Applaus voor de moed en solidariteit van het Europese maatschappelijk middenveld

Beste lezers,

Op 15 februari was de uitreikingsceremonie voor de winnaars van onze prijs voor burgersolidariteit. We namen in juli 2020 het initiatief tot die prijs, toen Europa langzaam aan het opkrabbelen was na de eerste COVID-19-golf. Dat was kort na het einde van de eerste lockdowns. Die hadden ons gedwongen om thuis te blijven, waar we op tv naar hartverscheurende taferelen uit Europese ziekenhuizen keken en elke avond klapten voor het zorgpersoneel.

Maar het duurde niet lang voordat uit heel Europa berichten binnenstroomden over daden van solidariteit. Daaruit bleek dat velen van ons niet bij de pakken neer waren gaan zitten maar in actie waren gekomen om hulp te bieden aan de kwetsbaarsten onder ons, aan de burgers die het hardst door de crisis waren geraakt of aan hen die om een andere reden steun nodig hadden.

Er waren bijvoorbeeld mensen die mondmaskers en beschermende kleding maakten, hotels omvormden tot noodziekenhuizen, voedsel brachten naar ouderen en zwakkeren, digitale hulpmiddelen ontwikkelden voor thuisonderwijs of simpelweg kunst en amusement aanboden om het leven tijdens de pandemie draaglijker te maken.

Het maatschappelijk middenveld liep via zijn mensen en organisaties bij dit soort acties voorop. Zonder hun hulp ter plaatse hadden we voor deze pandemie een nog hogere prijs betaald.

Om zulk vurig engagement en hard veldwerk erkenning te geven, besloten we in 2020 om tijdelijk te stoppen met onze bekende prijs voor het maatschappelijk middenveld. Deze prijs hadden we sinds 2006 elk jaar uitgereikt aan maatschappelijke organisaties en individuen voor uitmuntende projecten die de Europese identiteit en gemeenschappelijke waarden op een bepaald werkterrein voor het voetlicht brachten.

Daarvoor in de plaats namen we het initiatief om voor één keer een unieke prijs voor burgersolidariteit uit te reiken met als thema “Het maatschappelijk middenveld tegen COVID-19”. Een prijs dus speciaal gewijd aan de strijd tegen het coronavirus en de vreselijke gevolgen van de pandemie.

In plaats van de gebruikelijke vijf winnaars wilden we deze prijs toekennen voor maar liefst 29 projecten van individuen, maatschappelijke organisaties en ondernemingen. Die projecten moesten strikt non-profit zijn en mochten voor niet meer dan 50 % overheidsfinanciering hebben gekregen. We wilden per lidstaat één winnaar aanwijzen en ook één winnaar uit het Verenigd Koninkrijk, om te laten zien dat we ondanks de brexit voornemens zijn nauwe banden te blijven onderhouden met het Britse maatschappelijk middenveld. Verder wilden we ook nog één grensoverschrijdend of pan-Europees project belonen.

Tot 30 september konden projecten voor de prijs worden aangemeld en dit bleken er uiteindelijk meer dan 250 uit heel Europa te zijn geworden. Dat waren allemaal uitstekende praktijkvoorbeelden van onbaatzuchtige burgerbetrokkenheid en maatschappelijk engagement. Alle projecten draaiden om solidariteit, maar we verdeelden ze in vijf categorieën: voedselhulp en steun voor kwetsbare groepen, medische uitrusting, adviesverlening, educatieve dienstverlening en voorlichting over de pandemie, en cultuur.

Na alle projecten grondig te hebben bestudeerd kozen we verspreid over de vijf categorieën 23 winnaars. We zijn van mening dat zij het beste laten zien wat het maatschappelijk middenveld in heel Europa doet om gemeenschappen te helpen de pandemie door te komen. We hebben alle winnaars beloond met ieder 10 000 euro. We hopen dat ze daarmee hun werk verder kunnen ontwikkelen en dat hun projecten dankzij onze prijs meer bekendheid krijgen.

Bovendien hopen we in het algemeen het bewustzijn te vergroten over het belang van niet alleen dit soort projecten, maar ook van de talloze andere significante en creatieve initiatieven van burgers overal in de EU. Die tonen allemaal aan dat solidariteit de sleutel is om elke crisis te boven te komen. Ze helpen om een betere toekomst voor Europa tot stand te brengen, dat hopelijk sterker en verenigder uit de huidige beproeving verrijst.

Daarom applaudisseerden we tijdens de geheel online plaatsvindende prijsuitreiking op 15 februari niet alleen voor de 23 winnaars, maar voor het hele Europese maatschappelijk middenveld en de vele individuen, organisaties en ondernemingen die in deze zware tijden blijk hebben gegeven, en nog steeds geven, van ongekende solidariteit, moed en burgerzin.

Cillian Lohan

Vicevoorzitter voor Communicatie