Από τον Krzysztof Balon, εισηγητή της γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ με θέμα «Προαγωγή της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών – προς μια οριζόντια προσέγγιση της ΕΕ».

Η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει ότι «Η Ένωση [...] προάγει [...] την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών».

Ωστόσο, οι διακρίσεις λόγω ηλικίας, η αρνητική στάση απέναντι σε ορισμένες ηλικιακές ομάδες και οι δημογραφικές τάσεις σε συνδυασμό με πολλαπλές κρίσεις διχάζουν τις ευρωπαϊκές κοινωνίες και δημιουργούν φραγμούς στην πραγματική ένταξη και συμμετοχή. Τα ζητήματα αυτά δεν επηρεάζουν μόνον τις παλαιότερες γενιές, αλλά θα έχουν επίσης αντίκτυπο και στις σημερινές νεότερες γενιές.

Ταυτόχρονα, ο διαγενεακός διάλογος και οι θετικές επιρροές στην οικονομική ανάπτυξη θα κάλυπταν τις ανάγκες των διαφόρων γενεών με βιώσιμο τρόπο και θα ενίσχυαν τη δημοκρατία και την κοινωνική συνοχή. Ο διαγενεακός διάλογος θα λειτουργούσε ως ιδιαίτερη μορφή διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών.

Χρειαζόμαστε, ως εκ τούτου, άμεσα μία νέα πολιτική προσέγγιση για την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών!

Για τον λόγο αυτό, η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δημοσιεύσει Πράσινη Βίβλο για την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών. Η Βίβλος αυτή θα πρέπει να περιλαμβάνει τις προτάσεις που αναφέρονται στη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Προαγωγή της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών», συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με τον κόσμο της εργασίας, τα συνταξιοδοτικά συστήματα και τις υπηρεσίες υγείας και περίθαλψης. Τα κράτη μέλη με τη σειρά τους καλούνται να ανταλλάξουν βέλτιστες πρακτικές στους εν λόγω τομείς. Προκειμένου να υποστηριχθούν οι προσπάθειες αυτές, η αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών θα πρέπει να οριστεί ως ένας από τους στόχους των κανονισμών του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου για την περίοδο 2027-2034.

Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και οι κοινωνικοί εταίροι διαδραματίζουν καίριο ρόλο στον σχεδιασμό και την εφαρμογή συγκεκριμένων πολιτικών. Η ΕΟΚΕ θα πρέπει να δημιουργήσει ένα φόρουμ αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών, το οποίο θα παρέχει μια πλατφόρμα για την ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειριών, καθώς και για την ανάπτυξη νέων ιδεών σε στενή συνεργασία με τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και άλλους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς. Με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το φόρουμ θα μπορούσε επίσης να παρακολουθεί την εφαρμογή και την ανάπτυξη της προσέγγισης αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών σε ολόκληρη την ΕΕ.

Οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, ιδιώτες και ιδιωτικές εταιρείες μπορούν πλέον να προτείνουν τις μη κερδοσκοπικές πρωτοβουλίες τους για το βραβείο της ΕΟΚΕ που είναι αφιερωμένο στην καταπολέμηση της επιβλαβούς πόλωσης της ευρωπαϊκής κοινωνίας.

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) μόλις εγκαινίασε τη διαδικασία του 15ου βραβείου της Κοινωνίας των Πολιτών. Ο ειδικός στόχος του φετινού βραβείου είναι η επιβράβευση αποτελεσματικών, καινοτόμων και δημιουργικών μη κερδοσκοπικών πρωτοβουλιών και δραστηριοτήτων που υλοποιούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αποβλέπουν στην καταπολέμηση της επιβλαβούς πόλωσης της ευρωπαϊκής κοινωνίας.

Θα απονεμηθούν συνολικά 50 000 ευρώ σε πέντε, κατ’ ανώτατο όριο, νικητές. Η προθεσμία υποβολής υποψηφιοτήτων λήγει στις 7 Νοεμβρίου 2024 και ώρα 10.00 (ώρα Βρυξελλών). Η τελετή απονομής του βραβείου θα πραγματοποιηθεί κατά την Εβδομάδα της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ τον Μάρτιο του 2025.

Υποψηφιότητα μπορούν να θέσουν όλες οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που έχουν την έδρα τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση και δραστηριοποιούνται σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο. Το βραβείο είναι επίσης ανοικτό σε ιδιώτες που διαμένουν στην ΕΕ, καθώς και σε εταιρείες που έχουν την έδρα τους ή δραστηριοποιούνται στην ΕΕ, υπό την προϋπόθεση ότι τα έργα τους είναι αυστηρά μη κερδοσκοπικά.

Οι πρωτοβουλίες και τα έργα πρέπει να υλοποιούνται εντός της ΕΕ για να είναι επιλέξιμα. Πρέπει να έχουν ήδη υλοποιηθεί ή να είναι σε εξέλιξη. Πλήρη περιγραφή των απαιτήσεων και το έντυπο ηλεκτρονικής αίτησης υποψηφιότητας διατίθενται στην ιστοσελίδα της ΕΟΚΕ για το Βραβείο της Κοινωνίας.

Τα είδη δραστηριοτήτων και/ή πρωτοβουλιών που προτείνονται για το βραβείο μπορούν να καλύπτουν ευρύ φάσμα θεμάτων, όπως: προσδιορισμός των ατομικών και συλλογικών παραγόντων επιβλαβούς πόλωσης· προώθηση της διαφάνειας όσον αφορά τη χρηματοδότηση των οργανώσεων· καταπολέμηση της συρρίκνωσης της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης· προώθηση της ελευθερίας, της πολυμορφίας και της ανεξαρτησίας των μέσων ενημέρωσης· και καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και των ψευδών ειδήσεων.

Στόχος του εμβληματικού Βραβείου της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ είναι να αυξήσει την ευαισθητοποίηση σχετικά με την εξέχουσα συμβολή της κοινωνίας των πολιτών στη δημιουργία ευρωπαϊκής ταυτότητας και ιθαγένειας και στην προώθηση των κοινών αξιών που στηρίζουν την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Κάθε χρόνο, το βραβείο επικεντρώνεται σε ένα διαφορετικό θέμα ιδιαίτερης σημασίας για την ΕΕ. (lm) 

Μετά τον ορισμό νέου Ευρωπαίου Επιτρόπου αρμόδιου για θέματα δημοκρατίας, δικαιοσύνης και κράτους δικαίου, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) ζήτησε να ενισχυθεί η δράση της ΕΕ υπέρ του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Κατά τη σύνοδο ολομέλειας του Σεπτεμβρίου, η ΕΟΚΕ φιλοξένησε συζήτηση σχετικά με τη δημοκρατία, στην οποία παρουσιάστηκαν ιδέες για να γίνει πιο δυναμική η αντίδραση της ΕΕ στις παραβιάσεις του κράτους δικαίου και στην υποχώρηση των δημοκρατικών θεσμών, όπως μεταξύ άλλων η σύσταση της πολυαναμενόμενης πλατφόρμας της κοινωνίας των πολιτών που προανήγγειλε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen.

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη σύσταση αυτής της πλατφόρμας από το 2016. Η πλατφόρμα αναμένεται να βοηθήσει την κοινωνία των πολιτών να αποκτήσει ισχυρότερο λόγο στη χάραξη των πολιτικών της ΕΕ, προσφέροντας ένα πολύτιμο βήμα διαλόγου μεταξύ των οργανώσεων και των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και αναλαμβάνοντας καθοδηγητικό ρόλο για τη λήψη αποφάσεων σε βασικά ζητήματα, όπως η δικαστική ανεξαρτησία και οι δημοκρατικές ελευθερίες.

Ο Joachim Herrmann, από τη Διεύθυνση Δικαιοσύνης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρουσίασε την τελευταία έκθεση για το κράτος δικαίου, τονίζοντας την επέκτασή της στις υπό ένταξη χώρες και τον αντίκτυπό της στην ενιαία αγορά.

Ο Kevin Casas-Zamora του Διεθνούς Ινστιτούτου IDEA εξήρε τις προσπάθειες της ΕΕ, αλλά προειδοποίησε για τον κίνδυνο δημοκρατικής οπισθοδρόμησης, ζητώντας να ενισχυθεί η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και να εκδοθούν αναλυτικότερες εκθέσεις για το κράτος δικαίου. Η Alexandrina Najmowicz, από το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτών, υποστήριξε ότι οι συστάσεις πρέπει να γίνουν πιο σαφείς και τάχθηκε υπέρ ενός συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης που θα προλαμβάνει την περαιτέρω υποχώρηση των δημοκρατικών θεσμών.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, οι συμμετέχοντες προειδοποίησαν για τον κίνδυνο εφησυχασμού και τόνισαν την ανάγκη να αρθούν οι διογκούμενες ανησυχίες που εκφράζονται σχετικά με τον αυταρχισμό, την απειλούμενη ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και τη συρρίκνωση του χώρου της κοινωνίας των πολιτών. Ο Jerzy Pomianowski, επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τη Δημοκρατία, επέστησε την προσοχή στο γεγονός ότι η υποτίμηση της σημασίας της δημοκρατίας για χάρη άλλων πιο επειγόντων θεμάτων που προκαλούν ανησυχία, όπως η μετανάστευση και η ασφάλεια, θα μπορούσε να έχει ανεπιθύμητα αποτελέσματα και ζήτησε να διατεθεί το 5 % της αναπτυξιακής βοήθειας σε δημοκρατικά προγράμματα.

Η συζήτηση της ΕΟΚΕ ανέδειξε τον απαραίτητο ρόλο της κοινωνίας των πολιτών στην προάσπιση του κράτους δικαίου, και ζητήθηκε η ενεργότερη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στη χάραξη πολιτικής της ΕΕ. Η έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας της κοινωνίας των πολιτών, σε συνδυασμό με την ανανεωμένη δέσμευση υπέρ των θεμελιωδών δικαιωμάτων, είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της δημοκρατίας στην ΕΕ. (gb)

Κατά τη σύνοδο ολομέλειας του Οκτωβρίου, η ΕΟΚΕ ενέκρινε ψήφισμα με τίτλο Χαρτογράφηση της δημοκρατικής προόδου της ΕΕ: ψήφισμα για την επόμενη νομοθετική περίοδο, το οποίο συνέταξαν τα μέλη της Christa Schweng, Cinzia Del Rio και Ιωάννης Βαρδακαστάνης.

Υπό το φως της τρέχουσας πολύπλευρης κρίσης, η ΕΟΚΕ ζητεί από το νέο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή να αξιοποιήσουν την πολυμορφία εκπροσώπησης της ΕΟΚΕ με στόχο την ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Κατά τη νέα νομοθετική περίοδο θα πρέπει να δοθεί έμφαση στην ενίσχυση της διεθνούς θέσης της ΕΕ, στην αντιμετώπιση των προβλημάτων στη θεσμική αρχιτεκτονική της, στην παροχή στέρεης βάσης για τις κοινές αξίες της Ευρώπης και στην καθοδήγηση της οικονομίας προς ένα βιώσιμο μέλλον με επίκεντρο ένα προηγμένο και συμπεριληπτικό κοινωνικό μοντέλο —πράγμα ζωτικής σημασίας για την πρόοδο, την ενότητα και την ανταγωνιστικότητα.

Στο ψήφισμά της, η ΕΟΚΕ ζητεί από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να καθιερώσουν μια εξαπλή έννοια της ασφάλειας, η οποία θα βασίζεται σε μια Ένωση η οποία:

• προστατεύει τους πολίτες της από εξωτερικές απειλές·
• προστατεύει τους πολίτες από εσωτερικούς κινδύνους, κυρίως εκείνους που σχετίζονται με την υγεία, τη δημογραφική αλλαγή και τη φτώχεια, και παρέχει προσβάσιμη, καθολική κοινωνική προστασία και ευημερία σε ολόκληρη την Ευρώπη·
• εγγυάται μια ανταγωνιστική κοινωνική οικονομία της αγοράς βασισμένη σε οικοσυστήματα που διασφαλίζουν την παραγωγικότητα, την καινοτομία, ποιοτικές θέσεις εργασίας και την πλήρη απασχόληση·
• δημιουργεί μια ανθεκτική οικονομία για όλους·
• διασφαλίζει τον διάλογο και τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων, της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών και του κοινού, προκειμένου να αντεπεξέλθει στις προκλήσεις και τις ριζικές αλλαγές σήμερα και στο εγγύς μέλλον·
• προστατεύει από τις τρέχουσες και μελλοντικές απειλές της κλιματικής αλλαγής, της ρύπανσης και της απώλειας βιοποικιλότητας.

Το ψήφισμα αποτελεί το αποτέλεσμα της πρώτης στα χρονικά Εβδομάδας της Κοινωνίας των Πολιτών, η οποία διοργανώθηκε από την ΕΟΚΕ τον Μάρτιο του 2024 και αποσκοπούσε στη διερεύνηση των απόψεων των Ευρωπαίων όλων των ηλικιών, των κοινωνικών εταίρων και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών. (mp)

Την Τρίτη 17 Σεπτεμβρίου, η ΕΟΚΕ πρόβαλε την ταινία «The Teachers’ Lounge», η οποία απέσπασε το Ευρωπαϊκό Κινηματογραφικό Βραβείο Κοινού LUX.

Σκηνοθετημένη από τον Γερμανό σκηνοθέτη İlker Çatak, η ταινία επικεντρώνεται στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ένας καθηγητής, θίγοντας παράλληλα ευρύτερα ζητήματα του εκπαιδευτικού συστήματος. Μετά την προβολή, το κοινό συμμετείχε σε συζήτηση υπό τον συντονισμό του αρμοδίου για την επικοινωνία Αντιπροέδρου της ΕΟΚΕ Laurențiu Plosceanu. Τη συζήτηση εμπλούτισαν οι ομιλητές Jan Wilker και Tatjana Babrauskienė, οι οποίοι ανέλυσαν τις επιμέρους πτυχές της ταινίας και τη σημασία τους σε σχέση με τα τρέχοντα κοινωνικά ζητήματα.

Η προβολή αυτή εντάσσεται σε μια σειρά που διοργανώνει η ΕΟΚΕ σε συνεργασία με το Βραβείο Κοινού Lux του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με στόχο να αναδειχθούν η προσήλωση και ο ρόλος της ΕΟΚΕ στην προώθηση και την καλλιέργεια του διαλόγου επί καίριων κοινωνικών θεμάτων. 

Στις 20 Σεπτεμβρίου, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) και το Οικονομικό, Κοινωνικό και Πολιτιστικό Συμβούλιο της Αφρικανικής Ένωσης (ECOSOCC) παρουσίασαν κοινή δήλωση στη διάσκεψη κορυφής των Ηνωμένων Εθνών για το μέλλον που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη. Στη δήλωση τονίζεται ο καίριος ρόλος της κοινωνίας των πολιτών για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων και την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης.

Στη δήλωση αυτή, που εντάσσεται στο πλαίσιο του μνημονίου συνεννόησης μεταξύ της ΕΟΚΕ και του ECOSOCC, περιγράφεται ένα κοινό όραμα για έναν δικαιότερο, πιο συμπεριληπτικό και ισότιμο κόσμο. Η εταιρική σχέση μεταξύ της ΕΟΚΕ και του ECOSOCC έχει ως στόχο να εμπνεύσει νέες συμμαχίες και πρωτοβουλίες.

Ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke δήλωσε τα εξής: «Η παρούσα δήλωση είναι κάτι περισσότερο από απλές λέξεις· αποτελεί ισχυρή δέσμευση υπέρ των κοινών μας αξιών: της δημοκρατίας, της συμπερίληψης και της βιωσιμότητας. Υπό το φως των πιεστικών παγκόσμιων προκλήσεων, χρειαζόμαστε ένα ισχυρότερο πολυμερές σύστημα με επίκεντρο την ουσιαστική συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών».

Η κοινή δήλωση δίνει έμφαση στα εξής:

• Επίσπευση της προόδου στον τομέα των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ): ζητείται ολοκληρωμένη στρατηγική για την προώθηση των ΣΒΑ.
• Δίκαιη μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα: τονίζεται η σημασία της αξιοπρεπούς εργασίας και της εξάλειψης της φτώχειας και, παράλληλα, της μετάβασης σε κλιματικά ουδέτερες οικονομίες.
• Συνολική χρηματοπιστωτική μεταρρύθμιση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος για να υποστηριχθεί καλύτερα η βιώσιμη ανάπτυξη, ιδίως στις ευάλωτες χώρες.
• Πολιτικές που λαμβάνουν υπόψη τη διάσταση του φύλου: ζητούνται πολιτικές χωρίς αποκλεισμούς ως προς τη διάσταση του φύλου στα προγράμματα δράσης για το κλίμα και στα αναπτυξιακά προγράμματα.
• Ανάγκη για κεντρικό ρόλος της κοινωνίας των πολιτών στη μεταρρύθμιση της παγκόσμιας διακυβέρνησης, μεταξύ άλλων στη μεταρρύθμιση των οργάνων λήψης αποφάσεων των Ηνωμένων Εθνών.
• Συμμετοχή των νέων και προώθηση της ψηφιακής καινοτομίας ως βασικών κινητήριων δυνάμεων της μελλοντικής παγκόσμιας διακυβέρνησης.

Η εταιρική σχέση ΕΟΚΕ και ECOSOCC επισημοποιήθηκε με την υπογραφή μνημονίου συνεννόησης (ΜΣ) στις 17 Ιουλίου 2024 στην Άκρα της Γκάνας. Το εν λόγω μνημόνιο συνεννόησης ενισχύει τη συνεργασία σε βασικά ζητήματα, όπως η βιώσιμη ανάπτυξη, η δράση για το κλίμα και η δραστηριοποίηση της κοινωνίας των πολιτών. Προβλέπει δραστηριότητες, όπως μεταξύ άλλων τακτικές συνεδριάσεις, κοινές συνεισφορές στις συνόδους κορυφής ΕΕ-Αφρικανικής Ένωσης, καθώς και τη δημιουργία μόνιμου μηχανισμού συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών.

Στη συνεργασία αντικατοπτρίζεται η δέσμευση και των δύο οργάνων να προωθήσουν τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) των Ηνωμένων Εθνών και να υποστηρίξουν τη συμπεριληπτική διακυβέρνηση. Με γνώμονα την ενίσχυση του ρόλου της κοινωνίας των πολιτών στην εταιρική σχέση ΕΕ-Αφρικής, το μνημόνιο συνεννόησης υπογραμμίζει την ανάγκη εξεύρεσης κοινών λύσεων στις παγκόσμιες προκλήσεις, όπως μεταξύ άλλων η κλιματική αλλαγή και η δημοκρατική ανθεκτικότητα.

Η ΕΟΚΕ και το ECOSOCC αποσκοπούν στην ενίσχυση του ρόλου της κοινωνίας των πολιτών σε ολόκληρη την Αφρική. (at)