In een recent initiatiefadvies stelt het EESC voor een Europees agentschap op te richten om de tekortkomingen te verhelpen van het EU-mechanisme voor civiele bescherming, dat niet langer in staat lijkt om te reageren op rampen die verband houden met de klimaatverandering en op meervoudige catastrofes, waarbij ook gedacht moet worden aan de huidige oorlog in Oekraïne. 

Het door het EESC voorgestelde agentschap is bedoeld om civiele bescherming en humanitaire hulp op samenhangendere wijze aan elkaar te koppelen en om acties inzake buitenlands beleid kracht bij te zetten.

Het mechanisme voor civiele bescherming van de Unie (UCPM) is in mei 2021 weliswaar versterkt en juridisch aangepast, maar de oorlog in Oekraïne laat zien dat het dringend moet worden verbeterd en dat civiele bescherming en humanitaire hulp beter op elkaar moeten worden afgestemd.

Christophe Quarez, rapporteur voor het advies over de Consolidering van het Uniemechanisme voor civiele bescherming, zegt er het volgende over:Met al deze nieuwe uitdagingen, en vooral met de oorlog in Oekraïne, hebben wij het gevoel dat het mechanisme over onvoldoende instrumenten beschikt of dat deze niet efficiënt genoeg zijn. Het voorstel tot oprichting van een Europees agentschap voor civiele bescherming en humanitaire hulp zal de Oekraïense bevolking ten goede komen en zal ook helpen om andere kwesties in verband met rampen en humanitaire crisissituaties beter aan te pakken.

Violeta Jelić, corapporteur voor het advies, voegde hieraan toe:Alle deelnemende landen zouden het belang van civiele bescherming meer moeten erkennen en er meer waarde aan moeten hechten. Dit is puur een kwestie van solidariteit en saamhorigheidsgevoel.

Het EESC meent ook dat de diplomatieke dimensie van de civiele bescherming in de EU onvoldoende ontwikkeld is. De Europese Unie speelt een hoofdrol bij het sturen van humanitaire hulp naar buurlanden. In dit licht kan het mechanisme voor civiele bescherming een krachtig middel worden in het instrumentarium waarover de EU op het gebied van buitenlands beleid beschikt.

Het EESC heeft ook een wetgevingswijziging voorgesteld om te bewerkstelligen dat er in het kader van het mechanisme automatisch en onmiddellijk kan worden gereageerd in geval van een door de mens veroorzaakte ramp of crisis, of deze zich nu binnen of buiten het grondgebied van de EU voordoet. (at)