Το σχέδιο ReArm Europe υποβλήθηκε από την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen και εγκρίθηκε από τα 27 κράτη μέλη σε ειδική σύνοδο κορυφής που πραγματοποιήθηκε στις 6 Μαρτίου. Το σχέδιο αυτό περιέχει πέντε βασικές προτάσεις οι οποίες είναι ασφαλώς ενδιαφέρουσες, αλλά χρήζουν επίσης περαιτέρω συζήτησης.
Το σχέδιο ReArm Europe υποβλήθηκε από την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen και εγκρίθηκε από τα 27 κράτη μέλη σε ειδική σύνοδο κορυφής που πραγματοποιήθηκε στις 6 Μαρτίου. Το σχέδιο αυτό περιέχει πέντε βασικές προτάσεις οι οποίες είναι ασφαλώς ενδιαφέρουσες, αλλά χρήζουν επίσης περαιτέρω συζήτησης.
Η πρώτη πρόταση αφορά την ευελιξία στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.
Η Επιτροπή προτείνει την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, χάρη στην οποία τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες κατά 1,5 % του ΑΕΠ χωρίς να υπάρχει κίνδυνος να κινηθεί η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Η αναμενόμενη εξοικονόμηση πλησιάζει τα 650 δισ. ευρώ σε διάστημα τεσσάρων ετών. Η Ευρώπη πρέπει να αυξήσει σημαντικά τις αμυντικές της δαπάνες, όπως υποστηρίζει η Ursula von der Leyen.
Η δεύτερη πρόταση αφορά ένα νέο δανειοδοτικό μέσο στον τομέα της άμυνας.
Το εν λόγω μέσο θα διαθέτει κονδύλια ύψους 150 δισ. ευρώ και θα χρηματοδοτείται μέσω δανείων από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, σύμφωνα με ένα σύστημα παρεμφερές προς τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή. Το μέσο αυτό προορίζεται να χρησιμοποιηθεί σε τομείς προτεραιότητας όπου παρατηρούνται σοβαρές ελλείψεις: αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα [η γερμανική πρωτοβουλία «European Sky Shield» (Ευρωπαϊκή ασπίδα του ουρανού)], συστήματα πυροβολικού, πύραυλοι και πυρομαχικά, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και συστήματα κατά μη επανδρωμένων αεροσκαφών, στρατηγικοί παράγοντες διευκόλυνσης, προστασία των υποδομών ζωτικής σημασίας (μεταξύ άλλων σε σχέση με το διάστημα), στρατιωτική κινητικότητα, τεχνητή νοημοσύνη, κυβερνοπόλεμος και ηλεκτρονικός πόλεμος.
Για την επιτάχυνση της εν λόγω διαδικασίας, η Επιτροπή προτείνει να χρησιμοποιηθεί το άρθρο 122 της Συνθήκης δυνάμει του οποίου, σε εξαιρετικές περιστάσεις, το μόνο που απαιτείται είναι η συμφωνία των κρατών μελών στο πλαίσιο του Συμβουλίου της ΕΕ, με απλή ενημέρωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Πρόκειται για καταστρατήγηση της δημοκρατικής διαδικασίας που θα μπορούσε ίσως να αμφισβητηθεί. Το σχέδιο για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας εγκρίθηκε στη σύνοδο κορυφής των Βερσαλλιών τον Μάρτιο του 2022, δηλαδή πριν από τρία χρόνια! Φαίνεται λοιπόν δύσκολο να αιτιολογηθεί ο επείγων χαρακτήρας της εν λόγω διαδικασίας.
Η τρίτη πρόταση συνίσταται στην άντληση περιφερειακών κονδυλίων.
Βραχυπρόθεσμα, η Επιτροπή επιμένει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να κάνει περισσότερα με τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, μέσω ανακατανομής κονδυλίων από ορισμένες γραμμές του προϋπολογισμού. Η Επιτροπή προτείνει να δοθεί στα κράτη μέλη η δυνατότητα «να χρησιμοποιήσουν προγράμματα της πολιτικής συνοχής για την αύξηση των αμυντικών δαπανών» και επιθυμεί να διευκολύνει τη διαδικασία οικειοθελών μεταφορών προς άλλα ταμεία της ΕΕ με αμυντικό σκοπό.
Αυτό συνεπάγεται σημαντική περικοπή του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (2021-2027). Το ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: «είναι σκόπιμο να θυσιάσουμε την κοινωνική ή την περιφερειακή συνοχή προς όφελος της άμυνας;» και αποτελεί θέμα προς συζήτηση.
Συγχρόνως, η πλατφόρμα στρατηγικών τεχνολογιών για την Ευρώπη (STEP) θα μπορούσε να κινητοποιηθεί περαιτέρω με την επέκτασή της σε όλες τις τεχνολογίες στον τομέα της άμυνας. Μια άλλη δυνατότητα, σύμφωνα με την Επιτροπή, έγκειται στη χαλάρωση των υφιστάμενων περιορισμών, όπως οι κανόνες ανταγωνισμού ή οι κανόνες προχρηματοδότησης και συγχρηματοδότησης.
Η τέταρτη πρόταση αφορά τα δάνεια της ΕΤΕπ.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και οι μέτοχοί της (τα κράτη μέλη) έχουν επανειλημμένα εκφράσει την αντίθεσή τους σε οποιαδήποτε περαιτέρω απόπειρα χορήγησης δανείων στον αμιγώς στρατιωτικό τομέα και εκδηλώσει την προτίμησή τους στον τομέα διττού σκοπού. Συνεπώς, η Επιτροπή επιμένει στην αλλαγή της πολιτικής της ΕΤΕπ.
Η πέμπτη πρόταση συνίσταται στην κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων.
Στόχος της είναι να παρασχεθεί στις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον τομέα της άμυνας η βέλτιστη δυνατή πρόσβαση σε κεφάλαια και χρηματοδότηση, η οποία αποτελεί επαναλαμβανόμενο πρόβλημα για τον κλάδο της βιομηχανίας. Η πρόταση αυτή θα πρέπει να συμπεριληφθεί στην ανακοίνωση σχετικά με την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.
Καθώς η Ευρώπη αντιμετωπίζει ένα ταχέως μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο, τίθεται ένα καίριο ζήτημα: Πώς μπορεί η Ευρωπαϊκή Ένωση να διαφυλάξει την ασφάλειά της σε έναν ολοένα και πιο αβέβαιο κόσμο; Στη γνωμοδότησή της με θέμα «Χρηματοδότηση της άμυνας στην ΕΕ», η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) παρουσιάζει έναν ολοκληρωμένο χάρτη πορείας για την ενίσχυση της ασφάλειας της ΕΕ και την προετοιμασία τόσο για τις τρέχουσες όσο και για τις μελλοντικές προκλήσεις.
Καθώς η Ευρώπη αντιμετωπίζει ένα ταχέως μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο, τίθεται ένα καίριο ζήτημα: Πώς μπορεί η Ευρωπαϊκή Ένωση να διαφυλάξει την ασφάλειά της σε έναν ολοένα και πιο αβέβαιο κόσμο; Στη γνωμοδότησή της με θέμα «Χρηματοδότηση της άμυνας στην ΕΕ», η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) παρουσιάζει έναν ολοκληρωμένο χάρτη πορείας για την ενίσχυση της ασφάλειας της ΕΕ και την προετοιμασία τόσο για τις τρέχουσες όσο και για τις μελλοντικές προκλήσεις.
Η γνωμοδότηση εκπονήθηκε σε μια περίοδο κλιμάκωσης των απειλών κατά της ασφάλειας. Στον πυρήνα της θέσης της ΕΟΚΕ βρίσκεται το κάλεσμα για έναν ενιαίο και ισχυρό μηχανισμό χρηματοδότησης της ΕΕ στον τομέα της άμυνας. Οι υφιστάμενες δομές χρηματοδότησης δεν επαρκούν και απαιτούνται αλλαγές. Χωρίς μια πιο συντονισμένη προσέγγιση όσον αφορά τη χρηματοδότηση της άμυνας, η ΕΕ κινδυνεύει να μην είναι σε θέση να προστατεύσει τα συμφέροντά της. Μεταξύ των προβληματισμών που αναφέρονται στη γνωμοδότηση είναι και το γεγονός ότι «το 78 % των 75 δισεκατομμυρίων ευρώ που δαπανήθηκαν από τις χώρες της ΕΕ για δημόσιες συμβάσεις στον τομέα της άμυνας διατέθηκε σε προμηθευτές εκτός ΕΕ», όπως αναφέρεται στην έκθεση της Επιτροπής με τίτλο «Το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας». Η αυξανόμενη εξάρτηση από προμηθευτές εκτός ΕΕ δεν πρέπει να αγνοηθεί.
Ωστόσο, το ζητούμενο δεν είναι απλώς η αύξηση των δαπανών, αλλά η πιο συνετή και αποδοτική διαχείρισή τους. Η ΕΟΚΕ συνιστά την ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ ΕΕ-ΝΑΤΟ, την αύξηση της χρηματοδότησης για πρωτοβουλίες όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη και την εστίαση σε αγορές από κοινού με στόχο τον εξορθολογισμό των πόρων και τη μείωση του κόστους. Επιπλέον, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει ότι τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ πρέπει να δεσμευτούν να δαπανούν τουλάχιστον το 2,5 % του ΑΕΠ τους για την άμυνα, πράγμα που θα ενισχύσει την ικανότητα αντίδρασης της Ευρώπης στις τρέχουσες γεωπολιτικές απειλές. Ο στόχος περί υψηλότερων δαπανών διασφαλίζει ότι τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ συμβάλλουν πιο αποτελεσματικά στη συλλογική ασφάλεια, με παράλληλη διατήρηση της πλήρους κυριαρχίας τους επί των ενόπλων δυνάμεών τους.
Επιπλέον, πρωτοβουλίες όπως ο κανονισμός σχετικά με τη στήριξη της παραγωγής πυρομαχικών (ASAP) και το μέσο για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας μέσω κοινών προμηθειών (EDIRPA) είναι ουσιαστικής σημασίας για την ενίσχυση των αμυντικών ικανοτήτων της ΕΕ. Οι προσπάθειες αυτές θα επιτρέψουν στην Ευρώπη να συγκεντρώσει αποτελεσματικά πόρους και να διασφαλίσει τη στρατιωτικοπολιτική της ετοιμότητα.
Οι τεχνολογικές εξελίξεις, μεταξύ άλλων στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης, των μη επανδρωμένων αεροσκαφών και της κυβερνοασφάλειας, καθίστανται ολοένα και πιο ζωτικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια. Η ΕΟΚΕ τονίζει τη σημασία των επενδύσεων σε αυτούς τους τομείς για να προληφθούν οι αναδυόμενες απειλές. Η συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα είναι καίριας σημασίας για την προώθηση της καινοτομίας, ιδίως στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης, των μη επανδρωμένων αεροσκαφών και των συστημάτων κυβερνοασφάλειας.
Στη γνωμοδότησή της η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ ενός ανθεκτικού ευρωπαϊκού αμυντικοβιομηχανικού οικοσυστήματος, το οποίο θα προάγει την ενισχυμένη συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων, ΜμΕ και κυβερνήσεων. Η προώθηση της καινοτομίας και η διατήρηση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας θα μειώσουν την εξάρτηση από εξωτερικούς προμηθευτές και θα συμβάλουν στην οικοδόμηση μιας πιο αυτάρκους αμυντικής βιομηχανίας.
Επιπλέον, δεν πρέπει να λησμονούνται οι περιφερειακές πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται στην ΕΕ. Η ενίσχυση των περιφερειακών συνεργασιών θα συμβάλει στη διαμόρφωση αμυντικών στρατηγικών προσαρμοσμένων στις ειδικές προκλήσεις ασφάλειας που αντιμετωπίζουν τα διάφορα κράτη μέλη. Η προσέγγιση αυτή διασφαλίζει ότι οι περιφερειακοί προβληματισμοί λαμβάνονται επαρκώς υπόψη εντός του ευρύτερου ενωσιακού πλαισίου.
Η ενίσχυση της άμυνας της ΕΕ δεν αφορά μόνο την ασφάλεια, αλλά και την προάσπιση των αξιών της Ένωσης. Είμαστε πεπεισμένοι ότι, ακολουθώντας το χάρτη πορείας που παρουσιάζεται στη γνωμοδότησή μας η ΕΕ μπορεί να διασφαλίσει το μέλλον της και να διαφυλάξει την ειρήνη και τα οικονομικά της συμφέροντα.
Ο Marcin Nowacki, μέλος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ) και εισηγητής της γνωμοδότησης «Χρηματοδότηση της άμυνας της ΕΕ», παρουσιάζει τις συστάσεις της ΕΟΚΕ για την ενίσχυση της ασφάλειας της ΕΕ. Με τις απειλές κατά τις ασφάλειας να αυξάνονται και τις συμμαχίες να αναδιαμορφώνονται, η ΕΟΚΕ ζητεί έναν ενιαίο και ισχυρό αμυντικό μηχανισμό της ΕΕ. Η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να εξαρτάται σε τόσο μεγάλο βαθμό από τους προμηθευτές όπλων εκτός ΕΕ, όπως συμβαίνει σήμερα. Ωστόσο, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η αύξηση των δαπανών, αλλά και η πιο συνετή και αποτελεσματική διαχείρισή τους.
Ο Marcin Nowacki, μέλος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ) και εισηγητής της γνωμοδότησης «Χρηματοδότηση της άμυνας της ΕΕ», παρουσιάζει τις συστάσεις της ΕΟΚΕ για την ενίσχυση της ασφάλειας της ΕΕ. Με τις απειλές κατά τις ασφάλειας να αυξάνονται και τις συμμαχίες να αναδιαμορφώνονται, η ΕΟΚΕ ζητεί έναν ενιαίο και ισχυρό αμυντικό μηχανισμό της ΕΕ. Η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να εξαρτάται σε τόσο μεγάλο βαθμό από τους προμηθευτές όπλων εκτός ΕΕ, όπως συμβαίνει σήμερα. Ωστόσο, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η αύξηση των δαπανών, αλλά και η πιο συνετή και αποτελεσματική διαχείρισή τους.
Η θέση της ΕΟΚΕ επί των εκθέσεων Draghi και Letta, των Matteo Carlo Borsani, Giuseppe Guerini και Stefano Palmieri
Η εμμονή με την ανταγωνιστικότητα, του Karel Lannoo, Κέντρο Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής (CEPS)
Η Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας δεν εξισορροπεί τις ανάγκες των επιχειρήσεων με τα δικαιώματα των εργαζομένων, της Esther Lynch, Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικαλιστικών Οργανώσεων (ΕΣΣΟ)
Future 500: επέκταση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων με στόχο την επιτυχία σε διεθνή κλίμακα, του Stjepan Orešković, Ατλαντικό Συμβούλιο
«Όχι» στη δέσμη μέτρων Omnibus λέει ο Ευρωπαϊκός Συνασπισμός για την Εταιρική Δικαιοσύνη: τα εταιρικά συμφέροντα δεν θα πρέπει αποτελούν πυξίδα για την πολιτική της ΕΕ, της Andriana Loredan, ECCJ
Η θέση της ΕΟΚΕ επί των εκθέσεων Draghi και Letta, των Matteo Carlo Borsani, Giuseppe Guerini και Stefano Palmieri
Η εμμονή με την ανταγωνιστικότητα, του Karel Lannoo, Κέντρο Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής (CEPS)
Η Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας δεν εξισορροπεί τις ανάγκες των επιχειρήσεων με τα δικαιώματα των εργαζομένων, της Esther Lynch, Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικαλιστικών Οργανώσεων (ΕΣΣΟ)
Future 500: επέκταση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων με στόχο την επιτυχία σε διεθνή κλίμακα, του Stjepan Orešković, Ατλαντικό Συμβούλιο
«Όχι» στη δέσμη μέτρων Omnibus λέει ο Ευρωπαϊκός Συνασπισμός για την Εταιρική Δικαιοσύνη: τα εταιρικά συμφέροντα δεν θα πρέπει αποτελούν πυξίδα για την πολιτική της ΕΕ, της Andriana Loredan, ECCJ
«Είναι καιρός να κάνουμε ένα βήμα προόδου με συγκεκριμένα μέτρα εμπνευσμένα από την έκθεση Draghi προτού αυτή χαθεί στους διαδρόμους της πολιτικής. Χρειαζόμαστε καλούς υπεύθυνους χάραξης στρατηγικής και πολιτικής, ικανούς να προχωρήσουν πέρα από την εν λόγω έκθεση και να αναπτύξουν στρατηγικές για τη βιομηχανική πολιτική της ΕΕ», λέει ο Κροάτης επιχειρηματίας και επιστήμονας Stjepan Orešković. Από κοινού με τον Jörn Fleck, ανώτερο διευθυντή της διατλαντικής ομάδας προβληματισμού του Ατλαντικού Συμβουλίου, παρουσίασαν τη φιλόδοξη πρωτοβουλία «Future 500» στη δημόσια διεθνή διάσκεψη Conclave II στις Βρυξέλλες. Η «Future 500» αποτελεί μέρος της ευρύτερης πλατφόρμας SEEUS Futures του Ατλαντικού Συμβουλίου και έχει ως στόχο τον εντοπισμό και τη στήριξη 500 ευρωπαϊκών επιχειρήσεων με σημαντικό αναπτυξιακό δυναμικό και παγκόσμιο αντίκτυπο. Στόχος είναι να στηριχθούν οι νέοι επιχειρηματίες της Ευρώπης στον παγκόσμιο ανταγωνισμό, με παράλληλη ενίσχυση της παρουσίας της Ευρώπης στη διεθνή οικονομική σκηνή. Ο Stjepan Orešković μας είπε περισσότερα για το εν λόγω σχέδιο.
«Είναι καιρός να κάνουμε ένα βήμα προόδου με συγκεκριμένα μέτρα εμπνευσμένα από την έκθεση Draghi προτού αυτή χαθεί στους διαδρόμους της πολιτικής. Χρειαζόμαστε καλούς υπεύθυνους χάραξης στρατηγικής και πολιτικής, ικανούς να προχωρήσουν πέρα από την εν λόγω έκθεση και να αναπτύξουν στρατηγικές για τη βιομηχανική πολιτική της ΕΕ», λέει ο Κροάτης επιχειρηματίας και επιστήμονας Stjepan Orešković. Από κοινού με τον Jörn Fleck, ανώτερο διευθυντή της διατλαντικής ομάδας προβληματισμού του Ατλαντικού Συμβουλίου, παρουσίασαν τη φιλόδοξη πρωτοβουλία «Future 500» στη δημόσια διεθνή διάσκεψη Conclave II στις Βρυξέλλες. Η «Future 500» αποτελεί μέρος της ευρύτερης πλατφόρμας SEEUS Futures του Ατλαντικού Συμβουλίου και έχει ως στόχο τον εντοπισμό και τη στήριξη 500 ευρωπαϊκών επιχειρήσεων με σημαντικό αναπτυξιακό δυναμικό και παγκόσμιο αντίκτυπο. Στόχος είναι να στηριχθούν οι νέοι επιχειρηματίες της Ευρώπης στον παγκόσμιο ανταγωνισμό, με παράλληλη ενίσχυση της παρουσίας της Ευρώπης στη διεθνή οικονομική σκηνή. Ο Stjepan Orešković μας είπε περισσότερα για το εν λόγω σχέδιο.
Μπορείτε να παρουσιάσετε εν συντομία τη βασική ιδέα του σχεδίου «Future 500»;
Με βάση τις πληροφορίες που αντλήθηκαν από σημαντικές εκθέσεις για το μέλλον της Ευρώπης —που εκπονήθηκαν από τους Draghi, Letta και Heitor— και αναλύθηκαν υπό τη διττή οπτική των επιστημόνων και των επιχειρηματιών, η πρωτοβουλία εγείρει διάφορα κρίσιμα ερωτήματα: Ποιος θα εκτελέσει αυτά τα σχέδια ανταγωνιστικότητας και την πρόσφατα δημοσιευθείσα Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας; Ποιοι μηχανισμοί θα χρησιμοποιηθούν; Ποιες δαπάνες θα προκύψουν; Και ποιες αποδόσεις μπορούν να αναμένονται σε σύγκριση με τις αποδόσεις των πρόσφατων εταιρειών ταχείας ανάπτυξης των ΗΠΑ; Το σχέδιο «Future 500» αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της πλατφόρμας SEEUS, καθώς εκπροσωπεί τις ΗΠΑ, την ΕΕ και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, και αποσκοπεί στην ενίσχυση της προβολής και της συνεργασίας μεταξύ των περιοχών αυτών. Έχει σχεδιαστεί στρατηγικά για την αντιμετώπιση της πιεστικής ανάγκης της Ευρώπης να καλλιεργήσει ένα δυναμικό περιβάλλον που θα ανεβάζει τις τοπικές επιχειρήσεις σε ηγετικές θέσεις στην παγκόσμια σκηνή. Η πρωτοβουλία επικεντρώνεται στην παροχή επιχειρηματικών κεφαλαίων, στρατηγικής καθοδήγησης και διεθνούς δικτύωσης, αντλώντας διδάγματα από εμπειρογνώμονες όπως ο Dani Rodrik του Πανεπιστημίου Harvard και η BeataJaworcik της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ), για την ανάπτυξη βιομηχανικών πολιτικών του 21ου αιώνα που θα ενισχύουν σημαντικά τη θέση μας στον ανταγωνισμό.
Έχετε ήδη δυνητικούς υποψηφίους για τις 500 επιχειρήσεις που σκοπεύετε να επιλέξετε; Ποιες είναι οι βασικές απαιτήσεις που πρέπει να πληροί μια επιχείρηση προκειμένου να επιλεγεί;
Μολονότι δεν έχουν επιλεγεί ακόμη συγκεκριμένες επιχειρήσεις, το «Future 500» θα απευθύνεται σε οντότητες με δυνατότητα επέκτασης και δυναμικό ταχείας ανάπτυξης. Η διαδικασία θα είναι ανοικτή και συνεχής και θα δίνει προτεραιότητα στα οικονομικά υποσχόμενα, την καινοτομία και τη στρατηγική σημασία στους αντίστοιχους τομείς. Θα επιδιώξουμε επίσης τη δημιουργία εταιρικών σχέσεων με πολυμερείς τράπεζες ανάπτυξης και επενδυτές που ήδη στηρίζουν επιχειρήσεις ώστε να καταστούν ανταγωνιστική δύναμη. Δίνεται έμφαση στις επιχειρήσεις που ήδη επιδεικνύουν ισχυρή αναπτυξιακή πορεία, καινοτόμες ικανότητες και τη φιλοδοξία για επέκταση σε παγκόσμια κλίμακα. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι οι επιχειρήσεις δεν κατέχουν μόνο ηγετική θέση στην αγορά, αλλά είναι και πρωτοπόροι στην τεχνολογία και τα επιχειρηματικά μοντέλα. Θα αξιοποιήσουμε τις εμπειρίες από μεγάλα έργα όπως η Scale-Up Europe, τα οποία φέρνουν σε επαφή ιδρυτές, επενδυτές, στελέχη και επιστήμονες με σκοπό να καταστήσουμε την Ευρώπη φυτώριο πρωταθλητών στον τομέα της τεχνολογίας. Για τις υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες, αυτές οι δυνητικά επιλεγμένες εταιρείες είναι ιδιαίτερα κρίσιμες — θα ενσωματώσουν τις αρχές της νέας οικονομίας και θα χρησιμεύσουν ως πρότυπα για φιλόδοξες, διεθνώς ανταγωνιστικές εταιρείες που δεν βασίζονται κυρίως στη χρηματοδότηση από τους εθνικά φορολογουμένους.
Πόσο αισιόδοξος είστε για το δυναμικό της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης;
Υπάρχει μεγάλη αισιοδοξία ως προς την ικανότητα της Ευρώπης να ενισχύσει την παγκόσμια θέση της στον ανταγωνισμό καθώς και ως προς την εγκατάλειψη της κρατούσας στάσης του αυτοοικτιρμού. Οι συνολικές αποδόσεις του δείκτη αναφοράς αποθεμάτων της ζώνης του ευρώ, από την έναρξη αυτής της ανοδικής αγοράς στα τέλη του 2022, ξεπέρασαν σε επιδόσεις τον S&P 500, εάν δεν ληφθεί υπόψη η Nvidia. Τα ευρωπαϊκά κοινωνικά συστήματα και τα συστήματα υγείας διατηρούν τους ανθρώπους υγιείς και ενεργούς για μεγαλύτερες περιόδους με πολύ χαμηλότερο κόστος και έχουν θετικό αντίκτυπο στην παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας σε παγκόσμια κλίμακα.
Προσπαθούμε να απηχήσουμε την έννοια του «γνήσιου ενθουσιασμού» του Immanuel Kant, την οποία ανέφερε στο πλαίσιο της Γαλλικής Επανάστασης. Ένας τέτοιος τρόπος σκέψης μπορεί να μετατρέψει τις προκλήσεις σε κινητήρια δύναμη και να οδηγήσει σε μία καταφανώς ανίκητη αποφασιστικότητα. Στον επιχειρηματικό κόσμο, χρειαζόμαστε λιγότερες καλοταϊσμένες γάτες και σκυλάκια —πλούσιες και βολεμένες ελίτ και τυφλά πιστούς ακολούθους χωρίς φιλοδοξίες— που έχουν πάρει τη μερίδα του λέοντος κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Αντ’ αυτού, χρειαζόμαστε περισσότερους «πεινασμένους νέους ανθρώπους», με ιδέες και φιλοδοξίες, έτοιμους να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις.
Η πρωτοβουλία «Future 500» αποσκοπεί στην προορατική αντιμετώπιση χρόνιων ζητημάτων που επισημαίνονται στις εκθέσεις για την ανταγωνιστικότητα, όπως η ανάγκη για τολμηρή καινοτομία και η επέκταση των επιχειρήσεων. Η παγκόσμια θέση της Ευρώπης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητά της να ενσωματώνει προηγμένες τεχνολογίες, να καλλιεργεί επιχειρηματικά ταλέντα και να βελτιώνει τις βιομηχανικές πολιτικές για τη στήριξη της ανάπτυξης χωρίς αποκλεισμούς. Αξιοποιώντας το καλά εκπαιδευμένο εργατικό δυναμικό της, την πλούσια καινοτόμο κληρονομιά και τους παραδοσιακούς και νέους βιομηχανικούς τομείς —και αντιμετωπίζοντας ζητήματα όπως ο κανονιστικός κατακερματισμός και οι ανισορροπίες της αγοράς— η πρωτοβουλία επιδιώκει να δημιουργήσει ένα γόνιμο περιβάλλον για τους επικεφαλής των επιχειρήσεων και τους φορείς καινοτομίας.
Εν ολίγοις, η πρωτοβουλία «Future 500» αποτελεί σημαντικό βήμα για να δοκιμαστεί ο οικονομικός ιστός της Ευρώπης και να πάρει η ήπειρος τη θέση του παγκόσμιου ανταγωνιστή, μέσω της προώθησης επιχειρήσεων υψηλού δυναμικού και της ενίσχυσης παράλληλα του επιχειρηματικού οικοσυστήματος. Δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να κερδίσουμε στον ανταγωνισμό χωρίς να γνωρίζουμε ποιοι είναι οι ανταγωνιστές μας.
Ο Δρ Stjepan Orešković είναι επιστήμονας και επιχειρηματίας. Είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών και ιδρυτής της Bosqar Invest. Υπό την οικογενειακή ηγεσία του, η Bosqar Invest αύξησε το εργατικό δυναμικό της από 300 σε περισσότερους από 16.000 εργαζομένους μέσα σε μια πενταετία, επιδεικνύοντας μια εκπληκτική στρατηγική επέκτασης, που ενσωματώνει την επιστήμη, την τεχνολογία, τις επενδύσεις από συνταξιοδοτικά και άλλα ταμεία, καθώς και το επιχειρηματικό θάρρος — μια ζωτικής σημασίας προσέγγιση που υποστηρίζει η έκθεση Draghi. Αυτός ο στρατηγικός προσανατολισμός πιθανότατα επηρέασε τη δρομολόγηση από το Ατλαντικό Συμβούλιο του σχεδίου Future 500 για το οποίο μιλά.
Μια δέσμη νομοθετικών μεταρρυθμίσεων σχετικά με τα καθήκοντα υποβολής εταιρικών εκθέσεων, γνωστή ως «δέσμη μέτρων Omnibus», αναμένεται να παρουσιαστεί σύντομα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η δέσμη μέτρων αποσκοπεί στην απλούστευση και τον εξορθολογισμό των κανονισμών περί βιωσιμότητας, απλοποιώντας τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων για τις επιχειρήσεις. Η ανακοίνωσή της τον Νοέμβριο προκάλεσε κλυδωνισμούς σε ολόκληρη την ΕΕ, πυροδοτώντας πολυάριθμες συζητήσεις και αντιδράσεις από διάφορες ομάδες. Οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών (ΟΚΠ),συνδικαλιστικές οργανώσεις, επιχειρήσεις, επενδυτές, νομικοί και πανεπιστημιακοί εκφράζουν εν χορώ ανησυχίες για το ενδεχόμενο η δέσμη μέτρων Omnibus να οδηγήσει σε απορρύθμιση και προτρέπουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προστατεύσει, και όχι να αποδυναμώσει, τα μέσα αυτά. Η Andriana Loredan από τον Ευρωπαϊκό Συνασπισμό για την Εταιρική Δικαιοσύνη εξηγεί το διακύβευμα και γιατί οι ΟΚΠ όπως αυτή την οποία εκπροσωπεί αντιτίθενται στη δέσμη μέτρων Omnibus.
Μια δέσμη νομοθετικών μεταρρυθμίσεων σχετικά με τα καθήκοντα υποβολής εταιρικών εκθέσεων, γνωστή ως «δέσμη μέτρων Omnibus», αναμένεται να παρουσιαστεί σύντομα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η δέσμη μέτρων αποσκοπεί στην απλούστευση και τον εξορθολογισμό των κανονισμών περί βιωσιμότητας, απλοποιώντας τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων για τις επιχειρήσεις. Η ανακοίνωσή της τον Νοέμβριο προκάλεσε κλυδωνισμούς σε ολόκληρη την ΕΕ, πυροδοτώντας πολυάριθμες συζητήσεις και αντιδράσεις από διάφορες ομάδες. Οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών (ΟΚΠ),συνδικαλιστικές οργανώσεις, επιχειρήσεις, επενδυτές, νομικοί και πανεπιστημιακοί εκφράζουν εν χορώ ανησυχίες για το ενδεχόμενο η δέσμη μέτρων Omnibus να οδηγήσει σε απορρύθμιση και προτρέπουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προστατεύσει, και όχι να αποδυναμώσει, τα μέσα αυτά. Η Andriana Loredan από τον Ευρωπαϊκό Συνασπισμό για την Εταιρική Δικαιοσύνη εξηγεί το διακύβευμα και γιατί οι ΟΚΠ όπως αυτή την οποία εκπροσωπεί αντιτίθενται στη δέσμη μέτρων Omnibus.
Η ανταγωνιστικότητα χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για την απορρύθμιση απολύτως αναγκαίων κανονισμών περί βιωσιμότητας
Η δέσμη μέτρων Omnibus επικεντρώνεται σε τρία βασικά μέσα βιωσιμότητας που βρίσκονται στο επίκεντρο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, και συγκεκριμένα στην οδηγία για την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας από τις εταιρείες, στην οδηγία σχετικά με την εταιρική δέουσα επιμέλεια όσον αφορά τη βιωσιμότητα και στον κανονισμό για την ταξινόμηση των επενδύσεων. Η δέσμη αυτή είναι άμεσο αποτέλεσμα της αλλαγής κατεύθυνσης της νέας Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία ξεκίνησε με την έκθεση του Mario Draghi σχετικά με το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας τον Σεπτέμβριο του 2024. Η έκθεση Draghi αποδίδει εν μέρει τη στασιμότητα των αγορών της ΕΕ στον υπερβολικό κανονιστικό φόρτο για τις επιχειρήσεις, παραβλέποντας σκοπίμως άλλους σημαντικούς παράγοντες, όπως τον πληθωρισμό στο πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και τα τρόφιμα ο οποίος οφείλεται στην κερδοσκοπία πολυεθνικών εταιρειών. Σύμφωνα με την έκθεση Draghi, το πλαίσιο της ΕΕ για την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας και τη δέουσα επιμέλεια αποτελεί σημαντική πηγή κανονιστικού φόρτου. Χωρίς στοιχεία που να συνδέουν τη νομοθεσία περί βιωσιμότητας με την εκλαμβανόμενη έλλειψη ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, αυτή η στενή οπτική έχει καταστεί πρόσχημα για την ενδεχόμενη συνολική κατάργηση της νομοθεσίας περί βιωσιμότητας.
Με τη συγκεκριμένη δέσμη μέτρων Omnibus, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτίθεται να απλουστεύσει ορισμένα από τα πλέον ζωτικά μέσα που εγκρίθηκαν πρόσφατα για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων των μεγάλων επιχειρήσεων στους ανθρώπους και το περιβάλλον. Σε αυτά περιλαμβάνεται η οδηγία σχετικά με την εταιρική δέουσα επιμέλεια όσον αφορά τη βιωσιμότητα, η οποία εγκρίθηκε μόλις πέρυσι και δεν έχει εφαρμοστεί ακόμη.
Οποιαδήποτε συζήτηση σχετικά με το περιεχόμενο της δέσμης μέτρων Omnibus παραμένει προς το παρόν σε επίπεδο εικασιών. Ωστόσο, ένας από τους σημαντικότερους κινδύνους που συνδέονται με τη δέσμη μέτρων Omnibus είναι η νομοθετική επανεξέταση των μέσων βιωσιμότητας, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει στην επαναδιαπραγμάτευση βασικών διατάξεων (όπως η αστική ευθύνη ή τα σχέδια κλιματικής μετάβασης στο πλαίσιο της οδηγίας σχετικά με την εταιρική δέουσα επιμέλεια όσον αφορά τη βιωσιμότητα). Ο Ευρωπαϊκός Συνασπισμός για την Εταιρική Δικαιοσύνη αντιτίθεται σθεναρά στην επανεξέταση της ήδη συμφωνηθείσας νομοθεσίας περί βιωσιμότητας. Το ενδεχόμενο αυτό θα αυξήσει την κανονιστική αβεβαιότητα, θα θέσει σε κίνδυνο τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του περιβάλλοντος από τις επιχειρήσεις και θα πλήξει τις πρωτοπόρες σε αυτόν τον τομέα εταιρείες.
Δυσανάλογη επιχειρηματική επιρροή εν μέσω πλημμελούς διαδικασίας διαβούλευσης
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτίθεται να παρουσιάσει την πρωτοβουλία Omnibus εντός πολύ σύντομου χρονικού διαστήματος, γεγονός που δεν επιτρέπει επαρκή εκτίμηση επιπτώσεων και δημόσια διαβούλευση. Η προσέγγιση αυτή δεν συνάδει με το δικαίωμα συμμετοχής στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων της ΕΕ, μια δημοκρατική αρχή που προστατεύεται από το δίκαιο των Συνθηκών της ΕΕ. Έρχεται επίσης σε αντίθεση με τις κατευθυντήριες γραμμές για τη βελτίωση της νομοθεσίας της ίδιας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι οποίες απαιτούν ευρεία και διαφανή διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη κατά τη διαδικασία χάραξης πολιτικής την οποία ακολουθεί η Επιτροπή.
Αντ’ αυτού, τον Φεβρουάριο του 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πραγματοποίησε μια κατ’ επίφαση διαβούλευση, τη λεγόμενη «αναμέτρηση με την πραγματικότητα», με μια μικρή επιλεγμένη ομάδα ενδιαφερόμενων μερών, κυρίως μεγάλες εταιρείες και επιχειρηματικές ενώσεις. Πολλές από αυτές τις εταιρείες αντιμετωπίζουν επί του παρόντος δικαστικές αγωγές για κατάχρηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή περιβαλλοντικές καταχρήσεις στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων τους ή της αξιακής τους αλυσίδας. Ως εκ τούτου, έχουν έννομο συμφέρον να αποδυναμώσουν τη νομοθεσία περί βιωσιμότητας, εις βάρος των εργαζομένων, των τοπικών κοινοτήτων και του κλίματος. Επιπλέον, η δυσανάλογη εκπροσώπηση των μεγάλων επιχειρήσεων βρισκόταν σε έντονη αντίθεση με την υποεκπροσώπηση της κοινωνίας των πολιτών. Οι ΟΚΠ, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις και οι μικρές επιχειρήσεις εκπροσωπήθηκαν μόνο συμβολικά, ενώ τα θύματα εταιρικών καταχρήσεων και οι επιχειρήσεις που τάσσονται υπέρ των κανονισμών περί βιωσιμότητας αποκλείστηκαν εντελώς από τη συζήτηση.
Δέσμη μέτρων Omnibus: δυνητική απειλή για τις φιλόδοξες κλιματικές πολιτικές
Η Πρόεδρος Ursula von der Leyen και ο επίτροπος Valdis Dombrovskis, ο οποίος επιβλέπει ολόκληρη την προσπάθεια «απλούστευσης», φαίνεται να ευθυγραμμίζονται με το θεματολόγιο των μεγαλύτερων και ισχυρότερων εταιρειών. Ειδικότερα, οι βασικοί εταίροι της Επιτροπής κατά τη λεγόμενη «αναμέτρηση με την πραγματικότητα» περιλάμβαναν εταιρείες των οποίων οι επιχειρηματικές δραστηριότητες συμβάλλουν σημαντικά στην κλιματική αλλαγή και οι οποίες έχουν συμφέρον να μειώσουν τις κλιματικές υποχρεώσεις, όπως εταιρείες στους τομείς του πετρελαίου, του φυσικού αερίου, των πετροχημικών προϊόντων και της αυτοκινητοβιομηχανίας, καθώς και στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Δεδομένης της τρέχουσας κλιματικής κρίσης και των δυσμενών επιπτώσεών της στους ανθρώπους και το περιβάλλον, αυτό εγείρει ανησυχίες σχετικά με το κατά πόσον η δέσμη μέτρων Omnibus θα αποτελέσει οπισθοδρόμηση όσον αφορά τις κλιματικές πολιτικές.
Προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα πρέπει να είναι η εφαρμογή των πολιτικών και όχι η απορρύθμισή τους
Εάν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανησυχεί πραγματικά για την ανταγωνιστικότητα και τη μείωση του κανονιστικού φόρτου, καθώς και για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την κλιματική δικαιοσύνη, θα πρέπει να εξετάσει τρόπους αποτελεσματικής εφαρμογής των μέσων βιωσιμότητας. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί εύκολα με την κατάρτιση κατευθυντήριων γραμμών για την παροχή βοήθειας στις εταιρείες και τις αρχές των κρατών μελών, όπως ορίζεται στην οδηγία σχετικά με την εταιρική δέουσα επιμέλεια όσον αφορά τη βιωσιμότητα, καθώς και με την ανάπτυξη μηχανισμών χρηματοδότησης και ικανοτήτων. Η προσέγγιση αυτή θα ανταποκριθεί στις κριτικές οι οποίες διατυπώνονται στην έκθεση Draghi σχετικά με την έλλειψη καθοδήγησης για τη διευκόλυνση της εφαρμογής της ενωσιακής νομοθεσίας περί βιωσιμότητας.
Τέλος, η συγκαλυμμένη αναδιατύπωση ζωτικών κανονισμών περί βιωσιμότητας κεκλεισμένων των θυρών, μαζί με ορισμένες από τις μεγαλύτερες εταιρείες στον κόσμο, δεν μπορεί να χαρακτηριστεί πορεία προς την επίτευξη πραγματικής ανταγωνιστικότητας.
Η Andriana Loredan είναι υπεύθυνη πολιτικής στον Ευρωπαϊκό Συνασπισμό για την Εταιρική Δικαιοσύνη και συμμετέχει στην προώθηση της οδηγίας σχετικά με την εταιρική δέουσα επιμέλεια όσον αφορά τη βιωσιμότητα από την πρώτη δημοσίευση της πρότασης το 2022. Στο παρελθόν εργάστηκε επί του θέματος των επιχειρήσεων και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με γνώμονα την καταναγκαστική εργασία, στη Διεθνή Οργάνωση κατά της Δουλείας.
Οι επιχειρήσεις στην Ευρώπη εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν υπερβολική γραφειοκρατία, κανονιστικό κατακερματισμό και αυξανόμενο κόστος. Αυτή η υπερβολική ρύθμιση παρακωλύει την ανάπτυξή τους και δεν τους επιτρέπει να συμβαδίζουν με ανταγωνιστές από άλλα μέρη του κόσμου. Η Ευρώπη δεν μπορεί να συνεχίσει να εθελοτυφλεί — οι επιχειρηματίες χρειάζονται πραγματικές αλλαγές και όχι περισσότερη ανάλυση των ίδιων εμποδίων που γνωρίζουμε εδώ και χρόνια. Αυτή είναι μια σημαντική στιγμή για τη μετάβαση από τα λόγια στις πράξεις, γράφει η Kinga Grafa, της πολωνικής συνομοσπονδίας επιχειρήσεων Lewiatan.
Οι επιχειρήσεις στην Ευρώπη εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν υπερβολική γραφειοκρατία, κανονιστικό κατακερματισμό και αυξανόμενο κόστος. Αυτή η υπερβολική ρύθμιση παρακωλύει την ανάπτυξή τους και δεν τους επιτρέπει να συμβαδίζουν με ανταγωνιστές από άλλα μέρη του κόσμου. Η Ευρώπη δεν μπορεί να συνεχίσει να εθελοτυφλεί — οι επιχειρηματίες χρειάζονται πραγματικές αλλαγές και όχι περισσότερη ανάλυση των ίδιων εμποδίων που γνωρίζουμε εδώ και χρόνια. Αυτή είναι μια σημαντική στιγμή για τη μετάβαση από τα λόγια στις πράξεις, γράφει η Kinga Grafa, της πολωνικής συνομοσπονδίας επιχειρήσεων Lewiatan.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε πρόσφατα την Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας, έναν χάρτη πορείας για την επόμενη πενταετία που αποσκοπεί στην ενίσχυση της οικονομικής θέσης της ΕΕ και στη στήριξη των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Ο τρόπος δράσης που προτείνει η Επιτροπή είναι ο ενδεδειγμένος. Οι επιχειρήσεις επιζητούν εδώ και καιρό τέτοιες αλλαγές, καθιστώντας την «ανταγωνιστικότητα» και την «ενιαία αγορά» κορυφαίες προτεραιότητές τους. Ωστόσο, εάν όντως η ΕΕ επιθυμεί να είναι παγκόσμιος ανταγωνιστής, πρέπει να αναλάβει δράση τώρα. Έχοντας ως βάση μια ισχυρή οικονομία, πρέπει επειγόντως να εξορθολογίσουμε το κανονιστικό πλαίσιο, να μειώσουμε το ενεργειακό κόστος και να εξασφαλίσουμε αποτελεσματική στήριξη των επενδύσεων και της καινοτομίας. Αντιμέτωποι με ένα ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον, χρειαζόμαστε επίσης να οριστικοποιήσουμε συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών με βασικούς εταίρους, όπως εκείνες που καλύπτουν την πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες.
Οι επιχειρήσεις στην Ευρώπη εξακολουθούν επί του παρόντος να αντιμετωπίζουν υπερβολική γραφειοκρατία, κανονιστικό κατακερματισμό και αυξανόμενο κόστος. Οι ανταγωνιστές από άλλα μέρη του κόσμου αναπτύσσονται ταχύτερα, τη στιγμή που η υπερβολική ρύθμιση εμποδίζει την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να προτείνει συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις που θα βελτιώσουν πράγματι το επιχειρηματικό περιβάλλον της ΕΕ. Με την Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας αντιμετωπίζονται τα κύρια εμπόδια στην ανάπτυξη και την παραγωγικότητα στην ΕΕ, όπως το υψηλό ενεργειακό κόστος, η υπερβολική ρύθμιση και οι ελλείψεις δεξιοτήτων και εργατικού δυναμικού. Αυτός είναι ο σωστός τρόπος δράσης, αλλά το σημαντικότερο είναι να εφαρμοστεί στην πράξη. Τούτο προϋποθέτει νομοθετικές προτάσεις και σχέδια δράσης που προωθούν την ανταγωνιστικότητα και δεν λειτουργούν ως τροχοπέδη για αυτήν.
Η ενιαία αγορά αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα επιτυχημένα παραδείγματα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, αλλά το δυναμικό της πρέπει να αξιοποιηθεί στο έπακρον. Είναι απαράδεκτο να εξακολουθούν να υφίστανται οι ίδιοι φραγμοί στην ενιαία αγορά που εντοπίστηκαν πριν από 20 χρόνια. Η πολωνική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ έχει την ευκαιρία να αλλάξει την υφιστάμενη κατάσταση, με βασική προτεραιότητα την ελευθερία παροχής υπηρεσιών. Τούτο είναι ζωτικής σημασίας όχι μόνο για τον τομέα των μεταφορών, αλλά και για τους ολοένα περισσότερους ομίλους εταιρειών που προσφέρουν επαγγελματικές υπηρεσίες. Δυστυχώς, οι εκθέσεις Letta και Draghi δεν δίνουν επαρκή προσοχή στο ζήτημα αυτό. Η έκθεση Letta επικεντρώθηκε μόνο στις κατασκευές και στο λιανικό εμπόριο, ενώ στην έκθεση Draghi δεν ελήφθησαν υπόψη οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τα πρόσθετα μέτρα που θα μπορούσαν να απελευθερώσουν το δυναμικό της αγοράς υπηρεσιών. Ως θετική συμβολή, στην έκθεση Niinistö τονίστηκε ο ρόλος των υπηρεσιών στην οικοδόμηση ανθεκτικότητας και ασφάλειας. Είναι αυτονόητο το πόσο σημαντικό είναι αυτό στο τρέχον γεωπολιτικό τοπίο. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή προτείνει το «28ο καθεστώς» — ένα ενιαίο σύνολο κανόνων που θα καλύπτουν τη φορολογία, το εργατικό δίκαιο και το εταιρικό δίκαιο. Η πρωτοβουλία αυτή αποσκοπεί στην απλούστευση των διασυνοριακών δραστηριοτήτων, ιδίως για τις ΜμΕ, αλλά δεν γνωρίζουμε αρκετά σχετικά με την πρόταση σε αυτό το στάδιο ώστε να είμαστε σε θέση να την αξιολογήσουμε.
Η ανακοίνωση περί απορρύθμισης και εξορθολογισμένης νομοθεσίας αποτελεί σαφώς ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Τώρα, ωστόσο, είναι η ώρα οι προτάσεις να γίνουν πράξεις, και τούτο δεν πρέπει να περιοριστεί μόνο στη μείωση του φόρτου υποβολής εκθέσεων. Ελπίζουμε ότι η Επιτροπή θα διενεργήσει ενδελεχή «έλεγχο» της νομοθεσίας της ΕΕ, ο οποίος θα μετουσιωθεί σε συγκεκριμένες προτάσεις για την ταχεία βελτίωση του κανονιστικού περιβάλλοντος της ΕΕ.
Προσβλέπουμε στο φόρουμ της ενιαίας αγοράς στην Κρακοβία και αναμένουμε τα συμπεράσματα της δημόσιας διαβούλευσης στην οποία συμμετέχουν και μέλη της Lewiatan. Στόχος θα είναι η προετοιμασία της επόμενης στρατηγικής για την ενιαία αγορά.
Πρόκειται για μια κρίσιμη στιγμή, ήτοι η μετάβαση από τα λόγια στις πράξεις και η εφαρμογή λύσεων που απελευθερώνουν πραγματικά την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Ο διάλογος μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και των κοινωνικών εταίρων θα είναι απαραίτητος για την εξεύρεση λύσεων που να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των επιχειρήσεων. Εάν δεν λάβουμε τολμηρές αποφάσεις, θα χάσουμε πολύτιμο χρόνο και θα μείνουμε πίσω στον παγκόσμιο ανταγωνισμό.
Η Kinga Grafa είναι αναπληρώτρια γενική διευθύντρια ευρωπαϊκών υποθέσεων της συνομοσπονδίας Lewiatan και μόνιμη αντιπρόσωπος στη BusinessEurope.Έχοντας σπουδάσει πολιτικές επιστήμες και δημοσιογραφία, απέκτησε εμπειρία σχετικά με τη λειτουργία της ΕΕ κατά την περίοδο που εργάστηκε στο Γραφείο της Επιτροπής Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης (2008-2009) και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (2009-2014). Είναι επίσης μια εκ των συγγραφέων βιβλίου σχετικά με την πολωνική αριστοκρατία και έχει στο ενεργητικό της επιστημονικές δημοσιεύσεις σχετικά με την αμερικανική εξωτερική πολιτική, την αμερικανική ελίτ και την πολιτιστική διπλωματία.
