door Alain Coheur

Gezondheid is een fundamentele pijler van de weerbaarheid en welvaart van de EU. Het is geen onderwerp in de marge, maar een belangrijk thema voor elke Europese burger, aangezien we allemaal wel eens een beroep doen op onze zorgstelsels. Tijdens de COVID-pandemie stond gezondheid in het middelpunt van de belangstelling. Ursula von der Leyen had als Commissievoorzitter de mogelijkheid om van gezondheid een essentieel onderdeel van alle andere beleidsterreinen te maken door transversale integratie van gezondheidsbeleid te bevorderen, maar helaas heeft zij deze unieke kans aan zich voorbij laten gaan.

Het is zaak om sectoraal hokjesdenken achter ons te laten en een coherenter, samenhangender en inclusiever Europees model te ontwikkelen ter ondersteuning van een rechtvaardige transitie waarbij mensen niet aan hun lot worden overgelaten. We moeten alle belanghebbenden samenbrengen, de sociale dialoog versterken en het maatschappelijk middenveld inspraak geven in de verschillende fases, van beleidsontwikkeling tot -uitvoering en -evaluatie.

Het EESC pleit voor een Europees vlaggenschipinitiatief op gezondheidsgebied: een krachtenbundelend initiatief dat stoelt op Europese solidariteit om onze gezondheidszorgstelsels te versterken, ongelijkheid op gezondheidsgebied te bestrijden en de burgers tegen toekomstige crises te beschermen. Centraal bij dit alomvattende initiatief staan onder meer de volgende aspecten:

• De Europese gezondheids- en zorggarantie: een belofte aan elke Europese burger om rechtvaardige en universele toegang tot kwaliteitsvolle zorg te garanderen.
• De One Health-benadering: de gezondheid van de mens is onlosmakelijk verbonden met die van dieren, planten en het milieu. Klimaatverandering, pandemieën en biodiversiteitsverlies zijn allemaal bedreigingen die ons dwingen tot een holistische aanpak.
• Modernisering van onze zorgstelsels door gebruik te maken van digitale instrumenten en artificiële intelligentie, waarbij absoluut moet worden gezorgd voor cyberbeveiliging en het verbeteren van de digitale vaardigheden van zowel burgers als gezondheidswerkers.
• Strategische sociale en gezondheidsinvesteringen. Investeren in gezondheid heeft een positief effect op het welzijn van de burgers en op het concurrentievermogen van Europa.
• Het waarborgen van de toegang tot geneesmiddelen en het opbouwen van een innovatieve en concurrerende EU-industrie; bij de ontwikkeling daarvan moeten de gezondheid en het algemeen belang vooropstaan en moeten we minder afhankelijk worden van mondiale toeleveringsketens. Produceren op Europese bodem is essentieel om onze soevereiniteit op gezondheidsgebied te waarborgen.
• Er moet worden gegarandeerd dat goed opgeleide en goed betaalde gezondheidswerkers in voldoende getale aanwezig zijn, door aantrekkelijke werkomstandigheden te creëren, te investeren in opleiding, verrijkende carrières mogelijk te maken en gezondheidswerkers voortdurend te ondersteunen.
• Versterking van het beleid voor gezondheid en veiligheid op het werk, met name door middel van arbeidsgeneeskunde, programma’s voor medische checks in de werkomgeving en bescherming van werknemers tegen kankerverwekkende en mutagene stoffen.
• In het kader van de bestrijding van ongelijkheid op gezondheidsgebied, waarvoor meerdere oorzaken zijn aan te wijzen, moet de aanpak van niet-overdraagbare ziekten en van zeldzame ziekten prioriteit krijgen.