20 χρόνια μετά την προσχώρηση της Σλοβενίας στην ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) συγκέντρωσε πολιτικούς ηγέτες και ιθύνοντες της κοινωνίας των πολιτών στη Λιουμπλιάνα για τον εορτασμό αυτής της συμβολικής επετείου, υπογραμμίζοντας τα θεμελιώδη οφέλη που αποφέρει η προσχώρηση στην ΕΕ και επιβεβαιώνοντας ότι το μέλλον της περιοχής των Δυτικών Βαλκανίων συναρτάται με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
20 χρόνια μετά την προσχώρηση της Σλοβενίας στην ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) συγκέντρωσε πολιτικούς ηγέτες και ιθύνοντες της κοινωνίας των πολιτών στη Λιουμπλιάνα για τον εορτασμό αυτής της συμβολικής επετείου, υπογραμμίζοντας τα θεμελιώδη οφέλη που αποφέρει η προσχώρηση στην ΕΕ και επιβεβαιώνοντας ότι το μέλλον της περιοχής των Δυτικών Βαλκανίων συναρτάται με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η διάσκεψη με θέμα «Συνέχιση της επιτυχούς διεύρυνσης της ΕΕ – Αποκόμιση οφελών για τα Δυτικά Βαλκάνια πριν από την προσχώρηση», η οποία διοργανώθηκε από την ΕΟΚΕ σε στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Open Society Foundation-Western Balkans, έθεσε στο προσκήνιο τις μεταρρυθμίσεις που χρειάζονται για την πρόοδο στην ενταξιακή πορεία, συμπεριλαμβανομένης της σημασίας του σεβασμού των θεμελιωδών αξιών της ΕΕ.
Στο πλαίσιο της διάσκεψης ομιλίες εκφώνησαν ο Πρόεδρος Oliver Röpke, όπως επίσης η υπουργός Εξωτερικών της Σλοβενίας, Tanja Fajon, ο υπουργός Εργασίας της Σλοβενίας, Luka Mesec, και η Γενική Γραμματέας του Συμβουλίου Περιφερειακής Συνεργασίας, Majlinda Bregu.
Όπως τόνισε ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ, Oliver Röpke: «Η θέση των Δυτικών Βαλκανίων είναι εντός της ΕΕ· μέχρι την προσχώρησή τους η ευρωπαϊκή μας οικογένεια θα είναι ατελής. Μπορείτε να είστε βέβαιοι ότι η ΕΟΚΕ θα συνεχίσει να διεκπεραιώνει τα καθήκοντά της διοργανώνοντας τον Σεπτέμβριο σύνοδο κορυφής για τη διεύρυνση της κοινωνίας των πολιτών».
Η Tanja Fajon, υπουργός Εξωτερικών της Σλοβενίας, δήλωσε τα εξής: «Πιστεύω ότι, στην τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση, χρειαζόμαστε ο ένας τον άλλο περισσότερο από ποτέ άλλοτε. Για τη διαδικασία αυτή, η κοινωνία των πολιτών πρέπει να ασκήσει πίεση στους πολιτικούς και στις κυβερνήσεις ώστε να κινηθούμε προς την κατεύθυνση της προσέγγισης της ΕΕ».
Ο Luka Mesec, υπουργός Εργασίας, Οικογένειας, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ίσων Ευκαιριών της Σλοβενίας, δήλωσε τα ακόλουθα: «Η Σλοβενία και οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων έχουν μακρά κοινή ιστορία. Η κοινή μας στέγη είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση και, ως εκ τούτου, θα συνεργαστώ με τη σλοβενική κυβέρνηση για να διευκολυνθεί η προσχώρηση των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση». (mt)
Σχεδόν οι μισοί ασκούμενοι στην ΕΕ είναι άμισθοι, πολλοί δε από αυτούς απασχολούνται με «εικονική» πρακτική άσκηση, στο πλαίσιο της οποίας χρησιμοποιούνται ως φθηνό εργατικό δυναμικό χωρίς πρόσβαση σε κοινωνική προστασία ή άλλα δικαιώματα. Η πρόσφατη πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για βελτίωση της ποιότητας των περιόδων πρακτικής άσκησης στην ΕΕ, αν και επικροτήθηκε ως ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, έχει ωστόσο επικριθεί ως ανεπαρκής. Ζητήσαμε από την εισηγήτρια της γνωμοδότησης με θέμα «Οδηγία για την πρακτική άσκηση και Ενισχυμένο πλαίσιο ποιότητας για τις περιόδους πρακτικής άσκησης», Nicoletta Merlo, να μας μεταφέρει την άποψη της ΕΟΚΕ επί της πρότασης της Επιτροπής, καθώς και τις προτάσεις της ΕΟΚΕ σχετικά με τον τρόπο βελτίωσης της ποιότητας των περιόδων πρακτικής άσκησης και τη διασφάλιση της πρόσβασης όλων σε αυτές, και όχι μόνο των νέων που έχουν τη σχετική οικονομική δυνατότητα.
Σχεδόν οι μισοί ασκούμενοι στην ΕΕ είναι άμισθοι, πολλοί δε από αυτούς απασχολούνται με «εικονική» πρακτική άσκηση, στο πλαίσιο της οποίας χρησιμοποιούνται ως φθηνό εργατικό δυναμικό χωρίς πρόσβαση σε κοινωνική προστασία ή άλλα δικαιώματα. Η πρόσφατη πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για βελτίωση της ποιότητας των περιόδων πρακτικής άσκησης στην ΕΕ, αν και επικροτήθηκε ως ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, έχει ωστόσο επικριθεί ως ανεπαρκής. Ζητήσαμε από την εισηγήτρια της γνωμοδότησης με θέμα «Οδηγία για την πρακτική άσκηση και Ενισχυμένο πλαίσιο ποιότητας για τις περιόδους πρακτικής άσκησης», Nicoletta Merlo, να μας μεταφέρει την άποψη της ΕΟΚΕ επί της πρότασης της Επιτροπής, καθώς και τις προτάσεις της ΕΟΚΕ σχετικά με τον τρόπο βελτίωσης της ποιότητας των περιόδων πρακτικής άσκησης και τη διασφάλιση της πρόσβασης όλων σε αυτές, και όχι μόνο των νέων που έχουν τη σχετική οικονομική δυνατότητα.
Οι νέοι στην Αλβανία θα διαδραματίσουν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο στην προσέγγιση της χώρας με την ΕΕ. Ωστόσο, η προθυμία τους να γίνουν παράγοντες αλλαγής και ο ενθουσιασμός τους για την ΕΕ συχνά δεν συνοδεύονται από κατάλληλους πόρους που θα τους επέτρεπαν να συμμετάσχουν ουσιαστικά σε προγράμματα, έργα και διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Αυτό που χρειάζεται είναι ο χωρίς αποκλεισμούς συντονισμός των ενδιαφερόμενων μερών με επίκεντρο τους νέους, γράφει η προσκεκλημένη-έκπληξή μαςDafina Peci, εκτελεστική διευθύντρια του Εθνικού Συνεδρίου Νεολαίας της Αλβανίας.
Οι νέοι στην Αλβανία θα διαδραματίσουν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο στην προσέγγιση της χώρας με την ΕΕ. Ωστόσο, η προθυμία τους να γίνουν παράγοντες αλλαγής και ο ενθουσιασμός τους για την ΕΕ συχνά δεν συνοδεύονται από κατάλληλους πόρους που θα τους επέτρεπαν να συμμετάσχουν ουσιαστικά σε προγράμματα, έργα και διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Αυτό που χρειάζεται είναι ο χωρίς αποκλεισμούς συντονισμός των ενδιαφερόμενων μερών με επίκεντρο τους νέους, γράφει η προσκεκλημένη-έκπληξή μαςDafina Peci, εκτελεστική διευθύντρια του Εθνικού Συνεδρίου Νεολαίας της Αλβανίας.
Η Dafina Peci ανέλαβε καθήκοντα εκτελεστικής διευθύντριας του Εθνικού Συνεδρίου Νεολαίας της Αλβανίας το 2016, αφού υπηρέτησε ως πρόεδρός του για δύο συναπτά έτη. Από το 2017, η κ. Dafina διδάσκει επίσης στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου των Τιράνων. Διετέλεσε μέλος της ομάδας εργασίας για τη σύσταση του Περιφερειακού Οργανισμού για τη Συνεργασία των Νέων (RYCO) και, στη συνέχεια, εκπροσώπησε την Αλβανία στο συμβούλιο διεύθυνσης του RYCO, ενώ υπήρξε επίσης εκπρόσωπος της νεολαίας στο διοικητικό του συμβούλιο. Κατέχει πτυχίο Πολιτικών Επιστημών και Διεθνών Σχέσεων και μεταπτυχιακό τίτλο στην Περιφερειακή Πολιτική και Ασφάλεια. Έχει επίσης ολοκληρώσει μεταπτυχιακή εξειδίκευση στην Ασφάλεια μετά από Συγκρούσεις, την Εδραίωση της Ειρήνης και τα Όργανα Διαμεσολάβησης.
Dafina Peci, εκτελεστική διευθύντρια της Εθνικής Συνέλευσης Νεολαίας της Αλβανίας
Οι νέοι είναι σημαντικοί συνεργάτες εδώ και τώρα, και όχι μόνο ως μελλοντικοί ηγέτες. Ο δυναμισμός, η φαντασία και η επιθυμία τους να επιτυγχάνουν την πραγμάτωση των μεγάλων ιδεωδών είναι στοιχεία ζωτικής σημασίας για την πρόοδο της κοινωνίας. Η ενεργός συμμετοχή των νέων προάγει τις δημοκρατικές αξίες, την κοινωνική πρόοδο και την προσωπική ανάπτυξη. Παρέχει δε στους αρμοδίους λήψης αποφάσεων χρήσιμες πληροφορίες σχετικές με τα προβλήματα που χρήζουν προσοχής.
Dafina Peci, εκτελεστική διευθύντρια της Εθνικής Συνέλευσης Νεολαίας της Αλβανίας
Οι νέοι είναι σημαντικοί συνεργάτες εδώ και τώρα, και όχι μόνο ως μελλοντικοί ηγέτες. Ο δυναμισμός, η φαντασία και η επιθυμία τους να επιτυγχάνουν την πραγμάτωση των μεγάλων ιδεωδών είναι στοιχεία ζωτικής σημασίας για την πρόοδο της κοινωνίας. Η ενεργός συμμετοχή των νέων προάγει τις δημοκρατικές αξίες, την κοινωνική πρόοδο και την προσωπική ανάπτυξη. Παρέχει δε στους αρμοδίους λήψης αποφάσεων χρήσιμες πληροφορίες σχετικές με τα προβλήματα που χρήζουν προσοχής.
Οι νέοι στην Αλβανία είναι ιδιαίτερα ενθουσιώδεις όσον αφορά την ένταξη της χώρας στην ΕΕ, αλλά ο ενθουσιασμός τους δεν υποστηρίζεται από κατάλληλη ενημέρωση, γνώση ή μέσα συμμετοχής.
Η Αλβανία θα μπορούσε να κερδίσει πολλά εάν δώσει τη δυνατότητα στους νέους να συμμετάσχουν ουσιαστικά σε προγράμματα και έργα. Αυτό θα βοηθήσει τους νέους Αλβανούς να εκφράσουν τις ανάγκες και τις προτεραιότητές τους και να αναλάβουν δράση για να συντελεστούν οι αλλαγές που επιθυμούν.
Η συνεχιζόμενη συνεργασία της Εθνικής Συνέλευσης Νεολαίας της Αλβανίας με τους νέους έχει επικεντρωθεί εν πολλοίς στην κατανόηση του βαθμού στον οποίο ο ακτιβισμός της κοινωνίας των πολιτών και η συμμετοχή των νέων έχουν αλλάξει την κοινωνία. Για να ενισχυθούν οι δραστηριότητες και η συμμετοχή των νέων στη διαδικασία ένταξης της Αλβανίας στην ΕΕ, είναι επιτακτική ανάγκη να λάβουμε σοβαρά υπόψη τα διδάγματα που έχουν αντληθεί, ξεκινώντας από ισχυρές συμπράξεις που δίνουν προτεραιότητα στη νεολαία, στην επένδυση σε αυτήν ως πολύτιμο πλεονέκτημα και στην προαγωγή μεγαλύτερων συνεργειών μεταξύ όλων των σχετικών ενδιαφερομένων. Αυτά, κατά τη γνώμη μου, είναι ζητούμενα αποφασιστικής σημασίας.
Η συνεργασία με τους νέους και την κοινωνία των πολιτών για την προώθηση της διαδικασίας ένταξης της Αλβανίας στην ΕΕ
Εκτός από την ενσάρκωση της πραγματικής μας ελπίδας, η νεολαία είναι ο κύριος παράγοντας αλλαγής, βοηθώντας την Αλβανία να προχωρήσει, όχι μόνο προς ένα καλύτερο μέλλον, αλλά και προς το καλύτερο δυνατόν παρόν. Διαθέτει την τόλμη, τα ιδανικά και τη βούληση να πραγματώνει ακόμη και τις πιο περίπλοκες ιδέες. Οι έφηβοι που συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνία, όχι μόνο ενισχύουν την προσωπική και κοινωνική τους εξέλιξη, αλλά προάγουν επίσης μια πιο δημοκρατική κοινωνία και προσφέρουν στους αρμοδίους λήψης αποφάσεων πολύτιμες προοπτικές σε πλήθος ζητημάτων και τάσεων που χρήζουν λύσεων. Η χειραφέτηση και η συμμετοχή των νέων μέσω της ουσιαστικής συμμετοχής τους σε δραστηριότητες και προγράμματα που ανταποκρίνονται στις ανάγκες και τις επιδιώξεις τους θα είναι εξαιρετικά επωφελείς για την Αλβανία.
Η συμμετοχή σε αυτές τις δραστηριότητες, αποτελεί όχι μόνο βασική συνιστώσα των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά και πρακτικό μέσο για την προώθηση της ενεργού συμμετοχής όλων στα κοινά. Ακόμη και αν η προσέλευση στις κάλπες και η υποβολή υποψηφιότητας στις εκλογές αποτελούν βασικές συνιστώσες του δημοκρατικού γίγνεσθαι, η συμμετοχή των νέων στην καθημερινή ζωή δεν εξαντλείται σε αυτές τις δραστηριότητες. Οι προϋποθέσεις για την ενεργό συμμετοχή των πολιτών στα κοινά περιλαμβάνουν το δικαίωμα και τις ευκαιρίες συμμετοχής, αλλά και τη διάθεση των μέσων, του χώρου, των εργαλείων και, όταν απαιτείται, της χρηματοδότησης, ώστε να μπορούν να επηρεάζουν τη λήψη αποφάσεων και να συμμετέχουν σε προγράμματα και δραστηριότητες που ενισχύουν, υποστηρίζουν και θωρακίζουν την κοινωνία.
Υπό την έννοια αυτή, η επέκταση των δικτύων των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών είναι απαραίτητη για την παροχή πρόσθετων χώρων για τη συμμετοχή και τη χειραφέτηση των νέων. Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών μπορούν να βρουν βέλτιστες πρακτικές, να διδαχθούν η μία από την άλλη, να ανταλλάξουν πληροφορίες και να ανακαλύψουν νέες ιδέες μέσω της συνεργασίας, της δημιουργίας δικτύων και συνεργειών. Επιπλέον, αυτό τους επιτρέπει να διαθέτουν πρόσθετη χρηματοδότηση στους πυλώνες του κοινού τους έργου και να συντονίζουν τις πολιτικές και τα προγράμματα. Οι νέοι ενδυναμώνονται από το έργο των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, το οποίο συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της εκπροσώπησης και της συμμετοχής των οργανώσεων νεολαίας στην κοινωνία.
Ελπίζω ότι η διεύρυνση αυτή θα γίνει πραγματικότητα και θα αποτελέσει συνάμα μια πειστική προτροπή ενεργού συμμετοχής των νέων και της κοινωνίας των πολιτών, ούτως ώστε να αξιοποιηθεί το δυναμικό και η καινοτομία που μπορούν να προσφέρουν οι νέοι στην αλβανική κοινωνία και να ανοίξει έτσι ο δρόμος προς την κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική ανάπτυξη.
Πρέπει ακόμη να γίνουν πολλά και να καταβληθεί μεγαλύτερη προσπάθεια για την ενίσχυση της ουσιώδους ενεργού συμμετοχής, εκπροσώπησης και ηγεσίας των νέων στην κοινωνία. Η συμμετοχή των νέων θα πρέπει επίσης να συνεπάγεται τη δημιουργία και την ιεράρχηση των χώρων όπου μπορούν να βρίσκουν πληροφορίες και να έχουν ευκαιρίες διαλόγου και ανταλλαγής γνώσεων με ομοτίμους, λοιπούς ενδιαφερομένους και αρμοδίους λήψης αποφάσεων.
Η αξιολόγηση του αντικτύπου της ΕΕ από τη σκοπιά της νεολαίας είναι ένα μέσο που αποσκοπεί στη διασφάλιση της αθρόας συμμετοχής των νέων στη διαδικασία χάραξης πολιτικής. Κατά την ολοκλήρωση της διαδικασίας υποβολής αιτήσεων για την αξιολόγηση του αντικτύπου της ΕΕ από τη σκοπιά της νεολαίας στην ΕΟΚΕ, η πρόεδρος της Ομάδας Νεολαίας της ΕΟΚΕ Katrīna Leitāne μοιράστηκε μαζί μας τις σκέψεις της όσον αφορά αυτά που θα μπορούσε να προσφέρει το εν λόγω μέσο στις οργανώσεις νεολαίας που επελέγησαν να συμμετάσχουν στο έργο της ΕΟΚΕ.
Η αξιολόγηση του αντικτύπου της ΕΕ από τη σκοπιά της νεολαίας είναι ένα μέσο που αποσκοπεί στη διασφάλιση της αθρόας συμμετοχής των νέων στη διαδικασία χάραξης πολιτικής. Κατά την ολοκλήρωση της διαδικασίας υποβολής αιτήσεων για την αξιολόγηση του αντικτύπου της ΕΕ από τη σκοπιά της νεολαίας στην ΕΟΚΕ, η πρόεδρος της Ομάδας Νεολαίας της ΕΟΚΕ Katrīna Leitāne μοιράστηκε μαζί μας τις σκέψεις της όσον αφορά αυτά που θα μπορούσε να προσφέρει το εν λόγω μέσο στις οργανώσεις νεολαίας που επελέγησαν να συμμετάσχουν στο έργο της ΕΟΚΕ.
Από την Katrīna Leitāne, πρόεδρο της Ομάδας Νεολαίας της ΕΟΚΕ
Τα συμφέροντα των νέων υποεκπροσωπούνται παγκοσμίως στη διαδικασία χάραξης πολιτικής, αλλά οι νέοι είναι έτοιμοι, πρόθυμοι και ικανοί να συμβάλουν σε αυτήν. Η συμπερίληψη της οπτικής των νέων στο έργο που εκπονεί η ΕΟΚΕ θα έχει ως αποτέλεσμα πιο αντιπροσωπευτικές και ανθεκτικές πολιτικές της ΕΕ. Ως οίκος της ευρωπαϊκής κοινωνίας των πολιτών, η ΕΟΚΕ θα πρέπει να είναι το κύριο θεσμικό όργανο της ΕΕ που εκπροσωπεί τις απόψεις των νέων.
Από την Katrīna Leitāne, πρόεδρο της Ομάδας Νεολαίας της ΕΟΚΕ
Τα συμφέροντα των νέων υποεκπροσωπούνται παγκοσμίως στη διαδικασία χάραξης πολιτικής, αλλά οι νέοι είναι έτοιμοι, πρόθυμοι και ικανοί να συμβάλουν σε αυτήν. Η συμπερίληψη της οπτικής των νέων στο έργο που εκπονεί η ΕΟΚΕ θα έχει ως αποτέλεσμα πιο αντιπροσωπευτικές και ανθεκτικές πολιτικές της ΕΕ. Ως οίκος της ευρωπαϊκής κοινωνίας των πολιτών, η ΕΟΚΕ θα πρέπει να είναι το κύριο θεσμικό όργανο της ΕΕ που εκπροσωπεί τις απόψεις των νέων.
Εδώ και κάποια χρόνια, η ΕΟΚΕ επιδιώκει την καλύτερη δυνατή ενσωμάτωση των απόψεων των νέων Ευρωπαίων τόσο στο έργο της όσο και στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ. Η Ομάδα Νεολαίας της ΕΟΚΕ συστάθηκε πριν από ένα χρόνο με σκοπό να επισημοποιήσει τη συμμετοχή των νέων. Μέσω της γνωμοδότησης με θέμα «Αξιολόγηση του αντικτύπου της ΕΕ από τη σκοπιά της νεολαίας», η οποία δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2022, η ΕΟΚΕ κατέστη το πρώτο θεσμικό όργανο της ΕΕ που δεσμεύθηκε για την υλοποίηση της εν λόγω πρωτοβουλίας. Τον Απρίλιο του 2024, η ΕΟΚΕ έκανε ένα ακόμη μεγάλο άλμα προόδου εγκρίνοντας τη μεθοδολογία εφαρμογής της αξιολόγησης του αντικτύπου της ΕΕ από τη σκοπιά της νεολαίας στην ΕΟΚΕ.
Η αξιολόγηση του αντικτύπου της ΕΕ από τη σκοπιά της νεολαίας αποτελεί εργαλείο το οποίο σχεδιάστηκε για την ενίσχυση της συμμετοχής των νέων και την ενσωμάτωση της διάστασης της νεολαίας στη διαδικασία χάραξης πολιτικής και περιλαμβάνει διαβούλευση, αξιολόγηση αντικτύπου και μέτρα μετριασμού. Στην περίπτωση της ΕΟΚΕ, αυτό σημαίνει ότι οι εκπρόσωποι της νεολαίας θα συνεργάζονται με τα μέλη της ΕΟΚΕ κατά την κατάρτιση επιλεγμένων γνωμοδοτήσεων. Πιο συγκεκριμένα, οι εκπρόσωποι της νεολαίας θα συμμετέχουν σε συνεδριάσεις και ακροάσεις, θα υποβάλλουν γραπτές εισηγήσεις και, ενδεχομένως, θα παρακολουθούν την υιοθέτηση των απόψεων που διατυπώνονται στις γνωμοδοτήσεις. Ένας εκπρόσωπος της νεολαίας ανά γνωμοδότηση θα συμμετέχει εξ ονόματος όλων των ενδιαφερόμενων οργανώσεων νεολαίας.
Η εν λόγω πρωτοβουλία βρίσκεται επί του παρόντος στο στάδιο υλοποίησής της. Τον Ιούνιο του τρέχοντος έτους, διαβιβάστηκε ανοικτή πρόσκληση προς τις οργανώσεις νεολαίας για να υποβάλουν αίτηση συμμετοχής και η ΕΟΚΕ έλαβε περισσότερες από 100 αιτήσεις. Οι επιλέξιμες οργανώσεις νεολαίας θα ενημερώνονται τακτικά για τις νέες επικείμενες γνωμοδοτήσεις και θα ερωτώνται εάν επιθυμούν να συμμετάσχουν στην κατάρτιση κάποιας προβλεπόμενης γνωμοδότησης. Τα προεδρεία των τμημάτων και της CCMI θα λαμβάνουν την τελική απόφαση σχετικά με το ποιες γνωμοδοτήσεις θα εμπίπτουν στο πλαίσιο της αξιολόγησης του αντικτύπου της ΕΕ από τη σκοπιά της νεολαίας στην ΕΟΚΕ.
Οι εμπειρίες που αποκομίστηκαν από ένα εξαιρετικά επιτυχημένο πειραματικό έργο βοήθησαν την Ομάδα Νεολαίας να προετοιμάσει τη σχετική μεθοδολογία. Καθένα από τα τμήματα της ΕΟΚΕ και η CCMI επέλεξαν μία γνωμοδότηση και εξασφάλισαν την επιτυχημένη συμμετοχή συνολικά 20 εκπροσώπων της νεολαίας. Οι γνωμοδοτήσεις είχαν ποικίλα θέματα, από το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο έως την προάσπιση της δημοκρατίας.
Η Ομάδα Νεολαίας της ΕΟΚΕ επιδιώκει να βρει τον καλύτερο τρόπο επωφελούς συμμετοχής των οργανώσεων νεολαίας. Το επόμενο βήμα συνίσταται στην εγκαινίαση της εν λόγω πρωτοβουλίας και στην τακτική επανεξέταση και βελτίωσή της συν τω χρόνω!
Σήμερα υπάρχουν πάνω από 1200 ευρωπαϊκά συμβούλια εργαζομένων (ΕΣΕ) σε μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις. Τα όργανα αυτά αποτελούν σημαντικό εργαλείο για τη διασφάλιση της δημοκρατίας στον εργασιακό χώρο, καθώς έχουν το δικαίωμα να λαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με διακρατικά θέματα από την κεντρική διοίκηση της επιχείρησης και να διατυπώνουν τη γνώμη τους. Στα θέματα αυτά περιλαμβάνονται η τρέχουσα οικονομική και χρηματοπιστωτική κατάσταση και οι πιθανές εξελίξεις όσον αφορά τις θέσεις εργασίας, τις επενδύσεις ή τις νέες μεθόδους εργασίας. Τα ΕΣΕ δεν έχουν το δικαίωμα να διαπραγματεύονται συμφωνίες.
Σήμερα υπάρχουν πάνω από 1200 ευρωπαϊκά συμβούλια εργαζομένων (ΕΣΕ) σε μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες. Τα όργανα αυτά αποτελούν σημαντικό εργαλείο για τη διασφάλιση της δημοκρατίας στον εργασιακό χώρο, καθώς έχουν το δικαίωμα να λαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με διακρατικά θέματα από την κεντρική διοίκηση της επιχείρησης και να διατυπώνουν τη γνώμη τους. Στα θέματα αυτά περιλαμβάνονται η τρέχουσα οικονομική και χρηματοπιστωτική κατάσταση και οι πιθανές εξελίξεις όσον αφορά τις θέσεις εργασίας, τις επενδύσεις ή τις νέες μεθόδους εργασίας. Τα ΕΣΕ δεν έχουν το δικαίωμα να διαπραγματεύονται συμφωνίες.
Δεδομένου ότι οι εταιρικές αποφάσεις λαμβάνονται κατά κύριο λόγο στην έδρα της επιχείρησης αλλά εφαρμόζονται στο σύνολο των θυγατρικών της εταιρειών, τα εν λόγω όργανα αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία. Τα ΕΣΕ βοηθούν τους εκπροσώπους των εργαζομένων να κατανοούν καλύτερα τις αποφάσεις των επιχειρήσεων. Ταυτόχρονα, η σωστή ενημέρωση και διαβούλευση μπορεί να βοηθήσει τη διοίκηση να διαμορφώσει τις αποφάσεις της, ώστε αυτές να μπορούν να εφαρμοστούν ομαλά σε όλες τις χώρες.
Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις στην ισχύουσα οδηγία για τα ΕΣΕ (η οποία χρονολογείται από το 2009) και στην εφαρμογή της. Το σημαντικότερο είναι ότι πολλά ΕΣΕ δεν έχουν τη δυνατότητα να προσφύγουν στο δικαστήριο σε περίπτωση παραβίασης των δικαιωμάτων τους. Από την ανάλυση προηγούμενων δικαστικών διαδικασιών και αποφάσεων προκύπτει ότι υπάρχουν νομικές αβεβαιότητες, ιδίως όσον αφορά τους ορισμούς των εννοιών «ενημέρωση», «διαβούλευση», «διακρατικός» και «εμπιστευτικότητα», καθώς και το δικαίωμα ενός ΕΣΕ να ζητεί τη συνδρομή εμπειρογνωμόνων (π.χ. νομική συνδρομή ή εκπρόσωποι των συνδικαλιστικών οργανώσεων). Επιπλέον, υπάρχουν διάφορες παρωχημένες διατάξεις που πρέπει να προσαρμοστούν στην τρέχουσα κατάσταση σε παγκόσμιο επίπεδο.
Οι επιχειρήσεις και οι εργαζόμενοί τους αντιμετωπίζουν πολύπλευρες προκλήσεις: ψηφιοποίηση, μέτρα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, δημογραφία, δεξιότητες. Οι αλλαγές αυτές μπορεί να προκαλέσουν δυσλειτουργίες και να έχουν αντίκτυπο στην ανταγωνιστικότητα μιας επιχείρησης, καθώς και στην κοινωνική ασφάλιση και στην παραγωγικότητα των εργαζομένων. Η επιστημονική έρευνα αποδεικνύει ότι η αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων ενημέρωσης, διαβούλευσης και/ή συμμετοχής των εργαζομένων ενισχύει τη βιωσιμότητα των αποφάσεων των επιχειρήσεων και την ανταγωνιστικότητά τους, στοιχείο το οποίο, με τη σειρά του, υποδεικνύει ότι τα ΕΣΕ μπορούν να διαδραματίσουν καίριο ρόλο στην υλοποίηση της δίκαιης μετάβασης.
Ως εκ τούτου, η αναθεώρηση της οδηγίας είναι αναγκαία, προκειμένου να διασφαλιστούν η ασφάλεια δικαίου και η ορθή λειτουργία των ΕΣΕ. Με την ταχεία και ομαλή εφαρμογή της αναθεώρησης της οδηγίας θα πρέπει να αντιμετωπιστούν οι υφιστάμενες ελλείψεις και να καταστούν τα ΕΣΕ κατάλληλα για το μέλλον. Η γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ αξιολογεί την πρόταση της Επιτροπής και υποβάλλει μια σειρά συγκεκριμένων προτάσεων στους νομοθέτες σχετικά με τρόπους περαιτέρω βελτίωσης της οδηγίας.
