Σε γνωμοδότηση που εγκρίθηκε κατά τη σύνοδο ολομέλειάς της, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) πρότεινε μια στρατηγική για την αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών προκλήσεων που έχουν ενώπιόν τους τα νησιά, καθώς και οι ορεινές και οι αραιοκατοικημένες περιοχές της ΕΕ. Η ΕΟΚΕ ζητεί να αναληφθεί δράση από την ΕΕ μέσω της πολιτικής συνοχής, τονίζει δε την ανάγκη για προσαρμοσμένες στρατηγικές, αξιόπιστα δεδομένα και ειδικούς μηχανισμούς για τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Οι απομακρυσμένες περιφέρειες της ΕΕ, από τα νησιά έως τις ορεινές και τις αραιοκατοικημένες περιοχές, αντιμετωπίζουν οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις που παρακωλύουν την πρόοδό τους. Τα απομονωμένα νησιά επιβαρύνονται με υψηλό κόστος λόγω της απομόνωσής τους, η δε κλιματική αλλαγή εγκυμονεί κινδύνους για τις ορεινές περιοχές. Η μείωση του πληθυσμού σε αραιοκατοικημένες περιοχές επιτάσσει καινοτόμες αναπτυξιακές στρατηγικές. Ο εισηγητής της ΕΟΚΕ Ιωάννης Βαρδακαστάνης τονίζει την ανάγκη για εξατομικευμένες προσεγγίσεις, με την αναγνώριση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε περιφέρειας. Στη γνωμοδότησή της, η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ συνεκτικής δράσης της ΕΕ, με έμφαση στην περιφερειακή αλληλεγγύη για την πρόληψη της περιθωριοποίησης. Η ΕΟΚΕ προτείνει να χρησιμοποιηθεί η ισχυρή νομική βάση της πολιτικής συνοχής της ΕΕ, προκρίνει δε συγκεκριμένα ταμεία και σύμφωνα, όπως το «Σύμφωνο για τα νησιά» ή το «Σύμφωνο για τις ορεινές περιοχές» για την αντιμετώπιση μοναδικών προκλήσεων, στο ίδιο πνεύμα με τις επιτυχημένες στρατηγικές που εφαρμόζονται στις αστικές και τις αγροτικές περιοχές. Οι λύσεις εμπεριέχουν οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές πτυχές, απαιτούν δε ποικίλα μέτρα, από τη μείωση του λειτουργικού κόστους έως την προώθηση της δημιουργίας θέσεων εργασίας και τη διατήρηση του τοπικού πολιτισμού. Η λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων βασίζεται σε ακριβή δεδομένα και ανάπτυξη ικανοτήτων, εκ παραλλήλου με την προώθηση ενεργού διαλόγου μεταξύ των ενδιαφερόμενων φορέων σε ενωσιακό, εθνικό και τοπικό επίπεδο, με στόχο τη διαμόρφωση πολιτικών που αντικατοπτρίζουν τις μοναδικές συνθήκες που επικρατούν στις εν λόγω περιφέρειες της ΕΕ. (tk)

Ο χρηματοπιστωτικός τομέας, ιδίως ο τραπεζικός, διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ενωσιακής οικονομίας, καθώς ασκεί σημαντική επιρροή στη χρηματοδότηση και στη ζωτικής σημασίας μετάβαση προς τη βιωσιμότητα. Σε γνωμοδότηση που εγκρίθηκε κατά τη σύνοδο ολομέλειας, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επισημαίνει τους κύριους τρόπους ενίσχυσης του εν λόγω τομέα και στήριξης της συμβολής του στην στρατηγική αυτονομία της ΕΕ, καθώς και τους στόχους που θα τον βοηθήσουν στην υλοποίηση αυτού του εγχειρήματος.

Η ανθεκτικότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος αποτελεί προτεραιότητα για τον οικονομικό μετασχηματισμό της ΕΕ, ωστόσο εξακολουθούν να υφίστανται προκλήσεις, παρά τις προσπάθειες ενσωμάτωσης ελέγχων της ανταγωνιστικότητας και βελτίωσης της νομοθεσίας μέσω του προγράμματος REFIT. Ο εισηγητής της ΕΟΚΕ Antonio García del Riego επισημαίνει ότι η μη ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης και της ένωσης κεφαλαιαγορών παρεμποδίζει την ενότητα της αγοράς, με αποτέλεσμα οι τράπεζες της ΕΕ να υστερούν σε σχέση με τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα σε παγκόσμιο επίπεδο. Αυτό θα πρέπει να αντιμετωπιστεί μέσω ενδελεχών αξιολογήσεων, προκειμένου να εξασφαλιστεί ένας ανταγωνιστικός και ανθεκτικός χρηματοπιστωτικός τομέας. Ο θεμιτός ανταγωνισμός είναι ζωτικής σημασίας για τη σταθερότητα και την ανάπτυξη, αλλά απαιτεί ισχυρότερα ρυθμιστικά πλαίσια που θα διασφαλίζουν την πολυμορφία του τραπεζικού τομέα. Η ΕΟΚΕ τονίζει τον ρόλο που διαδραματίζει ο θεμιτός ανταγωνισμός στη διασφάλιση της σταθερότητας και στην προσέλκυση επενδύσεων, και ζητεί μια ισορροπημένη προσέγγιση όσον αφορά την εποπτεία, η οποία θα προωθεί την ψηφιοποίηση και τη βιωσιμότητα της αγοράς. Μολονότι επικροτεί την εκ μέρους της ΕΕ συμπερίληψη ελέγχου της ανταγωνιστικότητας στις μελλοντικές πολιτικές, η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η ανταγωνιστικότητα πρέπει να ενισχυθεί χωρίς να αποκλίνει από τα παγκόσμια πρότυπα, όπως το πλαίσιο της Βασιλείας ΙΙΙ. Η ευθυγράμμιση αυτού του ελέγχου με τις ιδιαιτερότητες του χρηματοπιστωτικού τομέα είναι ζωτικής σημασίας. Η ολοκλήρωση της ένωσης κεφαλαιαγορών θα καταπολεμήσει τον κατακερματισμό της αγοράς, θα ενισχύσει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και θα προωθήσει την ενοποίηση. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι οι αποτελεσματικές μέθοδοι αξιολόγησης, η συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών στις εκτιμήσεις επιπτώσεων και τα αξιόπιστα δεδομένα για τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων είναι καίριας σημασίας για την πραγματοποίηση προόδου στον εν λόγω τομέα. (tk)

Το Βέλγιο ανέλαβε το πηδάλιο της ΕΕ την 1η Ιανουαρίου και θα ασκήσει την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ κατά το κρίσιμο πρώτο εξάμηνο του 2024. Το αποκορύφωμα θα είναι αναμφίβολα οι ευρωεκλογές του Ιουνίου, όταν οι Ευρωπαίοι πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα να αποφασίσουν σχετικά με τη μελλοντική πορεία της Ένωσης. Θα διαδραματίσουμε ενεργό ρόλο στην παροχή ενημέρωσης σχετικά με τις εκλογές και στην προτροπή των ψηφοφόρων να προσέλθουν στις κάλπες. «Η ΕΟΚΕ, ως έδρα της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών, θα συνεργαστεί στενά με τη βελγική Προεδρία για την οικοδόμηση μιας ισχυρότερης, ανθεκτικότερης και δημοκρατικότερης Ευρώπης», δήλωσε ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke.

Σε αυτό το νέο φυλλάδιο παρουσιάζονται οι δραστηριότητές μας κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους και οι κυριότεροι φάκελοι επί των οποίων εργάζονται τα τμήματά μας, καθώς και οι διερευνητικές γνωμοδοτήσεις που μας ζήτησε να καταρτίσουμε η βελγική Προεδρία.
Θέλετε να μάθετε ποια είναι τα μέλη μας από το Βέλγιο;

Εδώ μπορείτε να τα γνωρίσετε και να μάθετε ποια τμήματα της κοινωνίας των πολιτών εκπροσωπούν. Ενημέρωση διαθέσιμη στα ολλανδικά, τα γαλλικά, τα γερμανικά και τα αγγλικά (cw).

Η πρωτοβουλία της «Παγκόσμιας Πύλης» (Global Gateway) αποσκοπεί μεν στη διασφάλιση της ανοικτής στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά πρέπει να βασίζεται σε εκτιμήσεις επιπτώσεων, όπως υπογραμμίζεται στη γνωμοδότηση που ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά τη σύνοδο ολομέλειάς της τον περασμένο Δεκέμβριο. Η ΕΟΚΕ προτίθεται να διαδραματίσει πιο ενεργό ρόλο στα κρίσιμα στάδια της διαδικασίας λήψης αποφάσεων που άπτονται των αναπτυξιακών έργων που συνδέονται με την «Παγκόσμια Πύλη».

Μέσω της στρατηγικής της «Παγκόσμιας Πύλης», η Ευρωπαϊκή Ένωση δεσμεύεται να κινητοποιήσει επενδύσεις ύψους έως και 300 δισ. ευρώ μεταξύ των ετών 2021 και 2027 για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, τη βελτίωση της ψηφιακής, ενεργειακής και συγκοινωνιακής συνδεσιμότητας, καθώς και για την ενίσχυση των συστημάτων υγείας, εκπαίδευσης και της έρευνας παγκοσμίως.

Ωστόσο, η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει ότι τα επενδυτικά προγράμματα της «Παγκόσμιας Πύλης» πρέπει να βασίζονται σε εκτιμήσεις αντικτύπου με μέλημα τόσο τον δημοκρατικό ενστερνισμό των αναπτυξιακών πρωτοβουλιών στις χώρες-εταίρους όσο και την οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα των έργων. Ταυτόχρονα, διατηρεί επιφυλάξεις όσον αφορά επενδυτικά έργα που χρηματοδοτούνται από άλλα ταμεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την ενδεχόμενη παρέκκλιση από την πάγια διαδικασία εποπτείας εξαιτίας της ασάφειας του τρόπου εκτίμησης επιπτώσεων κάθε έργου.

Το μέλος της ΕΟΚΕ και εισηγητής της γνωμοδότησης Stefano Palmieri επισήμανε την ανάγκη τα έργα της «Παγκόσμιας Πύλης» να τηρούν ορισμένες αρχές και στόχους, δηλώνοντας ότι «η συμμόρφωση με τις αξίες της ΕΕ και η υποβολή λεπτομερών εκτιμήσεων επιπτώσεων είναι σημαντικές προϋποθέσεις βιωσιμότητας των έργων αυτών».

Ταυτόχρονα, η ΕΟΚΕ διαπιστώνει με απογοήτευση την έλλειψη πραγματικής συμμετοχής τοπικών Ευρωπαίων ενδιαφερομένων στη συνολική διαδικασία ανάπτυξης της στρατηγικής. Η ΕΟΚΕ θα επιθυμούσε έναν πιο ενεργό ρόλο στα βασικά στάδια της διαδικασίας λήψης αποφάσεων όσον αφορά τα αναπτυξιακά έργα που συνδέονται με την «Παγκόσμια Πύλη», αρχής γενομένης από τη διοργάνωση τακτικών συνεδριάσεων μεταξύ του Συμβουλίου «Παγκόσμιας Πύλης» και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και των κοινωνικών εταίρων. (mt)

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) αποτελεί παράδειγμα επιτυχίας. Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να καταβάλει ακόμη μεγαλύτερες προσπάθειες για τη διαφύλαξη του κοινωνικού συμβολαίου της, της αλληλεγγύης, της δίκαιης οικονομίας και της συμμετοχικότητας. Μόνον κατ’ αυτόν τον τρόπο θα καταφέρει να διαφυλάξει τις ευρωπαϊκές αξίες της.

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) ιδρύθηκε με τη Συνθήκη της Ρώμης (που υπεγράφη τον Μάρτιο του 1957) και πραγματοποίησε την πρώτη σύνοδο ολομέλειάς της τον Μάιο του 1958. Η εμπειρία της και τα διδάγματα που έχουν αντληθεί σχετικά με το μέλλον αποτέλεσαν το θέμα συζήτησης με θέμα «Εορτασμός της 65ης επετείου της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: Ενδυνάμωση της κοινωνίας των πολιτών, προάσπιση της δημοκρατίας», η οποία πραγματοποιήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2023 στις Βρυξέλλες. «Τα τελευταία 65 έτη, η ΕΟΚΕ έχει οικοδομήσει μια πραγματική πλατφόρμα μέσω της οποίας η κοινωνία των πολιτών μπορεί να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις της με σκοπό τη βελτίωση της νομοθεσίας της ΕΕ. Στο μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό πλαίσιο, η φωνή μιας ισχυρής και ανεξάρτητης κοινωνίας των πολιτών είναι πιο σημαντική από ποτέ. Η κοινωνία των πολιτών διασφαλίζει, στο πλαίσιο του ρόλου της ως θεματοφύλακα, ότι κανείς δεν θα καταργήσει το σύστημα δημοκρατικού ελέγχου και ισορροπιών, δεν θα καταπατήσει το κράτος δικαίου ή τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις αξίες, ότι κανείς δεν θα "αποσυνδέσει τη δημοκρατία"», δήλωσε ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke.

Τα μέλη της ΕΟΚΕ εκπροσωπούν τις διάφορες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών σε ολόκληρη την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρήσεων, των συνδικαλιστικών οργανώσεων και άλλων ομάδων συμφερόντων. Η ΕΟΚΕ είναι ένα συμβουλευτικό όργανο της ΕΕ που καταρτίζει γνωμοδοτήσεις για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στα όργανα λήψης αποφάσεων της ΕΕ και τους πολίτες. της. «Η ΕΟΚΕ έκλεισε τα 65 έτη λειτουργίας της και ίσως πιστεύετε ότι είναι καιρός να συνταξιοδοτηθεί. Ωστόσο, ισχύει το αντίθετο. Όταν τόσοι πολλοί Ευρωπαίοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες, η ΕΟΚΕ είναι αναγκαία περισσότερο από ποτέ. Πρέπει να εναντιωθούμε σε κάθε προσπάθεια παράβλεψης του ρόλου του οργανωμένου κοινωνικού διαλόγου. Τα άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις απόψεις μας τώρα περισσότερο από ποτέ», παρότρυνε ο Γιώργος Ντάσης, πρώην Πρόεδρος της ΕΟΚΕ και πρόεδρος της Ένωσης πρώην μελών της ΕΟΚΕ.

Όπως επισημάνθηκε κατά τη διάρκεια της συζήτησης, η ΕΟΚΕ αποτελεί σημαντικό εταίρο στη συζήτηση για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων τα τελευταία έτη. Η ΕΟΚΕ υπήρξε επίσης αναπόσπαστο μέρος της Διάσκεψης για το μέλλον της Ευρώπης, της οποίας οι τελικές συστάσεις περιλάμβαναν ρητή αναφορά στην ΕΟΚΕ ως όργανο που συμβάλλει στην αύξηση της συμμετοχής και της διαφάνειας στη δημοκρατία της ΕΕ. Πρόσφατα παραδείγματα του πρωτοποριακού ρόλου της ΕΟΚΕ περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, το γεγονός ότι η ΕΟΚΕ υπήρξε το πρώτο όργανο που ζήτησε τη θέσπιση μιας πραγματικής Ευρωπαϊκής Ένωσης Υγείας και υπέβαλε πρόταση για το «δικαίωμα επισκευής». Ο Stefano Mallia, πρόεδρος της Ομάδας των Εργοδοτών, τόνισε τη σημασία του αντικτύπου του έργου της ΕΟΚΕ και επεσήμανε τις βελτιώσεις στη νομοθεσία από το 1958: «Τους τελευταίους μήνες, έχουμε επιτύχει διάφορους βασικούς στόχους, συμπεριλαμβανομένων του ελέγχου ανταγωνιστικότητας και της Γαλάζιας Συμφωνίας της ΕΕ. Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε για τη διαβίβαση των απόψεων των ανθρώπων που εκπροσωπούμε».

Η ενεργειακή μετάβαση, η καταπολέμηση της κλιματικής κρίσης και η αντιμετώπιση της γεωπολιτικής απειλής που συνιστά η Ρωσία αποτελούν ορισμένες μόνον από τις προκλήσεις που ενισχύουν την ανάγκη ύπαρξης μιας ΕΟΚΕ η οποία συμβάλλει στην επίτευξη συναίνεσης για το κοινό καλό, στην προώθηση των αξιών της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και στην προώθηση της συμμετοχικής δημοκρατίας και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών. «Εδώ και 65 έτη, η ΕΟΚΕ παρέχει στους εκπροσώπους συνδικαλιστικών οργανώσεων μια πλατφόρμα προκειμένου να συμμετέχουν σε ουσιαστικές συζητήσεις με τους εργοδότες, τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και τα άλλα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η επιτυχία της ΕΟΚΕ έγκειται στη συνεργασία. Φέρνοντας σε επαφή εκπροσώπους από πολλές διαφορετικές κοινωνικές ομάδες, κατορθώνουμε να καταρτίζουμε γνωμοδοτήσεις που καλύπτουν διαφορετικές οπτικές. Αυτή η συμμετοχικότητα διασφαλίζει ότι το έργο μας συνάδει με τις δημοκρατικές αρχές», δήλωσε η Lucie Studničná, πρόεδρος της Ομάδας των Εργαζομένων.

Ο Séamus Boland, πρόεδρος της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών, ζήτησε την πλήρη κινητοποίηση της ΕΟΚΕ ενόψει των επικείμενων ευρωπαϊκών εκλογών. «Η ΕΕ πρέπει να βρει συλλογικές λύσεις για τις κοινές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ΕΕ. Κατά πόσον αυτό θα επιτευχθεί θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τα αποτελέσματα των εκλογών για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η ΕΟΚΕ και τα μέλη της έχουν εντολή και ευθύνη να προσεγγίσουν τους πολίτες μέσω των δικτύων τους των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και της έλλειψης εμπιστοσύνης, καθώς και για τον καθησυχασμό των φόβων. Πρέπει να επαναλάβουμε το κάλεσμά μας για θέσπιση πραγματικών μέτρων για την εφαρμογή του διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών σε επίπεδο ΕΕ σε όλους τους τομείς πολιτικής».

Μάθετε περισσότερα για την ιστορία της ΕΟΚΕ. (ab)

Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών εκφράζουν απογοήτευση για τα αποτελέσματα της COP28, αλλά τα θεωρούν εφαλτήριο για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής δράσης στην παγκόσμια σκηνή. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) παραμένει προσηλωμένη στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, τονίζοντας την ανάγκη για πιο φιλόδοξους στόχους και μεγαλύτερη συμμετοχή των νέων.

Η COP28 σηματοδοτεί μια ιστορική αλλαγή, καθώς οι χώρες δεσμεύονται να απομακρυνθούν από τα ορυκτά καύσιμα στα ενεργειακά συστήματα για πρώτη φορά σε τριάντα χρόνια. Ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke αναγνωρίζει αυτή την πρόοδο, αλλά επιμένει στην πλήρη κατάργηση των ορυκτών καυσίμων και τονίζει τη σημασία της συμμετοχής των νέων στις συγκεκριμένες προσπάθειες.

Οι υπεύθυνοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις διαπραγματεύσεις εκφράζουν ικανοποίηση για την επιτυχία όσον αφορά τη διατήρηση του στόχου της συμφωνίας του Παρισιού για τον περιορισμό της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη. Η COP28 επικεντρώνεται στον τομέα της ενέργειας, στοχεύοντας στη μείωση των εκπομπών κατά 43 % έως το 2030 και σε μηδενικές καθαρές εκπομπές έως το 2050. Ωστόσο, η συμφωνία αποτελεί στόχο επικρίσεων λόγω των ανεπαρκειών της, συμπεριλαμβανομένης της αβεβαιότητας σχετικά με την επίτευξη του στόχου του 1,5°C, της επιρροής από τις πετρελαιοπαραγωγούς χώρες και των περιορισμένων δημοσιονομικών διατάξεων όσον αφορά τη μετάβαση.

Η Sandrine Dixson-Declève, συμπρόεδρος της Λέσχης της Ρώμης, προειδοποιεί για την αύξηση της άνισης κατανομής του πλούτου και των κοινωνικών εντάσεων που οφείλονται στον ανεπαρκή επιμερισμό των βαρών. Η εκπρόσωπος των νέων στην αντιπροσωπεία της ΕΟΚΕ Diandra Ni Bhuachalla δηλώνει συντετριμμένη από τα αποτελέσματα της COP28, τονίζοντας τη σημασία που έχει η εμπειρία των πραγματικών ανθρώπων ως αντίβαρο στις ομάδες συμφερόντων των ορυκτών καυσίμων.

Παρά τους προβληματισμούς, τα μέλη της ΕΟΚΕ αναγνωρίζουν τις θετικές πτυχές της συμφωνίας του Ντουμπάι και δεσμεύονται να καλύψουν τα κενά, παροτρύνοντας παράλληλα τα άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ να πράξουν το ίδιο. Το γενικό μήνυμα που προκύπτει από την ΕΟΚΕ είναι μια αποφασιστική δέσμευση: «Δεν θα παραιτηθούμε» από την επείγουσα αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης μέσω της συνεχούς δράσης της ΕΕ και του ΟΗΕ. (ks)

Μεταξύ της σύλληψης της ιδέας μιας ευρωπαϊκής ενιαίας αγοράς, τη δεκαετία του 1980, και του σχεδιασμού και της δρομολόγησής της, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, συντελέστηκαν πολλές ιστορικές αλλαγές στην ήπειρό μας και πέραν αυτής. Έκτοτε, η ίδια η ΕΕ υπερδιπλασιάστηκε ως προς το μέγεθος και τα μέλη της, αντιμετώπισε κρίσεις και συγκρούσεις, με φυσικές, οικονομικές, κοινωνικές και τεχνολογικές προκλήσεις.

Παράλληλα, έχουν σημειωθεί δραματικές αλλαγές και στη γεωπολιτική κατάσταση. Μια νέα υπερδύναμη έχει αναδυθεί στην Ασία και αποτελεί συστημικό αντίπαλο για την ΕΕ σε πολλά επίπεδα. Με την πάροδο των ετών, οι αρχές της εσωτερικής αγοράς, δηλαδή η ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, υπηρεσιών, κεφαλαίου και εργαζομένων, έχουν αποδειχθεί επωφελείς για τις οικονομικές επιδόσεις της ΕΕ. Ωστόσο, η ενιαία αγορά πόρρω απέχει από την τελειότητα.

Η εφαρμογή των από κοινού συμφωνηθέντων κανόνων ενίοτε είναι μάλλον αποσπασματική, οι διοικητικές απαιτήσεις έχουν πολλαπλασιαστεί και οι δυνατότητες εποπτείας της αγοράς είναι εξαιρετικά περιορισμένες. Επιπλέον, επί του παρόντος η ΕΕ αντιμετωπίζει αντικρουόμενους στόχους: αιτήματα για επιδοτήσεις από τη βιομηχανία καθώς και από άλλους φορείς σε εθνικό επίπεδο, αλλά και αιτήματα για περιορισμό των κρατικών ενισχύσεων και διατήρηση ισότιμων όρων ανταγωνισμού σε όλα τα κράτη μέλη· τοπικές απαιτήσεις παραγωγής για τη διατήρηση της δημιουργίας αξίας και της απασχόλησης στην Ευρώπη, αλλά και απαιτήσεις για ανοικτές αγορές και πρόσβαση σε αυτές, ως μέσο διατήρησης της ανταγωνιστικότητας από άποψη κόστους με τους παγκόσμιους ανταγωνιστές, καθώς και για παροχή στους καταναλωτές προσιτών προϊόντων· πρόσβαση στις απαραίτητες πρώτες ύλες για την παραγωγή αγαθών, από τα αυτοκίνητα έως τις ανεμογεννήτριες ή τους ηλιακούς συλλέκτες, τις συσκευές κουζίνας ή κήπου, αλλά και συνθήκες εφοδιασμού με τους εν λόγω πόρους, όπως η διασφάλιση των εργασιακών και περιβαλλοντικών προτύπων και η αντιμετώπιση των ανταγωνιστών για τους εν λόγω πόρους.

Ο ανοιχτός χαρακτήρας των αγορών και των συνόρων της ΕΕ, βασική πτυχή πίσω από την αρχική αντίληψη της ενιαίας αγοράς, έχει καταστεί ανεπαρκής σε έναν κόσμο που δεν σέβεται πλέον τους πολυμερώς συμφωνηθέντες κανόνες του διεθνούς εμπορίου. Πράγματι, υπάρχει κίνδυνος να μετατραπεί σε αδύναμο σημείο για την ΕΕ εάν δεν εξοπλιστεί με ορισμένες διασφαλίσεις, όπως η αυστηρή εποπτεία της ποιότητας και της ασφάλειας των προϊόντων που εισέρχονται στην αγορά της ΕΕ ή ο έλεγχος των επενδύσεων και των σχετικών στόχων από τους επενδυτές. Σε έναν κόσμο που απομακρύνεται από τα βασισμένα σε κανόνες πολυμερή συστήματα και οδεύει προς κράτη που επιβάλλουν, με βάση τα εθνικά τους συμφέροντα, περιορισμούς και όρια στην πρόσβαση στους πόρους, δεν λειτουργούν πλέον τα οικονομικά της παγκοσμιοποίησης των διεθνώς ολοκληρωμένων αλυσίδων εφοδιασμού.

Ως εκ τούτου, μια εσωτερική αγορά που βασίζεται σε αυτούς τους κανόνες χρειάζεται μια νέα στρατηγική. Αυτή θα πρέπει να επικεντρώνεται σε διάφορες πτυχές: μια ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική, ένα ευνοϊκό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις και τις ΜΜΕ, τις επιχειρήσεις της κοινωνικής οικονομίας, τη δημόσια στήριξη του ευρωπαϊκού εγχειρήματος, κατάλληλα οργανωμένες και αποτελεσματικές υπηρεσίες κοινής ωφελείας και μέτρα για τη διατήρηση και την ανάπτυξη του κοινωνικού μας μοντέλου.

Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, η ολοκλήρωση της κεφαλαιαγοράς της ΕΕ έχει καθοριστική σημασία για την εμβάθυνση της εσωτερικής αγοράς. Η κεφαλαιαγορά θα πρέπει να επικεντρωθεί στη χρηματοδότηση της παραγωγής, της αγοράς και της ροής αγαθών και υπηρεσιών, στηρίζοντας κυρίως την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία των επιχειρήσεων, καθώς και τις υπηρεσίες κοινής ωφελείας, τονώνοντας επίσης το επιχειρηματικό πνεύμα.

Επιπροσθέτως, θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα σε πολιτικές που παρέχουν ένα πλαίσιο για καινοτομία από τις ιδιωτικές επιχειρήσεις και ευνοούν, αφενός, την καινοτομία μέσω της πρόσβασης σε επιχειρηματικά κεφάλαια και, αφετέρου, τη συνεργασία μεταξύ της βιομηχανίας και του επιστημονικού τομέα. Η επιβολή του κεκτημένου πρέπει να αποτελέσει μια επιπρόσθετη προτεραιότητα για την ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς. Δυστυχώς, πολλοί από αυτούς τους κανόνες δεν έχουν μεταφερθεί στο εθνικό επίπεδο ή εφαρμόζονται με πολύ διαφορετικό τρόπο ή σε πολύ διαφορετικό βαθμό. Αυτό αποτελεί σοβαρό και ουσιαστικό εμπόδιο για την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

Η ΕΕ θα πρέπει να προωθήσει την κλιματική διπλωματία ως εμβληματική πολιτική της εξωτερικής της δράσης, τόνισε η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή στη γνωμοδότησή της που εγκρίθηκε κατά τη σύνοδο ολομέλειας του Δεκεμβρίου. Χρειάζεται ένα ισχυρό και αξιόπιστο στρατηγικό σχέδιο για την προσαρμογή της κλιματικής διπλωματίας της στο τρέχον γεωπολιτικό τοπίο και στους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι η ενδεδειγμένη μελλοντική πορεία της κλιματικής διπλωματίας είναι να αναβαθμιστεί σε επίπεδο εμβληματικής δράσης των εξωτερικών σχέσεων της ΕΕ.

Ο πρόεδρος της Ομάδας των Εργοδοτών της ΕΟΚΕ και εισηγητής της γνωμοδότησης, Stefano Mallia, υπογράμμισε τα εξής: «Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο εάν θέλουμε να αποφύγουμε ανεπανόρθωτες ζημίες. Η κλιματική διπλωματία συνιστά προληπτική διπλωματία. Γι’ αυτόν τον λόγο υπάρχει επείγουσα ανάγκη να αναβαθμισθεί η κλιματική διπλωματία ώστε να καταστεί εμβληματική δράση των εξωτερικών υποθέσεων και της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ.

Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την ΕΕ να υιοθετήσει μια ολοκληρωμένη στρατηγική κλιματικής διπλωματίας με βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες προτεραιότητες, στην οποία θα ενσωματώνονται δράσεις για το κλίμα σε όλους τους τομείς των εξωτερικών σχέσεων, συμπεριλαμβανομένων της ασφάλειας και της άμυνας, του εμπορίου, των επενδύσεων, των μεταφορών, της μετανάστευσης, της αναπτυξιακής συνεργασίας, της χρηματοδοτικής και τεχνικής βοήθειας, του πολιτισμού και της υγείας.

Η αποτελεσματική εσωτερική εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας παρέχει στην ΕΕ αξιοπιστία ώστε να επηρεάζει και να εμπνέει άλλους να στρέφονται ωσαύτως προς τη βιωσιμότητα. Γι’ αυτόν τον λόγο η ΕΟΚΕ παροτρύνει τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα να εξασφαλίσουν καλύτερο συντονισμό μεταξύ των ευρωπαϊκών φορέων προκειμένου να ευθυγραμμίσουν τις αντίστοιχες πολιτικές τους με τους κλιματικούς στόχους και να επιταχύνουν την εγχώρια δράση για την εφαρμογή της Πράσινης Συμφωνίας.

Όπως ανέφερε ο εισηγητής της γνωμοδότησης Stefano Mallia: «Πρέπει να εξετάσουμε σε εσωτερικό επίπεδο κατά πόσον είμαστε σε θέση να επιτύχουμε τους στόχους που έχουμε θέσει στο πλαίσιο της Πράσινης Συμφωνίας. Άπαξ και τακτοποιήσουμε τα ημέτερα, θα πρέπει εν συνεχεία να συνεργαστούμε με τις γειτονικές χώρες, να προωθήσουμε την οικονομική τους διαφοροποίηση, να διαμορφώσουμε σχέδια δίκαιης μετάβασης και να στηρίξουμε έργα προσαρμογής και διαχείρισης κινδύνων για την πρόληψη και τη μείωση των κινδύνων αστάθειας». (mt)

Σε γνωμοδότηση που ενέκρινε προσφάτως, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) προειδοποιεί ότι η υπερβολική εξάρτηση της ΕΕ από τις εισαγωγές δραστικών φαρμακευτικών ουσιών και τελικών φαρμάκων από την Ασία συνιστά απειλή για την υγεία και την ευημερία των πολιτών της ΕΕ. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ προτείνει τη θέσπιση νομοθετικής πράξης για τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει το ολοένα οξυνόμενο πρόβλημα της εξασφάλισης του εφοδιασμού της σε βασικά φαρμακευτικά προϊόντα, καθότι επί του παρόντος εισάγει την πλειονότητα των δραστικών φαρμακευτικών ουσιών και τελικών φαρμάκων από την Ασία. Αυτή η εξάρτηση από εξωτερικούς προμηθευτές εγείρει ανησυχίες ως προς την ανθεκτικότητα της ΕΕ έναντι των κλυδωνισμών της αλυσίδας εφοδιασμού, της αστάθειας των τιμών και πιθανών γεωπολιτικών κινδύνων.

«Θέτουμε σε κίνδυνο την υγεία των πολιτών μας, καθότι βασιζόμαστε σε εξωτερικούς προμηθευτές βασικών φαρμακευτικών προϊόντων. Πρέπει να αναλάβουμε δράση πάραυτα, έτσι ώστε οι Ευρωπαίοι να μπορούν να προμηθεύονται τα φάρμακα που χρειάζονται», δήλωσε ο Lech Pilawski, εισηγητής της γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ.

Για να διασκεδαστούν οι ανησυχίες αυτές, η ΕΟΚΕ συνιστά την εγκαθίδρυση ενός νέου ενωσιακού μηχανισμού για την υποστήριξη της παραγωγής δραστικών φαρμακευτικών συστατικών και τελικών φαρμάκων στην Ευρώπη. Η προτεινόμενη πράξη για τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας επιδιώκεται να αποτελέσει ολοκληρωμένο ενωσιακό μηχανισμό ―με τη μορφή κανονισμού― για την ενεργό υποστήριξη της παραγωγής δραστικών φαρμακευτικών συστατικών και τελικών φαρμάκων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μέσω του μηχανισμού αυτού θα χρηματοδοτούνται η έρευνα-ανάπτυξη, η ανάπτυξη των σχετικών υποδομών και οι λειτουργικές δαπάνες.

Η εφαρμογή των προτάσεων αυτών προϋποθέτει γενναίες επενδύσεις και τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να πρωτοστατήσει στον συντονισμό αυτής της προσπάθειας και να καταστρώσει μια ολοκληρωμένη στρατηγική που θα μπορεί να διαφυλάττει την ιατροφαρμακευτική ασφάλεια της Ευρώπης, να προάγει την οικονομική της ευμάρεια και να διασφαλίζει την οικονομική προσιτότητα των φαρμάκων για τους πολίτες της. (gb)

Οικονομία και χρηματοοικονομικά, ψηφιοποίηση, ανταγωνιστικότητα και επιχειρήσεις, εμπόριο. Αυτοί είναι οι τέσσερις τομείς στους οποίους η ισπανική Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σημείωσε πρόοδο από τον Ιούλιο έως τον Δεκέμβριο του 2023.

Μιλώντας στη σύνοδο ολομέλειας του Δεκεμβρίου, η Nadia Calviño, Α΄ αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και Υπουργός Οικονομίας και Ψηφιοποίησης της Ισπανίας, συνόψισε τα συμπεράσματα της εκ περιτροπής Προεδρίας της ΕΕ, επισημαίνοντας, μεταξύ άλλων, την εμβάθυνση της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, τις άμεσες πληρωμές στον τραπεζικό τομέα, τη μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και την υπογραφή προηγμένης εμπορικής συμφωνίας με τη Χιλή.

Η κ. Calviño, η οποία αναμένεται να αναλάβει καθήκοντα ως επόμενη Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) την 1η Ιανουαρίου 2024, τόνισε επίσης τα θέματα που θα πρέπει να συμπεριλάβει σύντομα η Ευρωπαϊκή Ένωση στην ημερήσια διάταξή της, ιδίως ενόψει των επικείμενων ευρωπαϊκών εκλογών. «Ο κόσμος διέρχεται μαζικές αλλαγές και οι τεκτονικές πλάκες που δημιουργήθηκαν μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο μετατοπίζονται», δήλωσε. «Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η ΕΕ θα συνεχίσει να ηγείται των σημαντικότερων συζητήσεων στον κόσμο, να αντιμετωπίζει τις κύριες προκλήσεις και να προστατεύει τις ευρωπαϊκές αξίες της σε αυτόν τον νέο κόσμο».

Αναφερόμενη στο εξάμηνο εντατικών εργασιών που πλησίαζε στο τέλος του, πρόσθεσε ότι «η συνεργασία με άλλα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και, ιδίως, με την ΕΟΚΕ, διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία του. Η παρουσία μου δείχνει την ισχυρή δέσμευση της ισπανικής κυβέρνησης έναντι των κοινωνικών εταίρων, του κοινωνικού διαλόγου και της κοινωνίας των πολιτών. Προσπαθούμε να ακούμε προσεκτικά και να ενσωματώνουμε τη γνώμη της κοινωνίας των πολιτών στο έργο μας». (mp)