Η αποδοχή της διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως ένδειξη προσήλωσης στο μέλλον της Ευρώπης

Η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την ένταξη σε αυτήν των υποψήφιων χωρών δεν αποτελεί απλώς επέκτασή της, αλλά και γεωστρατηγική επένδυση στην προσπάθεια παγίωσης της ειρήνης, της σταθερότητας, της ασφάλειας και της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης μέσω της ενίσχυσης του δημοκρατικού ιστού στην ήπειρό μας. Ως εκ τούτου, η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης χρησιμεύει ως ισχυρό μέσο διάδοσης και προάσπισης των κύριων ευρωπαϊκών αξιών. 

Η αποδοχή της διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως ένδειξη προσήλωσης στο μέλλον της Ευρώπης

Η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την ένταξη σε αυτήν των υποψήφιων χωρών δεν αποτελεί απλώς επέκτασή της, αλλά και γεωστρατηγική επένδυση στην προσπάθεια παγίωσης της ειρήνης, της σταθερότητας, της ασφάλειας και της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης μέσω της ενίσχυσης του δημοκρατικού ιστού στην ήπειρό μας. Ως εκ τούτου, η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης χρησιμεύει ως ισχυρό μέσο διάδοσης και προάσπισης των κύριων ευρωπαϊκών αξιών. Τα διμερή όργανα που έχουμε εγκαθιδρύσει με εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών από τις υποψήφιες χώρες είναι οι μικτές συμβουλευτικές επιτροπές, οι πλατφόρμες της κοινωνίας των πολιτών, η πρωτοβουλία των «μελών από χώρες της διεύρυνσης» και η επέκταση των επισκέψεων ανά κράτος μέλος στα υποψήφια κράτη με σκοπό να διαπιστωθεί ο βαθμός σεβασμού του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Όλα αυτά είναι ενδεικτικά της δέσμευσης της ΕΟΚΕ να συμβάλει τόσο στην εμβάθυνση όσο και στη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το έργο μας δείχνει ότι η πρόοδος στις αναγκαίες εσωτερικές μεταρρυθμίσεις μπορεί και πρέπει να συμβαδίζει με την ένταξη των υποψήφιων χωρών. Παρά τις συνεχιζόμενες δυσκολίες σε αρκετές υποψήφιες χώρες, τα εμπόδια αυτά θα πρέπει να δώσουν ώθηση στη συνεργασία μας με τους υποψήφιους ομολόγους μας και όχι να αποτρέψουν τη σχετική πρόοδο.

Η ΕΟΚΕ έχει συντείνει καθοριστικά στη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμμετέχοντας στην υπουργική σύνοδο των Δυτικών Βαλκανίων στα Σκόπια και συνεργαζόμενη στενά με τους αρχηγούς διαφόρων υποψήφιων κρατών. Στόχος των δραστηριοτήτων μας είναι να αξιολογήσουμε την ετοιμότητα των υποψήφιων χωρών να εκπληρώσουν τα κριτήρια της Κοπεγχάγης και να επαναλάβουμε τη δέσμευσή μας να διεξαχθεί ισότιμος και χωρίς αποκλεισμούς διάλογος με όλα τα μέλη της ΕΟΚΕ και βεβαίως τα μέλη από χώρες της διεύρυνσης. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είμαι υπερήφανος που η πρωτοβουλία των μελών από χώρες της διεύρυνσης, η οποία ξεκίνησε τον περασμένο Φεβρουάριο ―παρουσία του πρωθυπουργού της Αλβανίας κ. Edi Rama και του πρωθυπουργού του Μαυροβουνίου κ. Milojko Spajić― αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο του μανιφέστου της προεδρίας μου.

Με την ενεργό συμμετοχή των μελών από χώρες της διεύρυνσης, η ΕΟΚΕ πρωτοστατεί στην προσπάθεια των οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενσωματωθούν σταδιακά οι υποψήφιες προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση χώρες. Η επίδραση αυτής της πρωτοβουλίας είναι απτή και αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο τόσο στις υποψήφιες χώρες όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Ursula von der Leyen και τον επίτροπο Διεύρυνσης κ. Oliver Várhelyi να υποστηρίζουν σθεναρά το εγχείρημα αυτό. Η πρωτοβουλία αυτή έχει ως στόχο, όχι μόνο να αποφέρει άμεσα οφέλη, αλλά και να χτίσει μια στέρεη βάση για την εκπλήρωση των μακρόπνοων προσδοκιών των υποψήφιων χωρών, των πολιτών τους και των δυναμικών κοινωνιών των πολιτών τους. Επιτρέπει στην κοινωνία των πολιτών αυτών των χωρών να συμμετέχουν άμεσα στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διατηρώντας τη δυναμική για την πραγματοποίηση των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων. Συνολικά 146 μέλη από χώρες της διεύρυνσης συμμετείχαν ενεργά στην εκπόνηση γνωμοδοτήσεων με θέματα που σχετίζονται με τη διεύρυνση, όπως η πολιτική συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ενιαία αγορά, η βιωσιμότητα του αγροδιατροφικού τομέα και οι ελλείψεις δεξιοτήτων.

Οι μικτές συμβουλευτικές επιτροπές και οι πλατφόρμες της κοινωνίας των πολιτών αποτελούν ένα ουσιωδέστατο βήμα διαλόγου των διαφόρων ενδιαφερομένων, με μέλημά τους να ακούγονται όλες οι φωνές κατά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Επί του παρόντος, έχουν συσταθεί μικτές συμβουλευτικές επιτροπές με το Μαυροβούνιο, τη Σερβία και την Τουρκία και έχουν εγκαθιδρυθεί πλατφόρμες της κοινωνίας των πολιτών της Ουκρανίας και της Μολδαβίας. Η λειτουργία της μικτής συμβουλευτικής επιτροπής με τη Βόρεια Μακεδονία αναμένεται να ξεκινήσει εκ νέου μόλις ανοίξει η συζήτηση για την πρώτη ομάδα διαπραγματευτικών κεφαλαίων, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η συγκρότηση νέας επιτροπής αρμόδιας για την Αλβανία. Το επικείμενο Φόρουμ υψηλού επιπέδου της κοινωνίας των πολιτών που θα είναι αφιερωμένο στη διεύρυνση (24 Οκτωβρίου), παράλληλα με τη διεξαγωγή της συνόδου ολομέλειας της ΕΟΚΕ, αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω την προσπάθεια αυτή. Το φόρουμ, το οποίο συνδιοργανώνει η ΕΟΚΕ με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θα συγκεντρώσει μέλη της πρώτης, περίπου εκατό μέλη από χώρες της διεύρυνσης, εκπροσώπους κρατών μελών και κορυφαίους πολιτικούς των υποψήφιων χωρών για να διερευνήσουν την αξία του διαλόγου με τους πολίτες και την κοινωνία για την επιτυχή διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο φόρουμ θα αναδειχθεί η συμβολή του κοινωνικού διαλόγου στην προώθηση των ενταξιακών προσπαθειών, στη βελτιστοποίηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης και στην προάσπιση των θεμελιωδών ενωσιακών αξιών.

Ως πύλη της κοινωνίας των πολιτών, η ΕΟΚΕ είναι προσηλωμένη στην προσπάθεια ενίσχυσης και ανάδειξης όσων επιδιώκουν την ελευθερία, τη δημοκρατία και την κοινωνικοοικονομική ευημερία και απώτερο σκοπό την περαιτέρω σύγκλιση των υποψήφιων χωρών με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Μαζί, οικοδομούμε ένα λαμπρότερο μέλλον για την Ευρώπη, ένα μέλλον ευημερίας, ομόνοιας και χωρίς αποκλεισμούς. Η προσήλωση της ΕΟΚΕ στο εγχείρημα της διεύρυνσης είναι απαρέγκλιτη και οι ενέργειές μας αποδεικνύουν την πίστη μας σε μια πιο συνεκτική και ανθεκτική Ευρώπη στο σύνολό της.

Oliver Röpke

Πρόεδρος της ΕΟΚΕ

Η προσκεκλημένη-έκπληξη της στήλης μας είναι η Δρ Alexandra Borchardt, η οποία ήταν η κεντρική ομιλήτρια στο σεμινάριο με τίτλο «Συνδέοντας την ΕΕ», που διοργάνωσε η ΕΟΚΕ για το 2024. Αρχισυντάκτρια της «έκθεσης της EBU για την ειδησεογραφία» του 2024, η οποία είχε ως θέμα τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στη δημοσιογραφία, η Δρ Borchardt αναλύει τις προοπτικές για την υπόλογη στους πολίτες δημοσιογραφία μετά τη ραγδαία ανάπτυξη της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης. Ενώ ορισμένοι επαγγελματίες στον κλάδο των μέσων ενημέρωσης είναι εκστασιασμένοι με τις υποσχέσεις της νέας αυτής τεχνολογίας, οι κίνδυνοι που ενέχει η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι ευκαταφρόνητοι — το ίδιο βέβαια ισχύει και για τις ευκαιρίες.

Η προσκεκλημένη-έκπληξη της στήλης μας είναι η Δρ Alexandra Borchardt, η οποία ήταν η κεντρική ομιλήτρια στο σεμινάριο με τίτλο «Συνδέοντας την ΕΕ», που διοργάνωσε η ΕΟΚΕ για το 2024. Αρχισυντάκτρια της «έκθεσης της EBU για την ειδησεογραφία» του 2024, η οποία είχε ως θέμα τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στη δημοσιογραφία, η Δρ Borchardt αναλύει τις προοπτικές για την υπόλογη στους πολίτες δημοσιογραφία μετά τη ραγδαία ανάπτυξη της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης. Ενώ ορισμένοι επαγγελματίες στον κλάδο των μέσων ενημέρωσης είναι εκστασιασμένοι με τις υποσχέσεις της νέας αυτής τεχνολογίας, οι κίνδυνοι που ενέχει η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι ευκαταφρόνητοι — το ίδιο βέβαια ισχύει και για τις ευκαιρίες.

Η Δρ Borchardt είναι αρχισυντάκτρια, ανεξάρτητη σύμβουλος, καθηγήτρια πανεπιστημίου και ερευνήτρια μέσων ενημέρωσης με πάνω από 25 χρόνια πείρας σε αίθουσες σύνταξης, εκ των οποίων τα 15 είχε διευθυντικά καθήκοντα. Τα τελευταία πέντε χρόνια έχει υποστηρίξει τον ψηφιακό μετασχηματισμό 26 ευρωπαίων εκδοτών ως εκπαιδεύτρια του προγράμματος «Stake Europe» της Παγκόσμιας Ένωσης Εκδοτών Ειδήσεων (WAN-IFRA). Μπορείτε να δείτε το έργο της εδώ.

Στη στήλη μας Χωρίς υπεκφυγές, ο εισηγητής της γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ με θέμα Σχεδιασμός μιας ευρωπαϊκής εμβληματικής πρωτοβουλίας για την υγεία Alain Coheur συνιστά να καταστούν τα ζητήματα υγείας θέμα προτεραιότητας για τη μελλοντική Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τονίζει τον ενωτικό χαρακτήρα της ευρωπαϊκής εμβληματικής πρωτοβουλίας για την υγεία, για την οποία θα πρέπει να επιδειχθεί ευρωπαϊκή αλληλεγγύη μέσω της ενδυνάμωσης των συστημάτων υγείας και της προστασίας της ΕΕ από μελλοντικές κρίσεις.

Στη στήλη μας Χωρίς υπεκφυγές, ο εισηγητής της γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ με θέμα Σχεδιασμός μιας ευρωπαϊκής εμβληματικής πρωτοβουλίας για την υγεία Alain Coheur συνιστά να καταστούν τα ζητήματα υγείας θέμα προτεραιότητας για τη μελλοντική Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τονίζει τον ενωτικό χαρακτήρα της ευρωπαϊκής εμβληματικής πρωτοβουλίας για την υγεία, για την οποία θα πρέπει να επιδειχθεί ευρωπαϊκή αλληλεγγύη μέσω της ενδυνάμωσης των συστημάτων υγείας και της προστασίας της ΕΕ από μελλοντικές κρίσεις.

Στις 4 Οκτωβρίου, η ειδική ομάδα της ΕΟΚΕ για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών διεξήγαγε συζήτηση με θέμα Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών — Τρέχουσα κατάσταση στην Κροατία στο Ζάγκρεμπ. Στόχος της συζήτησης ήταν τα μέλη της ειδικής ομάδας να μιλήσουν με τοπικούς ενδιαφερόμενους φορείς για να συζητήσουν τις εμπειρίες, τις απόψεις και τις ιδέες τους, με έμφαση ιδίως στην προβολή και την ευαισθητοποίηση σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών (ΕΠΠ) στην Κροατία, καθώς και στα διδάγματα που έχουν αντληθεί και στις βέλτιστες πρακτικές που έχουν προσδιοριστεί μέχρι στιγμής. Η ΕΠΠ είναι ένα εργαλείο που επιτρέπει στους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να επηρεάζουν άμεσα την πολιτική της ΕΕ προτείνοντας νέα νομοθεσία.

Στις 4 Οκτωβρίου, η ειδική ομάδα της ΕΟΚΕ για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών διεξήγαγε συζήτηση με θέμα Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών — Τρέχουσα κατάσταση στην Κροατία στο Ζάγκρεμπ. Στόχος της συζήτησης ήταν τα μέλη της ειδικής ομάδας να μιλήσουν με τοπικούς ενδιαφερόμενους φορείς για να συζητήσουν τις εμπειρίες, τις απόψεις και τις ιδέες τους, με έμφαση ιδίως στην προβολή και την ευαισθητοποίηση σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών (ΕΠΠ) στην Κροατία, καθώς και στα διδάγματα που έχουν αντληθεί και στις βέλτιστες πρακτικές που έχουν προσδιοριστεί μέχρι στιγμής. Η ΕΠΠ είναι ένα εργαλείο που επιτρέπει στους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να επηρεάζουν άμεσα την πολιτική της ΕΕ προτείνοντας νέα νομοθεσία.

Η συζήτηση στο Ζάγκρεμπ με θέμα Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών — Τρέχουσα κατάσταση στην Κροατία ήταν η πρώτη τέτοια εκδήλωση που διοργάνωσε η ειδική ομάδα εκτός Βρυξελλών. Υπό την αιγίδα του Κροατικού Εμπορικού και Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου (Hrvatska Obrtnička Komora), τα μέλη της ειδικής ομάδας της ΕΟΚΕ είχαν τη χαρά να υποδεχθούν την Margareta Mađerić, υφυπουργό Εργασίας της Κροατίας, τον Dino Zorić από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του φόρουμ της ΕΠΠ, καθώς και πολλούς συμμετέχοντες που εκπροσωπούσαν κέντρα Europe Direct, πανεπιστήμια, τοπικές αρχές και εθνικές οικονομικές και κοινωνικές επιτροπές, καθώς και Κροάτες πρεσβευτές ΕΠΠ, διοργανωτές ΕΠΠ, φοιτητές και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη της ΕΠΠ.

Τη συζήτηση ακολούθησε το απόγευμα τακτική συνεδρίαση της ειδικής ομάδας για την ΕΠΠ και ένας περίπατος στο κέντρο του Ζάγκρεμπ, κατά τη διάρκεια της οποίας τα μέλη της ειδικής ομάδας μίλησαν απευθείας με Κροάτες, παραδίδοντάς τους το δημοφιλές Ευρωπαϊκό διαβατήριο δημοκρατίας της ΕΟΚΕ.

Με το πρόγραμμα εργασίας της για την περίοδο 2023-2025, η ειδική ομάδα αποσκοπεί στην περαιτέρω αύξηση της ενεργού συμμετοχής της ΕΟΚΕ στη διαδικασία της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών. Σχεδιάζει να διοργανώσει περαιτέρω συνεδριάσεις εκτός Βρυξελλών, καθώς παρέχουν μια καλή ευκαιρία για συζήτηση με τοπικούς φορείς ΕΠΠ και ευαισθητοποίηση σχετικά με την ΕΠΠ σε εθνικό και σε τοπικό επίπεδο.

Επί του παρόντος υπό την προεδρία του μέλους της ΕΟΚΕ Violeta Jelić, η ειδική ομάδα ΕΠΠ συστάθηκε το 2013 με σκοπό την παροχή πολιτικής καθοδήγησης σχετικά με την ΕΠΠ και την παρακολούθηση των εξελίξεων στον τομέα αυτό.

Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών, η οποία θεσπίστηκε με τη Συνθήκη της Λισαβόνας, τέθηκε σε ισχύ το 2012 ως το πρώτο μέσο συμμετοχικής δημοκρατίας σε διακρατικό επίπεδο. Επιτρέπει σε τουλάχιστον ένα εκατομμύριο πολίτες της ΕΕ από τουλάχιστον επτά κράτη μέλη να ζητήσουν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει νομοθεσία και, ως εκ τούτου, είναι το πλησιέστερο ισοδύναμο με μια νομοθετική πρωτοβουλία πολιτών. 

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) διαδραμάτισε από την αρχή πολύ ενεργό ρόλο στην ανάπτυξη και την προώθηση της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών. (ep)

Από τις 2 έως τις 4 Οκτωβρίου, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) και η Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ) φιλοξένησαν τον ευρωπαϊκό μήνα κυβερνοασφάλειας (ECSM) στις Βρυξέλλες. Στην εκδήλωση συμμετείχαν κορυφαίοι ομιλητές από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τις περιφερειακές κυβερνήσεις και την κοινωνία των πολιτών με στόχο την αντιμετώπιση των προκλήσεων του σημερινού ταχέως μεταβαλλόμενου κυβερνοτοπίου. ​

Από τις 2 έως τις 4 Οκτωβρίου, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) και η Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ) φιλοξένησαν τον ευρωπαϊκό μήνα κυβερνοασφάλειας (ECSM) στις Βρυξέλλες. Στην εκδήλωση συμμετείχαν κορυφαίοι ομιλητές από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τις περιφερειακές κυβερνήσεις και την κοινωνία των πολιτών με στόχο την αντιμετώπιση των προκλήσεων του σημερινού ταχέως μεταβαλλόμενου κυβερνοτοπίου. ​

Η 12η διοργάνωση του ECSM επικεντρώθηκε στην κοινωνική μηχανική, μια ολοένα μεγαλύτερη απειλή κατά της ανθρώπινης συμπεριφοράς η οποία αποβλέπει στην χωρίς εξουσιοδότηση πρόσβαση σε πληροφορίες και υπηρεσίες, παραβιάζοντας επομένως την ασφάλεια.

Τα βασικά συμπεράσματα της φετινής εκδήλωσης είναι τα εξής:

  1. Ο νέος κανονισμός για την κυβερνοασφάλεια καθιερώνει μια κοινή βάση αναφοράς για τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη.
  2. Οι τακτικές εκτιμήσεις κινδύνου είναι ζωτικής σημασίας για τον εντοπισμό τρωτών σημείων και για την ιεράρχηση των στρατηγικών μετριασμού.
  3. Οι αναδυόμενες απειλές, όπως οι επιθέσεις που βασίζονται στην ΤΝ και η κβαντική υπολογιστική, απαιτούν καινοτόμα αντίμετρα.
  4. Οι περιφερειακές αρχές διαδραματίζουν καίριο ρόλο στη στήριξη των τοπικών φορέων μέσω ανταλλαγής γνώσεων, τεχνικής συνδρομής και προσαρμοσμένων προγραμμάτων κατάρτισης.
  5. Οι επιθέσεις κοινωνικής μηχανικής που βασίζονται στην ΤΝ αυξάνονται, η δε αντιμετώπισή τους απαιτεί πολύπλευρη και συνεργατική προσέγγιση.

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την εκδήλωση μπορείτε να βρείτε εδώ. (lp)

Ένα από τα προγράμματα που παρουσιάστηκαν στο σεμινάριο «Συνδέοντας την ΕΕ» που διοργανώθηκε από την ΕΟΚΕ το 2024 και ήταν αφιερωμένο στη δημοσιογραφία ήταν η πρωτοβουλία Hannah Arendt. Πρόκειται για ένα δίκτυο οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών το οποίο υποστηρίζει και προστατεύει τους δημοσιογράφους που δέχονται ακραίες πιέσεις και υφίστανται λογοκρισία, παρενοχλήσεις και διώξεις. Ως πρόγραμμα προστασίας που χρηματοδοτείται από τη γερμανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση, η πρωτοβουλία αυτή προσφέρει κάθε μορφής πολύτιμη βοήθεια σε δημοσιογράφους από όλον τον κόσμο —από το Αφγανιστάν και το Σουδάν έως τη Ρωσία και την Ουκρανία— είτε εργάζονται στις χώρες καταγωγής τους είτε έχουν εξοριστεί.

Ένα από τα προγράμματα που παρουσιάστηκαν στο σεμινάριο «Συνδέοντας την ΕΕ» που διοργανώθηκε από την ΕΟΚΕ το 2024 και ήταν αφιερωμένο στη δημοσιογραφία ήταν η πρωτοβουλία Hannah Arendt. Πρόκειται για ένα δίκτυο οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών το οποίο υποστηρίζει και προστατεύει τους δημοσιογράφους που δέχονται ακραίες πιέσεις και υφίστανται λογοκρισία, παρενοχλήσεις και διώξεις. Ως πρόγραμμα προστασίας που χρηματοδοτείται από τη γερμανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση, η πρωτοβουλία αυτή προσφέρει κάθε μορφής πολύτιμη βοήθεια σε δημοσιογράφους από όλον τον κόσμο —από το Αφγανιστάν και το Σουδάν έως τη Ρωσία και την Ουκρανία— είτε εργάζονται στις χώρες καταγωγής τους είτε έχουν εξοριστεί.

Όταν οι επικριτικές φωνές φιμώνονται, οι δημοσιογράφοι φυλακίζονται και ολόκληρα μέσα ενημέρωσης κλείνουν, το κοινό δεν έχει πλέον πρόσβαση σε ανεξάρτητη πληροφόρηση. Ωστόσο, η πληροφόρηση αυτή είναι απαραίτητη για να μπορούν οι πολίτες να αναπτύσσουν ελεύθερα τις απόψεις τους και για να λειτουργεί η δημοκρατία.

Δύο χρόνια μετά τη δρομολόγηση της πρωτοβουλίας Hannah Arendt από τη γερμανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση, οι καταστάσεις που προκαλούν ανησυχία δεν έχουν λιγοστέψει — αντίθετα, έχουν αυξηθεί. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου που καταρτίζεται από τους Δημοσιογράφους Χωρίς Σύνορα (RSF), οι συνθήκες για τους επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης έχουν επιδεινωθεί παγκοσμίως. Επί του παρόντος, στη χαμηλότερη κατηγορία (στην οποία η κατάσταση χαρακτηρίζεται «πολύ σοβαρή») συναντά κανείς περισσότερες χώρες —συνολικά 36— από ό,τι πριν από 10 και πλέον χρόνια. Δημοσιογράφοι από διάφορες χώρες που βρίσκονται σε αυτήν την κατηγορία, όπως μεταξύ άλλων η Ρωσία, το Αφγανιστάν και το Σουδάν, υποστηρίζονται από διάφορα προγράμματα που υλοποιούνται από τις οργανώσεις-εταίρους της πρωτοβουλίας Hannah Arendt.

Χάρη στην πρωτοβουλία Hannah Arendt —πρόγραμμα προστασίας που χρηματοδοτείται από το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εξωτερικών της Γερμανίας και την εντεταλμένη της ομοσπονδιακής κυβέρνησης για πολιτιστικά θέματα και τα μέσα ενημέρωσης— οι εργαζόμενοι στα μέσα ενημέρωσης μπορούν να λάβουν πολλά και διαφορετικά είδη βοήθειας, είτε εργάζονται στη χώρα καταγωγής τους είτε έχουν εξοριστεί. Μερικές φορές μάλιστα, η βοήθεια αυτή είναι δυνατό να χορηγηθεί ακόμα και αν αυτό φαντάζει αδύνατο. Παραδείγματος χάρη, έργο που εντάσσεται στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας στηρίζει γυναίκες δημοσιογράφους στο Αφγανιστάν: οι γυναίκες επιμορφώνονται σε θέματα ασφάλειας και λαμβάνουν υποτροφίες και συμβουλευτική καθοδήγηση στη μητρική τους γλώσσα. Από τη στιγμή που οι Ταλιμπάν ανέλαβαν την εξουσία το 2021, πάρα πολλές γυναίκες που εργάζονταν στα μέσα ενημέρωσης έχασαν τη δουλειά τους, με αποτέλεσμα να μην έχει απομείνει σχεδόν καμία γυναίκα εργαζόμενη στο ραδιόφωνο ή την τηλεόραση. Έκτοτε, ολόκληρος ο κλάδος έχει συρρικνωθεί σημαντικά.

Οι Ρώσοι και Σουδανοί επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης μπορούν να επωφεληθούν από την πρωτοβουλία Hannah Arendt αν βρίσκονται σε γειτονικές χώρες. Έχουν συσταθεί ειδικά κέντρα τα οποία λειτουργούν ως σημεία επαφής για τους εξόριστους εργαζομένους των μέσων ενημέρωσης. Τα κέντρα αυτά λειτουργούν ή υποστηρίζονται από εταίρους της πρωτοβουλίας. Ασφαλείς χώροι που προσφέρουν ψυχολογικές και νομικές συμβουλές είναι επίσης τα «κέντρα εξόριστων δημοσιογράφων» (Exile Media Hubs) και o «οίκος για την ελεύθερη δημοσιογραφία» (Casa para el Periodismo Libre) στην Κεντρική Αμερική. Τα κέντρα αυτά παρέχουν επίσης επιμορφωτικές δραστηριότητες και αποτελούν εφαλτήριο για τη δικτύωση μεταξύ των επαγγελματιών των μέσων ενημέρωσης που διώκονται στις χώρες καταγωγής τους για διάφορους λόγους.

Η αποκατάσταση βιώσιμων συντακτικών δομών στις χώρες εξορίας είναι μια ακόμα προσέγγιση που ακολουθείται στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Hannah Arendt. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι οι πολίτες των απολυταρχικών χωρών από τις οποίες κατάγονται οι δημοσιογράφοι θα συνεχίσουν να έχουν πρόσβαση σε ανεξάρτητη πληροφόρηση.

Το Αφγανιστάν, η Ρωσία και το Σουδάν δεν είναι οι μόνες χώρες των οποίων οι δημοσιογράφοι λαμβάνουν στήριξη. Η πρωτοβουλία έχει ουσιαστικά παγκόσμια εμβέλεια και μπορεί να ανταποκρίνεται με ευελιξία σε περιπτώσεις επιδείνωσης των συνθηκών ασφάλειας. Επί του παρόντος, στήριξη παρέχεται κυρίως σε επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης από τη Λευκορωσία, την Κεντρική Αμερική, τη Μιανμάρ, τη Βόρεια Αφρική και την Ουκρανία. Στο πλαίσιο αυτό, η Ουκρανία αποτελεί ειδική περίπτωση, καθώς στόχος του έργου είναι να διασφαλίσει την αδιάλειπτη ενημέρωση όσο μαίνεται ο πόλεμος. Για να επιτευχθεί αυτό, πρέπει να παρέχεται υλική και τεχνική βοήθεια, καθώς και ειδική κατάρτιση και ασφάλιση στους επαγγελματίες πρώτης γραμμής.

Οι ακόλουθες τέσσερις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών αποτελούν εταίρους της πρωτοβουλίας Hannah Arendt: η «Ακαδημία Deutsche Welle» (DW Akademie), το «Ευρωπαϊκό Ταμείο για τη Δημοσιογραφία στην Εξορία» (Ταμείο JX), τα «Μέσα Ενημέρωσης για τη συνεργασία και τη μετάβαση» (MICT) και το «Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελευθερίας του Τύπου και των Μέσων Ενημέρωσης» (ECPMF). Σύμφωνα με το πρόγραμμα, τα μέσα ενημέρωσης πρέπει να είναι ανεξάρτητα από το κρατικό έλεγχο και να τηρούν στάση ουδετερότητας. Η χρηματοδότηση χορηγείται αποκλειστικά και μόνο με αμερόληπτα κριτήρια, από ανεξάρτητες κριτικές επιτροπές χωρίς κρατική επιρροή.

Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφτείτε την ιστοσελίδα https://hannah-arendt-initiative.de/hannah-arendt-initiative-english/ ή στείλτε μήνυμα στη διεύθυνση info@hannah-arendt-initiative.de.

Η πρωτοβουλία Hannah Arendt είναι δίκτυο για την προστασία των δημοσιογράφων και των μέσων ενημέρωσης παγκοσμίως. Ιδρύθηκε το 2022 με πρωτοβουλία και με χρηματοδότηση από το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εξωτερικών της Γερμανίας και την εντεταλμένη της ομοσπονδιακής κυβέρνησης για πολιτιστικά θέματα και τα μέσα ενημέρωσης. 

Στις 23 Σεπτεμβρίου 2024, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε τους νικητές της τρίτης χρονιάς απονομής των ευρωπαϊκών βραβείων βιολογικής παραγωγής. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επέλεξε και επιβράβευσε τους νικητές σε τρεις βασικές κατηγορίες: της καλύτερης ΜΜΕ βιολογικών τροφίμων, του καλύτερου εμπόρου λιανικής πώλησης βιολογικών τροφίμων και του καλύτερου εστιατορίου βιολογικών τροφίμων.

Στις 23 Σεπτεμβρίου 2024, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε τους νικητές της τρίτης χρονιάς απονομής των ευρωπαϊκών βραβείων βιολογικής παραγωγής. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επέλεξε και επιβράβευσε τους νικητές σε τρεις βασικές κατηγορίες: της καλύτερης ΜΜΕ βιολογικών τροφίμων, του καλύτερου εμπόρου λιανικής πώλησης βιολογικών τροφίμων και του καλύτερου εστιατορίου βιολογικών τροφίμων.

Οι νικητές είναι οι εξής:

  • Καλύτερη ΜΜΕ βιολογικών τροφίμων: Gino Girolomoni Cooperativa Agricola (Ιταλία). Πρόκειται για έναν συνεταιρισμό που παράγει βιολογικά ζυμαρικά στην Περιφέρεια Μάρκε χρησιμοποιώντας ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και συνεργάζεται με περισσότερους από 300 τοπικούς γεωργούς.
  • Καλύτερος έμπορος λιανικής πώλησης βιολογικών τροφίμων: SAiFRESC (Ισπανία). Πρόκειται για μια πρωτοβουλία γεωργών, η οποία παράγει 70 ποικιλίες βιολογικών οπωροκηπευτικών σε 30 εκτάρια βιολογικής γεωργικής έκτασης, προάγει την κυκλική οικονομία και διοργανώνει εκπαιδευτικά εργαστήρια.
  • Καλύτερο εστιατόριο βιολογικών τροφίμων: Kalf & Hansen (Σουηδία). Πρόκειται για μια αλυσίδα εστιατορίων που ειδικεύεται σε 100 % βιολογική, εποχιακή σκανδιναβική κουζίνα. Η αλυσίδα αυτή είναι γνωστή για τους προμηθευτές της με βιώσιμα προϊόντα και τους ισχυρούς δεσμούς της με τους τοπικούς παραγωγούς.

Ο κ. Peter Schmidt, πρόεδρος του τμήματος «Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη και περιβάλλον» (NAT) της ΕΟΚΕ, εξήρε τους νικητές, επισημαίνοντας ότι με τα βραβεία αναγνωρίζονται η καινοτομία και η αριστεία στον τομέα της βιολογικής παραγωγής της ΕΕ. Τόνισε δε ότι η μεγαλύτερη ευκολία εξεύρεσης και η οικονομική προσιτότητα των βιολογικών προϊόντων είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη του τομέα και την ενίσχυση της προσπάθειας της ΕΕ να επιτύχει τον στόχο του 25 % βιολογικής γεωργίας έως το έτος 2030. «Ωστόσο, η επίλυση των κοινωνικών προβλημάτων μέσω των γεωργικών πολιτικών είναι λανθασμένη ως προσέγγιση. Οι κοινωνικές πολιτικές πρέπει να δίνουν τη δυνατότητα στους Ευρωπαίους πολίτες να αγοράζουν βιολογικά προϊόντα», πρόσθεσε.

Τα «Ευρωπαϊκά βραβεία βιολογικής παραγωγής» αποτελούν μέρος της γενικότερης πρωτοβουλίας της ΕΕ με τον τίτλο «Ημέρα βιολογικής παραγωγής της ΕΕ», η οποία ξεκίνησε το 2021 για να αναδείξει τα οφέλη της βιολογικής γεωργίας. Η βιολογική γεωργία, η οποία υποστηρίζεται από την κοινή γεωργική πολιτική της ΕΕ, αυξήθηκε σημαντικά από το 5,9 % των γεωργικών εκτάσεων της ΕΕ το 2012 στο 10,5 % το 2022, με τις λιανικές πωλήσεις να ανέρχονται σε 45 δισ. ευρώ το 2022. Παρά τις οικονομικές δυσκολίες, η ΕΕ παραμένει η δεύτερη μεγαλύτερη αγορά βιολογικών προϊόντων παγκοσμίως, μετά τις ΗΠΑ. (ks) 

Από τον Stefano Mallia, πρόεδρο της Ομάδας των Εργοδοτών

Η έκθεση Mario Draghi επανέφερε εκ νέου στο προσκήνιο την επιτακτική ανάγκη να αντιμετωπιστούν οι οικονομικές προκλήσεις της Ευρώπης. Τόσο η έκθεση Letta όσο και η έκθεση Draghi κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου: η Ευρώπη βρίσκεται σε καθοριστική καμπή και δεν υπάρχουν περιθώρια εφησυχασμού.

Από τον Stefano Mallia, πρόεδρο της Ομάδας των Εργοδοτών

Η δημοσίευση της έκθεσης του Mario Draghi επανέφερε εκ νέου στο προσκήνιο την επιτακτική ανάγκη να αντιμετωπιστούν οι οικονομικές προκλήσεις της Ευρώπης. Τόσο η έκθεση Letta όσο και η έκθεση Draghi κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου: η Ευρώπη βρίσκεται σε καθοριστική καμπή και δεν υπάρχουν περιθώρια εφησυχασμού.

Ο πήχης έχει πλέον ανέβει: τις περασμένες δύο δεκαετίες, η ΕΕ καταγράφει συστηματικά χαμηλότερους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ η Κίνα μειώνει γρήγορα τη διαφορά. Από το 2002 έως το 2023 η υστέρηση της ΕΕ έναντι των ΗΠΑ ως προς το ΑΕΠ (τιμές του 2015) διευρύνθηκε από λίγο πάνω από το 15 % στα ανησυχητικά πλέον επίπεδα του 30 %. Η σύγκριση γίνεται ακόμα πιο συντριπτική με όρους ισοτιμίας αγοραστικής δύναμης (ΙΑΔ): η διαφορά έχει αυξηθεί από το 12% στο διόλου ευκαταφρόνητο 34%.

Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις είναι το ρυθμιστικό περιβάλλον της Ευρώπης. Οι αριθμοί είναι εντυπωσιακοί: από το 2019 έως το 2024 η ΕΕ έθεσε σε ισχύ περίπου 13.000 νομοθετικές πράξεις έναντι 3.500 νομοθετικών πράξεων που τέθηκαν σε ισχύ στις ΗΠΑ.

Αυτός ο υπέρμετρος κανονιστικός φόρτος αύξησε το κόστος συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις, στερώντας πόρους από την καινοτομία και τη βελτίωση των επιδόσεων. Επιπλέον, το γεγονός αυτό ενθάρρυνε την ανησυχητική τάση της μετεγκατάστασης των εταιρειών εκτός της ΕΕ, καθώς μεταξύ του 2008 και του 2021 30 % των ευρωπαϊκών «εταιρειών-μονόκερων» αποχώρησαν από την ΕΕ.

Όπως τονίζει η έκθεση Draghi, οι επενδύσεις από μόνες τους δεν θα πάνε την Ευρώπη μπροστά. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι οι μεταρρυθμίσεις θα οδηγήσουν σε ουσιαστική πρόοδο. Πρέπει να επικεντρωθούμε στην ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς και στην άρση των φραγμών, δίνοντας προτεραιότητα σε μια συνεκτική προσέγγιση για τη μείωση του φόρτου και τον εξορθολογισμό των κανονιστικών ρυθμίσεων. Τα βήματα αυτά, τα οποία είναι κομβικής σημασίας, μπορούν να γίνουν αμέσως, χωρίς να δοθούν μεγάλες πολιτικές μάχες, και αναμένεται να αποφέρουν απτά οφέλη στις επιχειρήσεις, ιδίως στις ΜΜΕ, οι οποίες αποτελούν τη ραχοκοκαλιά των οικονομιών μας.

Επιπλέον, δεν μπορούμε να παραβλέψουμε την αλληλεξάρτηση των τομέων και των οικονομιών μας. Οι βελτιώσεις σε έναν τομέα μπορούν να οδηγήσουν σε θετικές αλυσιδωτές επιπτώσεις σε άλλους τομείς. Παραδείγματος χάρη, η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης και των τεχνολογιών που βασίζονται στα δεδομένα μπορεί να υποστηρίξει την εξυπνότερη διαχείριση της ενέργειας σε όλους τους κλάδους, από την προηγμένη μεταποίηση έως τη γεωργία ακριβείας, μειώνοντας σημαντικά το κόστος και τις εκπομπές. Αυτά είναι τα είδη συνεργειών που πρέπει να επιδιώξουμε.

Η πορεία που πρέπει να ακολουθήσουμε είναι σαφής. Η Ευρώπη έχει την ικανότητα, το ταλέντο και το δυναμικό καινοτομίας να ανακτήσει το ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα. Ωστόσο, χρειάζεται ισχυρή πολιτική βούληση, πνεύμα συνεργασίας και προσήλωση σε μακρόπνοους στρατηγικούς στόχους. Τώρα, εναπόκειται σε εμάς —τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη— να μετατρέψουμε αυτές τις ευκαιρίες σε δράση που θα επιφέρει πραγματικές αλλαγές.

Φέτος, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) θα συμμετάσχει εκ νέου στην COP29, τη διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή του 2024 που θα πραγματοποιηθεί στην πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν Μπακού.

Φέτος, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) θα συμμετάσχει εκ νέου στην COP29, τη διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή του 2024 που θα πραγματοποιηθεί στην πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν Μπακού.

Η ΕΟΚΕ θα εκπροσωπηθεί από τον Peter Schmidt, πρόεδρο της ειδικής ομάδας για την COP, και την εκπρόσωπο των νέων της ΕΟΚΕ στην COP Diandra Ní Bhuachalla. Κατά τη διάσκεψη, η ΕΟΚΕ θα επαναλάβει τα μηνύματα της πρόσφατα εκδοθείσας γνωμοδότησής της σχετικά με τη χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και θα επαναλάβει το κάλεσμά της για μια δίκαιη μετάβαση χωρίς αποκλεισμούς, που θα διασφαλίζει ότι η δράση για το κλίμα δεν αυξάνει την κοινωνική ανισότητα. Η ΕΟΚΕ θα υποστηρίξει επίσης τα βιώσιμα αγροδιατροφικά συστήματα, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την ενεργειακή απόδοση, τις πράσινες τεχνολογίες και την ευθυγράμμιση των στόχων για τη βιοποικιλότητα και το κλίμα. Με τη συμμετοχή της στην COP29, η ΕΟΚΕ έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι ακούγεται η φωνή της ευρωπαϊκής κοινωνίας των πολιτών και ότι τα αποτελέσματα της διάσκεψης αντικατοπτρίζουν ισορροπημένες, κοινωνικά δίκαιες λύσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. (ks)