Het EESC steunt het streven naar een meer mensgericht en toekomstbestendig industrieel ecosysteem. Tegelijkertijd dringt het aan op een grondig debat over Industrie 5.0 en de sociale en economische gevolgen daarvan.

Industrie 5.0 wil sociale en milieukwesties in bedrijfsprocessen, centraal stellen. Daarbij gaat het verder dan de nadruk van Industrie 4.0 op digitalisering en automatisering. Het EESC heeft onlangs een advies uitgebracht met als titel ‘Industrie 5.0 - Hoe het te realiseren?’, waarin wordt gepleit voor een mensgericht industrieel model dat menselijke vaardigheden en creativiteit waardeert.

Industrie 4.0 heeft de gevolgen van automatisering voor de mens grotendeels over het hoofd gezien en beperkte aandacht besteed aan milieuprioriteiten zoals afvalvermindering, circulariteit en groene energie. Het EESC benadrukt dat Industrie 5.0 werk moet maken van deze lacunes en daarbij prioriteit moet geven aan democratische waarden, sociale rechtvaardigheid en duurzaam concurrentievermogen. Giuseppe Guerini, rapporteur voor het advies over Industrie 5.0, stelt dat de digitale transformatie moet bijdragen tot een ‘Nieuwe industriële schone deal’, waarin menselijke factoren en creativiteit een centrale rol vervullen.

Industrie 5.0 plaatst mensen weer in het centrum van de productie en beschouwt hun kennis en vaardigheden als essentieel voor het concurrentievoordeel. Automatisering wordt in evenwicht gebracht met menselijke creativiteit, waarbij gebruik wordt gemaakt van collaboratieve robots voor repetitieve taken, zodat werknemers zich kunnen concentreren op ontwerp, planning en klantenservice. Deze verschuiving legt ook de nadruk op de gezondheid en veiligheid van werknemers en op steun voor mensen die door automatisering hun baan zijn kwijtgeraakt.

Het EESC roept de EU-instellingen op steun te verlenen aan een toekomstbestendig, mensgericht industrieel ecosysteem dat uitgaat van sociale rechtvaardigheid en inclusief concurrentievermogen. Het EESC staat achter Industrie 5.0, maar benadrukt dat de economische, sociale en technologische gevolgen ervan verder moeten worden omschreven. Bestaand Europees beleid, zoals de Green Deal, de AI-verordening en de vaardighedenagenda, vormt de basis voor deze visie, maar moet worden aangepast aan de beginselen van Industrie 5.0

Wil Industrie 5.0 slagen, dan moeten de sociale partners en werknemers op alle niveaus worden betrokken. Deze inclusieve aanpak zal een collaboratieve werkomgeving bevorderen die de sterke punten van mens en machine combineert, waardoor werkplekken innovatiever, actiever en duurzamer worden. (gb)