Ozlem Yildirim: Ir-rikonoxximent tad-dritt għal ambjent san bħala dritt fundamentali

 Fid-dawl tal-fatt li d-degradazzjoni ambjentali u t-tibdil fil-klima għandhom impatt dirett u indirett fuq firxa ta’ drittijiet fundamentali (bħad-dritt għall-ħajja, id-dritt għas-saħħa jew id-dritt għall-edukazzjoni), il-KESE għall-ewwel darba indirizza din l-interkonnettività ċara fejn hemm il-periklu li teqred il-progress li sar f’dawn l-aħħar deċennji f’termini ta’ żvilupp, saħħa globali u tnaqqis tal-faqar.

Ir-Rapport ta’ Informazzjoni dwar “Il-protezzjoni ambjentali bħala prerekwiżit għar-rispett tad-drittijiet fundamentali” ta l-opportunità li jiġu indirizzati kwistjonijiet kruċjali, b’mod partikolari d-dritt għal ambjent san bħala dritt fundamentali. Bħala l-awtur ta’ dan ir-rapport, nixtieq nenfasizza li l-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent (EEA) tqis it-tniġġis tal-arja bħala l-akbar riskju għas-saħħa ambjentali fl-Ewropa. Dan it-tniġġis, li jipperikola serjament is-saħħa tal-bniedem, jinvolvi wkoll spejjeż ekonomiċi konsiderevoli peress li jwassal għal spejjeż mediċi ogħla, produttività aktar baxxa, b’mod partikolari minħabba ġranet ta’ xogħol mitlufa, u rendimenti agrikoli aktar baxxi. Fid-dawl ta’ din is-sitwazzjoni, nilqgħu l-emerġenza ta’ dritt tal-bniedem ġdid: id-dritt għal ambjent san, sigur u sostenibbli.

Skont l-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO), madwar 1,2 biljun impjieg (40 % tal-impjiegi globali) jiddependi minn ambjent b’saħħtu. L-istress mis-sħana se jnaqqas is-sigħat tax-xogħol fid-dinja bi 2 % fl-2030, li jirrappreżenta 72 miljun impjieg. It-tniġġis u d-degradazzjoni ambjentali se jkollhom impatt fuq il-produttività, is-saħħa, l-introjti u s-sigurtà tal-ikel tal-ħaddiema.

Huwa għalhekk li r-Rapport ta’ Informazzjoni juri li l-UE għandha taġixxi bħala msieħeb affidabbli fix-xena internazzjonali billi ssaħħaħ u timplimenta leġiżlazzjoni li tintegra approċċ olistiku bbażat fuq id-drittijiet tal-bniedem għall-azzjoni klimatika u ambjentali biex tiggwida l-politiki u l-miżuri ta’ mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima, filwaqt li tipproteġi d-drittijiet ta’ kulħadd. B’mod speċjali, l-UE trid tkun konsistenti u tagħti aktar attenzjoni lill-ftehimiet kummerċjali.”

Fost sensiela sħiħa ta’ proposti mmirati biex jiżguraw li l-azzjonijiet tal-UE dwar il-klima jkunu ċċentrati fuq id-drittijiet fundamentali, dan ir-rapport jirrakkomanda b’mod partikolari l-adozzjoni ta’ strateġija interdixxiplinarja preċiża u kkoordinata kif ukoll il-ħtieġa li titlesta l-proċedura ta’ adeżjoni tal-Unjoni mal-KEDB. Fl-aħħar nett, il-KESE jappella għall-adozzjoni ta’ leġiżlazzjoni Ewropea, magħrufa bħala l-“liġi kontra Kawża Strateġika Kontra l-Parteċipazzjoni Pubblika”, biex jiġu miġġielda proċeduri legali abbużivi mmirati biex isikktu lil whistleblowers, ġurnalisti, difensuri tad-drittijiet jew osservaturi oħra tal-ħajja pubblika sabiex jinkiseb livell għoli u uniformi ta’ protezzjoni madwar l-Ewropa.

Ozlem Yildirim, membru tal-KESE u viċi president tal-Grupp dwar id-Drittijiet Fundamentali u l-Istat tad-Dritt