In oktober heeft het EESC een advies uitgebracht waarin wordt voorgesteld om de werking van de EU-financiën grondig te herzien. In het advies wordt gepleit voor meer transparantie en burgerparticipatie in de hele EU. Dit zou de democratie en het publieke vertrouwen ten goede komen. 

Hiertoe raadt het EESC aan om een gemeenschappelijk kader voor begrotingstransparantie tot stand te brengen, burgers bij begrotingsprocedures te betrekken en digitale instrumenten voor duidelijkere begrotingsinformatie te ontwikkelen.

“Stelt u zich eens voor dat u elke euro aan EU-financiering zou kunnen volgen, van Brussel via de nationale overheden tot aan uw lokale gemeenschap”, zei Elena Calistru, rapporteur voor het advies.

Met een gemeenschappelijk kader voor begrotingstransparantie moet het volgens het EESC mogelijk worden om duidelijke en consistente normen voor alle door de EU gefinancierde programma’s vast te stellen en uniforme verslaglegging en gemakkelijke toegang tot financiële gegevens in alle lidstaten te waarborgen. De nadruk zou moeten liggen op het bevorderen van goede praktijken in plaats van het invoeren van nieuwe regelgeving.

Participatieve budgettering zou het mogelijk maken om burgers rechtstreeks inspraak te geven in besluiten over overheidsuitgaven, met name op lokaal niveau, en tegelijkertijd om participatieve elementen op te nemen in begrotingsprocedures op EU-niveau.

Het EESC pleit voor een uniform, gebruikersvriendelijk digitaal platform dat realtime-begrotingsgegevens verstrekt, duidelijke visuele presentaties mogelijk maakt en inzicht biedt in de mate waarin EU-fondsen effect sorteren. Bedoeling hiervan is dat het publiek financiële informatie beter begrijpt en er meer bij betrokken wordt.

Het EESC benadrukt ook dat het belangrijk is om het bewustzijn van het publiek te vergroten, het toezicht te verscherpen en financiële praktijken af te stemmen op EU-doelstellingen zoals cohesie en duurzaamheid. Een en ander moet de samenwerking en verantwoording ten goede komen.

“Bij de financiën van de EU gaat het niet alleen om cijfers. Het gaat om vertrouwen en democratie, en het komt erop aan dat Europa doet wat het moet doen voor zijn burgers”, aldus mevrouw Calistru. (tk)