Από την Ομάδα των Εργαζομένων της ΕΟΚΕ 

Σήμερα υπάρχουν πάνω από 1200 ευρωπαϊκά συμβούλια εργαζομένων (ΕΣΕ) σε μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις. Τα όργανα αυτά αποτελούν σημαντικό εργαλείο για τη διασφάλιση της δημοκρατίας στον εργασιακό χώρο, καθώς έχουν το δικαίωμα να λαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με διακρατικά θέματα από την κεντρική διοίκηση της επιχείρησης και να διατυπώνουν τη γνώμη τους. Στα θέματα αυτά περιλαμβάνονται η τρέχουσα οικονομική και χρηματοπιστωτική κατάσταση και οι πιθανές εξελίξεις όσον αφορά τις θέσεις εργασίας, τις επενδύσεις ή τις νέες μεθόδους εργασίας. Τα ΕΣΕ δεν έχουν το δικαίωμα να διαπραγματεύονται συμφωνίες.

Από την Ομάδα των Εργαζομένων της ΕΟΚΕ 

Σήμερα υπάρχουν πάνω από 1200 ευρωπαϊκά συμβούλια εργαζομένων (ΕΣΕ) σε μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες. Τα όργανα αυτά αποτελούν σημαντικό εργαλείο για τη διασφάλιση της δημοκρατίας στον εργασιακό χώρο, καθώς έχουν το δικαίωμα να λαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με διακρατικά θέματα από την κεντρική διοίκηση της επιχείρησης και να διατυπώνουν τη γνώμη τους. Στα θέματα αυτά περιλαμβάνονται η τρέχουσα οικονομική και χρηματοπιστωτική κατάσταση και οι πιθανές εξελίξεις όσον αφορά τις θέσεις εργασίας, τις επενδύσεις ή τις νέες μεθόδους εργασίας. Τα ΕΣΕ δεν έχουν το δικαίωμα να διαπραγματεύονται συμφωνίες. 

Δεδομένου ότι οι εταιρικές αποφάσεις λαμβάνονται κατά κύριο λόγο στην έδρα της επιχείρησης αλλά εφαρμόζονται στο σύνολο των θυγατρικών της εταιρειών, τα εν λόγω όργανα αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία. Τα ΕΣΕ βοηθούν τους εκπροσώπους των εργαζομένων να κατανοούν καλύτερα τις αποφάσεις των επιχειρήσεων. Ταυτόχρονα, η σωστή ενημέρωση και διαβούλευση μπορεί να βοηθήσει τη διοίκηση να διαμορφώσει τις αποφάσεις της, ώστε αυτές να μπορούν να εφαρμοστούν ομαλά σε όλες τις χώρες. 

Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις στην ισχύουσα οδηγία για τα ΕΣΕ (η οποία χρονολογείται από το 2009) και στην εφαρμογή της. Το σημαντικότερο είναι ότι πολλά ΕΣΕ δεν έχουν τη δυνατότητα να προσφύγουν στο δικαστήριο σε περίπτωση παραβίασης των δικαιωμάτων τους. Από την ανάλυση προηγούμενων δικαστικών διαδικασιών και αποφάσεων προκύπτει ότι υπάρχουν νομικές αβεβαιότητες, ιδίως όσον αφορά τους ορισμούς των εννοιών «ενημέρωση», «διαβούλευση», «διακρατικός» και «εμπιστευτικότητα», καθώς και το δικαίωμα ενός ΕΣΕ να ζητεί τη συνδρομή εμπειρογνωμόνων (π.χ. νομική συνδρομή ή εκπρόσωποι των συνδικαλιστικών οργανώσεων). Επιπλέον, υπάρχουν διάφορες παρωχημένες διατάξεις που πρέπει να προσαρμοστούν στην τρέχουσα κατάσταση σε παγκόσμιο επίπεδο. 

Οι επιχειρήσεις και οι εργαζόμενοί τους αντιμετωπίζουν πολύπλευρες προκλήσεις: ψηφιοποίηση, μέτρα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, δημογραφία, δεξιότητες. Οι αλλαγές αυτές μπορεί να προκαλέσουν δυσλειτουργίες και να έχουν αντίκτυπο στην ανταγωνιστικότητα μιας επιχείρησης, καθώς και στην κοινωνική ασφάλιση και στην παραγωγικότητα των εργαζομένων. Η επιστημονική έρευνα αποδεικνύει ότι η αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων ενημέρωσης, διαβούλευσης και/ή συμμετοχής των εργαζομένων ενισχύει τη βιωσιμότητα των αποφάσεων των επιχειρήσεων και την ανταγωνιστικότητά τους, στοιχείο το οποίο, με τη σειρά του, υποδεικνύει ότι τα ΕΣΕ μπορούν να διαδραματίσουν καίριο ρόλο στην υλοποίηση της δίκαιης μετάβασης. 

Ως εκ τούτου, η αναθεώρηση της οδηγίας είναι αναγκαία, προκειμένου να διασφαλιστούν η ασφάλεια δικαίου και η ορθή λειτουργία των ΕΣΕ. Με την ταχεία και ομαλή εφαρμογή της αναθεώρησης της οδηγίας θα πρέπει να αντιμετωπιστούν οι υφιστάμενες ελλείψεις και να καταστούν τα ΕΣΕ κατάλληλα για το μέλλον. Η γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ αξιολογεί την πρόταση της Επιτροπής και υποβάλλει μια σειρά συγκεκριμένων προτάσεων στους νομοθέτες σχετικά με τρόπους περαιτέρω βελτίωσης της οδηγίας.

Η ΕΟΚΕ εγκαινιάζει ένα νέο πρόγραμμα για την περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεών της με την κοινότητα των εθνικών οικονομικών και κοινωνικών επιτροπών (ΟΚΕ). Η πρωτοβουλία αυτή έχει ως στόχο να διευκολύνει τακτικότερες ανταλλαγές απόψεων σχετικά με θέματα προτεραιότητας, προγραμματισμένες γνωμοδοτήσεις και εκθέσεις, καθώς και σχετικά με ορθές πρακτικές.

Η ΕΟΚΕ εγκαινιάζει ένα νέο πρόγραμμα για την περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεών της με την κοινότητα των εθνικών οικονομικών και κοινωνικών επιτροπών (ΟΚΕ). Η πρωτοβουλία αυτή έχει ως στόχο να διευκολύνει τακτικότερες ανταλλαγές απόψεων σχετικά με θέματα προτεραιότητας, προγραμματισμένες γνωμοδοτήσεις και εκθέσεις, καθώς και σχετικά με ορθές πρακτικές.

Μια πρώτη τέτοια ανταλλαγή απόψεων πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Μάρτιο στη Γαλλία, κατά τη διάρκεια διήμερης επίσκεψης της Katrīna Leitāne, προέδρου της Ομάδας Νεολαίας της ΕΟΚΕ, στο Οικονομικό, Κοινωνικό και Περιβαλλοντικό Συμβούλιο (ESEC) της Γαλλίας με σκοπό την ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τις πολιτικές για τη νεολαία. Το αποτέλεσμα ήταν η διατύπωση νέων ιδεών, με μέλημα την προώθηση του θεματολογίου για τη νεολαία σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο, την πάγια συνεκτίμηση των προσδοκιών των νέων στις διάφορες δραστηριότητες της ΕΟΚΕ και τη συνάντηση με νέους συναδέλφους που εργάζονται στο ίδιο πεδίο σε κάποιο κράτος μέλος. 

Σε αυτό το βίντεο, η Katrīna Leitāne μοιράζεται τις εντυπώσεις που αποκόμισε από την επίσκεψη εργασίας της και τις εποικοδομητικές ανταλλαγές απόψεων που είχε με το ESEC στη Γαλλία. 

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πρόγραμμα ανταλλαγών, μπορείτε να επισκεφθείτε τη σχετική ιστοσελίδα μας. 

Η γραμματεία της μονάδας «Σχέσεις με την Οργανωμένη Κοινωνία Πολιτών και Μελέτες Προοπτικών» (EESC-ESCS-relations@eesc.europa.eu) είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία τυχόν χρειαστείτε.

Η ΕΟΚΕ έχει τονίσει τη σημασία της ενσωμάτωσης των απόψεων της νεολαίας στις πολιτικές της ΕΕ, παροτρύνοντας τις οργανώσεις νεολαίας να συμμετέχουν στην αξιολόγηση του αντικτύπου της ΕΕ από τη σκοπιά της νεολαίας, μια πρωτοβουλία της ΕΟΚΕ που αποσκοπεί στην ενίσχυση της φωνής των νέων στη χάραξη πολιτικής.

Η ΕΟΚΕ έχει τονίσει τη σημασία της ενσωμάτωσης των απόψεων της νεολαίας στις πολιτικές της ΕΕ, παροτρύνοντας τις οργανώσεις νεολαίας να συμμετέχουν στην αξιολόγηση του αντικτύπου της ΕΕ από τη σκοπιά της νεολαίας, μια πρωτοβουλία της ΕΟΚΕ που αποσκοπεί στην ενίσχυση της φωνής των νέων στη χάραξη πολιτικής. 

Στην πρόσφατη πρόσκληση υποβολής υποψηφιοτήτων, η ΕΟΚΕ κάλεσε τις οργανώσεις νεολαίας να υποβάλουν, μέχρι τις 30 Ιουνίου 2024, αίτηση συμμετοχής στην αξιολόγηση του αντικτύπου από τη σκοπιά της νεολαίας που έχει δρομολογήσει η ΕΟΚΕ. Οι επιλεχθείσες οργανώσεις θα προσδιορίσουν τις γνωμοδοτήσεις της ΕΟΚΕ στις οποίες επιθυμούν να ασκήσουν επιρροή, θα συμμετάσχουν σε συνεδριάσεις και σε ακροάσεις και θα υποβάλουν γραπτές εισηγήσεις. Οι επιλέξιμες οργανώσεις πρέπει να έχουν συσταθεί δημοκρατικά, να τηρούν τις αρχές της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και να αναπτύσσουν δραστηριότητες ή να διαθέτουν όργανα λήψης αποφάσεων υπό την καθοδήγηση νέων. 

Το περασμένο έτος, η ΕΟΚΕ εφάρμοσε πιλοτικά αυτήν την πρωτοβουλία, επιτρέποντας στους εκπροσώπους της νεολαίας σε ολόκληρη την Ευρώπη να συμβάλουν σε συζητήσεις για σημαντικά ζητήματα, όπως η δημοκρατία, η κοινή γεωργική πολιτική και η συμμετοχή των νέων της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου. Η επιτυχία αυτού του πιλοτικού έργου οδήγησε στην καθιέρωσή του ως μόνιμου εργαλείου και η ΕΟΚΕ καλεί τα άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ να αναλάβουν παρόμοιες δράσεις. 

Κατά τη διάρκεια πρόσφατης συζήτησης στην Ολομέλεια, οι εκπρόσωποι της νεολαίας εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την πρωτοβουλία, η οποία διασφαλίζει τη συμμετοχή τους σε θέματα πέραν εκείνων που εστιάζονται παραδοσιακά στους νέους, όπως η κλιματική κρίση. 

Ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ, Oliver Röpke, τόνισε ότι η πρωτοβουλία αποτελεί θεμελιώδη πολιτική δέσμευση και υπογράμμισε την ανάγκη για συνεχή συμμετοχή των νέων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ. Επισήμανε ότι οι εκλογές δεν θα πρέπει να αποτελούν τη μόνη ευκαιρία για να ακουστούν οι φωνές των νέων και ότι η αξιολόγηση του αντικτύπου από τη σκοπιά της νεολαίας θα διασφαλίσει την τακτική συμβολή τους στις πολιτικές της ΕΕ. 

Η Katrīna Leitāne, πρόεδρος της ειδικής ομάδας «Νεολαία» της ΕΟΚΕ, αναφέρθηκε στην πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την ενσωμάτωση της οπτικής των νέων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ, επισημαίνοντας ότι η αξιολόγηση του αντικτύπου από τη σκοπιά της νεολαίας είναι ένα ζωντανό έγγραφο που θα εξελιχθεί καθώς θα αποκτά περισσότερη εμπειρία. Ο Elias Dray, αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Νεολαίας, εξήρε την ΕΟΚΕ για τον ηγετικό ρόλο που έχει αναλάβει και ενθάρρυνε τις οργανώσεις νεολαίας να συμμετάσχουν στην πρωτοβουλία και να διασφαλίσουν ότι οι απόψεις τους διαμορφώνουν τις μελλοντικές γνωμοδοτήσεις της ΕΟΚΕ. 

Η υπουργός Νεολαίας και Παιδιών της Αλβανίας, Bora Muzhaqi, συμμετείχε επίσης στη σύνοδο ολομέλειας της ΕΟΚΕ. Η χώρα της προσπαθεί να αποτελέσει πρότυπο στον τομέα της πολιτικής για νεολαία, αναδεικνύοντας την αξία ατόμων στην ηγεσία που είναι υπεύθυνα αποκλειστικά για θέματα νεολαίας. «Πιστεύω πραγματικά ότι με τη σημερινή συνεργασία μας με τους νέους και το έργο μας στον τομέα της νεολαίας προετοιμάζουμε τους νέους μας για το μέλλον... Τους ενδυναμώνουμε ώστε να γίνουν οι ηγέτες του σήμερα, προκειμένου να διασφαλίσουμε ότι θα κληρονομήσουν έναν βιώσιμο και οικολογικά ποικιλόμορφο πλανήτη.»

Η ΕΟΚΕ έχει εξαιρετική σχέση συνεργασίας με την Αλβανία, πράγμα που καταδεικνύει τον καίριο ρόλο της διακρατικής εταιρικής σχέσης στην προώθηση της συμμετοχής των νέων σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης.

Η ΕΟΚΕ είναι προσηλωμένη στην πρωτοβουλία αυτή από τον Σεπτέμβριο του 2022, όταν ενέκρινε γνωμοδότηση με θέμα «Αξιολόγηση του αντικτύπου της ΕΕ από τη σκοπιά της νεολαίας». Οι εν εξελίξει προσπάθειες της ΕΟΚΕ, συμπεριλαμβανομένης της ετήσιας εκδήλωσης «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή!», καταδεικνύουν περαιτέρω την προσήλωσή της στην ενίσχυση της συμμετοχής των νέων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ. 

Οι συστάσεις της φετινής εκδήλωσης, η οποία πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2024, απευθύνονται στους επόμενους ηγέτες της ΕΕ και είναι διαθέσιμες στο διαδίκτυο. (ks)

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε έναν στόχο μείωσης των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 90 % έως το 2040, με στόχο την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) υποστήριξε τον στόχο αυτό κατά τη σύνοδο ολομέλειας του Μαΐου, τονίζοντας ότι οι προτάσεις αυτές ευθυγραμμίζονται με τις επιστημονικές συστάσεις για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη στον 1,5 βαθμό Κελσίου.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε έναν στόχο μείωσης των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 90 % έως το 2040, με στόχο την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) υποστήριξε τον στόχο αυτό κατά τη σύνοδο ολομέλειας του Μαΐου, τονίζοντας ότι οι προτάσεις αυτές ευθυγραμμίζονται με τις επιστημονικές συστάσεις για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη στον 1,5 βαθμό Κελσίου. 

Προσφέροντας τη στήριξή της, η ΕΟΚΕ ανέδειξε τη σημασία της δίκαιης συμβολής στις παγκόσμιες προσπάθειες για το κλίμα, διασφαλίζοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών βιομηχανιών κατά τη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών. Ο Teppo Säkkinen, εισηγητής της γνωμοδότησης με θέμα «Κλιματικός στόχος της ΕΕ για το 2040», τόνισε την ανάγκη για ένα σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας χωρίς ανθρακούχες εκπομπές έως το 2040, με στόχο την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, των μεταφορών και των κτιρίων, και υποστήριξε την πραγματική μείωση των εκπομπών μέσω της σταδιακής κατάργησης των ορυκτών καυσίμων. 

Η ΕΟΚΕ προειδοποίησε για τον κίνδυνο υπερβολικής εξάρτησης από την απορρόφηση άνθρακα, λόγω κινδύνων όπως οι δασικές πυρκαγιές και οι επιβλαβείς οργανισμοί, ζητώντας μια ισορροπημένη προσέγγιση μεταξύ της μείωσης των εκπομπών και της απορρόφησης άνθρακα. Η επόμενη φάση της κλιματικής πολιτικής της ΕΕ θα πρέπει να επικεντρώνεται στις επενδύσεις, στη δημιουργία μιας ισχυρής οικονομίας, στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και στη δημιουργία θέσεων εργασίας υψηλής ποιότητας. Η επίτευξη του στόχου μείωσης των εκπομπών κατά 55 % έως το 2030 και η εφαρμογή της νομοθεσίας «Fit for 55» είναι καίριας σημασίας για τον σκοπό αυτό. 

Η ΕΟΚΕ προβλέπει τη δημιουργία ενός τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας χωρίς ανθρακούχες εκπομπές έως το 2040, ακολουθούμενο από την απανθρακοποίηση της θέρμανσης και της ψύξης. Η καθαρή και οικονομικά προσιτή ενέργεια είναι απαραίτητη για την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, των κτιρίων και των μεταφορών. 

Η ΕΟΚΕ πρότεινε επίσης να καθοριστεί ένας στόχος μείωσης των εκπομπών για τον αγροδιατροφικό τομέα, μέσω διαλόγου με τους γεωργούς και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, ώστε να διασφαλίζεται η ευρωπαϊκή επισιτιστική ασφάλεια και να λαμβάνονται υπόψη οι διαφορετικές φυσικές συνθήκες στην ΕΕ. 

Η δημόσια στήριξη και η συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών είναι ζωτικής σημασίας για την επίτευξη του στόχου για το 2040. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ ζητεί ευρύ διάλογο, μεταξύ άλλων με τους κοινωνικούς εταίρους, την κοινωνία των πολιτών και τους πολίτες, για τον καθορισμό στόχων και την ανάπτυξη πολιτικών. 

Καθώς η ΕΕ προετοιμάζει τη νομοθετική της πρόταση για τον στόχο του 2040, η ΕΟΚΕ τονίζει την ανάγκη για έναν ολοκληρωμένο έλεγχο ανταγωνιστικότητας έναντι άλλων μεγάλων οικονομιών προκειμένου να διατηρηθεί η παγκόσμια ανταγωνιστικότητα και η βιομηχανική βάση της Ευρώπης, με παράλληλη τήρηση υψηλών περιβαλλοντικών και κοινωνικών προτύπων. (ks)

Κατά τη σύνοδο ολομέλειας του Μαΐου, η ΕΟΚΕ ενέκρινε δύο γνωμοδοτήσεις στις οποίες τόνισε τον πρωταρχικό ρόλο της πολιτικής συνοχής ―του κύριου χρηματοδοτικού μέσου της ΕΕ για την περιφερειακή ανάπτυξη― στις μελλοντικές διευρύνσεις. Μεταξύ άλλων, η ΕΟΚΕ ζήτησε τη συμπερίληψη εργαλείων συμμόρφωσης στις νέες συνθήκες προσχώρησης για την αντιμετώπιση δυνητικών μετενταξιακών προκλήσεων, όπως ανησυχιών σχετικά με τη μετανάστευση και το κράτος δικαίου.

Κατά τη σύνοδο ολομέλειας του Μαΐου, η ΕΟΚΕ ενέκρινε δύο γνωμοδοτήσεις στις οποίες τόνισε τον πρωταρχικό ρόλο της πολιτικής συνοχής ―του κύριου χρηματοδοτικού μέσου της ΕΕ για την περιφερειακή ανάπτυξη― στις μελλοντικές διευρύνσεις. Μεταξύ άλλων, η ΕΟΚΕ ζήτησε τη συμπερίληψη εργαλείων συμμόρφωσης στις νέες συνθήκες προσχώρησης για την αντιμετώπιση δυνητικών μετενταξιακών προκλήσεων, όπως ανησυχιών σχετικά με τη μετανάστευση και το κράτος δικαίου. 

Στη νέα δέσμη συστάσεών της, η ΕΟΚΕ τόνισε τη σημασία της ενσωμάτωσης και της ενδυνάμωσης των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών (ΟΚΠ) για την αποτελεσματική χρήση των ταμείων συνοχής. Η επιτυχία της πολιτικής συνοχής αποτιμάται με συνεκτίμηση των εδαφικών και των κοινωνικών αποτελεσμάτων και όχι μόνο των οικονομικών επενδύσεων. Η ενίσχυση των ικανοτήτων της δημόσιας διοίκησης είναι καθοριστικής σημασίας για την επίτευξη συνοχής. 

Κατά τη συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στη σύνοδο ολομέλειας με τη συμμετοχή της Elisa Ferreira, επιτρόπου Συνοχής και Μεταρρυθμίσεων, και του Vasco Alves Cordeiro, Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ), προβλήθηκε η σημασία της προενταξιακής ενίσχυσης και της ενδυνάμωσης των ΟΚΠ. 

Ο Oliver Röpke, Πρόεδρος της ΕΟΚΕ, και άλλοι ομιλητές τόνισαν την ανάγκη ισχυρής πολιτικής συνοχής για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που θέτει η διεύρυνση της ΕΕ και την αποτροπή του κατακερματισμού της Ένωσης. Η δέουσα προσαρμογή της ενίσχυσης στις υποψήφιες περιφέρειες είναι θεμελιώδους σημασίας για την ειρήνη και την ευημερία, με τη διατύπωση βασικών συστάσεων, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης της εκπαίδευσης, της συμμετοχής των ΟΚΠ και της χρήσης ειδικών μηχανισμών για χώρες όπως η Ουκρανία. 

Η ΕΟΚΕ έλαβε επίσης υπό σημείωση τις ευρύτερες επιπτώσεις της διεύρυνσης στα υφιστάμενα κράτη μέλη και επισήμανε ότι απαιτούνται πρόσθετοι πόροι για τις επηρεαζόμενες περιφέρειες. Στην 9η έκθεση για τη συνοχή ζητείται η προσαρμογή στις νέες προκλήσεις με την πραγματοποίηση επενδύσεων στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, την ενίσχυση των τοπικών διοικήσεων και την υποστήριξη της δίκαιης πρόσβασης στην απασχόληση. Μια δυναμική πολιτική συνοχής είναι ζωτικής σημασίας για την απελευθέρωση του οικονομικού δυναμικού της ΕΕ και τη διασφάλιση της αποτελεσματικής ενσωμάτωσης των νέων κρατών μελών (tk).

Η πυρηνική ιατρική και ο εφοδιασμός με ραδιοϊσότοπα πρέπει να είναι ύψιστη προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση, εάν θέλουμε να εξασφαλίσουμε ισότιμη πρόσβαση στην αντικαρκινική θεραπεία για όλους τους ασθενείς στην Ευρώπη. 

 

Η πυρηνική ιατρική και ο εφοδιασμός με ραδιοϊσότοπα πρέπει να είναι ύψιστη προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση, εάν θέλουμε να εξασφαλίσουμε ισότιμη πρόσβαση στην αντικαρκινική θεραπεία για όλους τους ασθενείς στην Ευρώπη. 

Η ΕΕ και τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίσουν διαθέσιμη χρηματοδότηση για ιατρικές ακτινολογικές και πυρηνικές τεχνολογίες. Ταυτόχρονα, θα πρέπει επίσης να εντείνουν τη συνεργασία τους ώστε να αρθούν οι κανονιστικοί φραγμοί στον εφοδιασμό με ραδιοϊσότοπα και να μειωθεί η εξάρτησή τους από τρίτες χώρες όσον αφορά τις πρώτες ύλες. 

Για τον σκοπό αυτόν, στη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με τίτλο «Ευρωπαϊκό σχέδιο για την καταπολέμηση του καρκίνου: κινητήριες δυνάμεις για την ασφάλεια του εφοδιασμού με ιατρικά ραδιοϊσότοπα», που εγκρίθηκε κατά τη σύνοδο ολομέλειας του Μαΐου, τονίζεται η ανάγκη να κάνουμε τα αδύνατα δυνατά όσον αφορά την καταπολέμηση του καρκίνου. 

Οι εισηγητές Alena Mastantuono και Philippe Charry εξέφρασαν αμφότεροι την πεποίθηση ότι ο μόνος τρόπος για να εξασφαλιστεί καλύτερα ο εφοδιασμός με ραδιοϊσότοπα στην Ευρώπη και να καλυφθεί η αυξανόμενη ζήτηση από τους ασθενείς είναι «να λάβουμε τολμηρές πολιτικές αποφάσεις και να έχουμε ορθές ρυθμίσεις». 

Κάθε χρόνο, έως δέκα εκατομμύρια Ευρωπαίοι ασθενείς επωφελούνται από την πυρηνική ιατρική απεικονιστική όσον αφορά τη διάγνωση διάφορων ασθενειών, όπως ο καρκίνος και οι καρδιοπάθειες. Οι ακτινολογικές και πυρηνικές τεχνολογίες που χρησιμοποιούν ραδιοϊσότοπα είναι απαραίτητες για την καταπολέμηση του καρκίνου σε όλα τα στάδια της περίθαλψης: στην έγκαιρη ανίχνευση, τη διάγνωση, τη θεραπεία και την παρηγορητική αγωγή. (mp)

Του Stefano Mallia, προέδρου της Ομάδας των Εργοδοτών της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 

Ενώ σιγά-σιγά κατακάθεται ο κουρνιαχτός των ευρωεκλογών, είναι σαφές ότι μας περιμένουν πολύ σοβαροί κλυδωνισμοί. Η επικράτηση των συντηρητικών αναχαίτισε τη συντριπτική επικράτηση της ακροδεξιάς. Πάντως, παρ’ όλο που η κεντροδεξία διατήρησε τις δυνάμεις της, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε το γεγονός ότι η σκληροπυρηνική δεξιά θα έχει μεγαλύτερη ισχύ στο νέο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δυσχεραίνοντας τις ψηφοφορίες επί βασικών ζητημάτων. Πήραμε μια πρώτη γεύση όταν το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα οριακά δεν κατόρθωσε να παρακάμψει το δεξιό βέτο στην υπερψήφιση του νομοθετήματος για την αποκατάσταση της φύσης. Πρέπει επίσης να παρακολουθήσουμε πολύ προσεκτικά ό,τι συμβαίνει στη Γαλλία. Μια νίκη του ακροδεξιού συνασπισμού στις εθνικές εκλογές θα μπορούσε ενδεχομένως να κλονίσει τα θεμέλια της ίδιας της ΕΕ.

Του Stefano Mallia, προέδρου της Ομάδας των Εργοδοτών της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 

Ενώ σιγά-σιγά κατακάθεται ο κουρνιαχτός των ευρωεκλογών, είναι σαφές ότι μας περιμένουν πολύ σοβαροί κλυδωνισμοί. Η επικράτηση των συντηρητικών αναχαίτισε τη συντριπτική επικράτηση της ακροδεξιάς. Πάντως, παρ’ όλο που η κεντροδεξία διατήρησε τις δυνάμεις της, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε το γεγονός ότι η σκληροπυρηνική δεξιά θα έχει μεγαλύτερη ισχύ στο νέο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δυσχεραίνοντας τις ψηφοφορίες επί βασικών ζητημάτων. Πήραμε μια πρώτη γεύση όταν το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα οριακά δεν κατόρθωσε να παρακάμψει το δεξιό βέτο στην υπερψήφιση του νομοθετήματος για την αποκατάσταση της φύσης. 

Οι κύριες ανησυχίες του επιχειρηματικού κόσμου είναι η διασφάλιση προόδου στη βιομηχανική πολιτική και την οικονομική ασφάλεια, ιδίως όσον αφορά την τεχνολογία, τις κρίσιμες πρώτες ύλες, τους ημιαγωγούς, τα ηλεκτρικά οχήματα, την οικονομική ανθεκτικότητα και τη συνολική ανταγωνιστικότητα. Η ενίσχυση της ενιαίας αγοράς και η τόνωση των ιδιωτικών επενδύσεων μέσω μιας πραγματικής ένωσης κεφαλαιαγορών είναι ουσιαστικής σημασίας. Θα μπορέσει το νέο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να ανταποκριθεί στοις προσδοκίες; 

Δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να ανταγωνιστούμε με παγκόσμιες δυνάμεις όπως η Κίνα και οι ΗΠΑ. 

Το 2008, η ευρωζώνη και οι ΗΠΑ είχαν ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕγχΠ) ―σε σημερινές τιμές― ύψους 14,2 τρισ. δολαρίων και 14,8 τρισ. δολαρίων ΗΠΑ αντιστοίχως (ήτοι 13,1 τρισ. ευρώ και 13,6 τρισ. ευρώ). Δεκαπέντε χρόνια μετά, το ΑΕΠ της ζώνης του ευρώ είναι λίγο πάνω από 15 τρισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ, ενώ εκείνο των ΗΠΑ αυξήθηκε σε 26,9 τρισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Εάν οι πέντε μεγαλύτερες ευρωπαϊκές οικονομίες —η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία— είχαν φθάσει στον ρυθμό αύξησης της παραγωγικότητας της Αμερικής μεταξύ 1997 και 2022, το κατά κεφαλήν τους ΑΕγχΠ θα ήταν κατά μέσο όρο σχεδόν 13.000 δολάρια ΗΠΑ (12.000 ευρώ) υψηλότερο σε όρους ισοτιμίας της αγοραστικής δύναμης. Οι αριθμοί αυτοί μιλούν από μόνοι τους. 

Εδώ και πολλά χρόνια, ενώ η ΕΕ κατέγραφε θετικό εμπορικό ισοζύγιο, πολλοί δεν είχαν παρατηρήσει ότι η ανταγωνιστικότητά μας διέτρεχε κίνδυνο. Τηρήσαμε τους ίσους όρους ανταγωνισμού σε παγκόσμιο επίπεδο και σεβαστήκαμε τη βασισμένη σε κανόνες διεθνή τάξη, αναμένοντας ότι και οι άλλοι θα πράξουν το ίδιο. Τώρα, όμως, ο κόσμος αλλάζει ραγδαία και η ΕΕ πρέπει να αλλάξει τακτική και να αντιδράσει γρήγορα σε όλους αυτούς τους συναγερμούς που αγνοούσε μέχρι σήμερα. Ελπίζουμε ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, υπό τη νέα του σύνθεση, θα φέρει επάξια εις πέρας το έργο του και δεν θα περιοριστεί σε κομματική πολιτική.

Από την Ομάδα των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών

Οι επαγγελματίες του τομέα της υγείας και οι εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών καλούν τους πολιτικούς ιθύνοντες να καθιερώσουν έναν «διαγνωστικό έλεγχο» για όλες τις μελλοντικές πολιτικές. Το αίτημά τους; Το «δικαίωμα στην υγεία» να παραμείνει στην κορυφή των ενωσιακών και εθνικών θεματολογίων κατά τη νέα κοινοβουλευτική περίοδο, όπως ζήτησαν οι Ευρωπαίοι στη Διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης.

Από την Ομάδα των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών

Οι επαγγελματίες του τομέα της υγείας και οι εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών καλούν τους πολιτικούς ιθύνοντες να καθιερώσουν έναν «διαγνωστικό έλεγχο» για όλες τις μελλοντικές πολιτικές. Το αίτημά τους; Το «δικαίωμα στην υγεία» να παραμείνει στην κορυφή των ενωσιακών και εθνικών θεματολογίων κατά τη νέα κοινοβουλευτική περίοδο, όπως ζήτησαν οι Ευρωπαίοι στη Διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης. 

Τα εθνικά και ευρωπαϊκά υγειονομικά μέτρα πρέπει να είναι καλύτερα συντονισμένα και ευθυγραμμισμένα, ώστε να οικοδομηθεί ένας πιο βιώσιμος τομέας υγείας που θα είναι ανθεκτικός σε μελλοντικούς κλυδωνισμούς και θα εγγυάται ισότιμη πρόσβαση σε ποιοτική υγειονομική περίθαλψη για όλους. 

Οι επενδύσεις, η πρόληψη, οι τεχνολογικές καινοτομίες και η από νωρίς εκπαίδευση στον τομέα της υγείας αναμένεται να διαδραματίσουν καίριο ρόλο σε αυτό, σύμφωνα με τη διάσκεψη για την κατάσταση της υγείας στην ΕΕ, που πραγματοποιήθηκε στις 4 Ιουνίου στη Λιέγη. Η εκδήλωση διοργανώθηκε από την Ομάδα των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ, από κοινού με το CHU Liège και το Hôpital de la Citadelle, στο πλαίσιο της βελγικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. 

«Κατά την επόμενη κοινοβουλευτική περίοδο 2024-2029, η υγεία πρέπει να παραμείνει βασική στρατηγική προτεραιότητα για τη νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το νέο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο», δήλωσε ο Séamus Boland, πρόεδρος της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών. Τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα θα πρέπει να υιοθετήσουν μια προσέγγιση «Μία υγεία» που να προωθεί τις διασυνδέσεις μεταξύ της πολιτικής για την υγεία και των μεταβαλλόμενων δημογραφικών εξελίξεων, της ψηφιακής και περιβαλλοντικής μετάβασης, της οικονομικής ασφάλειας και της βιομηχανικής πολιτικής. 

Ο κ. Boland τόνισε ότι η πολιτική για την υγεία μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά μόνον εάν η διαχείρισή της συνοδεύεται από προσβάσιμες, κατάλληλες και υψηλής ποιότητας κοινωνικές υπηρεσίες και δημόσιες κοινωνικές πολιτικές και είναι στελεχωμένη με επαρκή αριθμό καλά καταρτισμένων επαγγελματιών του τομέα της υγείας. Επαναλαμβάνοντας την ανάγκη άμεσης συμμετοχής και ευθύνης των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών (ΟΚΠ), όπως οι ενώσεις ασθενών, στην υγειονομική περίθαλψη, δήλωσε: «Η ανάληψη και η επιτυχία των ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών και προγραμμάτων στον τομέα της υγείας εξαρτώνται από τον διαφανή, τακτικό και διαρθρωμένο διάλογο με τις ΟΚΠ. Η ικανότητά τους να φέρουν εις πέρας αυτό το έργο εξαρτάται με τη σειρά της από την εξασφάλιση βιώσιμης και προβλέψιμης χρηματοδότησης». 

Στη διάσκεψη συζητήθηκαν διάφορες θεμελιώδεις πτυχές για μια ενισχυμένη Ευρωπαϊκή Ένωση Υγείας: 

  • Η προσήλωση στην προσέγγιση «Μία υγεία»· 
  • Οι ψηφιακές καινοτομίες και ο αντίκτυπός τους στην υγεία· 
  • Η βιωσιμότητα και η μελλοντική θωράκιση των συστημάτων υγείας μέσω κοινωνικών επενδύσεων· και
  • Η παγκόσμια προσπάθεια καταπολέμησης των ανισοτήτων στον τομέα της υγείας υπό το πρίσμα της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης: η περίπτωση των σπανίων νόσων. 

Τα συμπεράσματα και οι συστάσεις της διάσκεψης θα δημοσιευτούν στην ιστοσελίδα της εκδήλωσης

Περισσότερα για τη διάσκεψη στο δελτίο Τύπου μας.

Κατά τη σύνοδο ολομέλειας της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ) τον Μάιο συζητήθηκαν τα διδάγματα που αντλήθηκαν από τη διεύρυνση της ΕΕ το 2004. Η τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση και η κατάσταση στον τομέα της ασφάλειας καθιστούν την περαιτέρω διεύρυνση ένα ακόμη πιο επείγον καθήκον για την Ευρώπη.

Κατά τη σύνοδο ολομέλειας της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ) τον Μάιο συζητήθηκαν τα διδάγματα που αντλήθηκαν από τη διεύρυνση της ΕΕ το 2004. Η τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση και η κατάσταση στον τομέα της ασφάλειας καθιστούν την περαιτέρω διεύρυνση ένα ακόμη πιο επείγον καθήκον για την Ευρώπη. 

Κατά τη συζήτηση που διεξήχθη στην Ολομέλειά της σχετικά με τη μεγάλη διεύρυνση του 2004, η ΕΟΚΕ υποδέχθηκε προσκεκλημένους ομιλητές οι οποίοι διαδραμάτισαν σημαίνοντα ρόλο στη διαπραγματευτική διαδικασία, μεταξύ των οποίων τον πρώην Πολωνό υπουργό αρμόδιο για την προσχώρηση στην ΕΕ, Jarosław Pietras, τον γενικό γραμματέα του Ιδρύματος Ευρωπαϊκών Προοδευτικών Σπουδών, László Andor, από την Ουγγαρία, και τον πρώην Ευρωπαίο επίτροπο αρμόδιο για τη Διεύρυνση, Štefan Füle, από την Τσεχία. 

Στη συζήτηση, οι συμμετέχοντες τόνισαν ότι η ΕΕ —η οποία μόλις πρόσφατα άρχισε να ανακτά το ενδιαφέρον της για περαιτέρω διευρύνσεις— πρέπει να παράσχει έναν σαφή χάρτη πορείας για την προσχώρηση των υποψήφιων χωρών. Εάν αφήσουμε αυτές τις χώρες επί μακρόν στην αναμονή, η διαδικασία διεύρυνσης κινδυνεύει να χάσει την αξιοπιστία της. 

Ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ, Oliver Röpke, δήλωσε: «Η επέτειος των 20 χρόνων σηματοδοτεί όχι μόνον ένα σημαντικό ορόσημο, αλλά επίσης τη συνεχιζόμενη επιτυχημένη πορεία της διαδικασίας διεύρυνσης της ΕΕ, με περισσότερες χώρες να φιλοδοξούν να προσχωρήσουν». 

Ο κ. Pietras δήλωσε: «Η διεύρυνση αποτελεί μια αμφίδρομη διαδικασία μετασχηματισμού, η οποία αποφέρει οφέλη όχι μόνο στις υποψήφιες χώρες αλλά και στα κράτη μέλη της ΕΕ». 

Ο κ. Füle, ο οποίος σήμερα προεδρεύει της ειδικής ομάδας του Κέντρου Ευρωπαϊκής Πολιτικής για τη διεύρυνση της ΕΕ, τόνισε ότι «πρέπει να προετοιμάσουμε τόσο τις υποψήφιες χώρες όσο και τα κράτη μέλη της ΕΕ για το νέο κύμα διευρύνσεων». 

Μιλώντας για την κινητήρια δύναμη της διεύρυνσης του 2004, η δρ Tinatin Akhvlediani, ερευνήτρια στη Μονάδα Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ στο Κέντρο Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής, υπογράμμισε τις οικονομικές πτυχές της διεύρυνσης, δεδομένου ότι οι τότε υποψήφιες χώρες αντιμετώπιζαν δυσχερή οικονομική κατάσταση. Ωστόσο, το κύριο κίνητρο για τη μελλοντική διεύρυνση είναι τώρα η ασφάλεια. 

Σύμφωνα με τον κ. Andor, το κράτος δικαίου αντιπροσώπευε μία από τις ελλείψεις της διεύρυνσης του 2004, με την ΕΕ να μην έχει καταφέρει να δημιουργήσει τα κατάλληλα εργαλεία για την αντιμετώπισή της. Γι’ αυτόν τον λόγο θεσπίστηκε πρόσφατα ο μηχανισμός αιρεσιμότητας για το κράτος δικαίου. 

Τον Σεπτέμβριο, η ΕΟΚΕ θα διοργανώσει σύνοδο κορυφής της κοινωνίας των πολιτών με θέμα τη διεύρυνση και θα προσκαλέσει, για πρώτη φορά, όλα τα μέλη από χώρες της διεύρυνσης να συμμετάσχουν στη σύνοδο ολομέλειάς της.

Καθώς ο αριθμός των περιπτώσεων καρκίνου και των θανάτων που σχετίζονται με τον καρκίνο αυξάνεται με ανησυχητικούς ρυθμούς σε ολόκληρη την ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) ζητεί τη λήψη αναγκαίων μέτρων πρόληψης του καρκίνου, δεδομένου ότι περίπου το 40 % των κρουσμάτων καρκίνου κρίνεται ότι μπορούν να προληφθούν.

Καθώς ο αριθμός των περιπτώσεων καρκίνου και των θανάτων που σχετίζονται με τον καρκίνο αυξάνεται με ανησυχητικούς ρυθμούς σε ολόκληρη την ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) ζητεί τη λήψη αναγκαίων μέτρων πρόληψης του καρκίνου, δεδομένου ότι περίπου το 40 % των κρουσμάτων καρκίνου κρίνεται ότι μπορούν να προληφθούν. 

Κατά τη σύνοδο ολομέλειάς της του Μαΐου, η ΕΟΚΕ ενέκρινε γνωμοδότηση με την οποία χαιρετίζει την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με τους καρκίνους που προλαμβάνονται με εμβολιασμό, ως πρωτοβουλία που αποτελεί συνέχεια του σχεδίου δράσης της ΕΕ για την καταπολέμηση του καρκίνου (το λεγόμενο «σχέδιο για τον καρκίνο»). 

Η γνωμοδότηση επικεντρώνεται στον εμβολιασμό κατά του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) και του ιού της ηπατίτιδας Β (HBV), καθότι με τον εμβολιασμό θα μπορούσαν να προληφθούν διάφορα είδη καρκίνου που προκαλούνται από αυτούς τους ιούς. 

Η ΕΟΚΕ τονίζει την ανάγκη για σωστή ενημέρωση, εκπαίδευση και επικοινωνία, οι οποίες ενθαρρύνουν τις ομάδες-στόχους να εμβολιαστούν. Επισημαίνει επίσης τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι οικογενειακοί και οι σχολικοί ιατροί, καθώς και οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, σε αυτήν την προσπάθεια. 

Η Milena Angelova, εισηγήτρια της γνωμοδότησης με θέμα «Καρκίνοι που προλαμβάνονται με εμβολιασμό», δήλωσε: «Πρέπει να καταπολεμήσουμε τον στιγματισμό και τις λανθασμένες πεποιθήσεις γύρω από τα εμβόλια. Για παράδειγμα, υπάρχει η εσφαλμένη πεποίθηση ότι οι εμβολιασμοί αφορούν μόνον τα νεαρά κορίτσια. Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει. Προκειμένου να εξαλείψουμε αυτούς τους ιούς (HPV, HBV), χρειάζεται να προσεγγίσουμε και τα αγόρια και τους γονείς τους». Όλοι πρέπει να έχουν πρόσβαση στα εμβόλια. 

Είναι εξαιρετικά σημαντικό να «αναστρέψουμε αυτήν την τάση σκεπτικισμού, πρόσθεσε η συνεισηγήτρια Sára Felszeghi. Η καταπολέμηση της εσφαλμένης πληροφόρησης και της παραπληροφόρησης διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην ενθάρρυνση των ανθρώπων να εμβολιαστούν. 

Η ΕΟΚΕ ζητεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την καταπολέμηση του καρκίνου, με ένα εύρυθμο και ολοκληρωμένο σύστημα για όλες τις μορφές πρόληψης, συμπεριλαμβανομένης της πρωτογενούς πρόληψης (εμβολιασμός, υγιεινός τρόπος ζωής), της δευτερογενούς πρόληψης (προσυμπτωματικός έλεγχος) και της τριτογενούς πρόληψης (περίθαλψη και αποκατάσταση). 

Η κ. Angelova επιβεβαίωσε «την ανάγκη για καλύτερο συντονισμό των κρατών μελών και για ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών» προκειμένου να μπορέσουν να καταπολεμήσουν πιο αποτελεσματικά τον καρκίνο και να αυξήσουν την εμβολιαστική κάλυψη σε ολόκληρη την ΕΕ. Είναι υψίστης σημασίας η πρόληψη του καρκίνου να θεωρείται πολιτική προτεραιότητα. (sg)