Το μέλος της ΕΟΚΕ Elena Calistru και εισηγήτρια της γνωμοδότησης με θέμα «Υπέρβαση των κρίσεων – Μέτρα για μια ανθεκτική, συνεκτική και συμπεριληπτική ευρωπαϊκή οικονομία» γράφει για τις οικονομικές επιταγές της οικοδόμησης μιας οικονομίας που προστατεύει τους πολίτες και τις επιχειρήσεις από τις οικονομικές αναταραχές και τις οξείες κρίσεις που σχετίζονται με το κόστος ζωής.

Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό εργαλείο για την αύξηση της συμμετοχής των πολιτών στον πολιτικό βίο στην ΕΕ. Ωστόσο, χρειάζεται να ενισχυθεί για να αντιμετωπιστεί ο κίνδυνος αποσύνδεσης των θεσμικών οργάνων της ΕΕ από τους απλούς Ευρωπαίους πολίτες.

Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών (ΕΠΠ) είναι ένας συμμετοχικός μηχανισμός της ΕΕ που αποσκοπεί στην ενίσχυση της άμεσης δημοκρατίας επιτρέποντας σε τουλάχιστον ένα εκατομμύριο πολίτες της ΕΕ (με καθορισμένο ελάχιστο αριθμό υπηκόων από τουλάχιστον επτά κράτη μέλη) να ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει πράξεις σε τομείς στους οποίους τα κράτη μέλη έχουν εκχωρήσει τις αρμοδιότητές τους στην ΕΕ.

Από το 2012, όταν και δρομολογήθηκαν οι ΕΠΠ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει καταχωρίσει 119 πρωτοβουλίες, ενώ οι διοργανωτές τους έχουν συγκεντρώσει περίπου 20 εκατομμύρια υπογραφές. Μέχρι στιγμής, 11 πρωτοβουλίες έχουν επικυρωθεί ως επιτυχείς και 10 από αυτές έχουν ήδη λάβει απάντηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η Ημέρα ΕΠΠ που διοργανώνεται κάθε χρόνο από την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) παρέχει σημαντικό βήμα και πλατφόρμα όπου διοργανωτές καταχωρημένων και μελλοντικών ΕΠΠ και ενδιαφερόμενα μέρη μπορούν να ανταλλάσσουν πληροφορίες και εμπειρίες και να παρουσιάζουν στο κοινό τις σχετικές με τις ΕΠΠ δραστηριότητές τους.

Φέτος, η Ημέρα ΕΠΠ πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της Εβδομάδας της Κοινωνίας των Πολιτών στις 18 Μαρτίου.

«Η ΕΕ πρέπει να λάβει περαιτέρω μέτρα προς τη συμμετοχική δημοκρατία για να συμπληρώσει την αντιπροσωπευτική της πτυχή. Η ΕΠΠ συνιστά το πρώτο εργαλείο συμμετοχικής δημοκρατίας σε διακρατικό επίπεδο», δήλωσε ο Laurenţiu Plosceanu, αντιπρόεδρος Επικοινωνίας της ΕΟΚΕ.

Σύμφωνα με την Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια, Teresa Anjinho, η ΕΠΠ είναι ένα ισχυρό εργαλείο, αλλά δεν έχει ακόμα αξιοποιήσει στο έπακρο τις δυνατότητές της. «Πρέπει να βελτιώσουμε την επικοινωνία σχετικά με τον σκοπό και τη λειτουργία της. Οι εκστρατείες ευαισθητοποίησης πρέπει να αυξηθούν ούτως ώστε οι πολίτες να είναι πλήρως ενημερωμένοι σχετικά με τις δυνατότητες και μη της ΕΠΠ, και πρέπει να αναληφθεί δράση. Προκειμένου η ΕΠΠ να συνεχίσει να αποτελεί ουσιαστικό εργαλείο απαιτούνται διαφάνεια, ειλικρίνεια και επικοινωνία. Εάν αποτύχουμε, δεν θα καταφέρουμε να διατηρήσουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών σε αυτό το εργαλείο και στο μέλλον της Ένωσής μας», δήλωσε η κ. Anjinho.

Κατά τη διάρκεια της Ημέρας ΕΠΠ, παρουσιάστηκαν εννέα πρωτοβουλίες ΕΠΠ, μεταξύ άλλων όσον αφορά την πρόσβαση σε νερό, την επισιτιστική ασφάλεια, τις εκτρώσεις, τα δικαιώματα των ατόμων ΛΟΑΤΚΙ +, την προστασία των υφιστάμενων κτιρίων από κατεδάφιση, την προστασία της κληρονομιάς των βιντεοπαιχνιδιών, ένα νέο μοντέλο για τη μείωση των εκπομπών μέσω ποσοστώσεων άνθρακα (Air-Quotas) και νέα πρότυπα υγείας για την ιατρική χρήση ψυχεδελικών ουσιών.

Ανταποκρινόμενη στις εκκλήσεις για εξασφάλιση χρηματοδότησης για πρωτοβουλίες ΕΠΠ, η Adriana Mungiu, επικεφαλής της ομάδας ΕΠΠ στη Γενική Γραμματεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρότρυνε τους ακτιβιστές να μην περιμένουν νέες και μάλλον μακρινές δημοσιονομικές λύσεις αφιερωμένες μόνο στις ΕΠΠ. Αντ’ αυτού θα πρέπει να αξιοποιήσουν καλύτερα τα κονδύλια που είναι διαθέσιμα στον τρέχοντα προϋπολογισμό της ΕΕ, μεταξύ άλλων στα κεφάλαια για τη «Συμμετοχή των πολιτών». (at)

Της Daniela Vancic

Η ΕΠΠ είναι πραγματικά μοναδική: δεν υπάρχει κανένα άλλο εργαλείο πουθενά στον κόσμο το οποίο να επιτρέπει στους πολίτες να επηρεάζουν άμεσα τη νομοθεσία. Ωστόσο, δεν έχει κερδίσει ακόμη την από καιρό αναμενόμενη αναγνώριση, γράφει η Daniela Vancic, επικεφαλής ευρωπαϊκής πολιτικής και προάσπισης της διεθνούς δημοκρατίας, η οποία μοιράστηκε μαζί μας τρεις ιδέες για να καταστήσει την ΕΠΠ πιο αποτελεσματική.

Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών (ΕΠΠ) είναι ένα από τα ισχυρότερα δημοκρατικά εργαλεία της ΕΕ, μόλις το δεύτερο μετά τις ευρωπαϊκές εκλογές. Στα 13 χρόνια της ύπαρξής της, η ΕΠΠ κέρδισε τη συμμετοχή 20 εκατομμυρίων και πλέον πολιτών και αποδείχθηκε ότι αποτελεί βασική πλατφόρμα συμμετοχής. Ωστόσο, παρά τις δυνατότητές της, η ΕΠΠ σπανίως έχει κερδίσει την αναγνώριση που της αξίζει.

Ακολουθούν οι αιτίες λόγω των οποίων η ΕΠΠ είναι τόσο σημαντική, καθώς και τρεις ιδέες που θα την καταστήσουν ακόμη πιο αποτελεσματική.

Ο ρόλος της ΕΠΠ σε έναν πολωμένο κόσμο

Τι καθιστά την ΕΠΠ πραγματικά μοναδική; Δεν υπάρχει κανένα εργαλείο σαν την ΕΠΠ πουθενά στον κόσμο. Η ΕΠΠ δίνει τη δυνατότητα στους πολίτες να επηρεάζουν άμεσα τη νομοθεσία συγκεντρώνοντας στήριξη σε τουλάχιστον επτά κράτη μέλη της ΕΕ. Σε μια εποχή κατά την οποία η πολιτική πόλωση εντείνεται, η ΕΠΠ λειτουργεί ως ζωτικής σημασίας γέφυρα μεταξύ των πολιτών και των υπευθύνων χάραξης πολιτικής, καθώς προωθεί τη συνεργασία, αναπτύσσει δεσμούς και προωθεί πραγματικές αλλαγές.

Η ΕΠΠ έχει ως πρωταρχικό της στόχο να εμπνεύσει τους πολίτες να συμμετέχουν στη διαμόρφωση της πολιτικής. Δίνει τη δυνατότητα να συναντιούνται ποικιλόμορφες ομάδες, να πυροδοτούνται δημόσιες συζητήσεις και να ακούγονται διάφορες φωνές στην ευρωπαϊκή σκηνή. Για παράδειγμα, η πρωτοβουλία My Voice, My Choice, η οποία πρόσφατα συγκέντρωσε πάνω από ένα εκατομμύριο υπογραφές, κινητοποίησε ένα δίκτυο ακτιβιστών, οργανώσεων και δημόσιων προσωπικοτήτων (συμπεριλαμβανομένων διεθνών προσωπικοτήτων όπως ο Μπάρακ Ομπάμα) και πυροδότησε μια ευρύτερη συζήτηση σχετικά με τις θεμελιώδεις αξίες. Αυτό το είδος κινητοποίησης δημιουργεί αξία διαρκείας για την ίδια τη δημοκρατία, καθώς και για τον σκοπό που υπηρετεί.

Η έγκαιρη ανάληψη δράσης είναι καίριας σημασίας

Η ΕΠΠ έχει τεράστιο δημοκρατικό δυναμικό, αλλά για την πλήρη αξιοποίησή του, είναι απαραίτητη η έγκαιρη ανάληψη δράσης από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Ενώ ορισμένες πρωτοβουλίες, όπως η εκστρατεία Τέλος στα Κλουβιά, οδήγησαν σε θετικές αλλαγές στις πολιτικές της ΕΕ, συχνά υπάρχει σημαντική καθυστέρηση μεταξύ της υποστήριξης μιας ΕΠΠ από τους πολίτες και της νομοθετικής συνέχειας που δίνεται σε αυτήν. Αυτό μπορεί να είναι απογοητευτικό τόσο για τους πολίτες όσο και για την κοινωνία των πολιτών, που κινδυνεύουν να χάσουν την πίστη τους στη διαδικασία.

Για να διατηρηθεί η δυναμική, η ΕΕ θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο του ταχύτερου χειρισμού των ΕΠΠ που έχουν μαζική δημόσια στήριξη. Ενώ η νομοθεσία της ΕΕ απαιτεί χρόνο, όταν μια ΕΠΠ έχει σαφή και ευρεία υποστήριξη, θα πρέπει να γίνεται αντικείμενο ιδιαίτερης φροντίδας και προσοχής. Οι πολίτες θα πρέπει να είναι σε θέση να βλέπουν τις ιδέες τους να μετουσιώνονται γρήγορα σε δράση, πράγμα που θα καταστήσει την ΕΠΠ καταλύτη για έγκαιρες αλλαγές, καθώς και εργαλείο επιρροής.

Ο ρόλος των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στην προώθηση της ευρωπαϊκής μεταρρύθμισης

Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών βρίσκονταν ανέκαθεν στον πυρήνα της ΕΠΠ, κινητοποιώντας τους πολίτες και αυξάνοντας την ευαισθητοποίηση σχετικά με τις δυνατότητες του εργαλείου αυτού. Από την αρχή, οργανώσεις όπως η Democracy International (Διεθνής Δημοκρατία) διαδραμάτισαν καίριο ρόλο στην ανάπτυξη και την υποστήριξη της ΕΠΠ. Ωστόσο, ο ρόλος της κοινωνίας των πολιτών δεν σταματά εκεί.

Οι οργανώσεις αυτές πρέπει να συνεχίσουν να υποστηρίζουν μεταρρυθμίσεις που μπορούν να ενισχύσουν την ΕΠΠ ως δημοκρατικό εργαλείο. Για παράδειγμα, η ΕΠΠ θα πρέπει να είναι σε θέση να προτείνει αλλαγές στις Συνθήκες της ΕΕ — μια δυνατότητα που δεν υπάρχει ακόμη, αλλά θα μπορούσε να έχει καταλυτικό αντίκτυπο στο μέλλον της Ευρώπης. Οι συζητήσεις σχετικά με τη μεταρρύθμιση των Συνθηκών βρίσκονται σε εξέλιξη, γίνεται δε όλο και ευρύτερα αποδεκτό ότι η ΕΕ χρειάζεται μια συνθήκη κατάλληλη για την αντιμετώπιση των προκλήσεων και των ευκαιριών της εποχής μας και, ως εκ τούτου, είναι πιο σημαντικό από ποτέ να διευρυνθεί η ΕΠΠ ώστε να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική συμμετοχή των πολιτών.

Δώστε στην ΕΠΠ τη δυνατότητα να αποτελέσει πηγή έμπνευσης για τις πολιτικές

Ας αυξήσουμε το επίπεδο φιλοδοξίας για την ΕΠΠ. Μια ιδέα για την αξιοποίηση του πλήρους δυναμικού της είναι να λαμβάνονται υπόψη οι ΕΠΠ, ακόμη και αν δεν πληρούν τα σχετικά τυπικά κριτήρια. Δεν θα φτάσει κάθε σπουδαία ιδέα στο κατώφλι του ενός εκατομμυρίου υπογραφών, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν αξίζει να εξεταστεί. Η διεξαγωγή μιας εκστρατείας ΕΠΠ δεν είναι εύκολη υπόθεση, ιδίως όταν περιλαμβάνει διακρατικές, πολυγλωσσικές και πολυεθνικές προσπάθειες. Ωστόσο, ορισμένες από τις καλύτερες ιδέες ενδέχεται να μην διαθέτουν τους πόρους για να φτάσουν τον υψηλό πήχη που απαιτείται ώστε να επιτύχει μία ΕΠΠ.

Για παράδειγμα, η ΕΠΠ Πράξη για το ενιαίο δασμολόγιο επικοινωνίας του 2012 δεν ήταν «επιτυχής» σύμφωνα με τον κλασικό ορισμό, αλλά ενέπνευσε την πολιτική «περιαγωγή με χρέωση εσωτερικού» που τέθηκε σε ισχύ πέντε χρόνια αργότερα, ωφελώντας εκατομμύρια μετακινούμενους Ευρωπαίους, που μπορούν πλέον, χωρίς να πληρώνουν τέλη, να έχουν περιαγωγή δεδομένων διασυνοριακά. Αυτό δείχνει ότι ακόμη και οι ΕΠΠ που δεν επιτυγχάνουν τον στόχο των υπογραφών μπορούν να προκαλέσουν αλλαγές πολιτικής. Η ΕΕ θα πρέπει να είναι διατεθειμένη να εξετάζει όλες τις ιδέες των πολιτών, ακόμη και εκείνες που δεν φτάνουν το κατώφλι του ενός εκατομμυρίου υπογραφών, και να τις χρησιμοποιεί ως πηγή έμπνευσης για την εξέλιξη της μελλοντικής νομοθεσίας.

Κύρια συμπεράσματα

Η ΕΠΠ αποτελεί ένα απίστευτα πολύτιμο εργαλείο για την ενίσχυση της δημοκρατίας στην Ευρώπη, ιδίως σε μια εποχή κατά την οποία οι δημοκρατικές αξίες απειλούνται παγκοσμίως. Δίνει τη δυνατότητα στους πολίτες να φέρνουν τις ιδέες τους στην κεντρική σκηνή της ΕΕ, κινητοποιώντας τη δημόσια στήριξη και δημιουργώντας ουσιαστικό αντίκτυπο. Καθώς η ΕΠΠ μπαίνει στην εφηβεία της, είναι καιρός να σκεφτούμε το πώς θα ενισχύσουμε αυτό το μοναδικό εργαλείο και θα δημιουργήσουμε μια ισχυρότερη και πιο άμεση σύνδεση μεταξύ πολιτών και θεσμικών οργάνων.

Με τη συνεχή στήριξη της κοινωνίας των πολιτών, η ΕΠΠ μπορεί να συμβάλει στην οικοδόμηση μιας πιο συμμετοχικής Ευρωπαϊκής Ένωσης, που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες των ανθρώπων, εδραιώνοντας τη θέση της ως παγκόσμιου ηγέτη στη δημοκρατία.

Η Daniela Vancic είναι η επικεφαλής ευρωπαϊκής πολιτικής και υπεράσπισης στη Διεθνή Δημοκρατία, όπου υπερασπίζεται τη συμμετοχική και άμεση δημοκρατία από το 2017. Με εμπειρία μιας δεκαετίας και πλέον στις διαδικασίες συμμετοχής των πολιτών, είναι αναγνωρισμένη εμπειρογνώμονας όσον αφορά την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών. Το 2022 συμμετείχε στην έκδοση του βιβλίου Complementary Democracy: The Art of Deliberative Listening.

της Elena Calistru

Η οικονομική αρχιτεκτονική της Ευρώπης δοκιμάστηκε από πρόσφατες κρίσεις, με τους πολίτες να επωμίζονται το μεγαλύτερο βάρος. Στη γνωμοδότησή μας με θέμα «Υπέρβαση των κρίσεων – Μέτρα για μια ανθεκτική, συνεκτική και συμπεριληπτική ευρωπαϊκή οικονομία» παρέχουμε ένα σχέδιο στρατηγικής για μια οικονομία που προστατεύει τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, αντί να τους υποβάλλει σε οικονομικές αναταραχές.

Διακρίνονται τρεις οικονομικές επιταγές:

Πρώτον, οι οικονομικές προβλέψεις πρέπει να εξελιχθούν από την αναδρομική ανάλυση στην προληπτική παρέμβαση. Όταν ο πληθωρισμός αυξάνεται, τα πρώτα που επηρεάζονται είναι τα τραπέζια των νοικοκυριών και μετά οι πίνακες οικονομικών δεικτών. Χρειαζόμαστε εξελιγμένα συστήματα έγκαιρης ανίχνευσης που εντοπίζουν σημεία συμφόρησης στον εφοδιασμό και ανωμαλίες στη μετάδοση των τιμών προτού αυτές μετατραπούν σε οικονομικά ασύμφορους λογαριασμούς ενέργειας και επηρεάσουν τα τρόφιμα. Τα νοικοκυριά που είναι πιο ευάλωτα σε οικονομικούς κλυδωνισμούς είναι και εκείνα με τη μικρότερη ικανότητα απορρόφησής τους — μια πραγματικότητα που απαιτεί αναλυτική χαρτογράφηση της τρωτότητας προκειμένου να διασφαλιστεί η στοχευμένη προστασία.

Δεύτερον, η δημοσιονομική ικανότητα πρέπει να μετατοπιστεί από την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στην ενσωματωμένη σταθεροποίηση. Το μέσο NextGenerationEU ήταν εντυπωσιακό αλλά ήταν ένα μέσο έκτακτης ανάγκης. Οι μόνιμοι μηχανισμοί δημοσιονομικής σταθεροποίησης υπό την εποπτεία της κοινωνίας των πολιτών θα διασφαλίσουν ότι οι απαντήσεις σε κρίσεις προστατεύουν όσους διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο. Όταν η οικονομική διακυβέρνηση αγνοεί τις διανεμητικές επιπτώσεις, οι επακόλουθες κοινωνιακές πιέσεις υπονομεύουν την ίδια την ανθεκτικότητα που επιδιώκουμε να οικοδομήσουμε. Οι κοινωνικές προϋποθέσεις για τη χρηματοδότηση της ΕΕ δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως γραφειοκρατικά εμπόδια — θα μπορούσαν να διασφαλίσουν τη μετουσίωση της οικονομικής ανάπτυξης σε βελτιωμένο βιοτικό επίπεδο για όλους.

Τρίτον, η ενοποίηση της αγοράς πρέπει να επιταχυνθεί εκεί όπου έχει μεγαλύτερη σημασία για τους καταναλωτές. Το κόστος της ενέργειας που υπερβαίνει σημαντικά το κόστος των ανταγωνιστών δεν συνιστά απλώς και μόνο μακροοικονομικό δείκτη, αλλά μεταφράζεται σε μηνιαίους λογαριασμούς που συρρικνώνουν τον προϋπολογισμό των νοικοκυριών σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι στρατηγικές επενδύσεις σε διασυνοριακές υποδομές και στην ενοποίηση της αγοράς ενέργειας δεν αποτελούν μόνο αφηρημένους οικονομικούς στόχους, αλλά απτή ανακούφιση για τις οικογένειες και τις επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν πιέσεις όσον αφορά το κόστος ζωής.

Η οικονομική πολιτική που χαράσσεται χωρίς τη συμβολή της κοινωνίας των πολιτών είναι σαν να πλοηγείσαι χωρίς γνώση των τοπικών συνθηκών — τεχνικά εφικτό, αλλά πρακτικά ανόητο. Όταν οι πολιτικές σχεδιάζονται με την πλήρη συμμετοχή όσων θα βιώσουν τις συνέπειές τους, αποφέρουν πάντα καλύτερα αποτελέσματα. Οι διαβουλεύσεις δεν πρέπει να είναι απλώς μια τυπική διαδικασία. Χρειάζεται να αξιοποιηθούν οι συλλογικές πληροφορίες της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου πολιτικής.

Η ανταγωνιστική κοινωνική οικονομία της αγοράς της Ευρώπης χρειάζεται εκσυγχρονισμό και όχι εγκατάλειψη. Η επιλογή μεταξύ ανταγωνιστικότητας και προστασίας των πολιτών υποστηρίζεται από εκείνους με περιορισμένη φαντασία σε θέματα οικονομίας. Οι μελλοντικές προκλήσεις απαιτούν θεσμική δημιουργικότητα που θέτει την οικονομική ανθεκτικότητα και την ευημερία των πολιτών στο επίκεντρο της οικονομικής διακυβέρνησης της Ευρώπης.

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) προσυπέγραψε το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τους Ωκεανούς και καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διασφαλίσει ότι θα καταστεί ένα ισχυρό πλαίσιο δράσης — και όχι απλώς μια δήλωση προθέσεων.

Το σύμφωνο πρέπει να ευθυγραμμιστεί με τις υφιστάμενες πολιτικές της ΕΕ, όπως η Πράσινη Συμφωνία, η στρατηγική για τη γαλάζια οικονομία και οι στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης, εξισορροπώντας την οικονομική ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος και την κοινωνική δικαιοσύνη.

Η κλιματική αλλαγή, η ρύπανση και η υπεραλίευση θέτουν σε κίνδυνο τους ωκεανούς και τις παράκτιες κοινότητες. Το σύμφωνο αποσκοπεί στη βελτίωση της διακυβέρνησης, στην τόνωση της καινοτομίας και στην προώθηση μιας βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας. Μια πρόσφατη δημόσια διαβούλευση, καθώς και η συμβολή της κοινωνίας των πολιτών, αντικατοπτρίζουν την αυξανόμενη στήριξη για τολμηρά και χωρίς αποκλεισμούς μέτρα.

Ο Javier Garat Pérez, εισηγητής της γνωμοδότησης, τόνισε τα εξής: «Οι παράκτιες κοινότητες στην Ευρώπη αντιμετωπίζουν ορισμένες αλληλένδετες οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις. Για να αντιμετωπίσουμε αυτές τις προκλήσεις, πρέπει να προωθήσουμε μια βιώσιμη και ανταγωνιστική γαλάζια οικονομία (συμπεριλαμβανομένης της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας), να διατηρήσουμε έναν υγιή, ανθεκτικό και παραγωγικό ωκεανό και να εργαστούμε για ένα ολοκληρωμένο θεματολόγιο για τη γνώση, την έρευνα, την καινοτομία και τις επενδύσεις στον τομέα της θάλασσας.»

Η ΕΟΚΕ ζητεί εξορθολογισμένη διακυβέρνηση των οργανισμών της ΕΕ, βελτίωση του θαλάσσιου σχεδιασμού και των επενδύσεων στην έρευνα μέσω προγραμμάτων όπως το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη». Τάσσεται επίσης υπέρ ενός «γαλάζιου» σχεδίου δράσης για τα τρόφιμα, υπέρ της βιώσιμης ναυπηγικής βιομηχανίας και υπέρ μιας δίκαιης μετάβασης για τους εργαζομένους στον τομέα της ναυτιλίας. Η στήριξη της παράκτιας κληρονομιάς και η συμμετοχή των νέων είναι ουσιαστικής σημασίας.

Προκειμένου να τελεσφορήσει το σύμφωνο, χρειάζεται ισχυρή πολιτική βούληση, χρηματοδότηση και λογοδοσία. Το εγχείρημα αυτό θα μπορούσε να καταστήσει την Ευρώπη πρωτοπόρο παγκοσμίως στη βιωσιμότητα των ωκεανών, προσφέροντας τόσο οικολογική ανθεκτικότητα όσο και οικονομικές ευκαιρίες. (ks) 

Από την Ομάδα των Εργαζομένων της ΕΟΚΕ

«Είναι αδύνατον κάποιος να πει ψέματα, εκτός αν νομίζει ότι γνωρίζει την αλήθεια. Για να πει μπούρδες όμως, δεν χρειάζεται να πιστεύει κάτι τέτοιο.» Το έργο του φιλοσόφου Harry G. Frankfurt’s με τίτλο Περί μπουρδολογίας (On Bullshit) φαίνεται να παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον μετά τη χθεσινή αποκαλούμενη «Ημέρα Απελευθέρωσης» στην Ουάσιγκτον.

Στις 2 Απριλίου, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε έναν ενιαίο εισαγωγικό δασμό 10 % για όλους, καθώς και ειδικούς δασμούς για τους «χειρότερους παραβάτες». Κυκλοφόρησε ένας κατάλογος των εν λόγω παραβατών, με αριθμητικά στοιχεία για τους «αμοιβαίους δασμούς» σε άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένου του 20 % για την ΕΕ. Το γεγονός ότι οι αριθμοί αυτοί είναι σε μεγάλο βαθμό άνευ νοήματος και σίγουρα δεν ευθυγραμμίζονται με οποιονδήποτε ορθό ορισμό των αμοιβαίων δασμών διόλου δεν απασχολεί, προφανώς, τον Πρόεδρο. Όπως δεν τον απασχολεί και το γεγονός ότι το έλλειμμα εμπορικού ισοζυγίου της ΕΕ στον τομέα των υπηρεσιών εξισορροπεί σχεδόν το συνολικό εμπόριο μεταξύ των δύο συνασπισμών. Όμως, η ακριβολογία δεν είναι το φόρτε του.

Καθώς μπαίνουμε σε έναν νέο εμπορικό πόλεμο που βασίζεται στην ανοησία, τι θα πρέπει να περιμένουν οι άνθρωποι; Υψηλότερο πληθωρισμό, αβεβαιότητα στις αγορές και πλήγματα στις ευρωπαϊκές βιομηχανίες. Το κατά πόσον όλα αυτά θα ωφελήσουν τους εργαζομένους των ΗΠΑ μένει να διαπιστωθεί.

Πέραν των δασμών, η ΕΕ πρέπει να προστατεύει τους δικούς της εργαζομένους και τις δικές της θέσεις εργασίας, μετριάζοντας τις αρχικές επιπτώσεις, όχι μόνο λόγω των δασμών, αλλά και λόγω της αβεβαιότητας που προξενεί η αυθαιρεσία με την οποία επιβάλλονται. Αυτό σημαίνει επανενεργοποίηση της εσωτερικής μας ζήτησης και διασφάλιση της αναδιανομής και της αποτελεσματικής χρήσης του πλούτου.

Σημαίνει επίσης προστασία και επένδυση στις βιομηχανίες και στους τομείς μας που έχουν καίρια σημασία, διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας, αντιμετώπιση της κρίσης του κόστους ζωής και μεταρρύθμιση της ΕΕ ώστε να καταστεί αποτελεσματική η λήψη αποφάσεων. Μια ισχυρή και ανθεκτική κοινωνία είναι το μόνο που μπορεί να εμποδίσει να ξεφυτρώσουν κι άλλοι Τραμπ σε ολόκληρη την ήπειρο. Οι κοινωνικοί εταίροι αποτελούν βασικό στοιχείο μιας τέτοιας κοινωνίας. Ένας από τους ορκισμένους εχθρούς του διδύμου Μασκ-Τραμπ είναι τα συνδικάτα, και υπάρχει λόγος γι’ αυτό.

της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ

Στις 8 Απριλίου, το Ευρωπαϊκό Δίκτυο κατά της Φτώχειας (EAPN) δρομολόγησε την πιο πρόσφατη Αναφορά του για τη φτώχεια με τίτλο «Μια συστημική προσέγγιση της κοινωνικής προστασίας».

Στην αναφορά, η οποία παρουσιάστηκε για πρώτη φορά σε εκδήλωση με συνδιοργανώτρια την Ομάδα των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ στις Βρυξέλλες, εξετάζονται οι δυσκολίες που πρέπει να ξεπεραστούν για τη διασφάλιση ισχυρών και ανθεκτικών συστημάτων κοινωνικής προστασίας. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στη σημερινή συγκυρία, καθώς το κράτος πρόνοιας ανά την ΕΕ υφίσταται αυξανόμενους οικονομικούς περιορισμούς εξαιτίας της περιστολής των εθνικών δαπανών και της αύξησης των δαπανών στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας.

Η αναφορά, με βάση τα πορίσματα 19 εθνικών οργανώσεων-μελών του Ευρωπαϊκού Δικτύου κατά της Φτώχειας, καταδεικνύει ότι η συστημική προσέγγιση της ολοκληρωμένης και αποτελεσματικής κοινωνικής προστασίας προϋποθέτει την ενσωμάτωση των συναφών μορφών πολιτικής σε ολοκληρωμένες και μακροπρόθεσμες στρατηγικές που συνδυάζουν τις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές διαστάσεις. Οι πολιτικές αυτές πρέπει να βασίζονται σε αξιόπιστα στοιχεία και δεδομένα, καθώς και στην ουσιαστική συμμετοχή των ατόμων που βιώνουν τη φτώχεια.

Τα εθνικά δίκτυα του Ευρωπαϊκού Δικτύου κατά της Φτώχειας εκφράζουν την ανησυχία τους για περικοπές των κοινωνικών δαπανών. Συν τοις άλλοις, δείκτες όπως τα υψηλά επίπεδα μη απορρόφησης των κοινωνικών παροχών εξακολουθούν να εγείρουν ανησυχίες σχετικές με την αποτελεσματικότητα των πολιτικών που δεν προσεγγίζουν όσους τις έχουν ανάγκη και είναι επιλέξιμοι για κοινωνικές παροχές.

Σύμφωνα με την αναφορά, είναι ανεπαρκής η απάντηση που δίνεται σε έναν ταχέως μεταβαλλόμενο κόσμο που χαρακτηρίζεται από την ψηφιοποίηση, πολέμους, γήρανση του πληθυσμού και την κλιματική αλλαγή, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη επαναφοράς της συστημικής προσέγγισης των κοινωνικών πολιτικών.

«Η ΕΕ πρέπει να προστατεύσει το κράτος πρόνοιας και να δώσει προτεραιότητα στις κοινωνικές δαπάνες», δήλωσε η κ. Juliana Wahlgren, διευθύντρια του Ευρωπαϊκού Δικτύου κατά της Φτώχειας, επισημαίνοντας τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος και συμπλήρωσε: «Για τον σκοπό αυτό, η Αναφορά για τη φτώχεια περιλαμβάνει συστάσεις σχετικές ―μεταξύ άλλων― με το ελάχιστο εισόδημα, τη στεγαστική κρίση και την ενεργειακή μετάβαση. Η αποτελεσματικότητα και η επάρκεια είναι ουσιώδη ζητούμενα. Το επόμενο έτος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα δρομολογήσει τη «Στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της φτώχειας», η οποία μπορεί να επιτύχει μόνο εάν τα κράτη μέλη προσεγγίσουν την κοινωνική προστασία με τρόπο πραγματικά συστημικό. Δεδομένου ότι πάνω από το 20 % του πληθυσμού της ΕΕ διατρέχει τον κίνδυνο της φτώχειας, δεν έχουμε την πολυτέλεια να συνεχίσουμε να ασκούμε κατακερματισμένες πολιτικές — η κοινωνική προστασία πρέπει να είναι ισχυρή, συντονισμένη και αποτελεσματική.»

Από την πλευρά του, ο κ. Séamus Boland, πρόεδρος της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών, δήλωσε τα εξής: «Προϋπόθεση της εξάλειψης της φτώχειας είναι η αδιάκοπη δράση όλων των κρατών μελών. Μεγάλο μέρος της φτώχειας που υφίσταται στην ΕΕ αφορά όλες τις γενεές και μπορεί να είναι ιδιαίτερα σκληρή για τη διαβίωση τόσο των παιδιών όσο και των ηλικιωμένων. Στα της εκπαίδευσης, της στέγασης και της υψηλού κόστους ενέργειας, πρέπει να ληφθούν ειδικά μέτρα για τη διόρθωση των αδυναμιών του συστήματος. Ειδάλλως, η ΕΕ ως πολιτική οντότητα θα προσπαθήσει να δυσκολευτεί διατηρήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών της.»

Ο δε κ. Krzysztof Balon, αντιπρόεδρος της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών και εισηγητής της γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ με θέμα την πρώτη Στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της φτώχειας, η οποία ανακοινώθηκε στις Πολιτικές κατευθύνσεις για την επόμενη Ευρωπαϊκή Επιτροπή 2024-2029, παρατήρησε τα ακόλουθα: «Μια αποτελεσματική στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της φτώχειας πρέπει να βασίζεται στις εμπειρίες των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν τη φτώχεια και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους. Θα πρέπει επίσης να επικουρεί τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και να τις καθιστά συμμέτοχες στον σχεδιασμό και την υλοποίηση κατάλληλων έργων και μέτρων για την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού.»

Η γνωμοδότηση θα παρουσιαστεί κατά την προγραμματισμένη για τις 16 και 17 Ιουλίου σύνοδο ολομέλειας της ΕΟΚΕ.