Het EESC heeft tijdens zijn meizitting twee adviezen goedgekeurd waarin het onderstreept dat het cohesiebeleid – het belangrijkste EU-financieringsinstrument voor regionale ontwikkeling – een cruciale rol speelt bij toekomstige uitbreidingen. Ook pleit het er onder meer voor om in de toetredingsverdragen instrumenten op te nemen om ervoor te zorgen dat ook na de toetreding aan de regels wordt voldaan en dat eventuele problemen, bijvoorbeeld in verband met emigratie of de rechtsstaat, kunnen worden aangepakt. 

In zijn nieuwe reeks aanbevelingen beklemtoont het EESC dat betrokkenheid en empowerment van maatschappelijke organisaties belangrijke voorwaarden zijn voor een doeltreffend gebruik van de cohesiefondsen. Het succes van het cohesiebeleid wordt niet alleen gemeten aan de hand van economische investeringen maar ook van territoriale en sociale resultaten. De versterking van de capaciteit van het openbaar bestuur is cruciaal voor de verwezenlijking van cohesie. 

Tijdens het plenaire debat met Elisa Ferreira, commissaris voor Cohesie en Hervormingen, en Vasco Alves Cordeiro, voorzitter van het Europees Comité van de Regio’s (CvdR), werd het belang van pretoetredingssteun en de versterking van de positie van maatschappelijke organisaties belicht. 

EESC-voorzitter Oliver Röpke en andere sprekers wezen erop dat een krachtig cohesiebeleid nodig is om de uitdagingen in verband met de uitbreiding van de EU aan te gaan en versnippering te voorkomen. Steun op maat van de kandidaat-regio’s is van essentieel belang met het oog op vrede en welvaart. Voorts werd met name aanbevolen het onderwijs te versterken, de maatschappelijke organisaties een stem te geven en speciale mechanismen in te zetten voor landen als Oekraïne. 

Ook werd erop gewezen dat de uitbreiding in het algemeen gevolgen zal hebben voor de huidige lidstaten en dat voor bepaalde regio’s extra middelen nodig zullen zijn. In het negende cohesieverslag wordt ervoor gepleit om de nieuwe uitdagingen aan te pakken door in kleine en middelgrote ondernemingen te investeren, lokale besturen te versterken en maatregelen te nemen om mensen een eerlijke kans op een baan te geven. Een dynamisch cohesiebeleid is van vitaal belang voor de ontsluiting van het economisch potentieel van de EU en een doeltreffende integratie van de nieuwe lidstaten.