Fis-17 u t-18 ta’ Ottubru, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) organizza l-avveniment annwali ewlieni tiegħu ta’ komunikazzjoni, Nikkollegaw l-UE, li jlaqqa’ flimkien komunikaturi minn diversi organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili. Bit-titlu L-aħħar bażi tad-demokrazija: ngħinu lill-ġurnaliżmu jissopravivi u jikber, dis-sena s-seminar iffoka fuq is-sitwazzjoni attwali tal-media u postha fis-soċjetà. Is-seminar irrefera għall-ġurnalisti li qed jiffaċċjaw pressjoni dejjem akbar mill-gvernijiet u minn interessi privati li jrażżnu l-libertà tal-media. Apparti l-ostakli familjari, il-ġurnalisti issa qed jiffaċċjaw l-emerġenza tal-IA ġenerattiva, li, minkejja l-benefiċċji tagħha, thedded il-pedamenti ekonomiċi tal-ġurnaliżmu.

“X’inhi l-verità? Din il-mistoqsija antika reġgħet tfaċċat bl-IA, fil-kuntest ta’ aħbarijiet foloz, teoriji ta’ komplott u gvernijiet awtoritarji, li kollha kemm huma jdgħajfu b’mod sistematiku d-dibattitu infurmat, il-preċiżjoni u d-diskussjoni rispettuża. Huwa ferm f’waqtu li ningħaqdu flimkien biex infittxu mistoqsijiet u tweġibiet li jgħaqqduna fl-UE,” qal il-President tal-KESE Oliver Röpke.

“20 sena ilu, ftit kienu dawk li setgħu jbassru li fl-2024 l-biċċa l-kbira tan-nies ma jibqgħux jaqraw il-gazzetta mal-kafè ta’ filgħodu, iżda minflok jaqraw l-aħbarijiet online fuq it-telefowns u dejjem aktar permezz tal-media soċjali,” qal Aurel Laurențiu Plosceanu, Viċi President tal-KESE għall-Komunikazzjoni. “Iżda apparti l-isfidi l-ġodda, għad hemm oħrajn antiki. Il-ġurnalisti għadhom jiġġieldu l-għedewwa antiki tagħhom: iċ-ċensura, sjieda opaka tal-media, nuqqas ta’ finanzjament u liġijiet kontra l-media, fost l-oħrajn.”

Ricardo Gutiérrez, Segretarju Ġenerali tal-Federazzjoni Ewropea tal-Ġurnalisti, enfasizza li x-xogħol tal-ġurnalisti għandu jitqies bħala “servizz pubbliku” jew “ġid pubbliku” mhedded minn sfidi ekonomiċi, kawżi ta’ fastidju (SLAPPs) u vjolenza diretta (14-il ġurnalist maqtula fl-UE mill-2015 ’il hawn).

“Il-ġurnaliżmu qed isir professjoni aktar perikoluża minn qatt qabel,” sostna Jerzy Pomianowski, Direttur Eżekuttiv tal-Fond Ewropew għad-Demokrazija, huwa u jirreferi għall-persekuzzjoni tal-ġurnalisti fil-Belarussja. Fil-messaġġ b’vidjo tiegħu, Andrey Gnyot, produttur tal-films, attivist u ġurnalist Belarussu taħt detenzjoni domiċiljari f’Belgrad u f’riskju ta’ estradizzjoni, qal li l-akbar theddida għall-ġurnaliżmu hija “forza brutali intiża biex teqred il-verità u d-deċenza”. Bl-istess mod, il-ġurnalista Belarussa Hanna Liubakova, ikkundannata għal 10 snin ħabs in absentia, qalet li fil-Belarussja hemm 33 ġurnalist il-ħabs u li min saħansitra jsegwi l-kanal tal-media soċjali tagħha jista’ jispiċċa inkarċerat.

Dr Alexandra Borchardt, ġurnalista veterana, konsulenta indipendenti, riċerkatriċi tal-media u l-awtriċi prinċipali tar-rapport tal-EBU dwar “Ġurnaliżmu fdat fl-era tal-IA ġenerattiva”, għamlet dak li hija sejħet id-dikjarazzjoni “provokattiva” li “l-ġurnaliżmu u l-IA ġenerattiva jikkontradixxu lil xulxin peress li l-ġurnaliżmu jikkonċerna l-fatti, u l-IA ġenerattiva tikkalkula l-probabbiltajiet, u għalhekk ma titrattax il-fatti. Huwa għalhekk li jeħtieġ li ssirilha verifika tal-fatti,” qalet fid-diskors ewlieni tagħha “Informazzjoni fdata fl-era tal-IA ġenerattiva”.

Is-Sinjura Borchardt wissiet lill-media kontra “distakk diġitali”, fejn parti mis-soċjetà tħaddan l-età tal-IA u l-bqija tirreżistiha. Jekk il-media tonqos milli tadatta, tirriskja li titlef il-battalja li l-IA tintuża biex timmodernizza u tilħaq l-udjenzi. Fost l-isfidi għall-media li jirriżultaw mill-IA ġenerattiva hemm it-telf tal-viżibbiltà għall-ġurnalisti f’mudell kummerċjali bbażat fuq l-IA u n-nuqqas ta’ kontroll fuq il-kontenut.

L-abbundanza żejda ta’ informazzjoni li l-IA tista’ tipproduċi bil-massa tista’ twassal għal piż żejjed fuq l-udjenza. “Iż-żgħażagħ se jkunu jridu jsiru ġurnalisti jekk dan ifisser li jkollhom jikkompetu mal-IA?” staqsiet is-Sinjura Borchardt. (ll)