Σε αυτό το τεύχος:

• Ευρωπαϊκή άμυνα: Χρειάζεται συνετή και αποτελεσματική διαχείριση των δαπανών του Marcin Nowacki, μέλους της ΕΟΚΕ
• Το σχέδιο ReArm Europe του Nicolas Gros-Verheyde

• Εστίαση στην εκδήλωση «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή» (YEYS):

  - Η συμμετοχή των νέων δεν πρέπει να αποτελεί άσκηση δημοσίων σχέσεων, του Bruno António

  - Ενθάρρυνση της ενδυνάμωσης, της Kristýna Bulvasová

  - Νέοι Μολδαβοί στη YEYS: Οικοδομώντας μια γενιά που βλέπει πέρα από τους περιορισμούς – συνέντευξη με τη Mădălina-Mihaela Antoci

Γεφύρωση των διαφορών: Πώς μπορεί η κοινωνία των πολιτών να καταπολεμήσει την επιβλαβή πόλωση;

Σε μια εποχή κατά την οποία οι κοινωνίες μας αντιμετωπίζουν εντεινόμενη πόλωση και φθίνουσα εμπιστοσύνη στους δημοκρατικούς θεσμούς, η κοινωνία των πολιτών πρέπει να αρθεί στο ύψος της πρόκλησης. Η πόλωση, από μόνη της, δεν είναι πάντα αρνητική· ο δημοκρατικός διάλογος ευδοκιμεί χάρη στην έκφραση διαφορετικών απόψεων. Ωστόσο, όταν η πόλωση οδηγεί σε εχθρότητα, παραπληροφόρηση και διχόνοια, απειλεί τα ίδια τα θεμέλια των δημοκρατιών μας.

Κατά τη διάρκεια της φετινής Εβδομάδας της Κοινωνίας των Πολιτών, είδαμε αξιοσημείωτα παραδείγματα πρωτοβουλιών που αποσκοπούν στην καταπολέμηση της επιβλαβούς πόλωσης. Το Βραβείο της κοινωνίας των πολιτών της ΕΟΚΕ έχει αναδείξει οργανώσεις που ασχολούνται με τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας, την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και την προώθηση του διαλόγου μεταξύ των γενεών. Τέτοια είδη έργων πρέπει να υποστηρίξουμε αν θέλουμε να οικοδομήσουμε ανθεκτικές και συνεκτικές κοινωνίες.

Σε ολόκληρη την Ευρώπη, παρατηρούμε αυξανόμενο κοινωνικό κατακερματισμό. Οι προκλήσεις είναι πολλές: οικονομικές ανισότητες, κοινωνικός αποκλεισμός, ψηφιακή παραπληροφόρηση και πολιτικός εξτρεμισμός. Η πρόσφατη άνοδος λαϊκιστικών κινημάτων σε ολόκληρη την Ευρώπη, η συρρίκνωση της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης και η μείωση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς καταδεικνύουν τον τρόπο με τον οποίο η πόλωση τροφοδοτεί τη δυσαρέσκεια. Οι τάσεις αυτές αποδυναμώνουν τις δημοκρατικές δομές και διαβρώνουν την κοινωνική συνοχή. Σε τέτοιους καιρούς, η κοινωνία των πολιτών δεν είναι απλώς ένας συμμετέχων στη δημοκρατική διαδικασία, αλλά ο θεματοφύλακας της ανθεκτικότητάς της.

Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών βρίσκονται εδώ και καιρό στην πρώτη γραμμή της υπεράσπισης των δημοκρατικών αξιών. Ενεργούν ως διαμεσολαβητές, φέρνουν ποικίλες απόψεις στο τραπέζι των συζητήσεων, καταπολεμούν την παραπληροφόρηση και προωθούν στοιχειοθετημένες δημόσιες συζητήσεις. Παρέχουν βήμα σε όσους αισθάνονται ότι δεν ακούγεται η φωνή και προκρίνουν πολιτικές χωρίς αποκλεισμούς που γεφυρώνουν τις διαφορές αντί να τις βαθαίνουν. Μέσω συμμετοχής των πολιτών στα κοινά, τεκμηριωμένων συζητήσεων και πρωτοβουλιών που προωθούν την ανεκτικότητα, η κοινωνία των πολιτών καταπολεμά ενεργά τις δυνάμεις του διχασμού.

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ακράδαντα ότι η ενίσχυση της συμμετοχής και του διαλόγου είναι ο μόνος τρόπος για να σημειωθεί πρόοδος. Αυτό το βλέπουμε κάθε μέρα στο έργο μας —τα μέλη μας, τα οποία εκπροσωπούν εργοδότες, συνδικαλιστικές οργανώσεις και ΜΚΟ, παίρνουν μέρος σε ζωηρές συζητήσεις, πάντα όμως με στόχο την εξεύρεση κοινού τόπου. Η δύναμή μας έγκειται στη συναίνεση, και αυτό είναι το μοντέλο που πρέπει να επεκταθεί σε όλη την Ευρώπη.

Η κοινωνία των πολιτών πρέπει να ενισχυθεί ώστε να διαδραματίσει πλήρως τον ρόλο της στην αντιμετώπιση της πόλωσης. Τούτο σημαίνει διασφάλιση της πρόσβασής της σε χρηματοδότηση, προστασία της ικανότητάς της να λειτουργεί ελεύθερα και προώθηση ενός περιβάλλοντος όπου η συμβολή της στον δημοκρατικό βίο αναγνωρίζεται και εκτιμάται. Οι συμμετοχικοί μηχανισμοί, είτε μέσω διαβουλεύσεων με τους πολίτες, είτε μέσω πρωτοβουλιών βάσης, είτε μέσω εργαλείων διαβουλευτικής δημοκρατίας, πρέπει να ενισχυθούν ώστε να διασφαλιστεί ότι οι πολίτες αισθάνονται ότι συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων.

Το μέλλον της Ευρώπης εξαρτάται από το αν οι πολίτες της έχουν την αίσθηση ότι εκπροσωπούνται, συμμετέχουν και εισακούονται. Η κοινωνία των πολιτών δεν αποτελεί συμπλήρωμα της δημοκρατίας, αλλά τη ραχοκοκαλιά της. Καθώς διανύουμε μια εποχή διχόνοιας, πρέπει να την εξοπλίσουμε με τα εργαλεία, την αναγνώριση και τον χώρο που της χρειάζεται για να συνεχίσει να διαφυλάσσει τις δημοκρατικές μας αξίες. Με την καλλιέργεια του διαλόγου, την προώθηση της κοινωνικής ένταξης και την καταπολέμηση του εξτρεμισμού, η κοινωνία των πολιτών μπορεί να αποτελέσει τη δύναμη που θα μετατρέψει την πόλωση από πηγή συγκρούσεων σε κινητήρια δύναμη εποικοδομητικού διαλόγου και κοινωνικής προόδου.

Ας συνεργαστούμε για να διασφαλίσουμε ότι η διχόνοια δεν θα καθορίσει το μέλλον μας. Αντ’ αυτού, ας οικοδομήσουμε μια Ευρώπη όπου η πολυμορφία των απόψεων ενισχύει την ενότητά μας, όπου η συμμετοχή αποκαθιστά την εμπιστοσύνη και όπου η κοινωνία των πολιτών πρωτοστατεί στη γεφύρωση των διαφορών.

Oliver Röpke

Πρόεδρος της ΕΟΚΕ

Ποτέ άλλοτε δεν είχαμε μια τόσο μορφωμένη γενιά με τόσο μεγάλες δυνατότητες, αλλά και υπό τόσο μεγάλη πίεση και αντιμέτωπη με τόσο πολλές αμφιβολίες σχετικά με το μέλλον της, λέει ο ειδικός σε θέματα νέων και κεντρικός ομιλητής στην εκδήλωση «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή 2025» Bruno António. Μίλησε στο ΕΟΚΕ Info για το πώς μπορεί να ενισχυθεί η φωνή των νέων και γιατί, σε μια εποχή όπου οι διακρίσεις και η ξενοφοβία αυξάνονται στην Ευρώπη, είναι ζωτικής σημασίας τα μελλοντικά προγράμματα της ΕΕ για τους νέους να συνεχίσουν να τους διδάσκουν τη σημασία της δημοκρατίας.

1. Οι νέοι σήμερα είναι παθητικοί ή ενεργοί στην πολιτική και κοινοτική ζωή; Με ποιους τρόπους μπορούν οι νέοι να συμμετέχουν περισσότερο στη χάραξη πολιτικής;

Διάφορες μελέτες δείχνουν ότι οι νέοι ενδιαφέρονται και συμμετέχουν ενεργά. Εάν ορίσουμε ότι την συμμετοχή στην πολιτική ως την επίγνωση των κρίσιμων κοινωνιακών ζητημάτων, είναι προφανές ότι οι νέοι αναλαμβάνουν δράση για την προώθηση της αλλαγής. Αυτό που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι ο τρόπος με τον οποίο επιλέγουν να συμμετάσχουν. Στους παραδοσιακούς τρόπους συμμετοχής περιλαμβάνονται η ψηφοφορία, ο εθελοντισμός σε ΜΚΟ ή η συμμετοχή στις νεολαίες πολιτικών κομμάτων. Σήμερα, αυτοί μοιάζουν να είναι λιγότερο δημοφιλείς μεταξύ των νέων, οι οποίοι προτιμούν να επηρεάζουν τη χάραξη δημόσιας πολιτικής υπογράφοντας διαδικτυακά καλέσματα ή συμμετέχοντας σε διαμαρτυρίες και με άλλους καινοτόμους τρόπους. Στο Δίκτυο DYPALL, μελετούμε αυτά τα εργαλεία συμμετοχής, τα οποία περιλαμβάνουν συμβουλευτικές υπηρεσίες, συμμετοχή σε τοπικά συμβούλια νέων και άλλους τοπικούς μηχανισμούς διαλόγου για τους νέους. Βλέπουμε έντονο ενδιαφέρον των νέων να συμμετάσχουν, ωστόσο οι περισσότεροι κατεστημένοι μηχανισμοί εξακολουθούν να μην είναι ούτε φιλικοί προς τους νέους ούτε πραγματικά ουσιαστικοί.

2. Τα πρόσφατα αποτελέσματα των ευρωπαϊκών εκλογών και οι εθνικές δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι πολλοί νέοι ψήφισαν υπέρ δεξιών κομμάτων. Γιατί πιστεύετε ότι συμβαίνει αυτό και θεωρείτε ότι πρόκειται για μια ανησυχητική τάση που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τις ευρωπαϊκές αξίες, όπως η ισότητα και η συμπερίληψη;

Η άνοδος της δεξιάς ψήφου μεταξύ των νέων είναι μια ανησυχητική τάση. Πιστεύουμε ότι απορρέει από τη δυσαρέσκεια για την κατεστημένη πολιτική, τη βαθιά δυσπιστία έναντι των πολιτικών θεσμών, την επιθυμία για ισχυρή εθνική ταυτότητα και τους φόβους για την οικονομική και κοινωνική ασφάλιση. Πρέπει να είμαστε σε θέση να κατανοήσουμε τα βαθύτερα αίτια αυτών των ανησυχητικών εκλογικών τάσεων. Η γενιά αυτή έχει αυξηθεί σε μια περίοδο συνεχών κρίσεων και αβεβαιότητας για το μέλλον της. Ποτέ άλλοτε δεν είχαμε μια τόσο μορφωμένη γενιά με τόσο μεγάλες δυνατότητες, αλλά και υπό τόσο μεγάλη πίεση και αντιμέτωπη με τόσο πολλές αμφιβολίες σχετικά με το μέλλον της. Οι αλγόριθμοι των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ενισχύουν το πολωτικό περιεχόμενο, διαμορφώνοντας τις οπτικές.

Όλα αυτά δημιουργούν αβεβαιότητα για το μέλλον. Από τη μία, η ψήφος σε λαϊκιστικά κόμματα μπορεί να είναι μια μορφή διαμαρτυρίας και μια έκφραση γενικής δυσαρέσκειας. Από την άλλη όμως, μπορεί επίσης να αντικατοπτρίζει την επιθυμία για ισχυρή φωνή στην εξουσία που θα δημιουργεί αίσθημα ασφάλειας. Ωστόσο, η ιστορία έχει δείξει ότι όταν τέτοια λαϊκιστικά δεξιά κόμματα κερδίζουν την εξουσία, οι νέοι συχνά χάνουν την ελπίδα τους και αισθάνονται προδομένοι. Συχνά είναι συμβαίνει υπερβολικά αργά, όταν συνειδητοποιούν ότι τα δικαιώματα, οι ελευθερίες και άλλες σημαντικές γι' αυτούς αξίες καταργούνται ή τίθενται υπό αμφισβήτηση.

Η τάση αυτή θέτει ήδη σε κίνδυνο τις ευρωπαϊκές μας αξίες· μπορούμε να το διαπιστώσουμε όχι μόνο στον πολιτικό λόγο, αλλά και στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων στις κοινότητές μας, όπου τείνουν να κανονικοποιηθούν οι πράξεις ξενοφοβίας ή οι διακρίσεις σε βάρος όσων είναι διαφορετικοί. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό τα μελλοντικά προγράμματα της ΕΕ για τους νέους να συνεχίσουν να τους στηρίζουν ώστε να κατανοήσουν τη σημασία της δημοκρατίας, να μάθουν γι’ αυτήν και να την βιώσουν, βοηθώντας τους παράλληλα να αναπτύξουν τις δεξιότητες που απαιτούνται για την οικοδόμηση ανθεκτικότητας έναντι των απειλών που θέτουν τα αντιδημοκρατικά κινήματα.

3. Πόσο ενήμεροι είναι οι νέοι Ευρωπαίοι για το τι κάνει η ΕΕ γι’ αυτούς; Πώς μπορούν να ενθαρρυνθούν να ενδιαφερθούν περισσότερο για την ΕΕ; Πώς θα αξιολογούσατε τις επικοινωνιακές προσπάθειες της ΕΕ;

Αδιαμφισβήτητα η ευαισθητοποίηση των νέων σχετικά με το τι κάνει η ΕΕ γι' αυτούς είναι σίγουρα υψηλότερη από ό,τι στις παλαιότερες γενιές. Προγράμματα για τους νέους όπως το Erasmus+, το ΕΣΑ και το DiscoverEU συμβάλλουν στην οικοδόμηση αυτής της αίσθησης του ανήκειν σε μια ευρωπαϊκή ταυτότητα και θα πρέπει να ενισχυθούν και να είναι διαθέσιμα σε όλους τους νέους στην Ευρώπη.

Γνωρίζουν όμως πραγματικά τι κάνει η Ευρώπη γι' αυτούς; Κατά τη γνώμη μας, όχι. Η ικανότητα της ΕΕ να επιδεικνύει τον αντίκτυπό της στην κοινωνία —ιδίως στους νέους— πρέπει να είναι ακόμη πιο ορατή και πιο κατανοητή. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ έχουν τεράστιο αντίκτυπο και αυτό θα πρέπει να ωθήσει τους νέους να ενδιαφερθούν περισσότερο για τα ενωσιακά θέματα. Πώς θα γίνει αυτό; Δύο ιδέες έρχονται στο μυαλό μου: τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πρέπει να στείλουν ένα μήνυμα αφύπνισης που θα τους κάνει να καταλάβουν ότι όσα αποφασίζονται σε επίπεδο ΕΕ επηρεάζουν άμεσα τη ζωή τους. Επίσης, θα πρέπει να επεκτείνουν τα προγράμματα που προσφέρουν στους νέους περισσότερες ευκαιρίες να γνωρίσουν, να βιώσουν και να ανακαλύψουν την ΕΕ. Αυτό μπορεί να αυξήσει την αίσθηση του ανήκειν, την ενσυναίσθηση, τη σύνδεση και τη φιλία μεταξύ των Ευρωπαίων.

Παρά τις τεράστιες προσπάθειες που καταβάλλουν τα διάφορα θεσμικά όργανα της ΕΕ για να προσεγγίσουν τους πολίτες και παρά τις σημαντικές βελτιώσεις σε διάφορες εκστρατείες και εργαλεία, δεν μπορούμε να πούμε ότι επαρκούν. Στην πράξη, συχνά απέχουν πολύ από την πραγματικότητα των νέων.

Ενώ η ΕΕ έχει σημειώσει πρόοδο όσον αφορά την παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τις στοχευμένες εκστρατείες για τους νέους, τα μηνύματά της εξακολουθούν να μην δημιουργούν ταύτιση, ιδίως για τη μεγάλη ποικιλομορφία των νέων στις κοινωνίες μας. Οι επικοινωνιακές προσπάθειες της ΕΕ απαιτούν περαιτέρω ανάπτυξη και διάρθρωση με την ενσωμάτωση νέων μεθόδων προβολής, όπως η πρόσληψη ΜΚΟ νέων ως πρεσβευτών της φωνής των νέων, η ανάπτυξη αποκεντρωμένων πλατφορμών προβολής και η διάρθρωση εκστρατειών αφήγησης που συνδέουν τις πολιτικές της ΕΕ με καθημερινές εμπειρίες που δημιουργούν αίσθημα ταύτισης. Στο πλαίσιο αυτό, είναι σημαντικό να δοκιμαστούν νέες επικοινωνιακές προσεγγίσεις και να συμμετάσχουν άμεσα οι νέοι στη δημιουργία και την υλοποίηση εκστρατειών και άλλων επικοινωνιακών προσπαθειών. 

4. Πώς μπορούμε να ενισχύσουμε τη φωνή των νέων;

Λαμβάνοντας τους σοβαρά υπόψη και αναγνωρίζοντας την αξία τους. Τα θεσμικά όργανα έχουν τη δύναμη και την ικανότητα να ενισχύουν τις φωνές των νέων, αλλά αυτό που μερικές φορές λείπει είναι η προθυμία να παρέχουν το χώρο, την υποστήριξη, τις ευκαιρίες και τα εργαλεία για την ουσιαστική συμμετοχή τους. Η συμμετοχή των νέων δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως άσκηση δημοσίων σχέσεων: πρόσκληση των νέων σε δημόσιες εκδηλώσεις, λήψη φωτογραφιών για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και παράβλεψη της συμβολής τους. Η συμμετοχή των νέων πρέπει να έχει αντίκτυπο, πράγμα που σημαίνει ότι οι νέοι πρέπει να βλέπουν τα αποτελέσματα της συμμετοχής τους και τις αλλαγές που ακολουθούν.

Η ενίσχυση της φωνής των νέων απαιτεί θεσμική στήριξη, όπως εκπροσώπηση των νέων στα όργανα λήψης αποφάσεων. Απαιτεί επίσης την οικοδόμηση εμπιστοσύνης, η οποία απαιτεί χρόνο, χώρους ποιότητας και διαδικασίες για τη συνεργασία. Για να συμβεί αυτό, πρέπει να διατεθεί κατάλληλη χρηματοδότηση και τα θεσμικά όργανα πρέπει να έχουν την ικανότητα να εργάζονται καλύτερα και να ενθαρρύνουν τη συμμετοχή των νέων στη λήψη αποφάσεων. Αυτό απαιτεί επενδύσεις, πραγματική δέσμευση και χρόνο.

Ο Bruno António είναι εκτελεστικός διευθυντής του δικτύου DYPALL, μιας ευρωπαϊκής πλατφόρμας οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, τοπικών αρχών και ερευνητικών ιδρυμάτων για την προώθηση της συμμετοχής των νέων στη λήψη αποφάσεων σε τοπικό επίπεδο. Τα τελευταία 12 χρόνια, ο Bruno εργάζεται ως εμπειρογνώμονας και εξωτερικός σύμβουλος για διάφορους φορείς, όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο της Ευρώπης. Στο παρελθόν διετέλεσε Γενικός Γραμματέας της οργάνωσης «Νεολαία για την Ανταλλαγή και την Κατανόηση», καθώς και Εκτελεστικός Διευθυντής της ECOS - Cooperativa de Educação, Cooperação e Desenvolvimento. Είναι πτυχιούχος Κοινωνικής Αγωγής από το Πανεπιστήμιο του Algarve στο Φάρο της Πορτογαλίας.

Ρωτήσαμε τον Javier Garat Pérez, εισηγητή της γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ με θέμα Συστάσεις της κοινωνίας των πολιτών σχετικά με το ευρωπαϊκό σύμφωνο για τους ωκεανούς, σχετικά με τις σημαντικότερες συστάσεις της ΕΟΚΕ αναφορικά με την πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με την οποία καθορίζεται το συνολικό όραμα για όλες τις πολιτικές που σχετίζονται με τους ωκεανούς. Ποια συγκεκριμένα μέτρα πρέπει να ληφθούν για την προστασία των ωκεανών από την καταστροφή και τη ρύπανση, καθώς και για τη διατήρηση της βιοποικιλότητάς τους; Ποιες είναι οι μεγαλύτερες απειλές για την ευημερία των ωκεανών και ποιες λύσεις προτείνει η EOKE; 

Η νεαρή Μολδαβή Mădălina-Mihaela Antoci ήταν μία από τους εκπροσώπους των υποψήφιων προς ένταξη στην ΕΕ χωρών στη φετινή ετήσια εκδήλωση της ΕΟΚΕ για τη νεολαία με τίτλο «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή» (YEYS). Συμμετείχε επίσης στην Εβδομάδα της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ, όπου εκφώνησε μια εμπνευσμένη ομιλία κατά τη διάρκεια του εναρκτήριου πάνελ Still united in diversity (Ακόμα ενωμένοι στην πολυμορφία). Η Mădălina-Mihaela, πρόεδρος του Δίκτυο Σπουδαστών Erasmus της Μολδαβίας και μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Εθνικού Συμβουλίου Νέων της χώρας, μοιράστηκε μαζί μας τι σημαίνει η ΕΕ για τους νέους Μολδαβούς και μας μίλησε για την αποστολή της να ενθαρρύνει τους νέους της χώρας της να σπουδάσουν στο εξωτερικό και να υιοθετήσουν μια παγκόσμια νοοτροπία.

1. Επιδιώκει το Εθνικό Συμβούλιο Νέων της Μολδαβίας τη συμμετοχή των νέων στις συζητήσεις για την ένταξη στην ΕΕ; Πώς αντιλαμβάνονται οι νέοι Μολδαβοί την ΕΕ;

Χωρίς αμφιβολία! Το Εθνικό Συμβούλιο Νέων της Μολδαβίας διασφαλίζει ότι η φωνή των νέων ακούγεται στη διαδικασία ένταξης της Μολδαβίας στην ΕΕ μέσω διαβουλεύσεων, εκστρατειών προώθησης και άμεσης συνεργασίας με τους πολιτικούς ιθύνοντες. Για πολλούς νέους Μολδαβούς, η ΕΕ αντιπροσωπεύει πρόοδο, νέους ορίζοντες και ένα μέλλον όπου τα ταλέντα τους θα αναγνωρίζονται και θα εκτιμώνται. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν κενά στην ευαισθητοποίηση, και εδώ είναι που αναλαμβάνουμε εμείς δράση — μετατρέποντας την περιέργεια σε ενεργό συμμετοχή.

Διοργανώνουμε φόρουμ, συζητήσεις και εργαστήρια σχετικά με την ένταξη στην ΕΕ, την πολιτική και τα δικαιώματα των νέων.
Ζητούμε τη συμμετοχή των νέων στις εθνικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων.
Δρομολογούμε εκστρατείες για την ενημέρωση και την εκπαίδευση των νέων Μολδαβών σχετικά με τα οφέλη της προσχώρησης στην ΕΕ.

2. Θα μπορούσατε να παρουσιάσετε εν συντομία το έργο σας με το Δίκτυο Σπουδαστών Erasmus (ESN) Μολδαβίας;

Ως πρόεδρος του ESN Μολδαβίας, έχω ως αποστολή να συνδέσω νέους ανθρώπους με διεθνείς ευκαιρίες που θα τους αλλάξουν τη ζωή. Η ομάδα μας εργάζεται για την προώθηση της κινητικότητας, τη δημιουργία ενός φιλόξενου περιβάλλοντος για τους φοιτητές σε προγράμματα ανταλλαγής και την προάσπιση της διεθνούς εκπαίδευσης. Μία από τις βασικές μου πρωτοβουλίες είναι το Erasmus στα σχολεία, όπου εμπνέουμε τους μαθητές λυκείου να ονειρευτούν πέρα από τα σύνορα και να υιοθετήσουν μια παγκόσμια νοοτροπία.

3. Θα μπορούσατε να μοιραστείτε στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των Μολδαβών φοιτητών που έχουν επωφεληθεί μέχρι στιγμής από το πανεπιστημιακό πρόγραμμα Erasmus+, είτε συνολικά είτε ετησίως;

Αυτή τη στιγμή, η Μολδαβία δεν φιλοξενεί εισερχόμενους φοιτητές Erasmus+, αλλά οι νέοι μας κάνουν θραύση στο εξωτερικό! Κάθε χρόνο, 500 έως 700 Μολδαβοί φοιτητές σπουδάζουν ή κάνουν πρακτική άσκηση σε κορυφαία ευρωπαϊκά ιδρύματα μέσω του Erasmus+. Από την έναρξη του προγράμματος, χιλιάδες άτομα έχουν αποκτήσει διεθνή εμπειρία, φέρνοντας μαζί τους στην πατρίδα καινοτομία, ηγεσία και μια νέα προοπτική. Μέσω του Erasmus στα Σχολεία, προσπαθώ να καταστήσω την κινητικότητα πραγματικότητα για ακόμη περισσότερους νέους Μολδαβούς, αποδεικνύοντας ότι έχουν έναν ολόκληρο κόσμο να εξερευνήσουν.

4. Κατά την άποψή σας, ποια είναι η αξία των εν λόγω προγραμμάτων εκπαιδευτικών ανταλλαγών για νέους σε μια υποψήφια χώρα όπως η Μολδαβία;

Το Erasmus+ δεν είναι απλώς ένα πρόγραμμα σπουδών —είναι ένα εφαλτήριο για το μέλλον της Μολδαβίας. Δίνει στους νέους κάτι περισσότερο από εκπαίδευση· τους δίνει προσαρμοστικότητα, ανθεκτικότητα και ευρωπαϊκή προοπτική. Σε μια υποψήφια χώρα όπως η Μολδαβία, αφορά την οικοδόμηση μιας γενιάς που θα βλέπει πέρα από τους περιορισμούς, θα καινοτομεί, θα συνεργάζεται και θα είναι έτοιμη να ηγηθεί της χώρας μας στο ευρωπαϊκό μέλλον.

5. Ποιες ήταν οι προσδοκίες σας για την εκδήλωση YEYS και την Εβδομάδα της Κοινωνίας των Πολιτών;

Ανέμενα ισχυρές συζητήσεις, τολμηρές ιδέες και πραγματικές δεσμεύσεις για την ένταξη των νέων στη χάραξη πολιτικής. Οι εκδηλώσεις αυτές είναι κάτι περισσότερο από απλές συναντήσεις —πρόκειται για πλατφόρμες όπου νέοι φορείς αλλαγής αμφισβητούν το κατεστημένο και προωθούν μια ισχυρότερη και πιο συμπεριληπτική Ευρώπη. Για τη Μολδαβία, πρόκειται για ένα ακόμη βήμα προς τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ της τοπικής πραγματικότητας και των ευρωπαϊκών φιλοδοξιών, που αποδεικνύει ότι οι νέοι δεν περιμένουμε το μέλλον —το δημιουργούμε.

Η 21χρονη Mădălina-Mihaela Antoci είναι ηγέτιδα νέων με πάθος για την εκπαίδευση, τη συμμετοχή των πολιτών και τη χειραφέτηση των νέων. Επί του παρόντος υπηρετεί ως πρόεδρος του Δικτύου σπουδαστών Erasmus Μολδαβίας και είναι μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Εθνικού Συμβουλίου Νέων της Μολδαβίας.

Ως ακούραστη υπέρμαχος του ακαδημαϊκού προγράμματος Erasmus+, έχει επιτύχει αξιοσημείωτη επιτυχία στην ενθάρρυνση των νέων να εξερευνήσουν διεθνείς ευκαιρίες, τονίζοντας παράλληλα την αξία της εκπαίδευσης στην πατρίδα. Μέσω των προσπαθειών της, έχει εμπνεύσει εκατοντάδες φοιτητές να συμμετάσχουν στην πανεπιστημιακή κινητικότητα και να συμβάλουν ενεργά στις τοπικές τους κοινότητες.

της Kristýna Bulvasová

Σε έναν επισφαλή κόσμο, όπου οι πατροπαράδοτες πεποιθήσεις καταρρέουν και οι κοινές αξίες που μοιραζόμασταν στο παρελθόν δεν μας ενώνουν πλέον αλλά μας χωρίζουν, οι νέοι πρέπει να έχουν ευκαιρίες να συμμετέχουν ουσιαστικά εδώ και τώρα, ώστε να αντιμετωπίσουν τα πολλά πιεστικά ζητήματα που συνεχίζουν να αυξάνονται μπροστά στα μάτια μας. Οι συζητήσεις στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή!» του 2025 κατέδειξαν εμφανώς ότι δεν υπάρχει κανένα θέμα που να μπορεί να χαρακτηριστεί ως «θέμα της νεολαίας» και ότι οι νέοι ευλόγως ανησυχούν για πολλά διαφορετικά προβλήματα — από την καταπολέμηση της διαφθοράς και την προώθηση της ισότητας μέχρι την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, γράφει η Τσέχα φοιτήτρια και συμμετέχουσα στην εν λόγω εκδήλωση Kristýna Bulvasová.

Πόσες φορές έχω ακούσει, ως νεαρό άτομο της γενιάς Ζ, τη φράση «η γενιά σας αντιμετωπίζει πρωτοφανή προβλήματα» ή «εναπόκειται στην ηγεσία σας να συμβάλει στην επίλυση των σημερινών προκλήσεων».  Το διακύβευμα είναι υψηλό, αλλά το ίδιο και οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε: πρωτοφανής δημοκρατική οπισθοδρόμηση, πόλωση των κοινωνιών μας σε θέματα που προηγουμένως αποτελούσαν «κοινές αξίες», αποσταθεροποίηση πατροπαράδοτων πεποιθήσεων και συστημάτων, καθώς και αυξανόμενη ανασφάλεια.

Οι υψηλές προσδοκίες συνεπάγονται απαιτήσεις όχι μόνο για τους νέους, αλλά και για υποχρηματοδοτούμενες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, και για τον κρίσιμο ρόλο τους στην καθοδήγηση των αξιών των νέων, καθώς και για τα εκπαιδευτικά συστήματα. Η τυπική εκπαίδευση πρέπει να έχει τη δύναμη να εφοδιάζει τους νέους με τις δεξιότητες και τα εργαλεία που χρειάζονται ώστε να γίνουν οι λύτες προβλημάτων και οι ηγέτες του σήμερα και του αύριο. Φοβάμαι ότι πολλά εκπαιδευτικά συστήματα είναι πολύ άκαμπτα για να αντέξουν στον 21ο αιώνα, δεδομένου ότι τα σχολεία δεν παρέχουν εκπαίδευση για την κλιματική αλλαγή ή για συνολικά θέματα υγείας —είτε πρόκειται για ψυχική είτε για αναπαραγωγική υγεία. Επίσης, δεν διαθέτουν την πλέον σύγχρονη τεχνολογία και δεν παρέχουν κατάλληλη πρόσβαση για τις ευάλωτες ομάδες.

Ακόμα και το ζήτημα του ποιος θεωρείται ευάλωτος έχει πολιτικοποιηθεί —ή, ακόμη χειρότερα, εργαλειοποιηθεί— επιβαρύνοντας παραπάνω εκείνους που μπορούν να το αντέξουν λιγότερο και δεν πρέπει να μείνουν πίσω.

Οι κοινωνίες μας δεν συμφωνούν πλέον ως προς το τι σημαίνει τρωτότητα ή το πώς να την αναγνωρίσουν, κάτι που βίωσα από πρώτο χέρι, όταν διηύθυνα ένα εργαστήριο σε ένα σχολείο κοντά στα σύνορα Τσεχίας-Σλοβακίας, όπου ασχολήθηκα με το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των δύο φύλων και άλλες ανισότητες που σχετίζονται με το φύλο. Μαθητές και καθηγητές αντέδρασαν με άκρα δυσπιστία, απορρίπτοντας κατηγορηματικά τη θεωρία ότι υπάρχουν ανισότητες στην κοινωνία μας. Αυτό με κάνει να πιστεύω ότι χρειαζόμαστε περισσότερες συζητήσεις και ανάπτυξη ικανοτήτων σχετικά με τα υφιστάμενα τρωτά σημεία και τις ανισότητες, ανεξαρτήτως ηλικιακής ομάδας.

Η ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση και στις ευκαιρίες για τους νέους —συμπεριλαμβανομένων των μειονεκτουσών γυναικών και κοριτσιών, των ατόμων με αναπηρία, των νέων με μεταναστευτικό υπόβαθρο— εξακολουθεί να αποτελεί άπιαστο όνειρο. Εφόσον ο κοινός μας στόχος είναι να παρέχουμε στους νέους μια ισχυρή βάση για να εκπληρώσουν τις δυνατότητες και τα όνειρά τους, πρέπει να αρχίσουμε να αναλαμβάνουμε δράση. Η πρόταση μιας λύσης δεν είναι απλή υπόθεση, αλλά η ενίσχυση των δεσμών των κρατών μελών της ΕΕ με τις κοινωνίες των πολιτών —ιδιαίτερα εκείνων στην άτυπη εκπαίδευση-— θα μπορούσε να βοηθήσει στη γεφύρωση των χασμάτων μετά τον προσδιορισμό των πιο ευάλωτων περιοχών. Η συνακόλουθη επανεκπαίδευση των εκπαιδευτικών και όλων των εργαζομένων στον τομέα της νεολαίας με έμφαση στην πρακτική της ανάπτυξης κοινοτήτων θα μπορούσε να αποτελέσει το πλαίσιο για ορισμένες από τις στοχευμένες και συστηματικές λύσεις.

Η κοινωνία των πολιτών έχει αναλάβει τον ρόλο να ενθαρρύνει την ενεργό συμμετοχή των πολιτών, η συμμετοχή όμως των νέων στη λήψη αποφάσεων και στη δημοκρατική διακυβέρνηση παραμένει χαμηλή. Υπάρχει ένα σαφές χάσμα μεταξύ των φιλοδοξιών των νέων και του χώρου και των ευκαιριών που προσφέρονται για την επίτευξή τους. Οι εκλογές από μόνες τους δεν επιφέρουν τα επιθυμητά αποτελέσματα, καθώς η καταπολέμηση της πολιτικής κουλτούρας και της παραπληροφόρησης σε ορισμένες χώρες παραμένει πρόκληση. Ωστόσο, η αποχή από τις εκλογές δεν σημαίνει απουσία απόψεων ή θεμάτων προς αντιμετώπιση. Για την ενθάρρυνση της ενεργού συμμετοχής τους στα κοινά, οι νέοι χρειάζονται όχι μόνο θετικές εμπειρίες δημοκρατικής δράσης, αλλά και απτά αποτελέσματα —χωρίς εξωραϊσμό της εικόνας, ενδεικτική εκπροσώπηση ή επιλεκτικότητα. Παραμένω αισιόδοξη ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ θα κατορθώσουν να δημιουργήσουν αυτόν τον χώρο και ίσως να υπερβούν το σημείο όπου οι νέοι πρέπει να περιμένουν να τους δοθούν ευκαιρίες για ουσιαστική συμμετοχή και συν-δημιουργία. Αλλά αυτό δεν πρέπει να συμβεί σε τρία, πέντε ή δέκα χρόνια. Η αλλαγή πρέπει να γίνει τώρα ώστε να αποτραπεί τυχόν περαιτέρω άμβλυνση των κοινωνικών διαιρέσεων.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή!» του 2025 είχα τη χαρά να συμμετάσχω στη σύνταξη μιας σύστασης που αφορούσε ιδιαίτερα την κλιματική αλλαγή, καθώς προσωπικά πιστεύω ότι η τριπλή πλανητική κρίση είναι μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την ανθρωπότητα. Η ανάπτυξη μιας συνεκτικής στρατηγικής για την κλιματική αλλαγή για την ΕΕ ήταν μία από τις πέντε συστάσεις της εν λόγω εκδήλωσης, μαζί με την καταπολέμηση της διαφθοράς μέσω της διαφάνειας και της συμμετοχής των νέων, την ενεργό συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, την ισότητα και την ιδέα ότι «η νεολαία αξίζει μια θέση». Δεδομένου ότι συμπεριλήφθηκε στον κατάλογο των κοινά αποδεκτών συστάσεων, είναι σαφές ότι οι νέοι που συμμετείχαν στην εκδήλωση «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή!» το βλέπουν ως μια κρίσιμη πρόκληση προς αντιμετώπιση. Ωστόσο, αυτό αντικατοπτρίζει την οπτική μιας ήδη κάπως ενισχυμένης ομάδας νέων και δεν μπορεί να θεωρηθεί αντιπροσωπευτικό για όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Κάποιοι θα ανέμεναν ότι αυτή η συγκεκριμένη σύσταση θα ήταν η πιο σημαντική για τους συμμετέχοντες στην εκδήλωση «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή!» του 2025, ωστόσο κατέλαβε την τελευταία θέση στην τελική ψηφοφορία. Αυτό ας χρησιμεύει ως υπενθύμιση ότι δεν υπάρχουν θέματα που να μπορούν να χαρακτηριστούν ως «θέματα της νεολαίας». Οι νέοι ανησυχούν ευλόγως για όλα τα τρέχοντα ζητήματα, το δε θεματολόγιο για τη νεολαία είναι εγγενώς ευρύ και διατομεακό.

Ορισμένοι νέοι αναγνωρίζουν τη σημασία της προστασίας του περιβάλλοντος και της βιωσιμότητας, ενώ άλλοι δεν έχουν την πολυτέλεια να την αναγάγουν σε προτεραιότητα, καθώς αγωνίζονται να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες. Ανέφερα την τριπλή πλανητική κρίση ως μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της ανθρωπότητας, αλλά όταν εξετάζουμε την ανάγκη να αντιμετωπίσουμε όλα τα μεγάλα ζητήματα ταυτόχρονα για αποτελεσματικές λύσεις, η εικόνα αλλάζει. Το σημερινό γεωπολιτικό πλαίσιο και ο αγώνας της ΕΕ για παγκόσμια ανταγωνιστικότητα αποσπούν την προσοχή και επιβραδύνουν τις διαδικασίες μετάβασης. Αλλά εν τέλει, ούτε εμείς ούτε οι μελλοντικές γενιές έχουμε έναν πλανήτη ώστε να λύσουμε αυτά τα ζητήματα και δεν έχουμε πλέον την πολυτέλεια να υπερβαίνουμε τα πλανητικά όρια.

Επιστρέφοντας στα υψηλά διακυβεύματα, οι νέοι, σε όλη τους την ποικιλομορφία, θα πρέπει να είναι ακόμη σε θέση να χαίρονται τη νεότητά τους με όλα τα προνόμια, τις προκλήσεις και την ομορφιά της. Ωστόσο, μια πρόσφατη έκθεση του ΟΗΕ καταδεικνύει σαφή μείωση της ικανοποίησης από τη ζωή και της ευτυχίας μεταξύ των νέων ενηλίκων κατά την τελευταία δεκαετία. Ακόμα και με τις σοβαρές προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε, πιστεύω ακράδαντα ότι αν μπορέσουμε να εμπνεύσουμε τους νέους μέσα από απτά αποτελέσματα των δράσεών τους, έχουμε αρκετές πιθανότητες να αντιμετωπίσουμε πιεστικά ζητήματα και να βελτιώσουμε την ποιότητα ζωής για όλους.

Η Kristýna Bulvasová είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Νέων για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη. Έχει διατελέσει αντιπρόσωπος της νεολαίας στο Κογκρέσο των Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης και εκπρόσωπος των νέων της Τσεχίας στον ΟΗΕ. Ως πρώην εκπρόσωπος τύπου του τσεχογερμανικού φόρουμ νεολαίας, εξακολουθεί να συμμετέχει ενεργά στην ενίσχυση της τσεχογερμανικής συνεργασίας. Ως ακτιβίστρια της νεολαίας που επικεντρώνεται στην εκπαίδευση με προσανατολισμό στο μέλλον και στη βιωσιμότητα, η Kristýna ηγείται σήμερα της τσεχικής ΜΚΟ MOB - Young Citizens, ενώ ολοκληρώνει παράλληλα τις σπουδές της στο Πανεπιστήμιο Καρόλου της Πράγας και στο Πανεπιστήμιο του Regensburg. Εκτός από την ενεργό συμμετοχή της στην εκδήλωση «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή!», η Kristýna ήταν επίσης ομιλήτρια στην Εβδομάδα της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ κατά τη διάρκεια της συνεδρίας με θέμα Ανάλυση προοπτικών όσον αφορά τη συμπεριληπτική δίκαιη μετάβαση, καθώς και την πράσινη και τη γαλάζια ανάπτυξη.

Η φετινή εκδήλωση «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή! 2025» (YEYS) συγκέντρωσε περίπου 90 μαθητές από την ΕΕ, τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η Valeriia Makarenko ήρθε από την πληγείσα από τον πόλεμο πόλη του Χαρκόβου της Ουκρανίας για να εκπροσωπήσει τη χώρα της στην εκδήλωση. Μας είπε γιατί η συμμετοχή της στην εκδήλωση «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή!» ήταν πολύ σημαντική για τους νέους Ουκρανούς και μοιράστηκε μαζί μας την ελπίδα της ότι η γενιά της, η οποία σφυρηλατήθηκε από την ανθεκτικότητα και την ομοψυχία λόγω του πολέμου, θα οδηγήσει την Ουκρανία σε ένα καλύτερο μέλλον.

1) Γιατί πιστεύετε ότι είναι σημαντικό για τους νέους να συμμετέχουν σε εκδηλώσεις της ΕΕ όπως η «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή!»;

Πιστεύω ότι η συμμετοχή σε τέτοιες εκδηλώσεις της ΕΕ είναι ζωτικής σημασίας για τους νέους, διότι τους δίνει τη δυνατότητα να εκφράζουν τις απόψεις τους, να συμμετέχουν σε ουσιαστικές συζητήσεις και να διαμορφώνουν ενεργά το μέλλον της Ευρώπης. Οι εκδηλώσεις αυτές τους παρέχουν πραγματικά ανεκτίμητες ευκαιρίες να εξοικειώνονται με τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, να αναπτύσσουν ηγετικές δεξιότητες και να έρχονται σε επαφή με συνομήλικούς τους από διαφορετικές χώρες. Όσον αφορά τους νέους Ουκρανούς, η συμμετοχή μας είναι ακόμη πιο ουσιώδης, καθότι μας επιτρέπει να μοιραστούμε τις αυθεντικές μας εμπειρίες, να υποστηρίξουμε την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση της Ουκρανίας και να ενισχύσουμε την αλληλεγγύη της νεολαίας της Ευρώπης.

2) Πώς πιστεύετε ότι ο πόλεμος έχει επηρεάσει τους νέους της Ουκρανίας;
Αναμφίβολα, αυτός ο ολοκληρωτικός πόλεμος έχει αλλάξει σοβαρά τη ζωή των νέων στην Ουκρανία, επηρεάζοντας την εκπαίδευση, την ψυχική υγεία και το συνολικό αίσθημα ασφάλειας. Για παράδειγμα, πολλοί αναγκάστηκαν να παρακολουθούν τα μαθήματά τους διαδικτυακά ή να μετακομίσουν, συχνά σε επισφαλείς συνθήκες. Ωστόσο, ο πόλεμος έχει επίσης τονώσει το ηθικό μας· οι νέοι Ουκρανοί έχουν γίνει όχι μόνο σύμβολα πυγμής και εγκαρτέρησης, αλλά και συμμέτοχοι σε μεγαλύτερο βαθμό στον εθελοντισμό, στον ακτιβισμό και στην προσπάθεια ανοικοδόμησης της χώρας (π.χ. στα πολεοδομικά έργα). Παρά τις δυσκολίες, παραμένουμε αποφασισμένοι να προστατεύσουμε την ταυτότητά μας και να συμβάλουμε στη μελλοντική πρόοδο της χώρας μας.

3) Ποιες είναι οι ελπίδες σας για το μέλλον των νέων της Ουκρανίας;
Ασφαλώς, το ζήτημα του μέλλοντος είναι περίπλοκο για σχεδόν όλους τους Ουκρανούς εφήβους. Η κοινότητά μου κι εγώ ελπίζουμε ότι όλοι οι νέοι στην Ουκρανία θα έχουν πρόσβαση σε ποιοτική εκπαίδευση, ευκαιρίες για επαγγελματική ανέλιξη και ένα ασφαλές μέλλον σε μια ισχυρή και ανεξάρτητη Ουκρανία. Ελπίζω επίσης ότι η διεθνής κοινότητα θα συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία στην προσπάθεια ανοικοδόμησή της, έτσι ώστε η νεολαία της να μπορεί να ευημερεί και όχι απλώς να επιβιώνει. Η ουκρανική νεολαία είναι πραγματικά ισχυρή, γι' αυτό είναι ενθαρρυντικό να βλέπουμε όλο και περισσότερους νέους ανθρώπους να συμμετέχουν σε διάφορα έργα σχετικά με την εκπαίδευση, την επιστήμη, την αποκατάσταση των υποδομών και άλλους τομείς. Πρωτίστως δε, ευελπιστώ ότι η γενιά μας, γαλουχημένη με πυγμή και ομοψυχία, θα οδηγήσει την Ουκρανία προς ένα λαμπρότερο, πιο καινοτόμο και δημοκρατικό μέλλον.

4) Ποιες είναι οι τελικές σας σκέψεις για την εκδήλωση;  

Ήταν πραγματικά μια πηγή έμπνευσης. Μόνο και μόνο και συζητώντας, ακούγοντας και αναλύοντας τι έλεγαν οι άλλοι συμμετέχοντες, μπορώ να πω ότι, ναι, πρόκειται για ένα πραγματικά σημαντικό δημόσιο βήμα και ότι, ενωμένοι, μπορούμε να δείξουμε τι πραγματικά μπορούμε να επιτύχουμε. Για παράδειγμα, ορισμένα έργα που κάναμε μας βοήθησαν πραγματικά να κατανοήσουμε καλύτερα άλλες χώρες. Άκουσα τόσα πολλά στοιχεία για διάφορες χώρες που δεν είχα ακούσει πριν. Είμαι ευτυχής και υπερήφανη που έλαβα μέρος! 

Η Valeriia Makarenko είναι 16χρονη μαθήτρια από το Χάρκοβο της Ουκρανίας. Φοιτά στη 10η τάξη του 99ου Λυκείου Χαρκόβου.

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) εξέδωσε βασικές συστάσεις σχετικά με το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο 2025 – Φθινοπωρινή δέσμη, με επιτακτικό αίτημα την πραγματοποίηση στρατηγικών επενδύσεων και την ενδυνάμωση της συνεργασίας για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ.

Η ΕΟΚΕ διατυπώνει τις συστάσεις της σε γνωμοδότηση που ενέκρινε κατά τη σύνοδο ολομέλειάς της τον Φεβρουάριο, με ιδιαίτερη έμφαση στη βιωσιμότητα, στις μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας και στην καλύτερη ευθυγράμμιση μεταξύ των εθνικών και των ευρωπαϊκών πολιτικών, και παράλληλα ζητεί την περαιτέρω ενίσχυση της συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών.

Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για τη μη δημοσίευση της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη, ενός κρίσιμου εγγράφου πολιτικής. Υπογραμμίζει την ανάγκη προετοιμασίας των θεσμικών οργάνων της ΕΕ για τους γεωπολιτικούς κινδύνους που επηρεάζουν δυσμενώς το εμπόριο, τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη.

Η ΕΟΚΕ τάσσεται σθεναρά υπέρ της πρωτοβουλίας «Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας» και ζητεί την πραγματοποίηση επενδύσεων στους τομείς της ενέργειας και των ψηφιακών τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένου ενός Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων. Επιπλέον, ζητεί την περαιτέρω ενίσχυση της συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών, τη ρεαλιστική επανεξέταση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ) και την ενδυνάμωση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών για τη βελτίωση των οικονομικών πολιτικών και της παραγωγικότητας. (tk)

Ενώπιον αυξανόμενων απειλών κατά της ασφάλειας, η Ευρώπη χρειάζεται επειγόντως μια ενιαία στρατηγική χρηματοδότησης της άμυνας. Ανταποκρινόμενη σε αίτημα της πολωνικής Προεδρίας της ΕΕ, η ΕΟΚΕ ενέκρινε γνωμοδότηση ζητώντας γενναία δράση: αύξηση των επενδύσεων σε σύγχρονα συστήματα, εμβάθυνση της συνεργασίας με το ΝΑΤΟ και μεγαλύτερη χρηματοδότηση εντός του δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ.

Οι κίνδυνοι για την ασφάλεια της Ευρώπης αυξάνονται, αποκαλύπτοντας την εξάρτησή της από εξωτερικούς προμηθευτές στον τομέα της άμυνας: το 78% των 75 δισεκατομμυρίων ευρώ που δαπάνησαν οι χώρες της ΕΕ για αμυντικές προμήθειες σε διάστημα ενός έτους διατέθηκε σε προμηθευτές εκτός ΕΕ. Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσης στον τομέα της άμυνας (ΕΒΤΒΑ) είναι ζωτικής σημασίας για τη μείωση αυτής της εξάρτησης.

«Οι μηχανισμοί χρηματοδότησης της άμυνας της ΕΕ πρέπει να αναδιαμορφωθούν προκειμένου να ανταποκριθούν στις σύγχρονες προκλήσεις» εξηγεί ο εισηγητής της γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ με θέμα Χρηματοδότηση της άμυνας στην ΕΕ, Marcin Nowacki. «Μολονότι πρωτοβουλίες όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη (ΕΜΕ) αποτελούν πρόοδο, οι υφιστάμενοι δημοσιονομικοί κανόνες περιορίζουν τις στρατιωτικές δαπάνες και παραμένουν ανεπαρκείς για την αντιμετώπιση της κλίμακας των σημερινών απειλών».

Η συνεργασία με το ΝΑΤΟ είναι απαραίτητη για την επίτευξη διαλειτουργικότητας και ενιαίας στρατηγικής. Οι κοινές προμήθειες, οι συμπράξεις στον τομέα της κυβερνοασφάλειας και της διαστημικής ασφάλειας και το δορυφορικό πρόγραμμα IRIS2 θα ενισχύσουν την ανθεκτικότητα. Η χρηματοδότηση της άμυνας πρέπει να ευθυγραμμίζεται με τις ευρύτερες προτεραιότητες της ΕΕ και να μη θέτει σε κίνδυνο κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς στόχους. Οι στρατηγικές επενδύσεις, η καινοτομία και ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός έχουν καίρια σημασία για την εγγύηση της ασφάλειας και της αυτονομίας της Ευρώπης. (tk)

Η πολιτική συνοχής αποτελεί εδώ και πολύ καιρό πυλώνα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, προωθώντας την οικονομική, κοινωνική και γεωγραφική ενότητα σε ολόκληρη την ΕΕ. Καθώς διαμορφώνεται το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) για την περίοδο μετά το 2027, είναι σημαντικό να εκσυγχρονιστεί η πολιτική συνοχής, ώστε να ενισχυθούν η αποδοτικότητα, η βιωσιμότητα και η ανταπόκρισή της στις νέες προκλήσεις.

Στην πρόσφατα εγκριθείσα γνωμοδότησή της με θέμα «Ενίσχυση του προσανατολισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο μετά το 2027 στα αποτελέσματα — προκλήσεις, κίνδυνοι και ευκαιρίες», η ΕΟΚΕ τονίζει την ανάγκη υιοθέτησης μιας προσέγγισης προσανατολισμένης στα αποτελέσματα προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η πολιτική συνοχής θα συνεχίσει να αποφέρει απτά οφέλη, μειώνοντας παράλληλα τις ανισότητες και προωθώντας τη βιώσιμη ανταγωνιστικότητα.

«Η πολιτική συνοχής πρέπει να παραμείνει το βασικό μέσο της ΕΕ για την περιφερειακή ανάπτυξη. Μια προσέγγιση προσανατολισμένη στα αποτελέσματα διασφαλίζει ότι κάθε ευρώ που δαπανάται συμβάλλει στην οικονομική και την κοινωνική ευημερία», δήλωσε ο εισηγητής της γνωμοδότησης David Sventek.

Το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για μετά το 2028 (ΠΔΠ 2028+) θα πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά για να στηρίξει την περιφερειακή ανάπτυξη, την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την οικονομική ανταγωνιστικότητα. Με τις επενδυτικές ανάγκες να υπερβαίνουν τα 750-800 δισ. ευρώ ετησίως, είναι απαραίτητη η ισχυρή χρηματοδότηση της ΕΕ.

Η ΕΟΚΕ ζητεί να διατηρηθεί η δημοσιονομική ικανότητα στο 1,8% του ΑΕΠ της ΕΕ και να αυξηθεί η χρηματοδότηση της πολιτικής συνοχής. Στις βασικές προτεραιότητες περιλαμβάνονται η κοινή διακυβέρνηση, οι εξατομικευμένες περιφερειακές πολιτικές, η χρηματοδότηση με βάση τα αποτελέσματα και οι απλουστευμένες διαδικασίες.

Μια προσέγγιση με γνώμονα τα αποτελέσματα ενισχύει την αποδοτικότητα, αλλά απαιτεί καλύτερη εφαρμογή και εποπτεία. Η εξισορρόπηση της ανταγωνιστικότητας με τις κοινωνικές επενδύσεις, η ενίσχυση της τεχνικής υποστήριξης και η διασφάλιση της διαφάνειας θα καταστήσουν την πολιτική συνοχής πιο αποτελεσματική, προάγοντας την οικονομική ανθεκτικότητα και μειώνοντας τις ανισότητες σε ολόκληρη την Ευρώπη. (tk)