Rola organizacji społeczeństwa obywatelskiego w zapewnieniu bezpieczeństwa zdrowotnego dzieci i młodzieży w UE

Tematem konferencji była kondycja psychiczna i fizyczna młodych Europejczyków oraz rola NGO w jej wspieraniu. Wydarzenie zorganizowano w ramach polskiej prezydencji w Radzie UE z inicjatywy Ministry ds. Społeczeństwa Obywatelskiego Adriany Porowskiej i Grupy Organizacji Społeczeństwa Obywatelskiego EKES.

Bezpieczeństwo zdrowotne dzieci i młodzieży w centrum uwagi

Na zaproszenie Ministry ds. Społeczeństwa Obywatelskiego Adriany Porowskiej i EKES odpowiedzieli przedstawiciele polskich organizacji społeczeństwa obywatelskiego, państw członkowskich UE, a także praktycy i naukowcy zajmujący się szeroko pojętym rozwojem dzieci i młodzieży.

• Tematyka wydarzenia bezpośrednio nawiązywała do hasła przewodniego polskiej prezydencji – bezpieczeństwa.

• Celem spotkania była wymiana doświadczeń oraz podniesienie świadomości decydentów UE i państw członkowskich na temat potencjału i roli organizacji pozarządowych w działaniach na rzecz zdrowia dzieci i młodzieży, m.in. w obszarze edukacji, profilaktyki, aktywności fizycznej i wczesnego reagowania na zagrożenia.

• Osobny panel poświęcono zagadnieniom globalnym, takim jak zanieczyszczenie środowiska naturalnego i zmiany klimatu, oraz cywilizacyjnym, jak choroby nowotworowe u dzieci.

Potrzeba zintegrowania polityki zdrowotnej, usług medycznych i profilaktyki

Debata stała się przestrzenią dialogu i współpracy na rzecz wszechstronnej ochrony najmłodszych pokoleń. Poruszono kwestie zdrowia fizycznego, psychicznego, higieny cyfrowej oraz wyzwań środowiskowych i społecznych.

Nieprzewidywalność i zmienność nowych zagrożeń nasuwa pytanie o gotowość społeczeństw i administracji do uchronienia najmłodszych przed zagrożeniami i zapewnienia im optymalnych warunków do stabilnego rozwoju.

Adriana Porowska

Ministra do spraw Społeczeństwa Obywatelskiego, przewodnicząca Komitetu do spraw Pożytku Publicznego

- Szczególnie porusza skala wykluczenia, samotności i różnych form depresji wśród młodzieży. Dane alarmują. Wymaga to od nas działania tu i teraz, ale także długofalowej strategii – dodała przed wydarzeniem ministra.

W dyskusji podkreślono potrzebę zintegrowania unijnej polityki zdrowotnej, usług medycznych i profilaktyki.

Widzimy w naszym społeczeństwie długotrwałe skutki pandemii i wojny w Ukrainie – traumę, rozłąkę z rodzinami, uchodźstwo. Biedy i skrajnego ubóstwa wciąż doznaje wiele polskich rodzin. Każde z tych doświadczeń niesie ogrom cierpienia i konsekwencje dla psychicznego bezpieczeństwa młodych pokoleń.

Marek Krawczyk

Podsekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Wiceprzewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego

- W tym kontekście nie możemy też zapominać o przestrzeni cyfrowej. Ochrona dzieci przed szkodliwymi treściami i dezinformacją, również klimatyczną, staje się równie ważna jak troska o ich zdrowie fizyczne - podkreślił reprezentujący Ministrę Adrianę Porowską na konferencji podsekretarz stanu Marek Krawczyk

Uczestnicy konferencji wskazali na konieczność szybkiego rozpoznawania pierwszych symptomów zaburzeń dobrostanu dziecka, wczesnego diagnozowania i skutecznej profilaktyki zdrowia psychicznego.

Wspólne priorytety w krajach UE na rzecz zdrowia dzieci i młodzieży

- Potrzebujemy trwałego dialogu i wdrożenia Europejskiej Unii Zdrowia. Zagrożenia dla zdrowia psychicznego i nierówność w dostępie do świadczeń, która dotyka zwłaszcza osób najsłabszych, to wyzwania wymagające od nas wspólnego, odważnego działania. EKES, jako ciało opiniodawcze, może pomóc w ustanowieniu wspólnych priorytetów na rzecz zdrowia dzieci i młodzieży – podkreślił wiceminister Marek Krawczyk.

Jedną z ważniejszych inicjatyw EKES w tym obszarze jest wezwanie do współpracy między krajami członkowskimi i wypracowania rekomendacji na rzecz ochrony zdrowia z udziałem organizacji pozarządowych opartej na zasadzie powszechności, jakości, dostępności, solidarności i inkluzywności. Współpraca ta powinna być prowadzona w duchu otwartego, trwałego dialogu z wyspecjalizowanymi organizacjami społeczeństwa obywatelskiego.

Bezpieczeństwo zdrowotne to strategiczny priorytet na szczeblu europejskim i krajowym. Inwestowanie w dobrostan dzieci i młodzieży, zwłaszcza w profilaktykę zdrowia psychicznego to warunek zrównoważonego i stabilnego rozwoju najmłodszych pokoleń. Priorytet ten obejmuje także wczesną interwencję, edukację, bezpieczne korzystanie z mediów społecznościowych. Dlatego organizacje społeczeństwa obywatelskiego muszą bardziej angażować się w określanie, ocenę i monitorowanie realizacji priorytetów bezpieczeństwa zdrowotnego. Wszyscy doświadczyliśmy siły organizacji pozarządowych podczas kryzysu COVID-19. Dziś zobaczyliśmy ponownie siłę innowacji społecznych.

Séamus Boland

przewodniczący Grupy Organizacji Społeczeństwa Obywatelskiego EKES

Młodzi – widzialni, słyszalni i zaangażowani

Séamus Boland podkreśla, że upodmiotowienie młodych obywateli i włączenie ich w dyskusję i procesy decyzyjne stanowi ważny czynnik utrwalający dialog obywatelski. Eksperci zgodnie zwrócili uwagę, że nic tak nie podnosi poczucia sprawczości i akceptacji jak uczestniczenie w grupach rówieśniczych oraz zaangażowanie w działanie organizacji młodzieżowych i wolontariat.

Mówiąc o konkretnych środkach, zarówno przewodniczący Boland, jak i minister Krawczyk zachęcali miedzy innymi do większej współpracy międzypokoleniowej i wprowadzenia zintegrowanego systemu opieki psychiatrycznej.