It-tkabbir huwa pass loġiku ’l quddiem għall-Ewropa 

Dan ix-xahar, qed niċċelebraw l-20 anniversarju tat-tkabbir il-kbir tal-UE. Kien f’Mejju 2004 meta ċ-ċittadini ta’ Ċipru, iċ-Ċekja, l-Estonja, l-Ungerija, il-Latvja, il-Litwanja, Malta, il-Polonja, is-Slovakkja u s-Slovenja saru ċittadini tal-UE. Ma kienx proċess faċli, peress li l-adeżjoni mal-UE hija magħrufa li hija diffiċli u tieħu ħafna żmien. Madankollu, għoxrin sena wara nistgħu ngħidu li t-tkabbir tal-2004 kien storja ta’ suċċess. 

Minbarra li l-UE saret wieħed mill-akbar swieq uniċi fid-dinja, it-tkabbir wassal għall-ħolqien ta’ 26 miljun impjieg ġdid. Is-suċċess, madankollu, ma jistax jitkejjel biss fi gwadanji ekonomiċi. It-tkabbir eventwalment wassal għall-ftuħ tal-fruntieri, b’miljuni ta’ persuni ħielsa li jivvjaġġaw, jaħdmu u jgħixu kullimkien fl-UE. Dak li qabel kien privileġġ ta’ xi wħud sar id-dritt ta’ kulħadd. Sal-lum, aktar minn 2,7 miljun student mill-10 pajjiżi l-ġodda pparteċipaw fi programm ta’ skambju Erasmus+. L-UE mkabbra pprovdiet opportunitajiet indaqs biex kulħadd jirnexxi. 

Is-suċċess ma jfissirx li ma kienx hemm lezzjonijiet x’nitgħallmu. Dan kien l-ewwel tkabbir ta’ dan it-tip u kobor, u ċertament hemm ħafna oqsma fejn l-UE tista’ u għandha tagħmel aħjar. L-ewwel nett, l-UE għandha tibda tintegra l-pajjiżi kandidati fil-ħidma tagħha malajr kemm jista’ jkun. L-integrazzjoni progressiva mhijiex sostitut għall-adeżjoni proprja. Hija mod kif iż-żewġ naħat jibnu pedament sod billi jitgħallmu minn xulxin, jiskambjaw l-esperjenzi u jaqsmu l-fehmiet tagħhom. Hija mod kif jiġu stabbiliti konnessjonijiet umani u jitrawwem sprit Ewropew veru. 

It-tieni nett, il-prinċipji ewlenin tal-UE tad-demokrazija, l-istat tad-dritt, u d-drittijiet u l-libertajiet fundamentali mhumiex negozjabbli u ma jistgħux jiġu injorati. Waqt li l-manwal tal-adeżjoni tal-UE għandu kriterji ċari dwar il-“prinċipji fundamentali”, hemm xi aspetti li jmorru lil hinn minn kwalunkwe manwal. Bħala d-dar tas-soċjetà ċivili, il-KESE jemmen li soċjetà ċivili vibranti u djalogu soċjali b’saħħtu huma ingredjenti ewlenin għal demokraziji li jiffunzjonaw tajjeb. L-integrazzjoni gradwali tas-soċjetà ċivili mill-pajjiżi kandidati fl-UE se tagħtihom il-kapaċità li jsiru b’saħħithom daqs kemm għandhom ikunu saż-żmien tal-adeżjoni. Huwa għalhekk li l-KESE nieda l-inizjattiva tiegħu biex jintegra l-pajjiżi kandidati tal-UE. Il-“membri kandidati tat-tkabbir” issa qed jaħdmu mal-membri tagħna tal-KESE, u qed jabbozzaw opinjonijiet dwar suġġetti partikolarment rilevanti għal ċikli futuri ta’ tkabbir. 

Din hija wkoll ir-raġuni għaliex il-membri tal-KESE ser jiddiskutu l-20 anniversarju tat-tkabbir tal-UE matul il-plenarja tiegħu ta’ Mejju – billi jagħmlu rendikont tal-passat u jistennew bil-ħerqa għal futur komuni ta’ UE aktar reżiljenti, demokratika u magħquda.

Oliver Röpke 

Il-President tal-KESE