinja globalizzata.

Evgi Sadegie, M.A. Studji tat-Tork, hija d-Direttur Maniġerjali ta’ Schotstek gGmbH u hija stess hija alumna mill-grupp tal-2014. Qabel ir-rwol attwali tagħha, hija mexxiet il-proġett ta’ mentoraġġ “Yolda” fil-Fondazzjoni Ċivika ta’ Hamburg, li jappoġġja tfal minn familji soċjoekonomikament żvantaġġati li jitkellmu bit-Tork. B’dan il-mod, hija ppromoviet l-opportunitajiet indaqs minn tarf importanti ieħor tal-ispettru tal-ugwaljanza. Bl-esperjenza estensiva tagħha fil-ġestjoni tal-proġetti, b’mod partikolari fl-oqsma tal-mentoraġġ u l-kooperazzjoni interkulturali, hija impenjata b’mod attiv fil-promozzjoni tad-diversità u l-integrazzjoni fis-soċjetà.

Copyright: UNHCR

L-UNHCR, l-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Rifuġjati, jinsab lest jappoġġja lis-Sirjani li jħossuhom sikuri li jirritornaw lura f’pajjiżhom. Iżda lill-oħrajn kollha, jagħtihom parir kontra r-ritorn furzat lejn pajjiż ikkaratterizzat minn inċertezza politika u li qed jiffaċċja waħda mill-agħar kriżijiet umanitarji fid-dinja, fejn sa 90% tal-popolazzjoni tgħix taħt il-linja tal-faqar, jikteb Jean-Nicolas Beuze mill-UNHCR.

L-UNHCR, l-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Rifuġjati, jinsab lest jappoġġja lis-Sirjani li jħossuhom sikuri li jirritornaw lura f’pajjiżhom. Iżda lill-oħrajn kollha, jagħtihom parir kontra r-ritorn furzat lejn pajjiż ikkaratterizzat minn inċertezza politika u li qed jiffaċċja waħda mill-agħar kriżijiet umanitarji fid-dinja, fejn sa 90% tal-popolazzjoni tgħix taħt il-linja tal-faqar, jikteb Jean-Nicolas Beuze mill-UNHCR.

Minn Jean-Nicolas Beuze

Hekk kif ix-xenarju politiku fis-Sirja qed jevolvi malajr wara li sfaxxa r-reġim tal-President Bashar al-Assad, id-dibattitu dwar l-akbar popolazzjoni ta’ refuġjati fid-dinja ħa prominenza fl-Ewropa kollha.

Għadd dejjem jikber ta’ pajjiżi tal-UE qed jipposponu d-deċiżjonijiet dwar l-applikazzjonijiet għall-ażil għas-Sirjani, b’xi wħud iħabbru inizjattivi li jinkludu titjiriet charter u inċentivi finanzjarji jew “bonusijiet ta’ ritorn” biex iħeġġu lir-refuġjati jmorru lura f’pajjiżhom. Huwa saħansitra rrappurtat li oħrajn qed jippjanaw li jiddeportaw lis-Sirjani li bħalissa fit-territorju tagħhom, irrispettivament mill-istatus ta’ ażil tagħhom.

Biex l-istati tal-UE jieħdu deċiżjonijiet infurmati dwar l-ażil, jeħtieġ li jivvalutaw jekk is-Sirja hijiex sikura għar-ritorn tas-Sirjani li bħalissa huma residenti fl-Ewropa. Minħabba s-sitwazzjoni fuq il-post li qed tevolvi malajr, huwa impossibbli li f’dan il-perjodu jsiru ġudizzji definittivi dwar is-sikurezza. Ix-xenarju tas-sigurtà fis-Sirja għadu inċert, hekk kif il-pajjiż jinsab imdendel bejn il-possibbiltà ta’ paċi u rikonċiljazzjoni u r-riskju ta’ aktar vjolenza.

Miljuni ta’ refuġjati Sirjani li jgħixu barra mill-pajjiż qed jippruvaw jifhmu xi tfisser is-sitwazzjoni li qed tevolvi f’pajjiżhom għall-futur tagħhom stess. Qed jistaqsu lilhom innifishom: Is-Sirja se tkun sikura għalija? Id-drittijiet tiegħi se jiġu rispettati? Għal xi wħud, il-prospett ta’ ritorn jista’ jidher aktar fattibbli, iżda għal oħrajn għad hemm tħassib kbir.

X’inhu l-futur għal dawk li jappartjenu għal minoranzi etniċi jew reliġjużi, li għandhom fehmiet politiċi differenti jew li jidentifikaw bħala parti mill-komunità LGBTQ+ fis-Sirja tal-lum? It-tweġiba għadha mhix ċara.

Iżda għal dawk li jħossu li huwa sikur li jirritornaw, irridu nirrispettaw il-ġudizzju tagħhom – u potenzjalment nappoġġjawhom biex jirritornaw u jintegraw mill-ġdid fil-komunitajiet ta’ oriġini tagħhom. Madankollu, għall-oħrajn kollha, l-UNHCR jagħti parir kontra r-ritorn furzat minħabba l-instabbiltà u l-inċertezza politika kontinwa fil-pajjiż.

Ir-ripatrijazzjoni furzata mill-Unjoni Ewropea tikser id-drittijiet tas-Sirjani bħala refuġjati, u tpoġġihom f’riskju ta’ ħsara serja u irreparabbli mar-ritorn tagħhom.

Il-vjolenza bl-armi li tinsab għaddejja f’diversi partijiet tas-Sirja, flimkien ma’ inċertezza dwar kif l-awtoritajiet il-ġodda ser jindirizzaw il-ħtiġijiet tal-popolazzjoni, speċjalment tal-gruppi vulnerabbli, jagħmluha deċiżjoni prematura għal ħafna biex jikkunsidraw ir-ritorn. Huwa importanti li jiġi rispettat il-ġudizzju tagħhom f’din il-kwistjoni. Għalhekk, l-Istati Membri tal-UE, flimkien ma’ pajjiżi ġirien tas-Sirja li ospitaw b’mod ġeneruż il-biċċa l-kbira tar-refuġjati Sirjani għal aktar minn għaxar snin, iridu jkomplu jżommu l-impenn tagħhom li jipprovdu protezzjoni lis-Sirjani fit-territorju tagħhom.

Mill-1,1 miljun persuna spostati internament minħabba l-eskalazzjoni tal-ostilitajiet fl-aħħar ta’ Novembru, madwar 627 000 persuna għadhom kif ġew spostati, li 75 fil-mija minnhom huma nisa u tfal.

Ir-ritorni prematuri jippreżentaw riskji sinifikanti, mhux l-inqas billi jalimentaw ċiklu ta’ spostament – kemm ġewwa s-Sirja kif ukoll bejn il-fruntieri – li fl-aħħar mill-aħħar japprofondixxu l-kriżi.

Minbarra l-ispostament tal-massa, is-Sirja qed tissara ma’ waħda mill-agħar kriżijiet umanitarji fid-dinja. Fil-kunflitt inqerdu porzjonijiet kbar tal-infrastruttura tas-Sirja, inklużi sptarijiet, skejjel u akkomodazzjoni. Il-biċċa l-kbira tar-refuġjati ma għandhomx djar fejn jistgħu jirritornaw. Ħafna reġjuni għadhom qed jesperjenzaw nuqqas ta’ ikel, ilma nadif u kura medika. In-nuqqas ta’ servizzi bażiċi, opportunitajiet ekonomiċi u sikurezza jagħmilha diffiċli għall-persuni rimpatrijati biex jibnu ħajjithom mill-ġdid b’mod sostenibbli u dinjituż. 90 fil-mija tal-popolazzjoni fis-Sirja jgħixu taħt il-linja tal-faqar.

F’dawn l-aħħar ftit ġimgħat, ir-ritorni volontarji tas-Sirjani mil-Libanu, mit-Turkija u mill-Ġordan żdiedu b’mod notevoli, bi stimi preliminari li juru 125 000, jew madwar 7 000 kuljum. Filwaqt li dawn ir-ritorni huma xprunati minn għażliet individwali, l-UNHCR għandu l-impenn li jappoġġja lil dawk li jiddeċiedu li jirritornaw minn issa.

Hemm ħafna Sirjani fl-Ewropa u fil-pajjiżi ġirien li qed jikkunsidraw jekk huwiex sikur li jirritornaw u jistaqsu x’se jsibu f’termini ta’ servizzi bażiċi u opportunitajiet biex jibnu ħajjithom mill-ġdid, u fl-istess ħin għandhom xewqa kbira li jerġgħu jingħaqdu mal-maħbubin. Għal din ir-raġuni, ħafna jixtiequ jirritornaw lura d-dar għal żjarat qosra biex jivvalutaw is-sitwazzjoni fuq il-post. Jeħtieġ li jkunu jistgħu jagħmlu dan mingħajr il-biża’ li jitilfu l-istatus tagħhom ta’ rifuġjat fl-Ewropa. Dawn iż-żjarat biex “imorru u jaraw” huma essenzjali biex in-nies jieħdu deċiżjonijiet infurmati li jwasslu għal eżiti aħjar, inklużi ritorni sikuri u dejjiema.

Il-paċenzja u l-kawtela huma essenzjali hekk kif is-Sirjani jistennew il-kundizzjonijiet it-tajba għal ritorn sikur u riintegrazzjoni b’suċċess fil-komunitajiet tagħhom. Peress li hemm ħafna Sirjani li bdew jikkunsidraw li jirritornaw f’darhom, l-UNHCR huwa lest li jappoġġjahom. Wara snin ta’ spostament, din tista’ tkun l-opportunità tant mistennija għal ħafna biex itemmu l-vjaġġ tagħhom ta’ refuġjati u jħaddnu soluzzjoni dejjiema billi jirritornaw lejn is-Sirja. Hekk kif l-Unjoni Ewropea u l-UNHCR akkumpanjawhom matul l-eżilju tagħhom, se nkomplu nappoġġjawhom hekk kif jirritornaw u jerġgħu jibnu Sirja ġdida.

Jean-Nicolas Beuze huwa r-rappreżentant tal-UNHCR għall-UE, il-Belġju, l-Irlanda, il-Lussemburgu, in-Netherlands u l-Portugall, wara li qabel serva bħala rappreżentant fl-Iraq, il-Jemen u l-Kanada. Huwa għandu aktar minn 27 sena esperjenza ta’ ħidma għan-NU fuq il-post u fil-kwartieri ġenerali fl-oqsma tad-drittijiet tal-bniedem, iż-żamma tal-paċi u l-protezzjoni tat-tfal.

L-azzjoni tal-UE fis-Sirja wara l-waqgħa tar-reġim ta’ Assad trid tilħaq bilanċ diffiċli bejn il-ħtiġijiet umanitarji, il-politika tal-migrazzjoni, u l-istabbilizzazzjoni u r-rikostruzzjoni tal-pajjiż. Skont Alberto-Horst Neidhardt, il-mistieden sorpriża ta’ KESE Info u espert ewlenini dwar il-migrazzjoni mill-European Policy Centre, il-politika domestika u l-kunsiderazzjonijiet għal żmien qasir jirriskjaw li jipprijoritizzaw u jaċċelleraw ir-ritorni, waqt li approċċi kkoordinati u bilanċjati jista’ jkollhom rwol kruċjali fl-istabbilizzazzjoni tas-Sirja u l-promozzjoni tal-iżvilupp fit-tul.

 

 

L-azzjoni tal-UE fis-Sirja wara l-waqgħa tar-reġim ta’ Assad trid tilħaq bilanċ diffiċli bejn il-ħtiġijiet umanitarji, il-politika tal-migrazzjoni, u l-istabbilizzazzjoni u r-rikostruzzjoni tal-pajjiż. Skont Alberto-Horst Neidhardt, il-mistieden sorpriża ta’ KESE Info u espert ewlenini dwar il-migrazzjoni mill-European Policy Centre, il-politika domestika u l-kunsiderazzjonijiet għal żmien qasir jirriskjaw li jipprijoritizzaw u jaċċelleraw ir-ritorni, waqt li approċċi kkoordinati u bilanċjati jista’ jkollhom rwol kruċjali fl-istabbilizzazzjoni tas-Sirja u l-promozzjoni tal-iżvilupp fit-tul.

Alberto-Horst Neidhardt huwa Analista Anzjan tal-Politika u Kap tal-Programm Ewropew dwar id-Diversità u l-Migrazzjoni fil-European Policy Centre (EPC). Huwa jaħdem fuq il-liġi u l-politiki dwar l-ażil u l-migrazzjoni, id-drittijiet taċ-ċittadini tal-UE, id-diżinformazzjoni, u l-politika tal-migrazzjoni. Kiseb PhD fil-liġi tal-UE mill-Istitut Universitarju Ewropew. Huwa wkoll lettur fl-Università Kattolika ta’ Lille dwar il-migrazzjoni u l-politiki ta’ mobbiltà, il-governanza tal-UE u t-tfassil ta’ politika etika.

 

Minn Alberto-Horst Neidhardt

Xahar wara t-tmiem tat-tmexxija brutali ta’ Bashar al-Assad, ir-rispons uffiċjali tal-UE jibqa’ fil-biċċa l-kbira limitat għat-tħabbir ta’ assistenza għall-iżvilupp u l-istabbilizzazzjoni ekonomika. Għadu mhux ċar jekk u meta ser jitneħħew is-sanzjonijiet fuq is-Sirja. L-appoġġ Ewropew ser jiddependi mill-protezzjonijiet għall-minoranzi u garanziji oħra, li l-prospetti tagħhom għadhom inċerti. Id-dinamika politika, ta’ sigurtà u umanitarja kumplessa tas-Sirja tissuġġerixxi li kwalunkwe konsolidazzjoni demokratika ser tkun ta’ sfida u ser tieħu ż-żmien. 

Minn Alberto-Horst Neidhardt

Xahar wara t-tmiem tat-tmexxija brutali ta’ Bashar al-Assad, ir-rispons uffiċjali tal-UE jibqa’ fil-biċċa l-kbira limitat għat-tħabbir ta’ assistenza għall-iżvilupp u l-istabbilizzazzjoni ekonomika. Għadu mhux ċar jekk u meta ser jitneħħew is-sanzjonijiet fuq is-Sirja. L-appoġġ Ewropew ser jiddependi mill-protezzjonijiet għall-minoranzi u garanziji oħra, li l-prospetti tagħhom għadhom inċerti. Id-dinamika politika, ta’ sigurtà u umanitarja kumplessa tas-Sirja tissuġġerixxi li kwalunkwe konsolidazzjoni demokratika ser tkun twila u ta’ sfida. Din is-sitwazzjoni ser tevalwa l-kapaċità tal-UE li titkellem b’vuċi waħda u taġixxi b’mod konġunt dwar il-futur tal-pajjiż. Minflok, ħafna pajjiżi Ewropej ma damux biex enfasizzaw prijorità immedjata u komuni: ir-ritorn ta’ Sirjani spostati. F’Diċembru, ftit jiem wara li r-reġim ta’ Assad tilef lil Damasku, l-Awstrija – fejn il-mexxej tal-FPÖ Herbert Kickl irċieva mandat biex jifforma gvern ġdid – ħabbar “bonus ta’ ritorn” u programm ta’ deportazzjoni għal dawk b’rekords kriminali. Fin-Netherlands, il-gvern ta’ koalizzjoni mmexxi min-nazzjonalista tal-lemin Geert Wilders qed jippjana li jidentifika żoni sikuri għar-ritorni. Il-Ġermanja ħabbret ukoll li l-protezzjoni mogħtija lis-Sirjani ser tiġi “rieżaminata u revokata” jekk il-pajjiż jistabbilizza ruħu. Pajjiżi Ewropej oħra għamlu dikjarazzjonijiet simili jew qed isegwu s-sitwazzjoni mill-qrib. Fid-dawl ta’ dan, anke d-deċiżjoni dwar it-tneħħija tas-sanzjonijiet tista’ tkun xprunata mill-għan li jiġu implimentati r-ritorni aktar milli minn bidla fil-fehmiet dwar it-tmexxija l-ġdida tas-Sirja.

Bl-appoġġ dejjem jikber fl-Ewropa għall-partiti tal-lemin estrem u kontra l-immigrazzjoni – u l-elezzjonijiet federali Ġermaniżi imminenti – il-viżjoni tal-Istati Membri għas-Sirja tinsab f’riskju li tiġi ddettata minn prijoritajiet domestiċi u kalkoli elettorali fuq terminu qasir. Bejn l-2015 u l-2024, aktar minn miljun Sirjan ingħataw protezzjoni mill-Istati Membri tal-UE, ħafna minnhom fil-Ġermanja. Il-preżenza tagħhom saret kwistjoni politika u soċjetali kontenzjuża. Fost inċidenti ta’ sigurtà ppubbliċizzati ħafna, inflazzjoni għolja, u żieda fl-ispejjeż tal-enerġija, is-sentiment pubbliku f’ħafna pajjiżi li jospitaw refuġjati sar inqas akkoljenti. Din il-bidla normalizzat ir-retorika u l-politiki ostili. Minkejja l-appelli mill-Kummissjoni Ewropea u l-UNHCR biex jieħdu approċċ kawt għar-ritorni, din id-dinamika tista’ timbotta lill-gvernijiet Ewropej biex jaċċellerawhom, anke b’mod unilaterali.

Minn mindu waqa’ r-reġim ta’ Assad f’Diċembru, aktar minn 125 000 refuġjat diġà rritornaw lejn is-Sirja, l-aktar minn pajjiżi ġirien. Madankollu, il-prospettivi tagħhom xejn mhuma inkoraġġanti. Anke qabel l-avvenimenti reċenti, aktar minn nofs il-popolazzjoni tas-Sirja ffaċċjat insigurtà tal-ikel, bi tliet miljun ruħ isofru ġuħ serju. B’ħafna djar meqruda mill-kunflitt, il-faċilitajiet ospitanti diġà jinsabu mimlijin. Skont l-UNHCR, hemm bżonn ta’ kważi EUR 300 miljun għall-kenn, għall-ikel u għall-ilma għal dawk li jirritornaw lura. Waqt li l-UE u l-Istati Membri għandhom jiżviluppaw approċċi kkoordinati biex jiffaċilitaw ir-ripatrijazzjoni sikura u volontarja tas-Sirjani fuq perjodu twil, il-prijorità immedjata għandha tkun li jiġu indirizzati l-ħtiġijiet umanitarji tal-pajjiż f’dan il-kuntest. Il-pressjoni fuq ir-refuġjati biex jirritornaw malajr lejn pajjiż mifni bil-gwerra u instabbli tista’ fil-fatt tkun kontroproduttiva, sitwazzjoni li tkompli tillimita l-aċċess għall-ikel, l-enerġija u l-kenn. Ir-ritorni fuq skala kbira jistgħu jfixklu wkoll in-nisġa etnika u soċjoekonomika ta’ reġjuni li diġà huma fraġli. Approċċ bilanċjat u sostenibbli huwa ġġustifikat ukoll mill-kontribut potenzjali tad-dijaspora Sirjana għall-isforzi ta’ rikostruzzjoni. Il-pajjiż ser ikollu bżonn inġiniera, tobba, amministraturi u għalliema kif ukoll ħaddiema manwali b’diversi livelli ta’ ħiliet. Is-Sirjani kisbu ħiliet u esperjenza siewja fl-Ewropa f’diversi setturi rilevanti, inklużi l-edukazzjoni, il-kostruzzjoni u l-kura tas-saħħa, iżda mhux ser ikun faċli li jiġu reklutati l-persuni t-tajba. Ritorn permanenti m’għandux ikun prekondizzjoni sabiex ikun hemm kontribut għar-rikostruzzjoni: rimessi mill-Ewropa jistgħu jaqdu rwol kruċjali fit-tnaqqis tal-faqar u l-iżvilupp sostenibbli. Permezz tal-impenn tad-dijaspora, is-Sirjani bbażati fl-Ewropa jistgħu jgħinu wkoll biex jissaħħu r-rabtiet diplomatiċi u kulturali bejn l-UE u s-Sirja wara l-waqgħa ta’ Assad.

Madankollu, l-Istati Membri jistgħu jsibuha diffiċli jadottaw approċċ ibbilanċjat u jonqsu milli jsegwu aġenda koordinata. Xi pajjiżi jistgħu jipprijoritizzaw l-istabbiltà fit-tul u r-rikostruzzjoni tas-Sirja, u jippermettu li r-ritorni jseħħu b’mod spontanju. Oħrajn jistgħu jgħaġġlu biex joffru inċentivi finanzjarji għar-ripatrijazzjoni volontarja jew saħansitra jirrevedu b’mod sistematiku l-istatus tas-Sirjani hekk kif is-sitwazzjoni umanitarja titjieb, anke bi ftit. Madankollu, l-implimentazzjoni ta’ rieżami sistematiku tal-istatus ta’ refuġjat ser tiffaċċja ostakli legali sinifikanti, u tinvolvi spejjeż finanzjarji u amministrattivi konsiderevoli. Sadanittant, kwalunkwe inċentiv għar-ritorn ser ikollu jqis il-fatt li l-biċċa l-kbira tas-Sirjani spostati fl-Ewropa issa huma stabbiliti, b’aktar minn 300 000 persuna li kisbu ċ-ċittadinanza tal-UE. Fl-istess ħin, il-prospetti ekonomiċi u tax-xogħol skoraġġanti tal-pajjiż jistgħu jiskoraġġixxu saħansitra lil dawk l-aktar motivati milli jirritornaw lura. Mistoqsija fundamentali f’dan il-kuntest ser tkun jekk is-Sirjani jitħallewx jinvolvu ruħhom fl-hekk imsejħa “movimenti pendulari” – jirritornaw għal perjodi limitati, bil-pajjiżi ospitanti Ewropej ikomplu joffru opportunitajiet sostenibbli għal ritorn aktar permanenti. Dawn il-mistoqsijiet inevitabbilment ser ikunu marbuta ma’ diskussjonijiet usa’ dwar il-politika tal-UE dwar il-migrazzjoni. In-negozjati futuri dwar ir-riforma tad-Direttiva tal-UE li tirregola r-ritorni, li għaliha dalwaqt hija mistennija proposta mill-Kummissjoni Ewropea, jistgħu jiksbu momentum deċiżiv skont id-diskussjonijiet li qed jevolvu dwar ir-ritorni tas-Sirjani. Iżda r-riforma tad-Direttiva bl-istess mod tista’ twassal għal aktar diviżjonijiet fost l-Istati Membri tal-UE. Peress li l-politiki dwar il-migrazzjoni jeħtieġu riflessjoni mill-ġdid fundamentali biex l-isfidi tal-lum jiġu indirizzati b’mod effettiv, l-approċċ tal-UE għas-Sirjani spostati x’aktarx li jikkostitwixxi l-ewwel punt kritiku ta’ bidla deċiżiva fiċ-ċiklu l-ġdid.

Copyright: Polish Presidency. Council of the European Union

Fl-1 ta’ Jannar, il-Polonja ħadet it-tmun tal-Kunsill tal-UE mill-Ungerija u, għalhekk, ser ikollha l-presidenza tal-Kunsill matul l-ewwel sitt xhur tas-sena. Il-Presidenza Pollakka se tibda fi żmien trasformattiv għall-Ewropa, li jikkoinċidi mal-bidu tal-mandat il-ġdid tal-Kummissjoni Ewropea. 

Fl-1 ta’ Jannar, il-Polonja ħadet it-tmun tal-Kunsill tal-UE mill-Ungerija u, għalhekk, ser ikollha l-presidenza tal-Kunsill matul l-ewwel sitt xhur tas-sena. Il-Presidenza Pollakka se tibda fi żmien trasformattiv għall-Ewropa, li jikkoinċidi mal-bidu tal-mandat il-ġdid tal-Kummissjoni Ewropea. 

Fid-dawl tal-aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna li qed tkompli bla heda, u tensjonijiet ġeopolitiċi daqs qatt qabel fl-istorja reċenti tal-Ewropa, il-Polonja qed tiffoka l-prijoritajiet tagħha fuq it-tema ġenerali tas-sigurtà. Dan jinkludi s-sigurtà esterna, interna, ekonomika, tal-enerġija, tal-ikel u tas-saħħa, kif ukoll l-iżgurar tal-istat tad-dritt.

Dawn il-prijoritajiet jirriflettu tajjeb l-impenn tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew li jrawwem il-koeżjoni, iħares il-valuri demokratiċi, u jiżgura prosperità stabbli. “Fil-KESE, aħna kburin li aħna msieħeb affidabbli u koinvolt tal-Presidenza Pollakka, u nimpenjaw ruħna li naqdu rwol attiv fit-tfassil tal-prijoritajiet politiċi li ser jiddefinixxu dan iċ-ċiklu Ewropew ġdid”, qal il-President tal-KESE Oliver Röpke.

Fuq talba tal-Presidenza Pollakka, il-KESE se jabbozza 14-il Opinjoni esploratorja. Ikkonsulta l-fuljett il-ġdid tagħna u skopri aktar dwarhom u ħidma oħra tal-KESE matul l-ewwel nofs tal-2025. Tista’ tiskopri wkoll min huma l-membri Pollakki tal-KESE u liema organizzazzjonijiet jirrappreżentaw. Il-fuljett huwa disponibbli esklużivament online bl-Ingliż, bil-Pollakk, bil-Franċiż u bil-Ġermaniż. (ll)