EESC info

Maatschappelijke organisaties, individuen en particuliere ondernemingen kunnen nu met hun non-profitprojecten meedingen naar de EESC-prijs voor het maatschappelijk middenveld, die deze keer de bestrijding van schadelijke polarisatie in de Europese samenleving als thema heeft.

Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) heeft het startschot gegeven voor zijn vijftiende prijs voor het maatschappelijk middenveld. Dit jaar is het doel van de prijs om doeltreffende, innovatieve en creatieve non-profitinitiatieven/-activiteiten in de Europese Unie te belonen die de strijd aangaan met schadelijke polarisatie in de Europese samenleving.

De maximaal vijf winnaars zullen samen een bedrag van 50 000 EUR mogen verdelen. Projecten moeten vóór 7 november 2024 om 10 uur (Belgische tijd) zijn aangemeld. De bedoeling is dat de prijsuitreiking in maart 2025 plaatsvindt, tijdens de Week van het maatschappelijk middenveld van het EESC.

Elke maatschappelijke organisatie die officieel geregistreerd is in de EU en actief is op lokaal, regionaal, nationaal of Europees niveau mag meedoen. Dat geldt eveneens voor iedere persoon die woonachtig is in de EU en voor ondernemingen die er geregistreerd of actief zijn, op voorwaarde dat hun projecten een strikt non-profitkarakter hebben.

Alleen projecten die in de EU worden uitgevoerd komen in aanmerking. Ze moeten al uitgevoerd of nog lopende zijn. Een volledig overzicht van de criteria en het onlineaanmeldingsformulier zijn te vinden op de webpagina van de EESC-prijs voor het maatschappelijk middenveld.

Allerlei soorten activiteiten en/of initiatieven kunnen meedingen naar de prijs, zoals: individuele en collectieve determinanten van schadelijke polarisatie in kaart brengen, zorgen voor meer transparantie over de financieringskanalen van organisaties, het tij van de afnemende mediapluriformiteit keren, opkomen voor vrije, diverse en onafhankelijke media, en desinformatie en nepnieuws tegengaan.

De EESC-prijs voor het maatschappelijk middenveld is bedoeld om meer bekendheid te geven aan de buitengewone manier waarop het maatschappelijk middenveld bijdraagt aan de totstandbrenging van een Europese identiteit en van Europees burgerschap, en aan de bevordering van de gemeenschappelijke waarden die de Europese integratie schragen. De prijs staat elk jaar in het teken van een wisselend thema dat van groot belang is voor de EU. (lm) 

Na de benoeming van een nieuwe Europese commissaris voor Democratie, Justitie en de Rechtsstaat roept het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) op tot een krachtiger optreden van de EU op het gebied van de rechtsstaat en de grondrechten.

Tijdens zijn septemberzitting heeft het EESC een debat over democratie gehouden. Daar werd ingegaan op de vraag hoe de EU krachtiger kan optreden tegen schendingen van de rechtsstaat en de uitholling van de democratie. In die context werd ook gesproken over het langverwachte platform voor het maatschappelijk middenveld dat de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, heeft aangekondigd.

Het EESC ijvert al sinds 2016 voor de oprichting van dit platform, dat het maatschappelijk middenveld meer inspraak moet geven in de beleidsvorming van de EU. Het zou maatschappelijke organisaties de hoognodige ruimte bieden waarbinnen ze de EU-instellingen kunnen aanspreken en mee kunnen beslissen over belangrijke kwesties als de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en democratische vrijheden.

Joachim Herrmann van het Directoraat-generaal Justitie van de Europese Commissie presenteerde het meest recente verslag over de rechtsstaat en wees erop dat nu ook de situatie in de kandidaat-lidstaten en de impact op de interne markt in kaart worden gebracht.

Kevin Casas-Zamora van het Internationaal Instituut voor democratie en verkiezingsondersteuning (IDEA) prees de inzet van de EU op dit gebied, maar waarschuwde voor de aantasting van de democratie. Hij riep op tot een grotere betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld en meer gedetailleerde rapportage over de rechtsstaat. Alexandrina Najmowicz van het Europees Burgerforum drong aan op duidelijkere aanbevelingen en een systeem voor vroegtijdige waarschuwing om verdere uitholling van de democratie te voorkomen.

De deelnemers aan het debat waarschuwden voor elke vorm van zelfgenoegzaamheid. Ze benadrukten dat de toenemende problematiek van autoritaire regimes, de bedreiging van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de krimpende ruimte voor het maatschappelijk middenveld moet worden aangepakt. Jerzy Pomianowski, hoofd van het Europees Fonds voor Democratie, waarschuwde dat het verwaarlozen van democratie vanwege meer actuele thema’s als migratie en veiligheid averechts kan werken en riep op om 5 % van de ontwikkelingshulp aan democratische programma’s te besteden.

Tijdens het debat van het EESC werd duidelijk dat het maatschappelijk middenveld onmisbaar is bij de verdediging van de rechtsstaat. Er werd opgeroepen tot een grotere betrokkenheid ervan bij de beleidsvorming van de EU. De oprichting van het platform voor het maatschappelijk middenveld, gekoppeld aan een hernieuwde inzet voor de grondrechten, is van cruciaal belang voor de toekomst van de democratie in de EU. (gb)

Op 20 september hebben het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) en de Economische, Sociale en Culturele Raad van de Afrikaanse Unie (ECOSOCC) tijdens de VN-Top van de Toekomst in New York een gezamenlijke verklaring gepresenteerd waarin de cruciale rol van het maatschappelijk middenveld bij het aanpakken van mondiale uitdagingen en het bevorderen van duurzame ontwikkeling wordt benadrukt.

Deze verklaring, die deel uitmaakt van het memorandum van overeenstemming tussen het EESC en de ECOSOCC, schetst hun gedeelde visie voor een eerlijkere, inclusievere en rechtvaardigere wereld. Het partnerschap tussen het EESC en de ECOSOCC is bedoeld om de aanzet te geven tot nieuwe allianties en initiatieven.

EESC-voorzitter Röpke: “Deze verklaring is veel meer dan louter woorden; het is een sterk engagement voor onze gedeelde waarden van democratie, inclusiviteit en duurzaamheid. In het licht van de dringende mondiale uitdagingen hebben we een krachtiger multilateralisme nodig waarbij het maatschappelijk middenveld echt een centrale rol krijgt.”

De gezamenlijke verklaring legt de nadruk op:

• Een snellere vooruitgang op het gebied van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s), door te pleiten voor een alomvattende strategie om de SDG’s vooruit te helpen.
• Een rechtvaardige transitie naar klimaatneutraliteit, door bij de overgang naar klimaatneutrale economieën te zorgen voor fatsoenlijk werk en armoede uit te bannen.
• Een wereldwijde hervorming van het mondiale financiële systeem om duurzame ontwikkeling beter te kunnen ondersteunen, met name in kwetsbare landen.
• Genderresponsief en genderinclusief beleid integreren in klimaatactie en ontwikkelingsprogramma’s.
• Een centrale rol voor het maatschappelijk middenveld bij de hervorming van de mondiale governance en de reorganisatie van de besluitvormingsorganen van de Verenigde Naties.
• Betrokkenheid van jongeren en bevordering van digitale innovatie als belangrijke aanjagers van de toekomstige mondiale governance.

Het partnerschap tussen het EESC en de ECOSOCC werd geformaliseerd met de ondertekening van een memorandum van overeenstemming (MoU) op 17 juli 2024 in Accra (Ghana). Dit MoU versterkt de samenwerking op belangrijke gebieden zoals duurzame ontwikkeling, klimaatactie en betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld. Het voorziet in regelmatige bijeenkomsten, gezamenlijke bijdragen aan topontmoetingen tussen de EU en de Afrikaanse Unie en de oprichting van een permanent mechanisme voor de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld.

De samenwerking weerspiegelt het engagement van beide instellingen om de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) van de VN te helpen verwezenlijken en een inclusief bestuur te bevorderen. Terwijl de nadruk wordt gelegd op het versterken van de rol van het maatschappelijk middenveld in het partnerschap tussen de EU en Afrika, wordt in het memorandum van overeenstemming onderstreept dat er gezamenlijke oplossingen moeten komen voor mondiale uitdagingen zoals klimaatverandering en democratische veerkracht.

Het EESC en de ECOSOCC streven ernaar het maatschappelijk middenveld in heel Afrika mondiger te maken. (at)

Het EESC heeft tijdens zijn oktoberzitting zijn goedkeuring gehecht aan een resolutie van de hand van Christa Schweng, Cinzia Del Rio en Ioannis Vardakastanis, getiteld De koers voor democratische vooruitgang in de EU: een resolutie voor het volgende wetgevingsmandaat.

In deze periode van meerdere crises verzoekt het EESC het nieuwe Europees Parlement en de nieuwe Europese Commissie om gebruik te maken van de door het EESC vertegenwoordigde diversiteit om de Europese Unie te versterken.

De nieuwe zittingsperiode zou erop gericht moeten zijn om de internationale positie van de EU te versterken, de problemen in verband met haar institutionele bestel aan te pakken, de gemeenschappelijke waarden van Europa stevig te verankeren en het pad te effenen voor een duurzame economie die stoelt op een geavanceerd, inclusief sociaal model – een onontbeerlijke voorwaarde voor vooruitgang, eenheid en concurrentievermogen.

Het EESC verzoekt de EU-instellingen in deze resolutie om een zesdelig veiligheidsconcept te ontwikkelen, waarbij wordt uitgegaan van een Unie die

• haar burgers beschermt tegen bedreigingen van buitenaf;
• mensen beschermt tegen interne risico’s, vooral in verband met gezondheid, demografische veranderingen en armoede, en in heel Europa toegankelijke, universele sociale bescherming en het welzijn bevordert;
• zorgt voor een concurrerende sociale markteconomie, gebaseerd op ecosystemen die productiviteit, innovatie, kwaliteitsbanen en volledige werkgelegenheid garanderen;
• een veerkrachtige economie voor iedereen tot stand brengt;
• zorgt voor dialoog en participatie van de sociale partners, het maatschappelijk middenveld en het publiek, om zo het hoofd te bieden aan de uitdagingen en ingrijpende veranderingen die ons ook in de nabije toekomst wachten;
• beschermt tegen de huidige en toekomstige risico’s in verband met klimaatverandering, verontreiniging en biodiversiteitsverlies.

De resolutie is het resultaat van de allereerste Week van het maatschappelijk middenveld, die in maart 2024 door het EESC werd gehouden om de mening van Europeanen van alle leeftijden, de sociale partners en de maatschappelijke organisaties te peilen. (mp)

Met de 16e vergadering van de Conferentie van de Partijen bij het Verdrag van de Verenigde Naties inzake biologische diversiteit (COP16) in het vooruitzicht pleit het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) voor een geïntegreerde mondiale aanpak van de huidige biodiversiteitscrisis.

Naarmate de wereldwijde spanningen toenemen, wil het EESC regeringen ertoe aansporen om zich te richten op biodiversiteit als centrale oplossing voor de drieledige crisis van de planeet (klimaatverandering, verlies van biodiversiteit en woestijnvorming). COP16 zal een cruciaal moment zijn om vaart te zetten achter de wereldwijde inspanningen om de ecosystemen van onze planeet te beschermen, aldus het EESC in zijn in september goedgekeurde advies.

”Zonder biodiversiteit zullen ecosystemen en economieën instorten, aangezien meer dan de helft van het mondiale bbp en 40 % van de banen rechtstreeks afhankelijk zijn van de natuur”, aldus Arnaud Schwartz, rapporteur voor het advies.

Het EESC merkt op dat biodiversiteit, de basis van ecosystemen, menselijk welzijn en economieën, moet worden geïntegreerd in meerdere beleidssectoren, zoals klimaat, landbouw en handel, en niet afzonderlijk mag worden behandeld. Zo moeten handelsovereenkomsten duurzaamheid bevorderen door ervoor te zorgen dat goederen en technologieën de ontbossing en vernietiging van habitats niet verergeren.

Ook moet dringend financiële steun worden verleend voor het behoud van de biodiversiteit. Overheidsfinanciering alleen is ontoereikend, dus een combinatie van publieke, particuliere en innovatieve financiële mechanismen is geboden.

Het EESC dringt er bij de EU op aan om landen in het Mondiale Zuiden te ondersteunen bij de bescherming van de biodiversiteit, en pleit voor de geleidelijke afschaffing van subsidies die schadelijk zijn voor de biodiversiteit, met name subsidies die fossiele brandstoffen bevorderen. Door deze subsidies te herbestemmen voor het herstel van ecosystemen kan iets worden gedaan voor zowel de klimaatverandering als het verlies aan biodiversiteit door middel van op de natuur gebaseerde oplossingen zoals herbebossing, duurzame landbouw en herstel van wetlands.

Voorts wijst het EESC op het belang van de “één gezondheid”-benadering, die de gezondheid van mens, dier en milieu met elkaar verbindt. Gezonde ecosystemen leveren kritieke diensten, zoals bestuiving, koolstofvastlegging en waterfiltratie, die alle bijdragen tot het welzijn van de mens. De achteruitgang van de biodiversiteit ondermijnt de veerkracht van ecosystemen, waardoor het risico op zoönotische ziekten zoals COVID-19 toeneemt.

Het EESC heeft er ook op aangedrongen jongeren meer bij de besluitvorming te betrekken. Voorgesteld wordt de functie van uitvoerend vicevoorzitter van de Europese Commissie voor toekomstige generaties in het leven te roepen en ervoor te zorgen dat duurzaamheid en welzijn op lange termijn voorrang krijgen boven voordelen op korte termijn. (ks) 

Op 23 september 2024 heeft de Europese Commissie de winnaars bekendgemaakt van de derde editie van de EU-prijzen voor de biologische sector. Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) koos en bekroonde de winnaars in drie hoofdcategorieën: beste biologische levensmiddelen verwerkende kmo, beste detailhandelaar in biologische voedingsmiddelen en beste biologische restaurant.

De winnaars zijn:

• Beste biologische levensmiddelen verwerkende kmo: Gino Girolomoni Cooperativa Agricola (Italië), een coöperatie die in de regio de Marken biologische pasta maakt met behulp van hernieuwbare energie en daarmee meer dan 300 lokale boeren ondersteunt.
• Beste detailhandelaar in biologische voedingsmiddelen: Saifresc (Spanje), een initiatief van boeren die 70 soorten biologische groenten en fruit produceren op 30 hectare biologische landbouwgrond, een circulaire economie promoten en educatieve workshops aanbieden.
• Beste biologische restaurant / maaltijdproducent: Kalf & Hansen (Zweden), een restaurantketen gespecialiseerd in 100% biologische Scandinavische seizoensgerechten, bekend om zijn duurzame inkoop en zijn hechte banden met lokale producenten.

Peter Schmidt, voorzitter van de afdeling Landbouw, Plattelandsontwikkeling en Milieu (NAT) van het EESC, prees de winnaars en merkte op dat met de prijzen innovatie en uitmuntendheid in de biologische sector van de EU worden erkend. Hij wees erop dat een betere toegankelijkheid en betaalbaarheid van biologische producten van essentieel belang is om de sector verder te laten groeien en de EU te helpen haar doelstelling – 25 % biologische landbouw in 2030 – te halen. “Met landbouwbeleid sociale problemen oplossen is echter de verkeerde aanpak. Sociaal beleid moet ervoor zorgen dat Europese burgers zich biologische producten kunnen veroorloven”, voegde hij daaraan toe.

De EU-prijzen voor de biologische sector maken deel uit van het initiatief Biodag van de EU, dat in 2021 is gelanceerd om de schijnwerper te richten op de voordelen van de biologische landbouw. De biologische landbouw, die ondersteund wordt door het gemeenschappelijk landbouwbeleid van de EU, heeft een sterke groei doorgemaakt: van 5,9 % van de landbouwgrond in de EU in 2012 tot 10,5 % in 2022 en met een detailhandelverkoop die in 2022 was gestegen tot 45 miljard EUR. Ondanks economische problemen blijft de EU na de VS de grootste biologische markt ter wereld. (ks) 

Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) zal ook in 2024 weer deelnemen aan de COP, de jaarlijkse klimaatconferentie van de VN. De COP29 wordt gehouden in de Azerbeidzjaanse hoofdstad Bakoe.

Het EESC zal worden vertegenwoordigd door Peter Schmidt, voorzitter van de ad-hocgroep COP, en de jongerenafgevaardigde van het EESC bij de COP, Diandra Ní Bhuachalla. Tijdens de conferentie zal het EESC de boodschappen uit zijn onlangs goedgekeurde advies over klimaatfinanciering herhalen en opnieuw oproepen tot een inclusieve en rechtvaardige transitie, om ervoor te zorgen dat klimaatactie de sociale ongelijkheid niet vergroot. Ook zal het EESC pleiten voor duurzame agrovoedingssystemen, hernieuwbare energie, energie-efficiëntie, groene technologieën en de onderlinge afstemming van de biodiversiteits- en klimaatdoelstellingen. Door deel te nemen aan de COP29 wil het EESC ervoor zorgen dat de stem van het Europees maatschappelijk middenveld wordt gehoord en dat de conferentie evenwichtige, sociaal rechtvaardige oplossingen voor de klimaatcrisis oplevert. (ks) 

Op 4 oktober heeft de ad-hocgroep Europees burgerinitiatief (EBI) van het EESC in Zagreb een debat gehouden met als thema Het Europees burgerinitiatief — stand van zaken in Kroatië. In het kader van het debat praatten de leden van de ad-hocgroep met lokale belanghebbenden over hun ervaringen, standpunten en ideeën. Het ging daarbij vooral over de zichtbaarheid en bekendheid van het Europees burgerinitiatief (EBI) in Kroatië en over lessen die zijn geleerd en goede praktijken die tot dusver in kaart zijn gebracht. Het EBI is een instrument waarmee burgers van de Europese Unie rechtstreeks invloed kunnen uitoefenen op het EU-beleid door nieuwe wetgeving voor te stellen.

Het in Zagreb gehouden debat met als thema Het Europees burgerinitiatief — stand van zaken in Kroatië was het eerste evenement van dit soort dat de ad-hocgroep buiten Brussel hield. In het gebouw van de Kroatische handels- en ambachtskamer (Hrvatska Obrtnička Komora) verwelkomden de leden van de ad-hocgroep van het EESC Margareta Mađerić, staatssecretaris bij het Kroatische ministerie van Arbeid, Dino Zorić van het ministerie van Justitie, vertegenwoordigers van de Europese Commissie en het EBI-forum, en tal van deelnemers die Europe Direct-centra, universiteiten, lokale overheden en nationale sociaaleconomische raden vertegenwoordigden, evenals Kroatische EBI-ambassadeurs, EBI-organisatoren, universiteitsstudenten en andere EBI-stakeholders.

Het debat werd in de namiddag gevolgd door een reguliere EBI-vergadering van de ad-hocgroep en een wandeling door het centrum van Zagreb, waarbij de leden van de ad-hocgroep het Europees paspoort voor de democratie uitreikten aan Kroaten.

Met haar werkprogramma 2023-2025 wil de ad-hocgroep de actieve deelname van het EESC aan het Europees burgerinitiatief verder opvoeren. Zij is van plan vergaderingen buiten Brussel te blijven organiseren, omdat die een goede gelegenheid bieden om met lokale EBI-stakeholders van gedachten te wisselen en het EBI op nationaal en lokaal niveau onder de aandacht te brengen.

De ad-hocgroep Europees burgerinitiatief, die momenteel wordt voorgezeten door EESC-lid Violeta Jelić, werd in 2013 opgericht om politieke sturing te geven aan het EBI en de ontwikkelingen op dit gebied te volgen.

Het Europees burgerinitiatief, waarvoor het Verdrag van Lissabon de voorwaarden schiep, kwam in 2012 tot stand en is het allereerste instrument voor participerende democratie op transnationaal niveau. Het komt erop neer dat een groep van ten minste één miljoen EU-burgers uit ten minste zeven lidstaten de Europese Commissie kan verzoeken wetgeving voor te stellen. Daarmee komt het initiatief het dichtst bij een wetgevingsinitiatief van de burger. 

Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) heeft zich van meet af aan zeer actief ingezet om het Europees burgerinitiatief handen en voeten te geven en onder de aandacht te brengen. (ep)

Van 2 t/m 4 oktober vond bij het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) en het Comité van de Regio’s (CvdR) in Brussel een evenement plaats in het kader van de Europese maand van de cyberbeveiliging (ECSM). Prominente vertegenwoordigers van EU-instellingen, regionale overheden en maatschappelijke organisaties bespraken er de uitdagingen waarmee we in het snel veranderende cyberlandschap van vandaag te maken hebben. ​

De 12e editie van de ECSM stond in het teken van social engineering, een verschijnsel dat een groeiende dreiging vormt en waarbij wordt geprobeerd het gedrag van mensen zodanig te beïnvloeden dat de beveiliging wordt doorbroken en er op ongeoorloofde wijze toegang wordt gekregen tot informatie en diensten.

Van het evenement moet vooral het volgende worden onthouden:

1. Met de nieuwe cyberbeveiligingsverordening wordt voor de EU-instellingen en de lidstaten een gemeenschappelijke basis vastgesteld.
2. Om zwakke plekken in kaart te brengen en werk te maken van risicobeperkende strategieën, moeten er regelmatig risicobeoordelingen worden uitgevoerd.
3. Nieuwe dreigingen, zoals door AI aangedreven aanvallen en kwantumcomputing, vergen innovatieve tegenmaatregelen.
4. Regionale overheden kunnen lokale entiteiten in belangrijke mate helpen door middel van kennisdeling, technische bijstand en opleidingsprogramma’s op maat.
5. Social-engineeringaanvallen die door AI worden gestuurd, komen steeds vaker voor. Het bestrijden ervan vereist een op samenwerking gebaseerde aanpak waarbij met factoren op allerlei terreinen rekening wordt gehouden.

Meer informatie over het evenement vindt u hier. (lp)

Op dinsdag 17 september werd bij het EESC Das Lehrerzimmer vertoond, winnaar van de LUX - Europese publieksprijs voor de beste film.

In deze film van de Duitse regisseur İlker Çatak zijn de uitdagingen waarmee een leerkracht wordt geconfronteerd aanleiding voor een bespiegeling over bredere kwesties in het onderwijsstelsel. Na de vertoning nam het publiek deel aan een debat onder leiding van Laurențiu Plosceanu, EESC-vicevoorzitter voor Communicatie. Daarbij gingen onder meer Jan Wilker en Tatjana Babrauskienė dieper in op de thema’s van de film en de relevantie ervan in het licht van actuele sociale kwesties.

Deze filmsessie maakt deel uit van een reeks die het EESC in samenwerking met de LUX-publieksprijs van het Europees Parlement organiseert als uiting van de inzet en de rol van het EESC bij het stimuleren van de dialoog over urgente sociale kwesties.