Η επέκταση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων σε άλλες χώρες της ΕΕ συνεπάγεται την πλοήγηση σε έναν λαβύρινθο αντικρουόμενων κανόνων ΦΠΑ και γραφειοκρατίας που αυξάνουν το κόστος. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν δυσανάλογο φόρτο συμμόρφωσης, πράγμα που δυσχεραίνει την επέκτασή τους και την ανταγωνιστικότητά τους. Σε δύο γνωμοδοτήσεις της, οι οποίες εγκρίθηκαν κατά τη σύνοδο ολομέλειας του Φεβρουαρίου και βασίζονται στις εκθέσεις Letta και Draghi, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) ζητεί άμεσες μεταρρυθμίσεις. Μεταξύ άλλων, προτείνει την εναρμόνιση των δημοσιονομικών κανονισμών, την υποβολή εκθέσεων που θα βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη και μια συντονισμένη βιομηχανική πολιτική.

«Η ενιαία αγορά αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της οικονομικής ευημερίας στην Ευρώπη, εντούτοις παραμένει ελλιπής σε βασικούς τομείς όπως ο χρηματοπιστωτικός, η ενέργεια και οι ψηφιακές υπηρεσίες», δήλωσε ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke. «Η σημερινή συζήτηση καταδεικνύει την επείγουσα ανάγκη για μεταρρυθμίσεις προκειμένου να αρθούν οι φραγμοί και να ενισχυθεί ο τομέας των υπηρεσιών, ούτως ώστε να διασφαλιστούν ίσοι όροι ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις σε ολόκληρη την ΕΕ».

Η Maria Luís Albuquerque, επίτροπος Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών και Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, υποστήριξε το αίτημα του κ. Röpke: «Το όραμά μου για μια Ευρωπαϊκή Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων περιλαμβάνει τη δημιουργία πλούτου για τους πολίτες μας και την ανάπτυξη των επιχειρήσεών μας μαζί σε ένα ασφαλές, ανταγωνιστικό, καλά ρυθμισμένο και καλά εποπτευόμενο περιβάλλον».

Στις γνωμοδοτήσεις της, η ΕΟΚΕ εντόπισε δύο προκλήσεις κρίσιμης σημασίας για την ανταγωνιστικότητα: Ο κατακερματισμός της ενιαίας αγοράς, όπως επισημαίνεται στις εκθέσεις Letta και Draghi και η υπερβολική γραφειοκρατία που επιβαρύνει ιδίως της μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Οι δύο αυτοί παράγοντες παρεμποδίζουν την καινοτομία και την οικονομική ανάπτυξη.

Ποιο είναι το πρόβλημα;

Οι επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη πλήττονται από πολύπλοκους και αλληλεπικαλυπτόμενους κανονισμούς. Κατ’ αυτόν τον τρόπο σπαταλώνται χρόνος και χρήμα, επιβραδύνεται η υλοποίηση της Πράσινης Συμφωνίας και περιορίζεται η πρόσβαση των μεσαίων επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση. Αυτό συνεπάγεται δυσαρεστημένες επιχειρήσεις, υψηλότερο κόστος για τους καταναλωτές και μειωμένη οικονομική ανάπτυξη.

Εκτός από τον κανονιστικό φόρτο, η Ευρώπη αντιμετωπίζει βαθύτερες διαρθρωτικές προκλήσεις που υπονομεύουν την ανταγωνιστικότητά της. Η αργή πρόοδος που σημειώνεται όσον αφορά την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, οι ανισότητες στις ψηφιακές και τις ενεργειακές υποδομές και η έλλειψη συντονισμένης βιομηχανικής πολιτικής περιορίζουν την ικανότητα της ΕΕ να ανταγωνίζεται σε παγκόσμιο επίπεδο. Ενώ άλλες οικονομίες κινούνται γρήγορα προκειμένου να προσελκύσουν επενδύσεις και να προωθήσουν την καινοτομία, η Ευρώπη κινδυνεύει να μείνει πίσω.

Πώς μπορούμε να λύσουμε αυτό το πρόβλημα;

Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας απαιτεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση, η οποία περιλαμβάνει την άρση των φραγμών σε βασικούς τομείς όπως ο χρηματοπιστωτικός και η ενέργεια, την επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού και τη διασφάλιση ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις μπορούν να επεκταθούν και να ανταγωνίζονται επί ίσοις όροις.

Στις γνωμοδοτήσεις της η ΕΟΚΕ προτείνει:

• Απλούστευση των κανονισμών χωρίς υποβάθμιση των περιβαλλοντικών και των κοινωνικών προτύπων.
• Δημιουργία ενιαίας πλατφόρμας βασισμένης στην τεχνητή νοημοσύνη για τον εξορθολογισμό της υποβολής εκθέσεων για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τις επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης, με σκοπό την ταχύτερη και ευκολότερη συμμόρφωση με τους κανονισμούς.
• Εναρμόνιση των κανόνων σε όλους τους τομείς για τον περιορισμό των επαναλαμβανόμενων γραφειοκρατικών διαδικασιών.
• Τυποποίηση των δημοσιονομικών κανονισμών σε όλα τα κράτη μέλη μέσω συντονισμένης βιομηχανικής πολιτικής της ΕΕ.
• Μεταρρύθμιση του μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (ΜΣΠΑ) για ένα δικαιότερο και λιγότερο επαχθές σύστημα. (gb)

Περισσότεροι από 800 συμμετέχοντες προερχόμενοι από οργανώσεις πολιτών και ενδιαφερόμενους φορείς ανά την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων οργανώσεων νεολαίας, ΜΚΟ και δημοσιογράφων, έλαβαν μέρος στην Εβδομάδα της κοινωνίας των πολιτών που διοργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή από τις 17 έως τις 20 Μαρτίου 2025. Κατά την εναρκτήρια συνεδρία προβλήθηκε η προστασία του χώρου της κοινωνίας των πολιτών μέσω προσφυγής στη δικαιοσύνη, με την επιβεβαίωση του καθοριστικού ρόλου που επιτελούν οι κοινωνίες των πολιτών: να καθιστούν την εξουσία υπόλογη, να χτίζουν γέφυρες, να υποστηρίζουν την κοινωνική ανθεκτικότητα και να εκφράζουν τις απόψεις εκείνων που αγνοούνται υπερβολικά συχνά.

Το θέμα της διοργάνωσης της Εβδομάδας της κοινωνίας των πολιτών του 2025 ήταν η «Ενίσχυση της συνοχής και της συμμετοχής σε πολωμένες κοινωνίες». Με τις τρεις μείζονες πρωτοβουλίες της, δηλαδή τις ομάδες συζήτησης της ομάδας συνδέσμου, την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών και το Βραβείο της κοινωνίας των πολιτών, η εκδήλωση είχε ως στόχο:

• την αντιμετώπιση της εντεινόμενης πόλωσης που τροφοδοτήθηκε κατά τα τελευταία χρόνια από τις επιπτώσεις της χρηματοπιστωτικής κρίσης, την κλιματική αλλαγή και την αυξανόμενη εισοδηματική ανισότητα·
• την προβολή του καθοριστικού ρόλου που μπορεί να διαδραματίσει η κοινωνία των πολιτών στην προκειμένη περίπτωση·
• τη συγκέντρωση των προκρινόμενων λύσεων και των αιτημάτων της κοινωνίας των πολιτών και τη διαβίβασή τους στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής της ΕΕ, προκειμένου να συμβάλουν στην μείωση της πόλωσης στην Ευρώπη με την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και της δημοκρατικής συμμετοχής σε τομείς ζωτικής σημασίας για την κοινωνία.

Στην εναρκτήρια ομιλία του, ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke τόνισε: «Η κοινωνία των πολιτών οφείλει να αρθεί στο ύψος της πρόκλησης. Η συμμετοχή, ο διάλογος και η αλληλεγγύη δεν αποτελούν απλά ιδανικά, αλλά τα θεμέλια μιας ανθεκτικής και ενωμένης Ευρώπης. Καθώς συναθροιζόμαστε για την Εβδομάδα της κοινωνίας των πολιτών, ας επαναβεβαιώσουμε την προσήλωσή μας στην ένταξη και την ενεργό συμμετοχή στα κοινά. Μια ισχυρή δημοκρατία δεν εξαρτάται μόνο από τους θεσμούς, αλλά και από τη συμμετοχή όλων των πολιτών της».

Η Albena Azmanova, καθηγήτρια Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών στο πανεπιστήμιο City Saint George's, University of London, στην κεντρική ομιλία της αναφέρθηκε στην αυξανόμενη οικονομική ανασφάλεια που βιώνει η πλειονότητα των ανθρώπων, φαινόμενο το οποίο αποκάλεσε «επιδημία της επισφάλειας», και εξήγησε για ποιο λόγο η κοινωνία των πολιτών κρατάει στα χέρια της το κλειδί μιας σημαντικής εξέλιξης σε περιόδους γενικευμένης ανασφάλειας.

«Η γενικευμένη οικονομική ανασφάλεια στέρησε από τους περισσότερους ανθρώπους τη βούληση να αγωνιστούν, αλλά η κοινωνία των πολιτών διαθέτει ακόμη αυτή τη βούληση. Οι ακτιβιστές της κοινωνίας των πολιτών ενεργούν με γνώμονα μια αίσθηση σκοπού υποκινούμενη από ένα συγκεκριμένο παράπονο και αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της δημοκρατίας», δήλωσε η κ. Azmanova.

Όπως επεσήμανε ο Younous Omarjee, αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, «Σε αυτή τη συγκυρία έξαρσης του ατομικισμού, χρειαζόμαστε την κοινωνία των πολιτών ως συνδετικό ιστό των πολιτών και ως προπύργιο ενάντια στις ακροδεξιές ιδεολογίες που εξαπλώνονται».

Ο καθοριστικός ρόλος των ΜΚΟ στην κοινωνική ανθεκτικότητα και η υποστήριξή τους σε ευάλωτες και περιθωριοποιημένες ομάδες προβλήθηκε από την Adriana Porowska, υπουργό Κοινωνίας των Πολιτών εξ ονόματος της πολωνικής Προεδρίας της ΕΕ, η οποία μοιράστηκε επίσης την πολωνική εμπειρία όσον αφορά την κοινωνία των πολιτών που διασφαλίζει την ανθεκτικότητα σε εθνικό επίπεδο.

Η Brikena Xhomaqi, συμπρόεδρος της ομάδας συνδέσμου της ΕΟΚΕ με τις ευρωπαϊκές οργανώσεις και τα δίκτυα της κοινωνίας των πολιτών, τόνισε ότι η «ενότητα στην πολυμορφία», το υπερήφανο σύνθημα της ΕΕ, καλλιεργείται σε επίπεδο βάσης. Ωστόσο, η κ. Xhomaqi ανέφερε ότι οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και οι ΜΚΟ δέχονται επιθέσεις, ενώ η χρηματοδότηση και ο ρόλος τους τίθενται υπό αμφισβήτηση. «Χωρίς πόρους, οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών δεν μπορούν να λειτουργήσουν. Χρειαζόμαστε τους θεσμούς για την προστασία της κοινωνίας των πολιτών· χρειαζόμαστε νομική προστασία του χώρου των πολιτών για να διατηρήσουμε την κοινωνία μας αρραγή και ενωμένη στην πολυμορφία».

Στις 13 και 14 Μαρτίου, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) πραγματοποίησε την ετήσια εκδήλωση για τους νέους «Η δική σου Ευρώπη σου, η δική σου φωνή!» για το 2025 (YEYS 2025) με τίτλο «Η φωνή των νέων», εστιάζοντας στον ρόλο που διαδραματίζουν οι νέοι στη συλλογική διαμόρφωση ενός ανθεκτικού μέλλοντος. 

Στη φετινή εκδήλωση συμμετείχαν σχεδόν 100 νέοι από όλη την ΕΕ, από τις εννέα χώρες που είναι υποψήφιες για ένταξη στην ΕΕ καθώς και από το Ηνωμένο Βασίλειο. Οι συμμετέχοντες εκπροσώπησαν οργανώσεις νέων, εθνικά συμβούλια νεολαίας και σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, εκφράζοντας τις ανησυχίες πολλών και διαφόρων κοινωνικών ομάδων. Πολλοί από αυτούς είναι έμπειροι ακτιβιστές σε θέματα νεολαίας. Για άλλους όμως, η εκδήλωση αυτή ήταν το πρώτο σημαντικό βήμα γνωριμίας με τη συμμετοχική δημοκρατία εντός και εκτός των κοινοτήτων τους.

Κατά τη διάρκεια των διαφόρων εργαστηρίων, οι νέοι, με την καθοδήγηση των συντονιστών, περιέγραψαν τα πιο επείγοντα ζητήματα που θεωρούν ότι πρέπει να αντιμετωπιστούν από τους πολιτικούς παράγοντες. Τα ζητήματα αυτά εκτείνονται από την καταπολέμηση της διαφθοράς έως την ανάπτυξη μιας συνεκτικής στρατηγικής για το κλίμα και την εξασφάλιση ίσων δικαιωμάτων για όλους. Δεδομένου ότι η διαφθορά υπονομεύει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς και αποδυναμώνει τη δημοκρατία, καθίσταται επιτακτική ανάγκη να υποστηριχθεί η ερευνητική δημοσιογραφία και να βελτιωθεί η διαφάνεια ως προς τον τρόπο με τον οποίο δαπανώνται τα χρήματα των φορολογουμένων.

«Πρέπει να διασφαλίσουμε τη λογοδοσία. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να είμαστε θεατές, επειδή το κόστος της αδράνειας είναι πολύ υψηλό. Πρέπει να δώσουμε αυτήν τη μάχη και να την κερδίσουμε» δήλωσε ένας από τους συμμετέχοντες της εκδήλωσης YEYS.

Οι νέοι εξέφρασαν επίσης την ανάγκη να τεθούν κοινοί στόχοι στον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής, τονίζοντας ότι έχουμε χρέος «να προστατεύσουμε τις ζωές μας από τις δυσμενείς επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής». Ζήτησαν να σχεδιαστεί ένα αξιοκεντρικό πρόγραμμα σπουδών που θα επηρεάσει θετικά τη διαδικτυακή συμπεριφορά και θα περιορίσει την παραπληροφόρηση. Οι συμμετέχοντες της εκδήλωσης YEYS τάχθηκαν επίσης υπέρ της ισότητας στα δικαιώματα, στη μεταχείριση και στις ευκαιρίες, αλλά και υπέρ της ένταξης όλων των ατόμων σε όλα τα επίπεδα. Όσον αφορά την έλλειψη εκπροσώπησης των νέων στις διαδικασίες λήψης πολιτικών αποφάσεων, τόνισαν ότι η δημοκρατία επιτάσσει να ακούγονται όλες οι φωνές.

Η εκδήλωση, που διήρκεσε μιάμιση ημέρα, κορυφώθηκε με την καταληκτική συνεδρίαση της Ολομέλειας των νέων, όπου ένα αφοσιωμένο και ενθουσιασμένο πλήθος παρουσίασε τις συστάσεις του στον Πρόεδρο της ΕΟΚΕ Oliver Röpke και στη συντονίστρια της ΕΕ για τη νεολαία Biliana Sirakova. Μετά από ψηφοφορία, οι συμμετέχοντες της εκδήλωσης YES ιεράρχησαν κατά σειρά σπουδαιότητας πέντε σημεία στα οποία πρέπει να δοθεί προσοχή:

1) Καταπολέμηση της διαφθοράς μέσω της διαφάνειας και της συμμετοχής των νέων.

2) Ενεργός συμμετοχή των πολιτών στα κοινά: από τη σχολική τάξη στην κοινότητα.

3) Αγώνας για ισότητα.

4) Οι νέοι αξίζουν να γίνουν ισότιμοι κοινωνικοί συνομιλητές.

5) Ανάπτυξη συνεκτικής στρατηγικής για την κλιματική αλλαγή.

Ο Πρόεδρος κ. Röpke τόνισε ότι οι συστάσεις αυτές θα μπορούσαν να δώσουν νέα μορφή στο συμβουλευτικό έργο της ΕΟΚΕ και να αναδείξουν την ισότητα των φύλων σε κομβική προτεραιότητα της ΕΟΚΕ. Η κ. Sirakova σημείωσε ότι οι συστάσεις αυτές θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν και στο πλαίσιο των εργασιών της ΕΕ. (cpwb)

Η τρέχουσα πολωνική Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα επιδιώξει να διαφυλάξει την ενότητα της Ευρώπης, να προωθήσει τους στόχους που έχουν τεθεί και να λαμβάνει γρήγορες αποφάσεις

Στη σύνοδο ολομέλειας του Φεβρουαρίου, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή διεξήγαγε συζήτηση σχετικά με τις προτεραιότητες της πολωνικής Προεδρίας της ΕΕ με τη συμμετοχή της Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, υφυπουργού Εξωτερικών της Πολωνίας αρμόδιας για θέματα Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αναφερόμενη στην εξωτερική ασφάλεια της ΕΕ και, ειδικότερα, στον επιθετικό πόλεμο κατά της Ουκρανίας, η κ. Sobkowiak-Czarnecka δήλωσε: «Στόχος μας είναι να συνεχίσουμε να παρέχουμε βοήθεια στην Ουκρανία και να διαφυλάξουμε την ενότητα στο εσωτερικό της ΕΕ». Όπως ανέφερε, ένα από τα πρώτα επιτεύγματα της πολωνικής Προεδρίας είναι η 16η δέσμη κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

Ο πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke τόνισε ότι η Πολωνία αναλαμβάνει την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ σε μια περίοδο που χαρακτηρίζεται από δύσκολες προκλήσεις, όπως γεωπολιτικές εντάσεις και ενεργειακές κρίσεις.

Πρόσθεσε ότι «η σημερινή συζήτηση επιβεβαιώνει την κομβική σημασία της σταθερότητας, της ανθεκτικότητας και της ενότητας για τη διαμόρφωση του μέλλοντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι προτεραιότητες της πολωνικής Προεδρίας είναι σχεδόν ταυτόσημες με τις συλλογικές μας φιλοδοξίες, με προεξάρχουσα την προώθηση μιας πολυδιάστατης προσέγγισης στο ζήτημα της ασφάλειας. Σε μια περίοδο που χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα παγκοσμίως, η προσήλωσή μας στην αποφασιστική και συλλογική ανάληψη δράσης παραμένει ακλόνητη».

Με επίκεντρο το σύνθημα «Ασφάλεια, Ευρώπη!», η πολωνική Προεδρία της ΕΕ θα εξετάσει επτά πτυχές της ασφάλειας —εξωτερική, εσωτερική, οικονομική, επισιτιστική ενεργειακή και υγειονομική ασφάλεια, καθώς και ασφάλεια των πληροφοριών.

Τους τελευταίους μήνες, η συνεργασία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής και της πολωνικής Προεδρίας ήταν στενή και γόνιμη. Η ΕΟΚΕ κατάρτισε 15 διερευνητικές γνωμοδοτήσεις, οι οποίες έχουν ήδη εκδοθεί ή πρόκειται να εκδοθούν σύντομα. (mp)

Του Michal Pintér, αντιπροσώπου της Συμβουλευτικής Επιτροπής Βιομηχανικών Αλλαγών (CCMI) της ΕΟΚΕ

Η πρόσφατα παρουσιασθείσα συμφωνία για καθαρή βιομηχανία (Clean Industrial Deal) αναγνωρίζει τη στρατηγική σημασία των ενεργειοβόρων βιομηχανιών για την οικονομία της ΕΕ και προσδιορίζει σωστά τις βασικές προκλήσεις με τις οποίες αυτές βρίσκονται αντιμέτωπες. Αν και η συμφωνία περιλαμβάνει αξιόλογες ιδέες, όπως οι πράσινες πρωτοπόρες αγορές, η στήριξη της κυκλικής οικονομίας και η χρηματοδότηση της απανθρακοποίησης, τα προτεινόμενα μέτρα δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τον επείγοντα χαρακτήρα της κατάστασης και στερούνται της απαραίτητης τόλμης προκειμένου να αντιστραφεί η παρακμή των ενεργειοβόρων βιομηχανιών της Ευρώπης.

Στην πρόσφατα εγκριθείσα γνωμοδότησή της με θέμα Το μέλλον των ενεργειοβόρων βιομηχανιών της ΕΕ υπό το πρίσμα των υψηλών τιμών ενέργειας και του κόστους μετάβασης, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αναγνωρίζει το αξιοσημείωτο χάσμα ανταγωνιστικότητας που αντιμετωπίζουν οι ενεργειοβόρες βιομηχανίες στην ΕΕ σε σύγκριση με τους παγκόσμιους ανταγωνιστές τους. Η Επιτροπή ορθώς κατονόμασε τις τιμές της ενέργειας ως τον κύριο υπαίτιο. Ωστόσο, η συμφωνία και το σχέδιο δράσης για οικονομικά προσιτή ενέργεια δεν προτείνουν καμία μεταρρύθμιση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Η οριακή τιμολόγηση λειτούργησε όσο η ΕΕ επωφελούνταν από τη σχετικά φθηνή και σταθερή παροχή φυσικού αερίου μέσω αγωγών από τη Ρωσία. Δυστυχώς, η πραγματικότητα έχει αλλάξει, καθώς είμαστε πλέον εκτεθειμένοι σε ακριβές και ασταθείς προμήθειες υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ), και πιθανότατα αυτό θα συνεχιστεί τα επόμενα έτη. Παρά το αυξανόμενο μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας χαμηλού κόστους χωρίς ορυκτά καύσιμα στο ενεργειακό μείγμα της ΕΕ, οι τιμές των ορυκτών καυσίμων εξακολουθούν να καθορίζουν τη διαμόρφωση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας.

Οι προσπάθειες πολιτικής για αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι ευπρόσδεκτες, αλλά δεν μειώνουν τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας εξαιτίας του υφιστάμενου σχεδιασμού της αγοράς. Απαιτούνται άμεσα μέτρα για τη μεταφορά των οικονομικών οφελών που αποφέρει η ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές στις βιομηχανίες και την αξιολόγηση όλων των επιλογών μετριασμού των τιμών, συμπεριλαμβανομένης της αποσύνδεσης των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.

Η συμφωνία αναγνωρίζει επίσης τις ελλείψεις στον μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (απουσία λύσης για τις εξαγωγές, ανακατανομή των πόρων και καταστρατήγηση) και στα μέσα προστασίας του εμπορίου. Ωστόσο —και δυστυχώς— η συμφωνία εστιάζει ελάχιστα στο πώς θα προστατευθεί η αγορά της ΕΕ, αφήνοντας τις ενεργειοβόρες βιομηχανίες σε αβεβαιότητα σε ένα πλαίσιο παγκόσμιου εμπορικού πολέμου.

Η ΕΟΚΕ καλεί τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να εφαρμόσουν αποφασιστικά μέτρα στα τομεακά σχέδια δράσης, προκειμένου να αποτραπεί η περαιτέρω αποβιομηχάνιση και να διατηρηθεί η ικανότητα της ΕΕ για βιομηχανικό μετασχηματισμό.

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) καλεί την ΕΕ να εφαρμόσει μια ισχυρή βιομηχανική στρατηγική που θα ενισχύει την ανταγωνιστικότητα, θα δημιουργεί ποιοτικές θέσεις εργασίας και θα ευθυγραμμίζεται με την Πράσινη Συμφωνία. Προκειμένου να τελεσφορήσει, η στρατηγική αυτή πρέπει να παρακολουθείται στενά και να προσαρμόζεται στις αναδυόμενες προκλήσεις.

«Η Ευρώπη αντιμετωπίζει σοβαρό κίνδυνο αποβιομηχάνισης. Η βιομηχανία και η δράση για το κλίμα πρέπει να συμβαδίζουν», δήλωσε ο Andrea Mone, εισηγητής της γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ με θέμα Το μέλλον της βιομηχανίας της ΕΕ υπό το πρίσμα των υψηλών τιμών ενέργειας και του συναφούς κόστους μετάβασης, η οποία υιοθετήθηκε κατά τη σύνοδο ολομέλειας του Φεβρουαρίου.

Στη γνωμοδότησή της, η ΕΟΚΕ τονίζει την ανάγκη για ένα ισχυρό οικονομικό και ρυθμιστικό πλαίσιο με στόχο την αντιμετώπιση του υψηλού κόστους ενέργειας και πρώτων υλών, των προκλήσεων που συνεπάγονται οι επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση, των ελλείψεων σε υποδομές, των ελλείψεων σε δεξιότητες και της αδύναμης εσωτερικής ζήτησης. Μια πολιτική ανταγωνιστικότητας με επίκεντρο τις επενδύσεις και την καινοτομία είναι το κλειδί για την προαγωγή της κοινωνικής και εδαφικής συνοχής.

Η ΕΟΚΕ απευθύνει την έκκλησή της για δράση επειγόντως εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για την οικονομική ασφάλεια της Ευρώπης και τις εξωτερικές της εξαρτήσεις.  Σε μια εποχή αυξανόμενων γεωπολιτικών και εμπορικών αβεβαιοτήτων, μια ανθεκτική εμπορική πολιτική της ΕΕ είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση βιομηχανικής βιωσιμότητας εν μέσω ασύμμετρων στόχων απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές, παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας και αυξανόμενων εμπορικών εντάσεων. Η μεγαλύτερη αυτονομία στην εξασφάλιση κρίσιμων πρώτων υλών είναι απαραίτητη για την επίτευξη αυτού του στόχου.

Η αύξηση των επενδύσεων, όπως τονίζεται στην έκθεση Draghi, και οι μεταρρυθμίσεις διακυβέρνησης είναι ζωτικής σημασίας. Μια ενοποιημένη ενιαία αγορά, ιδίως στον τομέα της ενέργειας, θα ενισχύσει την οικονομία της ΕΕ. Η μείωση των κανονιστικών επιβαρύνσεων, η βελτίωση των πλαισίων της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και η βελτίωση των χρηματοοικονομικών εργαλείων, όπως οι συμφωνίες αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, θα στηρίξουν τις μεταβάσεις του κλάδου.

Μια δίκαιη μετάβαση προϋποθέτει ισχυρό κοινωνικό διάλογο και συλλογικές διαπραγματεύσεις. Η βιομηχανική πολιτική πρέπει να ευθυγραμμιστεί με τις στρατηγικές για την εκπαίδευση και το εργατικό δυναμικό, δίνοντας έμφαση στην έρευνα, την καινοτομία και την ανάπτυξη δεξιοτήτων. Οι επενδύσεις στις ενεργειακές υποδομές, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τις πρωτοβουλίες για την κυκλική οικονομία θα συμβάλουν στην επίτευξη των κλιματικών στόχων.

Η ΕΟΚΕ εξέδωσε εξάλλου συμπληρωματική γνωμοδότηση με θέμα Το μέλλον των ενεργειοβόρων βιομηχανιών της ΕΕ υπό το πρίσμα των υψηλών τιμών ενέργειας και του κόστους μετάβασης, στην οποία προτείνει προσαρμοσμένες λύσεις για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητάς τους. Η αντιμετώπιση των συγκεκριμένων προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι εν λόγω βιομηχανίες είναι ζωτικής σημασίας για το βιομηχανικό μέλλον της ΕΕ. (ll)

Με την ευκαιρία της 69ης συνόδου της Επιτροπής του ΟΗΕ για τη θέση της Γυναίκας (CSW69) στη Νέα Υόρκη, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) και το Οικονομικό, Κοινωνικό και Πολιτιστικό Συμβούλιο της Αφρικανικής Ένωσης (ECOSOCC της ΑΕ) επαναβεβαίωσαν την αταλάντευτη προσήλωσή τους στην προώθηση της ισότητας των φύλων και της χειραφέτησης της γυναίκας.

Καθώς η διεθνής κοινότητα εορτάζει τα 30 χρόνια από τη Διακήρυξη και την Πλατφόρμα Δράσης του Πεκίνου, η ΕΟΚΕ και το ECOSOCC της ΑΕ αναγνωρίζουν τόσο την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσο και τις συνεχιζόμενες προκλήσεις που εξακολουθούν να αποτελούν εμπόδιο για την πλήρη ισότητα των φύλων.

Η δεύτερη κοινή δήλωσή τους υπογραμμίζει τις βασικές προτεραιότητες, όπως η αύξηση της ανέλιξης των γυναικών σε ηγετικές θέσεις μέσω ποσοστώσεων φύλου, ο τερματισμός της έμφυλης βίας μέσω διεθνών συμβάσεων, η γεφύρωση του ψηφιακού χάσματος μεταξύ των φύλων και η προώθηση της οικονομικής χειραφέτησης των γυναικών.

Με τη δήλωση ζητείται μετ’ επιτάσεως η εφαρμογή αποφασιστικότερων πολιτικών για την απλήρωτη εργασία φροντίδας, τη συμπερίληψη των γυναικών σε ειρηνευτικές προσπάθειες και τη χάραξη πολιτικής βάσει δεδομένων. Δίνεται επίσης έμφαση στην παγκόσμια συνεργασία για την εξάλειψη των συστημικών ανισοτήτων και την προάσπιση των δικαιωμάτων των γυναικών. Η ΕΟΚΕ καλεί επίσης την ΕΕ να καταπολεμήσει την έμφυλη βία, να διασφαλίσει την ισότητα των φύλων και να υπερασπιστεί τον ρόλο της κοινωνίας των πολιτών στην προώθηση της ισότητας.

Ο πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke δήλωσε: «Καθώς εορτάζουμε τα 30 χρόνια από τη Διακήρυξη του Πεκίνου, πρέπει να μετατρέψουμε τα λόγια σε πράξεις. Η ισότητα των φύλων δεν αποτελεί προνόμιο αλλά θεμελιώδες δικαίωμα και η επίτευξή της έχει ζωτική σημασία για βιώσιμες και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνίες. Η ΕΟΚΕ παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην άρση των εμποδίων, την εξασφάλιση της πλήρους συμμετοχής των γυναικών στη λήψη αποφάσεων και την προώθηση της οικονομικής τους χειραφέτησης. Ήρθε η στιγμή οι κυβερνήσεις, τα θεσμικά όργανα και την κοινωνία των πολιτών να δράσουν αποφασιστικά – δεν υπάρχει ισότητα χωρίς υποχρέωση λογοδοσίας».

Η Επιτροπή για τη Θέση της Γυναίκας είναι το βασικό διεθνές και διακυβερνητικό όργανο που αγωνίζεται για την ισότητα των φύλων. Αυτή ήταν η δεύτερη φορά που συμμετείχε η ΕΟΚΕ στη μεγαλύτερη ετήσια συνάντηση του ΟΗΕ για τη χειραφέτηση των γυναικών. (tk)

Προσκεκλημένος-έκπληξη είναι ο Nicolas Gros-Verheyde, Γάλλος δημοσιογράφος, συγγραφέας και ειδήμων σε θέματα άμυνας και εξωτερικής πολιτικής, ο οποίος αναλύει τις πέντε προτάσεις του σχεδίου ReArm Europe που υπέβαλε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με σκοπό την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για τη δέσμευση των ΗΠΑ έναντι της ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Ο Nicolas Gros-Verheyde είναι Γάλλος δημοσιογράφος από το 1989. Έχει εργαστεί στην εφημερίδα Ouest France, στους τηλεοπτικούς σταθμούς ARTE και LCI, καθώς και στον ραδιοφωνικό σταθμό France Culture, ως ανταποκριτής για την ΕΕ και το ΝΑΤΟ. Είναι γνωστός και χαίρει εκτίμησης στους ευρωπαϊκούς κύκλους για τις εκτεταμένες γνώσεις του τόσο επί των ευρωπαϊκών υποθέσεων όσο και επί της εξωτερικής και της αμυντικής πολιτικής. Είναι αρχισυντάκτης της εφημερίδας B2, η οποία ιδρύθηκε το 2008 και αποτελεί το κορυφαίο και πληρέστερο μέσο ενημέρωσης σχετικά με την ευρωπαϊκή άμυνα και διπλωματία. Η B2 τελεί υπό τη διαχείριση ενός μη κερδοσκοπικού σωματείου με τη μορφή δημοσιογραφικού συνεταιρισμού και χρηματοδοτείται από συνδρομές. https://club.bruxelles2.eu/

Συγγραφέας των βιβλίων με τίτλο «Défense européenne à l'heure de la guerre en Ukraine» (Η ευρωπαϊκή άμυνα κατά την περίοδο του πολέμου στην Ουκρανία), «La politique européenne de sécurité et de défense commune - Parce que l'Europe vaut bien une défense» (Η κοινή ευρωπαϊκή πολιτική ασφάλειας και άμυνας - Επειδή η Ευρώπη αξίζει να διαθέτει άμυνα) και «Europe de la défense» (Η Ευρώπη της άμυνας), εργάζεται επίσης ως πολιτικός σχολιαστής στους τηλεοπτικούς σταθμούς LN24 και RTBF, καθώς και στον ραδιοφωνικό σταθμό France-Info.

3 Απριλίου 2025

Πώς μπορεί ο κοινωνικός διάλογος να συμβάλει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και της εργασίας στην περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων, Τίρανα (Αλβανία)

10 Απριλίου 2025

Προς ένα σχέδιο δράσης της ΕΕ για τις σπάνιες νόσους, Βαρσοβία (Πολωνία)

29-30 Απριλίου 2025

Σύνοδος ολομέλειας της ΕΟΚΕ

του Nicolas Gros-Verheyde

Το σχέδιο ReArm Europe υποβλήθηκε από την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen και εγκρίθηκε από τα 27 κράτη μέλη σε ειδική σύνοδο κορυφής που πραγματοποιήθηκε στις 6 Μαρτίου. Το σχέδιο αυτό περιέχει πέντε βασικές προτάσεις οι οποίες είναι ασφαλώς ενδιαφέρουσες, αλλά χρήζουν επίσης περαιτέρω συζήτησης.

Η πρώτη πρόταση αφορά την ευελιξία στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

Η Επιτροπή προτείνει την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, χάρη στην οποία τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες κατά 1,5 % του ΑΕΠ χωρίς να υπάρχει κίνδυνος να κινηθεί η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Η αναμενόμενη εξοικονόμηση πλησιάζει τα 650 δισ. ευρώ σε διάστημα τεσσάρων ετών. Η Ευρώπη πρέπει να αυξήσει σημαντικά τις αμυντικές της δαπάνες, όπως υποστηρίζει η Ursula von der Leyen.

Η δεύτερη πρόταση αφορά ένα νέο δανειοδοτικό μέσο στον τομέα της άμυνας.

Το εν λόγω μέσο θα διαθέτει κονδύλια ύψους 150 δισ. ευρώ και θα χρηματοδοτείται μέσω δανείων από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, σύμφωνα με ένα σύστημα παρεμφερές προς τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή. Το μέσο αυτό προορίζεται να χρησιμοποιηθεί σε τομείς προτεραιότητας όπου παρατηρούνται σοβαρές ελλείψεις: αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα [η γερμανική πρωτοβουλία «European Sky Shield» (Ευρωπαϊκή ασπίδα του ουρανού)], συστήματα πυροβολικού, πύραυλοι και πυρομαχικά, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και συστήματα κατά μη επανδρωμένων αεροσκαφών, στρατηγικοί παράγοντες διευκόλυνσης, προστασία των υποδομών ζωτικής σημασίας (μεταξύ άλλων σε σχέση με το διάστημα), στρατιωτική κινητικότητα, τεχνητή νοημοσύνη, κυβερνοπόλεμος και ηλεκτρονικός πόλεμος.

Για την επιτάχυνση της εν λόγω διαδικασίας, η Επιτροπή προτείνει να χρησιμοποιηθεί το άρθρο 122 της Συνθήκης δυνάμει του οποίου, σε εξαιρετικές περιστάσεις, το μόνο που απαιτείται είναι η συμφωνία των κρατών μελών στο πλαίσιο του Συμβουλίου της ΕΕ, με απλή ενημέρωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Πρόκειται για καταστρατήγηση της δημοκρατικής διαδικασίας που θα μπορούσε ίσως να αμφισβητηθεί. Το σχέδιο για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας εγκρίθηκε στη σύνοδο κορυφής των Βερσαλλιών τον Μάρτιο του 2022, δηλαδή πριν από τρία χρόνια! Φαίνεται λοιπόν δύσκολο να αιτιολογηθεί ο επείγων χαρακτήρας της εν λόγω διαδικασίας.

Η τρίτη πρόταση συνίσταται στην άντληση περιφερειακών κονδυλίων.

Βραχυπρόθεσμα, η Επιτροπή επιμένει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να κάνει περισσότερα με τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, μέσω ανακατανομής κονδυλίων από ορισμένες γραμμές του προϋπολογισμού. Η Επιτροπή προτείνει να δοθεί στα κράτη μέλη η δυνατότητα «να χρησιμοποιήσουν προγράμματα της πολιτικής συνοχής για την αύξηση των αμυντικών δαπανών» και επιθυμεί να διευκολύνει τη διαδικασία οικειοθελών μεταφορών προς άλλα ταμεία της ΕΕ με αμυντικό σκοπό.

Αυτό συνεπάγεται σημαντική περικοπή του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (2021-2027). Το ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: «είναι σκόπιμο να θυσιάσουμε την κοινωνική ή την περιφερειακή συνοχή προς όφελος της άμυνας;» και αποτελεί θέμα προς συζήτηση.

Συγχρόνως, η πλατφόρμα στρατηγικών τεχνολογιών για την Ευρώπη (STEP) θα μπορούσε να κινητοποιηθεί περαιτέρω με την επέκτασή της σε όλες τις τεχνολογίες στον τομέα της άμυνας. Μια άλλη δυνατότητα, σύμφωνα με την Επιτροπή, έγκειται στη χαλάρωση των υφιστάμενων περιορισμών, όπως οι κανόνες ανταγωνισμού ή οι κανόνες προχρηματοδότησης και συγχρηματοδότησης.

Η τέταρτη πρόταση αφορά τα δάνεια της ΕΤΕπ.

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και οι μέτοχοί της (τα κράτη μέλη) έχουν επανειλημμένα εκφράσει την αντίθεσή τους σε οποιαδήποτε περαιτέρω απόπειρα χορήγησης δανείων στον αμιγώς στρατιωτικό τομέα και εκδηλώσει την προτίμησή τους στον τομέα διττού σκοπού. Συνεπώς, η Επιτροπή επιμένει στην αλλαγή της πολιτικής της ΕΤΕπ.

Η πέμπτη πρόταση συνίσταται στην κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων.

Στόχος της είναι να παρασχεθεί στις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον τομέα της άμυνας η βέλτιστη δυνατή πρόσβαση σε κεφάλαια και χρηματοδότηση, η οποία αποτελεί επαναλαμβανόμενο πρόβλημα για τον κλάδο της βιομηχανίας. Η πρόταση αυτή θα πρέπει να συμπεριληφθεί στην ανακοίνωση σχετικά με την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.