Τα έννομα συμφέροντα της ΕΕ στην ευρωπαϊκή Αρκτική θα προστατεύονται καλύτερα από κοινού μέσω μιας στρατηγικής της ΕΕ για την Αρκτική η οποία θα ενισχύει τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών σε όλες τις σχετικές αποφάσεις. Η στενή συνεργασία με τη Γροιλανδία υπέχει επίσης ζωτική σημασία για βιώσιμες επενδύσεις στην Αρκτική, προς διασφάλιση της ευημερίας και της ανθεκτικότητας της περιοχής.

Η ΕΟΚΕ υιοθέτησε κατά τη σύνοδο ολομέλειας του Ιανουαρίου γνωμοδότηση πρωτοβουλίας με θέμα «Ανάπτυξη της στρατηγικής της Ευρώπης για την Αρκτική σε διάλογο με την κοινωνία των πολιτών», στην οποία τονίζεται ο σημαντικός ρόλος που διαδραματίζει η Αρκτική στη στρατηγική αυτονομία, την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.

Ο Anders Ladefoged, μέλος της ΕΟΚΕ και εισηγητής της γνωμοδότησης, δήλωσε τα εξής: «Με τη νέα μας γνωμοδότηση σχετικά με την πολιτική της ΕΕ για την Αρκτική, προσφέρουμε μια προοπτική της κοινωνίας των πολιτών σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ θα μπορούσε να αναπτύξει την πολιτική της για την εν λόγω περιοχή, με στόχο τόσο να εξυπηρετήσει τα δικά της συμφέροντα όσο και να συμβάλει στην εξασφάλιση μιας ανθεκτικής και ευημερούσας περιοχής για τους ανθρώπους που ζουν εκεί.»

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει επίσης και ενθαρρύνει την πλήρη διαβούλευση και συνεργασία με τους αυτόχθονες πληθυσμούς στην Αρκτική. Στο πλαίσιο αυτό, ο Christian Moos, συνεισηγητής της γνωμοδότησης, δήλωσε τα ακόλουθα: «Τα συμφέροντα των ευρωπαϊκών αρκτικών κρατών προάγονται καλύτερα από κοινού, τόσο μέσω της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών του βορρά της ΕΕ όσο και μέσω μιας ευρωπαϊκής στρατηγικής για την Αρκτική, η οποία πρέπει να διασφαλίζει τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και να σέβεται τα δικαιώματα των τοπικών και αυτοχθόνων πληθυσμών.»

Η Γροιλανδία, η οποία επίσης εξετάζεται στη γνωμοδότηση, αντιμετωπίζει ανάλογη κατάσταση με την ευρωπαϊκή Αρκτική τόσο ως προς τις ευκαιρίες όσο και ως προς τις προκλήσεις που σχετίζονται με τον ταχύ μετασχηματισμό που συντελείται στην περιοχή.

Όσον αφορά τη Γροιλανδία, ο κ. Moos δήλωσε τα εξής: «Η ενισχυμένη ευρωπαϊκή συνεργασία, μεταξύ άλλων στη Γροιλανδία, είναι ζωτικής σημασίας για βιώσιμες επενδύσεις στην ευρωπαϊκή Αρκτική, ούτως ώστε να καταστεί αυτή μια ευημερούσα και ανθεκτική περιοχή.»

Για τους Γροιλανδούς, ένα από τα κύρια σημεία εστίασης είναι η ενίσχυση της αυτοδιάθεσης τους ως έθνους με το σύνθημα «τίποτα για εμάς, χωρίς εμάς». Παρ’ όλα αυτά, η ΕΕ θεωρείται στενός σύμμαχος, με γνώμονα κοινές αξίες όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα και ο κοινωνικός διάλογος. (at)

Η ΕΕ πρέπει να εστιάσει περισσότερο στην πολιτική ανταγωνισμού για να ενισχύσει την παγκόσμια ανταγωνιστικότητά της, να τονώσει την παραγωγικότητα και να διασφαλίσει ότι η ενιαία αγορά παραμένει πυλώνας οικονομικής ισχύος.

Κατά τη σύνοδο ολομέλειάς της του Ιανουαρίου, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) ενέκρινε γνωμοδότηση με θέμα «Μια πολιτική ανταγωνισμού στον πυρήνα της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ». Στη γνωμοδότησή της η ΕΟΚΕ ζητεί την καλύτερη ολοκλήρωση των εθνικών οικονομιών και εξυπνότερες στρατηγικές κρατικών ενισχύσεων προκειμένου να απελευθερωθεί το οικονομικό δυναμικό της ΕΕ και να αντιμετωπιστούν οι βασικές παγκόσμιες προκλήσεις, μεταξύ άλλων η ψηφιοποίηση, η κλιματική αλλαγή και η ανθεκτικότητα.

Η ΕΟΚΕ επεσήμανε ότι η πολιτική ανταγωνισμού είναι ζωτικής σημασίας για την προώθηση της καινοτομίας, της βιωσιμότητας και της οικονομικής ανάπτυξης. «Δεν υπάρχει σύγκρουση μεταξύ ανταγωνισμού και ανταγωνιστικότητας», δήλωσε η εισηγήτρια Isabel Yglesias. «Με εξορθολογισμένες διαδικασίες, ευέλικτα εργαλεία και επαρκείς πόρους, η πολιτική ανταγωνισμού μπορεί να προωθήσει την ευημερία των επιχειρήσεων και των πολιτών της ΕΕ.»

Οι νέοι κανόνες ανταγωνισμού της ΕΕ, όπως η πράξη για τις ψηφιακές αγορές και ο κανονισμός για τις ξένες επιδοτήσεις, αντιμετωπίζουν ήδη τις στρεβλώσεις της αγοράς και ενισχύουν τη θέση της ΕΕ σε παγκόσμιο επίπεδο. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ ζητεί τη λήψη περαιτέρω μέτρων προκειμένου να εκσυγχρονιστούν οι αξιολογήσεις των συγκεντρώσεων και να διασφαλιστεί ο αποτελεσματικός έλεγχος των συγκεντρώσεων που βασίζονται στην καινοτομία, ακόμη και αν υπολείπονται των ισχυόντων κατώτατων ορίων της ΕΕ.

Στη γνωμοδότηση τονίζεται ο ζωτικός ρόλος των κρατικών ενισχύσεων στη στήριξη της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης. Ωστόσο, ο ανεπαρκής συντονισμός όσον αφορά τις επιδοτήσεις ενδέχεται να υπονομεύσει την παραγωγικότητα και την ανάπτυξη. Μελέτες καταδεικνύουν ότι ο καλύτερος συντονισμός εντός της ΕΕ θα μπορούσε να τονώσει την παραγωγικότητα κατά περισσότερο από 30 %. Η ΕΟΚΕ συνιστά την ευθυγράμμιση των επιδοτήσεων σε όλα τα κράτη μέλη, ούτως ώστε να ενισχυθούν οι ευρωπαϊκές αξιακές αλυσίδες και να προληφθούν οι ανεπάρκειες.

Τα σημαντικά έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος και το προτεινόμενο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας θα πρέπει να σχεδιαστούν με βάση μια πανευρωπαϊκή προοπτική για την προώθηση της βιομηχανικής καινοτομίας μεγάλης κλίμακας. Τα εργαλεία αυτά πρέπει να διασφαλίζουν τη δίκαιη κατανομή των οφελών σε ολόκληρη την Ένωση και να προωθούν τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα.

Για να καταστεί η ΕΕ παγκόσμιος ηγέτης, η ΕΟΚΕ τονίζει την ανάγκη για:

• Μεγαλύτερη ολοκλήρωση για τη μείωση των ανορθολογικά κατανεμημένων επιδοτήσεων και την τόνωση της παραγωγικότητας·
• Αυστηρότερους κανόνες για την προστασία της ευρωπαϊκής καινοτομίας στο πλαίσιο ξένων εξαγορών·
• Απλουστευμένες και ταχύτερες διαδικασίες ανταγωνισμού και κρατικών ενισχύσεων για την αύξηση της αποτελεσματικότητας· και
• Μία ισορροπημένη πολιτική συγκεντρώσεων που προωθεί την καινοτομία, τη βιωσιμότητα και τις επενδύσεις σε υποδομές. (ll)

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) ζήτησε αλλαγές στους κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις κρατικές ενισχύσεις, προκειμένου να αναγνωριστούν και να καλυφθούν καλύτερα οι ανάγκες των φορέων της κοινωνικής οικονομίας, οι οποίοι διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην αντιμετώπιση των κοινωνικών προκλήσεων.

Στη γνωμοδότησή της με θέμα Τρόποι στήριξης των φορέων της κοινωνικής οικονομίας σύμφωνα με τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων: ορισμένοι προβληματισμοί σχετικά με τις προτάσεις που διατυπώθηκαν στην έκθεση του Enrico Letta, η οποία εγκρίθηκε κατά τη σύνοδο ολομέλειας του Ιανουαρίου, η ΕΟΚΕ προειδοποιεί ότι οι υφιστάμενοι κανονισμοί δεν παρέχουν επαρκή προστασία στις εν λόγω επιχειρήσεις, οι οποίες συχνά επανεπενδύουν τα κέρδη τους προσπαθώντας να επιτύχουν κοινωνικούς στόχους, αντί να τα διανέμουν στους επενδυτές.

«Θέλουμε να ευαισθητοποιήσουμε περισσότερο τους πολίτες σχετικά με τα οφέλη της αποτελεσματικής ρύθμισης του ανταγωνισμού και των κρατικών ενισχύσεων τόσο για τις επιχειρήσεις της κοινωνικής οικονομίας όσο και για ολόκληρο το σύστημα των υπηρεσιών γενικού συμφέροντος» δήλωσε ο εισηγητής της γνωμοδότησης, Giuseppe Guerini.

Οι φορείς της κοινωνικής οικονομίας —οι οποίοι περιλαμβάνουν από συνεταιρισμούς έως ταμεία αλληλασφάλισης και ιδρύματα— απασχολούν πάνω από 11 εκατομμύρια άτομα σε ολόκληρη την ΕΕ, δηλαδή το 6,3 % του ενεργού πληθυσμού. Δραστηριοποιούνται σε τομείς όπως οι κοινωνικές υπηρεσίες και οι υπηρεσίες υγείας, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η μείωση της φτώχειας. Παρά τη συνεισφορά τους, πολλοί από αυτούς αντιμετωπίζουν συστημικά εμπόδια όσον αφορά τη διασφάλιση μακροπρόθεσμων επενδυτικών κεφαλαίων και τον χειρισμό των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων, καθώς το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο συχνά δεν λαμβάνει υπόψη τον μη κερδοσκοπικό ή αλληλέγγυο χαρακτήρα τους.

Μεταξύ άλλων, στη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ επισημαίνεται το γεγονός ότι οι δημόσιες αρχές δεν αξιοποιούν επαρκώς τα υφιστάμενα εργαλεία, όπως τον γενικό κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία (ΓΚΑΚ) και το πλαίσιο για τις υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος (ΥΓΟΣ).

Γι’ αυτόν τον λόγο η ΕΟΚΕ ζητεί την απλούστευση και τον εκσυγχρονισμό των υπερβολικά περίπλοκων και παρωχημένων κανόνων στο πλαίσιο του ΓΚΑΚ για τη στήριξη της απασχόλησης των εργαζομένων σε μειονεκτική θέση και των εργαζομένων με αναπηρία, σύμφωνα με ορισμένες από τις συστάσεις της έκθεσης Letta σχετικά με την ενιαία αγορά.

Μολονότι η πρόσφατη αύξηση των ανώτατων ορίων των ενισχύσεων de minimis —300 000 ευρώ για τις κοινές εταιρείες και 750 000 ευρώ για τις οντότητες ΥΓΟΣ— είναι ευπρόσδεκτη, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει επίσης ότι πιο προσαρμοσμένα μέσα, όπως ο ΓΚΑΚ ή ειδικές διατάξεις για τις ΥΓΟΣ, θα ανταποκριθούν καλύτερα στις ανάγκες των φορέων της κοινωνικής οικονομίας σε τομείς όπως η υγεία και οι κοινωνικές υπηρεσίες. (ll)

Οι νέοι στην περιοχή της Μεσογείου πρέπει να συμμετέχουν σε κάθε στάδιο της εκάστοτε πολιτικής, από τη χάραξη έως την εφαρμογή της. Διαμορφώνουν όχι μόνο τις πολιτικές αλλά και την ίδια τη ζωή, όπως τονίστηκε στη συζήτηση που διοργάνωσε η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ).

Στη σύνοδο ολομέλειας της ΕΟΚΕ τον Ιανουάριο πραγματοποιήθηκε συζήτηση με αφορμή την έκδοση της γνωμοδότησης με θέμα «Συμμετοχή των νέων στον κοινωνικό διάλογο και στον διάλογο με την κοινωνία των πολιτών στην περιοχή της Μεσογείου». Πρόκειται για την πρώτη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ που λαμβάνει υπόψη τη συμβολή των εκπροσώπων των νέων της περιοχής αυτής. Στη διαδικασία κατάρτισης της γνωμοδότησης συμμετείχαν οκτώ εκπρόσωποι νέων.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, η επίτροπος Μεσογείου Dubravka Šuica τόνισε τη σημασία των νέων για την ευημερία, τη σταθερότητα και την ανθεκτικότητα της περιοχής. «Το μέλλον της Μεσογείου βρίσκεται στα χέρια των νέων της. Για ένα κοινό και βιώσιμο μέλλον, πρέπει να βρισκόμαστε σε άμεση επαφή με τις νέες γενιές και να μεριμνούμε ώστε οι απόψεις τους να εισακούονται όταν καθορίζουμε τις πολιτικές και τις προτεραιότητές μας. Μαζί, θα διαμορφώσουμε το νέο σύμφωνο για τη Μεσόγειο, επενδύοντας στην εκπαίδευση, την απασχόληση και την ανάπτυξη».

Ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke εξέφρασε την υποστήριξή του στο νέο σύμφωνο της επιτρόπου κ. Šuica, το οποίο εστιάζει στις επενδύσεις, τη βιωσιμότητα και τη μετανάστευση, και πρόσθεσε ότι η κοινωνία των πολιτών πρέπει να συμμετάσχει ενεργά στον σχεδιασμό του. «Η συμμετοχή των νέων είναι απαραίτητη για το μέλλον της περιοχής και η ΕΟΚΕ έχει δεσμευτεί να διασφαλίσει ότι οι απόψεις τους επηρεάζουν τις διαδικασίες χάραξης πολιτικής και λήψης αποφάσεων. Μαζί με την Ένωση για τη Μεσόγειο και το Ίδρυμα Anna Lindh, προσπαθούμε να οικοδομήσουμε μια ειρηνική και ευημερούσα Μεσόγειο».

Υπογραμμίζοντας τη σημασία της συμβολής των εκπροσώπων των νέων στη γνωμοδότηση, η πριγκίπισσα Rym Ali, πρόεδρος του Ιδρύματος Anna Lindh, δήλωσε ότι η συνεργασία με τους νέους δεν είναι μόνο σημαντική, αλλά και επιτακτικά αναγκαία και παραγωγική. «Είναι πάρα πολλά αυτά που διακυβεύονται. Χωρίς να εξασφαλίσουμε τη συναίνεση των νέων και χωρίς να τους προσφέρουμε εργαλεία για την ισότιμη συμμετοχή τους, δεν θα μπορέσουμε να βρούμε λύση για το μέλλον. Οι νέοι πρέπει να γίνουν ισότιμοι συνομιλητές μας», δήλωσε η πριγκίπισσα.

Η Eliane El Haber, εκπρόσωπος των νέων για τη γνωμοδότηση και σύμβουλος στο δίκτυο νεολαίας και φοιτητών της UNESCO για τον στόχο βιώσιμης ανάπτυξης 4, υποστήριξε την πρωτοβουλία της ΕΟΚΕ για την ενεργό συμμετοχή νέων που εκπροσωπούν διαφορετικά περιφερειακά, φυλετικά, μορφωτικά και πολιτισμικά υπόβαθρα.

του Stefano Mallia, προέδρου της Ομάδας των Εργοδοτών της ΕΟΚΕ

Στις 29 Ιανουαρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε την Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας, ένα κρίσιμο και έγκαιρο βήμα για να τεθεί ξανά σε λειτουργία ο οικονομικός κινητήρας της Ευρώπης που θα χαράξει την πορεία της ΕΕ για την επόμενη πενταετία.

Οι εργοδότες της ΕΕ έχουν από καιρό ταχθεί υπέρ ενός γενικού θεματολογίου για την ανταγωνιστικότητα και εμείς επικροτούμε τους τρεις πυλώνες της πυξίδας: τη γεφύρωση του χάσματος καινοτομίας και παραγωγικότητας, τον συνδυασμό της απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές με την ανταγωνιστικότητα και τη μείωση των εξαρτήσεων για την ασφάλεια των αλυσίδων εφοδιασμού. Τα στοιχεία αυτά είναι καίριας σημασίας για να διασφαλιστεί ότι η Ευρώπη μπορεί να είναι ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο, να προσελκύει και να διατηρεί ταλέντα και να προωθεί την καινοτομία.

Εντούτοις, η τελική επιτυχία της πυξίδας εξαρτάται από τη θέσπιση συγκεκριμένων μέτρων και την έγκαιρη εφαρμογή τους. Καίριες πρωτοβουλίες, όπως η δέσμη μέτρων απλούστευσης Omnibus, η συμφωνία για καθαρή βιομηχανία και η οριζόντια στρατηγική για την εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς, θα διαδραματίσουν αποφασιστικό ρόλο. Ωστόσο, η μετονομασία στρατηγικών και οι ελκυστικοί τίτλοι δεν αρκούν για να μας θωρακίσουν έναντι των μελλοντικών προκλήσεων.

Για παράδειγμα, η απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου αποτελεί το πρώτο και το πιο επείγον βήμα. Η μείωση της επαχθούς γραφειοκρατίας και η προώθηση της ταχύτητας και της ευελιξίας είναι ουσιαστικής σημασίας. Για υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα, οι επιχειρήσεις της ΕΕ δυσκολεύονταν να αντιμετωπίσουν την υπερβολική πολυπλοκότητα και τη δυσκινησία στη λήψη αποφάσεων. Χρειαζόμαστε επίσης ουσιαστική εφαρμογή του ελέγχου της ανταγωνιστικότητας, ώστε τα νέα νομοθετικά και κανονιστικά μέτρα να στηρίζουν, και όχι να παρεμποδίζουν, την ανάπτυξη των επιχειρήσεων.

Η πυξίδα ορθά επικεντρώνεται στην προώθηση της καινοτομίας μέσω μιας ισχυρής Ένωσης Κεφαλαιαγορών και στην αντιμετώπιση των διαρθρωτικών φραγμών για την απελευθέρωση του δυναμικού της Ευρώπης στους τομείς της υπερπροηγμένης τεχνολογίας, της καθαρής ενέργειας και της προηγμένης μεταποίησης, εκ παραλλήλου με τη δημιουργία ενός γόνιμου οικοσυστήματος για τις νεοφυείς και τις επεκτεινόμενες επιχειρήσεις.

Η ανολοκλήρωτη Ένωση Κεφαλαιαγορών είναι όντως ένα καμπανάκι που μας υπενθυμίζει ότι δεν έχουμε την πολυτέλεια των καθυστερήσεων. Μολονότι η πυξίδα προωθεί τον καλύτερο συντονισμό των εθνικών κυβερνητικών επενδύσεων, στερείται σαφούς σχεδίου για άλλες κοινές πηγές χρηματοδότησης. Ο κόσμος όμως δεν μπορεί να περιμένει εμάς.

Η κούρσα έχει ξεκινήσει και τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή για να πατήσουμε το γκάζι. Η απελευθέρωση της ανταγωνιστικότητας δεν είναι απλώς μια οικονομική επιταγή, αλλά αποτελεί το κλειδί για την ευημερία όλων. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αποτελούν και θα παραμείνουν μέρος της λύσης.